Madde 1 Kanunun şümulü
Bu Kanuna göre alınacak harçlar aşağıda gösterilmiştir:1. Yargı harçları,
2. Noter harçları,
3. (2588 sayılı Kanunun 1'inci maddesiyle değişen fıkra) Vergi Yargısı Harçları,
4. Tapu ve kadastro harçları,
5. Konsolosluk harçları,
6. Pasaport, ikamet tezkeresi, çalışma izni, çalışma izni muafiyeti, vize ve Dışişleri Bakanlığı tasdik harçları, (1)
7. Gemi ve liman harçları,
8. İmtiyazname, ruhsatname ve diploma harçları,
9. Trafik harçları.
(1) 28/7/2016 tarihli ve 6735 sayılı Kanunun 27 nci maddesiyle, bu bende “ikamet tezkeresi” ibaresinden sonra gelmek üzere “, çalışma izni, çalışma izni muafiyeti,” ibaresi eklenmiştir.
Madde 2 Mevzu
Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir.Ceza mahkemelerinde şahsi hukuka ait hakların hüküm altına alınması halinde de, celse harçları hariç olmak üzere (1) sayılı tarifeye göre harç alınır.
Madde 3 Hakem kararları
Hakem kararlarının infazı lazım geldiğine dair mahkeme başkanı veya hakim tarafından verilen şerhlerden, hakem kararının mahiyetine göre, karar ve ilam harcı alınır.
Yabancı hakem kararları ile, kanun gereğince tahkim yolu ile halli mecburi olan davalardan da aynı suretle harç alınır.
Madde 4 Yabancı mahkeme ilamları
Yabancı bir mahkeme tarafından verilen ilamların tenfizi için açılacak davalardan, bu ilamlarda hükmolunmuş şeyin değeri, nevi ve mahiyetine göre (1) sayılı tarife gereğince harç alınır.
Madde 5 Bölge İdare Mahkemeleri ile Danıştay işlemleri
(2588 sayılı Kanunun 2'nci maddesiyle değişen madde) Bölge İdare Mahkemeleri ile Danıştay'da açılacak davalardan (1) sayılı tarife gereğince harç alınır.Ancak, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümler ile bunlara bağlı zam ve cezalarla ilgili olup Bölge İdare Mahkemeleri ve Danıştay'ın görevi içinde bulunan işlemler (3) sayılı tarifeye göre harca tabidir.
Madde 6 Karşılık davalar ve davaya müdahale
Karşılık davalar, müstakil davalar gibi harca tabidir.
Davaya müdahale eden kimse, kanun yollarına müracaat ederse iltihak ettiği taraftan alınan harca eşit harcı ödemek mecburiyetindedir.
Madde 7 Yeniden harç alınması
Muameleden kaldırılan dosya Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda belirtilen süre içinde yenilenmediği takdirde davanın görülebilmesi yeniden harç verilmesine bağlıdır.
Madde 8 Hükmün bozulması
Bir hükmün bozulmasını mütaakıp verilecek hükümlerden yeni bir hüküm gibi karar ve ilam harcı alınır ve bozulan hükümden evvelce alınmış olan karar ve ilam harcı, mütaakıp hükme ait harçdan mahsup olunur.
Madde 9 Tashihi karar
Tashihi karar talebinin kabulü üzerine temyiz olunan hüküm tasdik edilirse, temyiz olunan hükümden alınmış olunan harç kadar yeniden harç alınır.
Madde 10 İadei muhakeme
İadei muhakemenin kabulü üzerine cereyan edecek davalar, yeni davalar gibi harca tabidir. İadei muhakeme talebinde bulunan neticede haklı çıkarsa evvelce alınan harç mahsup edilir.
Madde 11 Mükellef
Genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca mevzu olan işlemin yapılmasını istiyen kişiler ödemekle mükelleftir.
Vasinin hesabının görülmesi dolayısiyle alınacak harçlar, vesayet altındaki şahsa izafeten vasiden alınır.
Herhangi bir istek olmaksızın resen yapılacak işlemlere ait harçlar, aksine hüküm yoksa, lehine işlem yapılan kişilerden alınır.
Madde 12 Celse harçlarında mükellef
Hukuk ve ticaret mahkemelerinde celse harcı, muhakeme tarafların talep ve muvafakatleri üzerine talik edilmiş ise taraflardan ve evvelce yapılması mümkün olan bir işlemin yapılmamış olmasından dolayı talik edilmişse, talike sebebiyet veren taraftan alınır.
Her iki halde talike vekiller sebebiyet vermişse celse harcı vekillere yüklenir.
Vekil veya taraflara yüklenilen celse harcı mütaakıp iki celsede ödenmezse bir misli fazlasiyle alınır. Ödenmediği takdirde harcın bu miktar üzerinden tahsili için Maliyeye tezkere yazılmasına karar verilir.
Madde 13 Harçdan müstesna işlemler
Aşağıda yazılı mevzular harçdan müstesnadır:a) (2430 sayılı Kanunun 1'inci maddesiyle değişen fıkra) Değeri (5281 sayılı Kanunun 43'üncü maddesiyle değişen miktar) 50 Yeni Türk Lirasını geçmeyen dava ve takipler, (Ticari senetlere ait takipler hariç)
b) Vasi tayini ve azli, hakimin reddi talebinin kabulü ve hakimin istinkafına ait kararlar,
c) (2366 sayılı Kanunun 1'inci maddesiyle değişen fıkra) Ayda (5281 sayılı Kanunun 43'üncü maddesiyle değişen miktar) 100 Yeni Türk Lirasını geçmeyen nafakalara ait dava ve takipler, "Birden fazla kişiler lehine nafakaya hükmedilmesine dair ilamlarda her kişi lehine hükmedilen miktar müstakil olarak nazara alınır."
d) İcra ve iflas dairelerinin kusuru yüzünden yanlış yapılmış olan işlemlerin ıslahı ve iptaline dair tetkik mercileri kararlariyle, bu iptal veya ıslah dolayısiyle yeniden yapılacak işlemler,
e) Ticaret sicilinde re'sen yapılan (7491 sayılı Kanunun 22 nci maddesiyle değişen ibare; Yürürlük: 28.12.2023) düzeltmeler ile ilgililerin kusuru olmaksızın nüfus idareleri tarafından resen yapılacak düzeltmeler sonucu ticaret sicilinde yapılacak düzeltmeler,(*)
f) İcra tetkik mercilerinin cezaya mütedair kararlariyle bu kararların temyizi işlemleri,
g) İcra ve İflas Kanununun 270'nci maddesine göre yapılacak defter tutma işlemleri,
h) Yetkili makamların istiyecekleri ilam ve sair evrak suretleri,
i) Kamu adına C. Savcıları tarafından hukuk mahkemelerine açılan davalar (6217 sayılı Kanunun 12'nci maddesiyle eklenen ibare Yürürlük; 14.04.2011) ve kanun yolu başvuruları ile ceza mahkemelerinden verilen kararlara karşı kanun yolu başvuruları,
j)(2588 sayılı Kanunun 3'üncü maddesiyle eklenen bent) Genel Bütçeye dahil idarelerin bu Kanunun 1 ve 3 sayılı tarifelerine giren bütün işlemleri,
(Yukarıdaki işlemlerin hesaplanacak harçlarının, Genel Bütçeye dahil idarelerin haklılığı nispetinde karşı taraftan tahsiline ilgili merciince karar verilir.)
(*) Değişmeden önceki şekli : düzeltmeler
Madde 14 Harçtan muaf olanlar
Erler ve ihtiyaçları Devlet tarafından deruhde ve temin olunan onbaşı ve çavuşlar adliye işlemlerinden ötürü harçtan muaftırlar.
Madde 15 Harç alma ölçüleri
Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır.Madde 16 Değer esası
Değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlere (1) sayılı tarifede yazılı değerler esastır. Müdahalenin men'i tescil ve tapu kayıt iptali gibi gayrimenkulün aynına taalluk eden davalarda gayrimenkulün değeri nazara alınır.
Gayrimenkulün aynına taalluk eden davalarda ecrimisil ve tazminat gibi taleplerde de bulunulduğu takdirde harç, gayrimenkulün değeri ile talebolunan tazminat ve ecrimisil tutarı üzerinden alınır.
Değer tayini mümkün olan hallerde dava dilekçelerinde değer gösterilmesi mecburidir. Gösterilmemişse davacıya tesbit ettirilir. Tesbitten kaçınma halinde, dava dilekçesi muameleye konmaz.
Noksan tesbit edilen değerler hakkında 30'uncu madde hükmü uygulanır.
Madde 17 Tahliye davalarında değer
Gayrimenkulün tahliyesi davalarında, yazılı mukavele olsun veya olmasın bir yıllık kira bedeli üzerinden karar ve ilam harcı alınır.
Madde 18 Gayrimenkul veya gemilerin tahliye ve teslimi
Bir gayrimenkulün veya bir geminin tahliye ve teslimine dair olan icra takiplerinde tahsil harcı; bir yıllık kira bedeli, yoksa, bu süreye göre takdir edilecek bir bedel üzerinden hesaplanır.
Madde 19 Menkullerin teslimi
Bir menkulün teslimine dair icra takiplerinde tahsil harcı; menkulün ilamda veya takip talebinde gösterilen değeri, bu yoksa takdir edilecek değer üzerinden hesaplanır.
Madde 20 İcra takiplerinde faiz
İcra takiplerinde takipten sonra işliyecek olan faizler, harcın hesabında nazara alınmaz.
Madde 21 Harcın nispeti
Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır.
Madde 22 Davadan feragat, davayı kabul veya sulh
Davadan feragat veya davayı kabul veya sulh, muhakemenin ilk celsesinde vuku bulursa, karar ve ilam harcının üçte biri, daha sonra olursa üçte ikisi alınır.
Madde 23 İcra takibinden vazgeçme
Her ne sebep ve suretle olursa olsun, icra takibinden vazgeçildiğinin zabıtnameye yazılması için vazgeçilen miktara ait tahsil harcının yarısı alınır. Ancak haczedilen mal satılıp paraya çevrildikten sonra vazgeçirilirse tahsil harcı tam olarak alınır.
Madde 24 Gayrimenkul veya gemilerin tahliye ve tesliminde tahsil harcı nispeti
Gayrimenkul veya gemilerin tahliye veya teslimine dair icralarda Tahsil Harcı (1) sayılı tarifede yazılı miktarların yarısı nispetinde alınır.
Madde 25 Ödeme usulü
Yargı harçları (5281 sayılı Kanunun 43'üncü maddesiyle değişmiştir.) makbuz karşılığında ödenir.Madde 26 Ödeme yeri
Yargı harçları harca konu olan işlemleri yapan mahkeme veya daire tarafından alınır.
Kanunlarda aksine hüküm varsa bu madde yerine o hüküm uygulanır.
Madde 27 Maktu harçlarda ödeme zamanı
(1) sayılı tarifede yazılı maktu harçlar ilgili bulunduğu işlemin yapılmasından önce peşin olarak ödenir.
Mahiyetleri icabı işin sonunda hesap edilip alınması gerekenler, harç alacağının doğması tarihinden itibaren 15 gün içinde ödenir.
Harç peşin veya süresinde ödenmemiş ise, mütaakıp muamelelere ancak harç ödendikten sonra devam olunur.
Madde 28 Nispi harçlarda ödeme zamanı
(1) sayılı tarifede yazılı nispi harçlar aşağıdaki zamanlarda ödenir: (6009 sayılı Kanunun 18 inci maddesiyle değişen bent Yürürlük; 01.08.2010) a) Karar ve ilam harcı,Karar ve ilam harçlarının dörtte biri peşin, geri kalanı (6487 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle değişen ibare Yürürlük; 11.06.2013) kararın tebliğinden itibaren bir ay(1) içinde ödenir.(3) (4)Şu kadar ki, ölüm ve cismani zarar sebebiyle açılan maddi ve manevi tazminat davalarında peşin alınan harcın oranı yirmide bir olarak uygulanır. Bakiye karar ve ilam harcının ödenmemiş olması, hükmün tebliğe çıkarılmasına, takibe konulmasına ve kanun yollarına başvurulmasına engel teşkil etmez.(2)
b) İcra Tahsil Harcı,
İcra takiplerinde Tahsil Harcı, alacağın ödenmesi sırasında, ödeme yapılmayan hallerde harç alacağının doğması tarihinden itibaren 15 gün içinde ödenir.
Harç alacağı icranın yerine getirilmesiyle doğar.
Konunun değeri üzerinden alınacak İflas Harçlarında da bu bent hükümleri uygulanır.
c) Depozito, defter tutma ve miras işlerine ait harçlar,
(1) sayılı tarifenin (D) bölümünde yazılı depozito, defter tutma ve miras işlerine ait harçlar işin sonundan itibaren 15 gün içinde ödenir.
(1) (6487 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli) kararın verilmesinden itibaren iki ay
(2) (6009 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli) a) Karar ve İlam Harcı,
Karar ve ilam harçlarının dörtte biri peşin, geri kalanı kararın verilmesinden itibaren iki ay içinde ödenir.(...) (*)
(*) "Karar ve İlam Harcı ödenmedikçe ilgiliye ilam verilmez." tümcesi 17.03.2010 tarihli ve 27524 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 14.01.2010 tarih ve E. 2009/27, K. 2010/9 sayılı kararıyla iptal edilmiştir.
(3) Anayasa Mahkemesinin 6/10/2022 tarihli ve 31975 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 8/9/2022 tarihli ve E.: 2022/61, K.: 2022/101 sayılı Kararı ile bu bendin birinci cümlesi "davalısı harçtan muaf olan kamulaştırmasız el atma nedeniyle açılan tazminat davaları" yönünden iptal edilmiştir. Bu Kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe gireceği hüküm altına alınmıştır.
(4) Anayasa Mahkemesinin 24/12/2025 tarihli ve 33117 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 8/10/2025 tarihli ve E.: 2024/103, K.: 2025/201 sayılı Kararı ile bu bendin birinci cümlesinde yer alan “…kararın tebliğinden itibaren…” ibaresi "davalısı harçtan muaf olmayan kamulaştırmasız el atma nedeniyle açılan tazminat davaları" yönünden iptal edilmiştir. Bu Kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe gireceği hüküm altına alınmıştır.
Madde 29 İlamsız takiplerde peşin harç
İlama dayanmıyan takip isteklerinden alacak miktarının binde beşi peşin alınır.
Peşin harçlar takip sonunda alınacak asıl harca mahsup olunur.
İlama dayanmıyan takiplerde alacaklı mahkemeye müracaata mecbur kalırsa, peşin alınan harç kendisine iade olunur. Veya alacaklının isteği üzerine mahkeme harçlarına mahsup edilir.
Madde 29/A Merkezî takip sistemi harcı
6/12/2018 tarihli ve 7155 sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanun uyarınca yapılan takiplerde, Merkezî Takip Sistemi harcı peşin alınır. Haciz aşamasına geçilmeden Merkezî Takip Sistemi aracılığıyla sonuçlanan icra takipleri için ayrıca icraya başvurma harcı ile tahsil harcı alınmaz. İcra takibinin Merkezî Takip Sistemi kapsamında sonuçlandırılamaması veya takipten vazgeçilmesi hâlinde tahsil edilmiş olan Merkezî Takip Sistemi harcı iade edilmez. Ancak, kesinleşen takibe icra dairesinde devam edilmesi hâlinde, tahsil edilmiş Merkezî Takip Sistemi harcının ödendiği tarihte geçerli olan icraya başvurma harcı tutarını aşan kısmı takip sonunda alınacak tahsil harcına mahsup olunur.Madde 30 Noksan tesbit edilen değer üzerinden harcın ödenmesi
Muhakeme sırasında tesbit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için muhakemeye devam olunur, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 409'uncu maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır.
Madde 31 Peşin alınan karar ve ilam harçlarının geri verilmesi
Peşin alınan Karar ve İlam Harcı işin hitamında ödenmesi gerekenden fazla olduğu anlaşılırsa fazlalık istek üzerine geri verilir.
Madde 32 Harcı ödenmiyen işlemler
Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe mütaakıp işlemler yapılmaz. Ancak ilgilisi tarafından ödenmiyen harçlar diğer taraf öderse işleme devam olunmakla beraber bu para muhakeme neticesinde ayrıca bir isteğe hacet kalmaksızın hükümde nazara alınır.(*)Anayasa Mahkemesinin 6/10/2022 tarihli ve 31975 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 8/9/2022 tarihli ve E.: 2022/61, K.: 2022/101 sayılı Kararı ile bu maddenin birinci cümlesi “davalısı harçtan muaf olan kamulaştırmasız el atma nedeniyle açılan tazminat davaları” yönünden iptal edilmiştir. Bu Kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe gireceği hüküm altına alınmıştır.
Madde 33 İşçi alacaklarının takibi
İş mahkemeleri tarafından işçiler lehine hükme bağlanmış olan hak ve alacakların takibinde işçilerden hiç bir harç alınmadan gerekli işlem yapılır. Bu harçlar işçi haklı çıktığı takdirde takip sonucu hesap edilerek ayrıca bir hükme hacet kalmadan borçludan tahsil olunur.
Madde 34
(3717 sayılı Kanunun 3'üncü maddesiyle kaldırılan madde)(*)(*) Yol giderleri ve tazminatı:
(*) Madde 34 _ (Kaldırılmadan önceki şekli) (3239 sayılı Kanunun 90'ıncı maddesiyle değişen fıkra)Tebliğden başka bir işlem yapmak için makamından uzaklaşma durumunda olan hakimler, Cumhuriyet Savcıları, askeri mahkemelerdeki subay üyeler ve icra iflas memurları ile yardımcılarına, adli tabiplere, yazı işleri müdürü ile yazı işleri müdür yardımcılarına, katiplere, mübaşirlere, hizmetlilere ve bu işlemlere katılan Hazine avukatlarına yol giderlerinden başka aşağıdaki miktarda yol tazminatı verilir. Hazine avukatlarına yol tazminatı bütçenin ilgili tertibinden tediye olunur ve ayrıca gündelik ödenmez.
1. Daireden uzaklaşmayı gerektiren iş, mahkemenin bulunduğu belediye sınırları içinde ise, her iş için, 1'inci derece Devlet memurunun aldığı geçici görev yolluğunun 1/2'si(*) 2. Daireden uzaklaşmayı gerektiren iş, mahkemenin bulunduğu belediye sınırları dışında ise, her iş için, 1'inci derece Devlet memurunun aldığı geçici görev yolluğunun 2/3'ü,
3. Daireden uzaklaşmayı gerektiren işlerin bir kısmı mahkemenin bulunduğu belediye sınırları içinde, bir kısmı dışında ise, belediye sınırları içinde olan her iş için 1'inci bent hükmü, belediye sınırları dışında olan her iş için, 2'nci bent hükmü uygulanır.
Daireden uzaklaşmayı gerektiren birden fazla iş olursa, mümkün oldukça işler aynı günde yapılır. İş bir günde tamamlanamadığı takdirde hergün için bir iş üzerinden ve yukarıdaki bentler gereğince tazminat verilir.
Görülen işler birden fazla ise, ilgililerden alınacak yol giderleri uzaklık ile, yol tazminatı ise yukarıdaki bentler esasları ile orantılı şekilde bölünerek hesaplanır. Adliye başkatipleri ile başkatip yardımcıları ve katipler için bu miktarın 2/3'ü, mübaşirler ve hizmetliler için 1/2'si ödenir.
Yol giderleri ile tazminat, ilgili kişiler tarafından işin yapılmasından önce, emaneten makbuz mukabilinde vezneye yatırılarak bununla ilgili deftere işlenip keşif ve işlem sonunda yapılan harcama bir tutanakla belgelenerek kalanı ilgili kişiye geri verilir.
Madde 35 İstinabe yoliyle icra takiplerinde giderler
Diğer bir icra ve iflas dairesinden istinabe suretiyle bir işlemin yapılması istendiği zaman bu işlemlere ait lüzumlu giderler o dairelere gönderilir.
Madde 36 Paraların bankalara ve mal sandıklarına yatırılması
(İptal Birinci Fıkra: Anayasa Mahkemesinin 5/4/2023 tarih ve E.:2023/48, K.:2023/72 sayılı kararı ile.)(*)
(İptal Birinci Fıkra: Anayasa Mahkemesinin 5/4/2023 tarih ve E.:2023/48, K.:2023/72 sayılı kararı ile.)(**)
Paraların bankaya ve malsandıklarına yatırılması için ilgililerden gider adı ile birşey alınmaz.
Paraların alacaklıya gönderilme giderleri alacaklıya aittir.
İlgilinin hak ettiği parayı, hak etme tarihinden itibaren on yıl içinde almak için müracaat etmemesi halinde, bu paralar Hazineye gelir kaydolunur.
(*) İptal edilmeden önceki şekli: Mahkemeler, hâkimler, C. savcıları ve icra iflâs daireleri tarafından adlî ve idari işlemlerle takip işlemlerinden dolayı her hangi bir sebeple alınmış olan paraların bankaya yatırılması halinde bu paralara ait faiz, ikramiye ve sair menfaatleri Devlete aittir
(**)İptal edilmeden önceki şekli: Şüyuun giderilmesi neticesinde hâsıl olan para ve tereke paraları ile kısıtlı veya gaip adına bankaya yatırılan paralar yukarıki fıkra hükmünden müstesnadır
Madde 37 Süresinde ödenmiyen harçlar
Bu kanunda ödeme zamanı gösterilen harçlardan süresinde ödenmiyenleri, ilgili mahkeme ve daireler tarafından sürenin sonundan itibaren onbeş gün içinde bir yazı ile o yerin vergi dairesine bildirilir ve harçlar vergi dairesince tahsil olunur.
Yazıda harcın nevi ve mahiyeti, miktarı, mükellefin soyadı ve adı ve en son ikametgah adresi açık olarak gösterilir.
Madde 38 Mevzu
Noter işlemlerinden bu kanuna bağlı (2) sayılı tarifede yazılı olanları noter harçlarına tabidir.(6728 sayılı kanunun 30 uncu maddesiyle eklenen cümle;Yürürlük 09.08.2016)Birden fazla nüsha olarak düzenlenen muayyen bir bedeli ihtiva eden kâğıtlarla ilgili nispi harca tabi işlemlerden sadece bir nüsha için harç tahsil olunur.Pey akçesi, zamanı rücu, ücret tevkifi, cezai şart gibi bir akdin müeyyidesi kabilinden olan taahhütlerden, başlı başına bir akde konu olmadıkça harç alınmaz.
(903 sayılı Kanunun 5'inci maddesiyle eklenen fıkra)(700 Sayılı KHK'nın 51 inci maddesiyle değişen ibare; Yürürlük:09.07.2018)Cumhurbaşkanınca(*) vergi muafiyeti tanınan vakıfların kuruluş muameleleriyle bu vakıflara yapılacak bağışlamalar harca tabi tutulmaz.
(*) Değişmeden önceki şekli: Bakanlar Kurulunca
Madde 40 Mükellef
Noter harçlarını, harca mevzu olan işlemin yapılmasını istiyen kişiler ödemekle mükelleftirler.
Madde 41 Harç alma ölçüleri
Noter harçları (2) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer veya ağırlık ölçüsüne göre nispi, işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır.Madde 42 Değer esası
Değer veya ağırlık ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (2) sayılı tarifede yazılı değer veya ağırlık esastır.
(5766 Sayılı Kanunun 11 inci maddesinin (a) bendiyle değişen fıkra, Yürürlük: 06.06.2008) Menkul ve gayrimenkul mallar hakkında alım, satım, taahhüt ve rehinle ilgili her nevi mukavele, senet ve kâğıtlarda değer gösterilmesi mecburidir. Rehin bordroları ile kamu idarelerine verilmek üzere ilgili mevzuatla belirlenen kurallara uyulacağına ilişkin olarak düzenlenen taahhütnameler hakkında bu hüküm uygulanmaz.(*)
(*) (5766 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli) Menkul ve gayrimenkul mallar hakkında alım, satım, taahhüt ve rehinle ilgili her nevi mukavele, senet ve kağıtlarda değer gösterilmesi mecburidir. Rehin bordroları hakkında bu hüküm uygulanmaz.
Madde 43 Çeşitli işlemlerde değer
Tarifede yazılı nispi harçların hesabında, sulh işlemlerinde sulh olunan bedel, rehin işlemlerinde rehin bedeli, kiralarda mukaveledeki süreye göre kira karşılığının toplamı, süre belli değilse bir yıllık kira tutarı, hizmet akdinde süreye göre verilecek ücretin toplamı, süre belli değilse bir yıllık ücret tutarı, sermaye şirketlerinde konulan ve ileride konulması taahhüt edilen sermayenin toplamı, kaydı hayatla irat bağlanmasında bir yıllık irat tutarı, harca esas olur.Kiralamanın devir ve feshinde geri kalan süreye, sermayenin artırılmasında yalnız artırılan kısma ve sermaye paylaşılmasında mevcut miktara göre harç alınır.
(3689 sayılı Kanunun 10'uncu maddesiyle eklenen fıkra) Motorlu kara taşıtları ile ilgili alım, satım ve taahhüt işlemlerinde gösterilecek değer; işleme konu olan taşıtın cinsi, markası, modeli, tipi ve yaşı itibariyle Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliğince tespit edilen ve işlemin yapıldığı tarihte geçerli olan kasko sigortasına esas değerinden aşağı olamaz. Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliğince düzenlenen listelerde yer almayan eski model taşıtları asgarî değeri; o taşıtların listede yer alan en eski modelleri için belirlenen değerinden, her model yılı için % 10 indirim yapılmak suretiyle tespit edilir. Birlikçe düzenlenen listelerde yer almayan taşıtların değerleri, emsali taşıtların değerlerinden aşağı olamaz. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye ve Gümrük Bakanlığınca belirlenir.
Madde 44 Kişilerin, imzaların, birden çok olması
Bir kişinin, birden çok kişiyi temsil etmesi harcın artırılmasını gerektirmez.
Şu kadar ki, bütün imzaların tasdiki kanunen şart olan muamelelerde vekaleten imza edilmesi halinde, vekilin imzasının tasdikinden alınacak harç temsil ettiği kişilerin sayısınca çoğaltılır.
Bir işte müştereken hareket eden vekillerin ve bir borca kefalet eden müteselsil kefillerin bir kağıda koyacakları birden çok imzalar bir imza sayılır.
Ancak mümessil, haiz olduğu birden fazla sıfatlara dayanarak imza ederse sıfatları sayısınca harç çoğaltılır. Bir kişi hem kendisi için ve hem başkalarını temsil suretiyle imza ederse kendisi için ayrı, başkaları için de yukarıki fıkralara göre ayrı harç alınır.
Birden ziyade kimseler, bir kağıda ayrı ayrı işler için imza atıyorlarsa her birinden imza ettikleri kısım için ayrı ayrı harç alınır.
Madde 45 Harcın nispeti
Noter harcı, (2) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır.
Madde 46 Bir arada yapılan işler
Birbirleriyle ilgili işler bir arada bulunursa en yüksek harç alınmasını gerektiren iş üzerinden bir harç alınır.
Madde 47 Çeşitli işlemlerde harç(*)
Sürenin uzatılması ve vadenin yenilenmesi halinde asıl senet, mukavele ve kağıtlardan alınmış olan harcın yarısı alınır.
(6728 sayılı kanunun 31 inci maddesiyle eklenen fıkra;Yürürlük 09.08.2016)Noterde işleme konu edilmiş belli tutarı ihtiva eden her nevi senet, mukavelename ve kâğıtların değiştirilmesi hâlinde, değişikliğe ilişkin senet, mukavelename ve kâğıtlar artan miktar üzerinden aynı nispette harca tabidir.
(*)Değişmeden önceki şekli: Yarı Harca Tabi İşler
Madde 48 Ödeme usulü
(1512 sayılı Kanunun 208'inci maddesiyle kaldırılmıştır.)Madde 49 Ödeme zamanı
Noter harçları, ilgili işlemin hitamından önce peşin olarak alınır.
Madde 50 Sorumluluk
Düzenleme ve tasdik işlemleri noterlerin kusurlarından dolayı, mahkeme tarafından hükümsüz addolunursa noter aldığı harç ve ücretler tutarını şahsen tazmin ile mükelleftir.Harç ve ücretlerin tazmin ettirilmiş olması, ilgililerin genel hükümler dairesinde, noterden ayrıca zarar ve ziyan istemelerine engel teşkil etmez.
Madde 52 Mevzu
(2588 sayılı Kanunun 4'üncü maddesiyle değişen madde) Vergi yargısı işlemlerinden bu kanuna ekli (3) sayılı tarifede yazılı olanlar, vergi yargısı harçlarına tabidir.Madde 53 Mükellef
(2588 sayılı Kanunun 5'inci maddesiyle değişen madde) Vergi yargısı harçları, harca mevzu olan işlemlerden dolayı Vergi Mahkemeleri, Bölge İdare Mahkemeleri ve Danıştay'a başvuranlar tarafından ödenir.Madde 54 Harç alma ölçüleri
(2588 sayılı Kanunun 6'ncı maddesiyle değişen madde) Vergi yargısı harçları (3) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır.Madde 55 Harcın ödenmesi
(2588 sayılı Kanunun 7'nci maddesiyle değişen madde) Vergi yargısı harçlarından "Başvurma harcı" (5281 sayılı Kanunun 43'üncü maddesiyle değişmiştir.) dava dilekçesi verilmesi sırasında makbuz karşılığında peşin olarak ödenir.Nispi ve maktu harçlar, ihbarname esasına göre, ihbarnamenin tebliği tarihinden itibaren 1 ay içinde ilgili vergi dairesine ödenir.
Madde 56 Harcın geri verilmesi
(2588 sayılı Kanunun 8'inci maddesiyle değişen madde) Vergi Mahkemelerince verilen nihai kararlar üzerinden alınan nispi ve maktu harçlar (Başvurma harcı hariç) Bölge İdare Mahkemelerince veya Danıştayca mükellef lehine karar verilmesi halinde mükellefçe kazanılan miktar üzerinden, kesin kararın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde geri verilir veya istek üzerine vergi borcuna mahsup edilir.Madde 57 Mevzu
Tapu ve kadastro işlemlerinden bu kanuna bağlı (4) sayılı tarifede yazılı olanları, tapu ve kadastro harçlarına tabidir.Madde 58
(2588 sayılı Kanunun 9'uncu maddesiyle değişen fıkra) Tapu ve kadastro harçlarını kanuna ekli tarifede belirtilen kişiler; tarifede belirtilmeyen işlemlerde, taraflar aksini kararlaştırmamış ise, aşağıda yazılı kişiler ödemekle mükelleftir.a) Mülkiyet ve mülkiyetten gayrı ayni hakları iktisap edenler (İktisap eden kişiler birden fazla ise harçları hisseleri oranınca öderler).
b) İpotek tesisinde ipoteği tesis edenler,
c) Kadastro işlerinde adlarına tescil yapılanlar,
d) Miras sebebiyle çıplak mülkiyetin mirasçı adına tescilinde, çıplak mülkiyet sahibi olanlar,
e) Rücularda rücu eden taraf,
f) Bunlar dışında kalan işlemlerde lehine işlem yapılmış olanlar.
Madde 59 Harçtan müstesna tutulan işlemler
(2588 sayılı Kanunun 10'uncu maddesiyle değişen madde) Aşağıdaki yazılı işlemler harçtan müstesnadır.
a) (5766 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin (b) bendiyle değişen ibare, Yürürlük: 06.06.2008)Genel ve özel bütçeli idarelerle(*), il özel idareleri, (7566 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle eklenen ibare; Yürürlük: 19.12.2025)yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları, belediyeler ve köylerin iktisap edecekleri gayrimenkullerin vesair ayni hakların tescili, şerhi gerektiren işlemleri ve bunların terkinleri,
b) Kamu menfaatlerine yararlı dernekler ile (700 Sayılı KHK'nın 51 inci maddesiyle değişen ibare; Yürürlük:09.07.2018)Cumhurbaşkanınca(6) vergi muafiyeti tanınan vakıfların iktisap edecekleri gayrimenkullerin ve sair ayni hakların tescilleri ve şerhi gerektiren işlemleriyle bu dernek ve vakıflara ait tesislerin ve bu tesislerin sonradan iktisap edecekleri gayrimenkullerin ve sair ayni hakların tescilleri ve şerhi gerektiren işlemleri ve bunların terkinleri,
c) İlgililerin kusurları olmaksızın tapu ve kadastro idareleri tarafından yapılacak (7491 sayılı Kanunun 23 üncü maddesiyle değişen ibare; Yürürlük: 28.12.2023) hataların ve nüfus idareleri tarafından resen yapılacak düzeltmeler sonucu tapu kayıtlarının tashihi, (******)
d) Mahkemeler, icra ve iflas daireleri ve diğer resmi dairelerce istenecek kayıt ve belge suretleri,
e) Karşılıklı olmak şartıyla yabancı devletlerin diplomatik veya konsolosluk ihtiyaçları için iktisap edecekleri gayrimenkullerin ve sair ayni hakların tescilleri, şerhi gerektiren işlemleri ve bunların terkinleri,
f) Arkeolojik araştırmalar için yapılan iktisaplar ile ilgili tescil, şerh ve terkinler (Bu istisna hükmünün uygulanması şartları Milli Eğitim Bakanlığının görüşü alınarak Maliye Bakanlığınca tespit ve Resmi Gazete ile ilan olunur),
g) 7269 sayılı kanuna göre yaptırılacak meskenlere, 4753 sayılı kanuna göre yapılan iktisaplara ve 3202 sayılı kanun uyarınca T.C. Ziraat Bankası kredilerinden istifade suretiyle yapılmış bulunan hayvan barınak yerlerine ilişkin tescil, şerh ve terkinler,
h) Deprem, su basması, yangın gibi tabii afetlerin vukubulduğu bölgelerde (Bu bölgeler Maliye ve İmar ve İskan Bakanlıklarınca müştereken tespit olunur) bu afetlerin vukubulduğu yılı izleyen yıldan itibaren en çok beş yıl içinde arsa üzerine inşa veya binaya ilave suretiyle meydana getirilen binalar, bağımsız bölümler veya katlar için yapılan tescil, şerh ve terkinler,
i) Tersane yapımı için Devlet Planlama Teşkilatınca verilmiş Teşvik Belgesini haiz tüzel kişilerce bu maksatla iktisap edilen gayrimenkuller ve bu yerlerde inşa veya binaya ilave suretiyle meydana getirilen binalar için yapılan tescil, şerh ve terkinler,
j) a, e ve f bentlerinde belirtilen şekilde iktisap olunan gayrimenkullerin herhangi bir şekilde başkalarına devir ve ferağı.
k) (3239 sayılı Kanunun 91'inci maddesiyle eklenen bent) Beden Terbiyesi Teşkilatına dahil derneklerin münhasıran sporla uğraşmak üzere kurulan anonim şirketlere sermaye olarak koydukları gayrimenkuller ile bu şirketlere devrettikleri gayrimenkullerle ilgili devir ve iktisap işlemleri.
l) (4962 sayılı Kanunun 13' üncü maddesiyle eklenen bent Yürürlük; 07.08.2003)2985 sayılı Toplu Konut Kanununa 10.5.1990 tarihli ve 3645 sayılı Kanunla eklenen (5766 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin (b) bendiyle değişen ibare, Yürürlük: 06.06.2008)ek 2 inci(**) maddesi kapsamında kullandırılacak kredilerle ilgili ipotekler ile bu konutların hak sahipleri adına tapuya tescili.
m) (5226 sayılı Kanunun 20'nci maddesiyle eklenen bentYürürlülük; 27.07.2004)2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamındaki tescilli taşınmaz kültür varlıklarının devir ve iktisabına ilişkin işlemler.
n) (7033 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle değişen bent Yürürlük; 01.07.2017Organize sanayi bölgeleri, serbest bölgeler, endüstri bölgeleri, teknoloji geliştirme bölgeleri ve sanayi sitelerinde yer alan gayrimenkullerin ifraz veya taksim veya birleştirme işlemleri, söz konusu bölgelerde bulunan arsaların tahsisi nedeniyle şerhi gerektiren işlemleri ile bu arsa ve üzerine inşa edilen binaların tahsis edilene devir ve tescili işlemleri ve cins değişikliği işlemleri(*****)
o) (5582 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle eklenen bent Yürürlük; 06.03.2007)Konut finansmanı kuruluşları ve ipotek finansmanı kuruluşları tarafından 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 38/A maddesinde tanımlanan konut finansmanı kapsamında tesis olunacak ipotek işlemleri,
p) (6728 sayılı kanunun 32 inci maddesiyle değişen bent;Yürürlük 09.08.2016) 21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu kapsamında yapılan finansal kiralama işlemlerinde, kiralanan taşınmazın finansal kiralama sözleşmesinin süresi sonunda kiracıya devri. (****)
r) (5766 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin (b) bendiyle kaldırılmıştır. Yürürlük: 06.06.2008)(***)
Yukarıda yer alan istisnalara ilave olarak özel kanunlarda yer alan muafiyet ve istisnalara ilişkin hükümler saklıdır.
(*) (5766 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli) Genel ve katma bütçeli dairelerle
(**) (5766 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli)ek 1 inci
(***) (5766 sayılı Kanunla kaldırılmadan önceki şekli) (5582 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle eklenen bent Yürürlük; 06.03.2007) Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından konut satışları nedeniyle tesis olunacak ipotek işlemleri.
(****)Değişmeden önceki şekli: (5582 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle eklenen bent Yürürlük; 06.03.2007) 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 38/A maddesinde tanımlanan konut finansmanı amacıyla yapılacak finansal kiralamalarda kiralanan konutların kiracıya devri,
(*****)Değişmeden önceki şekli: n) (5281 sayılı Kanunun 9'unci maddesiyle eklenen bent. Yürürlülük; 31.12.2004) Organize sanayi, endüstri veya teknoloji geliştirme bölgelerinde yer alan gayrimenkullerin ifraz veya taksim veya birleştirme işlemleri.
(6) Değişmeden önceki şekli: Bakanlar Kurulunca
(******) Değişmeden önceki şekli: hataların tashihleri
Madde 60 Harç alma ölçüleri
Tapu ve kadastro harçları, (4) sayılı tarifede yazılı işlemlerden, işlemlerin nevi ve mahiyetine göre, değer esası üzerinden nispi veya maktu olarak alınır.Madde 61 Değer esası
Değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (4) sayılı tarifede yazılı değerler esastır.
Madde 63 Kayıtlı değer, emlâk vergisi değeri
(4751 sayılı Kanunun 5 nci maddesiyle değişen madde Yürürlük: 9.4.2002 Geçerlilik: 1.1.2002) Bu Kanunda sözü edilen "kayıtlı değer" veya "emlâk vergisi değeri" deyimi; 1319 sayılı Emlâk Vergisi Kanununun 29 uncu maddesine göre belirlenen vergi değerini ifade eder.
(5766 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin (c) bendiyle değişen fıkra, Yürürlük: 06.06.2008) Gayrimenkul devir ve iktisaplarında tapu ve kadastro harcı, emlak vergisi değerinden az olmamak üzere, beyan edilen devir ve iktisap bedeli üzerinden hesaplanır.(***)
(5838 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle eklenen fıkra, Yürürlük: 28.02.2009) Kat irtifaklı gayrimenkul devir ve iktisaplarında harç, devir ve iktisap bedelinin tamamı üzerinden hesaplanır.
(5766 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin (c) bendiyle değişen fıkra, Yürürlük: 06.06.2008)Tapuda yapılan işlemden sonra, emlak vergisi değerinden daha düşük bir bedel üzerinden harç ödendiğinin veya beyan edilen devir ve iktisap bedelinin gerçek durumu yansıtmadığının tespit edilmesi halinde, aradaki farka isabet eden harç ikmalen veya re'sen tarh edilir. Bu suretle tarh edilecek tapu ve kadastro harcı için, 213 sayılı Vergi Usul Kanununda yer alan vergi ziyaı cezası (7566 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle değişen ibare, Yürürlük: 19.12.2025) bir kat (*****) uygulanır. Takdir komisyonu kararlarına istinaden bu fıkra uyarınca tarhiyat yapılamaz.(****)
Harcın hesabında(5281 sayılı Kanunun 43'üncü maddesiyle değişen miktar) 10 Yeni Türk Lirası'na kadar olan matrah kesirleri dikkate alınmaz.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları tespite Maliye Bakanlığı yetkilidir.(*)
3824 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle eklenen fıkralar (4369 sayılı Kanunun 82/9-a maddesiyle kaldırılmıştır. Yürürlük: 29.7.1998).(**)
(*)(Değişmeden önceki şekli) (4444 sayılı Kanunun 10'uncu maddesiyle değişen madde Yürürlük; 14.8.1999) Bu Kanunda sözü edilen "kayıtlı değer" veya "emlâk vergisi değeri" deyimi; 1319 sayılı Emlâk Vergisi Kanununa göre genel beyan veya vergi değerini tadil eden nedenler dolayısıyla beyan edilecek emlâk vergisi değerini ifade eder. Bu değer; emlâk vergisi mükellefiyetinin başlangıcını takip eden yılda, Emlâk Vergisi Kanunu hükümlerine göre beyan olunan emlâk vergisi değerine, diğer yıllarda ise bir önceki yıl için belirlenen değere, yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle tespit edilir.
Yeni inşa edilen binalarda harca esas değerin hesaplanmasında Emlâk Vergisi Kanununun 10 uncu maddesine göre arsa veya arsa payı (arazi dahil) değeri olarak daha önce beyan edilmiş olan değere "yeniden değerleme oranı" uygulanmak suretiyle tespit olunan değer esas alınır.
Tapu ve kadastro harcı, yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle bulunan değer ile mükellef tarafından beyan edilmiş olan değerlerden yüksek olanı üzerinden hesaplanır.
Mükelleflerin yukarıdaki hükümlere göre tespit edilecek değerlerden daha düşük beyanda bulunmaları halinde, harcın hesabında yeniden değerleme oranı uygulanarak tespit edilecek değerler esas alınır. Aradaki farka isabet eden harç, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan vergi ziyaı cezası % 25 oranında uygulanmak suretiyle ikmalen tarh edilir.
Harcın hesabında bir milyon lirayakadar olan matrah kesirleri dikkate alınmaz.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları tayin ve tespite Maliye Bakanlığı yetkilidir. (1)
(1) (Değişmeden önceki ibare) Kayıtlı değer:
Madde 63 _ Bu kanunda sözü edilen "kayıtlı değer" deyimi, (4369 sayılı Kanunun 81/I-1 maddesiyle değişen ibare Yürürlük: 29.7.1998) Emlak Vergisi Kanunu hükümlerine göre tespit edilen emlak vergisi tarhına esas değerleri ifade eder.
(**) (Kaldırılmadan önceki şekli) (3824 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle eklenen fıkralar) Bu Kanunun uygulanmasında, vergi değerinin tesbitinde aşağıdaki hususlar ayrıca dikkate alınır.
a) Kayıtlı değer (emlâk vergisi değeri), beyan dönemini takip eden yıllarda Emlâk Vergisi Kanunu hükümlerine göre hesaplanacak değerden az olmamak üzere mükellef tarafından beyan edilen değerin, her yıl için Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca belirlenmiş olan "yeniden değerleme oranı"nda artırılması suretiyle tespit olunur.
b) Yeniden değerleme oranı; daha önce yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle bulunan değer ile mükellef tarafından emlak vergisi veya tapu ve kadastro harcına esas olmak üzere beyan edilmiş olan değerlerden yüksek olanına uygulanır.
c) Yeni inşa edilen binalarda harca esas değerin hesaplanmasında, Emlak Vergisi Kanununun 10 uncu maddesine göre arsa veya arsa payı (arazi dahil) değeri olarak daha önce beyan edilmiş olan değere "yeniden değerleme oranı" uygulanmak suretiyle tesbit olunan, değer esas alınır.
d) Tapu ve kadastro harcı, yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle bulunan değer ile mükellef tarafından beyan edilmiş olan değerlerden yüksek olanı üzerinden hesaplanır.
e) Mükelleflerin yukarıdaki hükümlere göre tespit edilecek değerlerden daha düşük beyanda bulunmaları halinde; harcın hesabında yeniden değerleme oranı uygulanarak tespit edilecek değerler esas alınır. Aradaki farka isabet eden harç, kusur cezalı olarak ikmalen tarh edilir.
f) Harcın hesabında yüzbin liraya kadar olan matrah kesirleri dikkate alınmaz.
Bakanlar Kurulu, kalkınmada öncelikli yörelerde ve tarım arazilerinde artış oranını (0) sıfır (sıfır dahil) ile yeniden değerleme oranı arasında tespit etmeye yetkilidir. Bu yetki kalkınmada birinci ve ikinci derecede öncelikli yörelerde ve tarım arazilerinde farklı oranlar tespit edilmek suretiyle de kullanılabilir.
Bu maddenin uygulanmasında işlemin yapıldığı yıl için herhangi bir artış oranı dikkate alınmaz. Uygulamaya ilişkin usul ve esasları tayin ve tespite Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir.
(***) (5766 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli)Tapu ve kadastro harcı, vergi değeri ile mükellef tarafından beyan edilmiş olan değerlerden yüksek olanı üzerinden hesaplanır.
(****) (5766 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli)Mükelleflerin vergi değerinden daha düşük beyanda bulunmaları halinde, harcın hesabında vergi değeri esas alınır. Aradaki farka isabet eden harç, 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan vergi ziyaı cezası % 25 oranında uygulanmak suretiyle ikmalen tarh edilir.
(*****)(7566sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli) % 25 nispetinde
Bu maddeyle ilgili, 4706 Sayılı Kanuna bakınız.
Madde 64 Harcın nispeti
Tapu ve kadastro harçları (4) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır.
Muhtelif işlemler aynı zamanda yapılırsa her işlem ayrı ayrı harca tabidir. Şu kadar ki ifrazen yapılan taksimlerde bu fıkra hükmü uygulanmaz.
Çıplak mülkiyet ve intifa haklarına ait harçların hesabında, kayıtlı değerin üçte biri çıplak mülkiyete, üçte ikisi de intifa hakkına ayrılır.
Madde 65 Tashih harcı
Tapu Sicilinde kayıtlı arsa ve arazi üzerinde yeniden inşa olunacak bina ve sair tesislerin tescilinde veya her nevi vasıf değişikliklerinde tashih harcı alınır.
Madde 66 Ödeme usulü
Tapu ve kadastro harçları, makbuz karşılığında ödenir. Bunun şeklini Maliye Bakanlığı düzenlemeye yetkilidir.Madde 67 Ödeme yeri
(2588 sayılı Kanunun 11'inci maddesiyle değişen madde)Tapu ve kadastro harçları, işlemin yapıldığı yerin vergi dairesine ödenir. Maliye Bakanlığınca yetki verilmesi halinde ilgili kuruluşlar tarafından da tahsil olunabilir.Madde 68 Kadastro ve tapulama harçlarında ödeme zamanı
(3239 sayılı Kanunun 92'nci maddesiyle değişen madde)Kadastro ve tapulama harçları tahakkukundan itibaren (İhtilaflı işlerde hükmün kesinleştiği tarihi takip eden aybaşından itibaren ) bir sene içinde ödenir.İştirak halindeki mülkiyetlerde tahakkuk ettirilen harcın tamamı, diğer şeriklere rücu hakkı mahfuz kalmak şartıyla, o gayrimenkule fiilen zilyed bulunan şerikten ve birden ziyade şerik fiilen zilyed bulunuyorsa bunlardan herhangi birinden tahsil olunur.
Ancak, kadastro ve tapulaması yapılan gayrimenkul bu süre içinde tedavül ederse, harç yeni malik adına yapılacak tescilden önce ödenir.
Tapulama Kanununun 71 inci maddesi hükmü mahfuzdur.
Madde 69 Harcın teminatı
Tapulama Kanununa göre tahakkuk etmiş olup, tapu kütüğünde kayıtlı bulunan gayrimenkuller, kadastro harçlarında harcın teminatıdır ve maliki değiştiği takdirde yeni malikten dahi tahsil olunur.
Madde 70 Akdin daire dışında yapılması
(3239 sayılı Kanunun 94'üncü maddesiyle değişen fıkra) Tapu memurlarının istek üzerine bir hakkı tesis, tadil veya terkin gibi tapu işlemleri için daire dışına gitmeleri halinde birinci derecede Devlet memurunun aldığı geçici görev yolluğunun 2/3'ü tazminat olarak emaneten mal sandığına yatırılır. Görevin tamamlanmasından sonra bu miktarın yarısı Hazineye gelir kaydedilir. Diğer yarısı tazminat olarak Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce hazırlanacak yönetmelikte belirtilen esaslara göre ilgili memurlar arasında dağıtılır. İstenen yere gidilmekten vazgeçilirse emaneten alınan para ilgilisine geri verilir. Mutad ulaştırma aracının sağlanması iş sahiplerine aittir.İfraz, taksim, yüzölçümü gibi işler için harice gidildiği takdirde, ilgili memurlara Harcırah Kanunu hükümleri gereğince yollukları verilir.
Madde 71 Mevzu
Türkiye Cumhuriyeti muvazzaf ve fahri konsoloslukları tarafından yapılacak konsolosluk işlemlerinden bu kanuna bağlı (5) sayılı tarifede yazılı olanları, konsolosluk harçlarına tabidir. İcabında Türkiye menfaatlerini deruhde eden yabancı devlet muvazzaf ve fahri konsoloslukları tarafından yapılacak konsolosluk işlemlerinden yukarıdaki fıkrada belirtilmiş olanları da bu Devletin kabul etmesi halinde konsolosluk harçlarına tabidir.Madde 72 Konsoloslarca yapılacak noter işlemleri
(1512 sayılı Kanunun 207'nci maddesiyle değişen madde) Konsoloslar tarafından yapılacak noter işlemlerinde, bu kanunun noter harçlarına ait hükümleri uygulanır.Madde 73 Mükellef
Konsolosluk harçlarını, harca mevzu olan işlemin yapılmasını istiyen kişiler ödemekle mükelleftirler.
Madde 74 Harçdan müstesna işlemler
Aşağıdaki mevzular harçdan müstesnadır:a) Yabancı memleketlere tedavi maksadiyle gidenlere ait işlemler,
b) Yabancı memleketlerde öğrenim ve inceleme için bulunan öğrencilerle, resmi bir göreve veya Devletçe tedavi veya hava değişimine gönderilmesi sebebiyle bulunduğu sırada ölen Türkiye Büyük Millet Meclisi ve (700 Sayılı KHK'nın 51 inci maddesiyle değişen ibare; Yürürlük:09.07.2018) üyeleri, Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar,(*), askeri ve sivil memurlar, subaylar ve erlerin ve Türk mürettabatının terekeleriyle ilgili bütün işlemler,
c) Doğum ve ölüm ilmuhaberleri,
d) Konsoloslukların yetkilerine giren askeri işlemlere ait her türlü kağıtların düzenlenmesi veya onaylanması,
e) Öğrenci müfettişliği bulunmıyan yerlerde müfettişlik görevi yapan konsoloslukların bu işlere ilişkin olarak düzenliyecekleri ve onaylıyacakları kağıtlar.
f)(4731 sayılı Kanunun 6/A maddesiyle eklenen bent) Türkiye'deki kurum ve kuruluşlara hibe olarak yardım amacıyla gönderilecek mal, malzeme, araç ve gereçler için konsolosluklarda düzenlenecek hibe senetleri.
(*) Değişmeden önceki şekli: Hükümet üyeleri
Madde 75 Harç alma ölçüleri
Konsolosluk harçları, (5) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer veya ağırlık ölçüsüne göre nispi, işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır.Madde 76 Harcın nispeti
(Finansman Kanununun 104'üncü maddesiyle değişen madde)Konsolosluk harçları (5) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır.(3180 sayılı Kanunun 1'inci maddesiyle değişen fıkra) Konsoloslar tarafından yapılacak noter işlemlerinde (2) sayılı tarifede yazılı nispetler uygulanır.
Madde 77 Ödeme usulü
Konsolosluk harçları, (5281 sayılı Kanunun 43'üncü maddesiyle değişmiştir.) makbuz karşılığında ödenir.Madde 78 Ödeme zamanı
Konsolosluk harçları, ilgili işlemin sona ermesinden önce peşin olarak ödenir.
Madde 80 Dışişleri Bakanlığının yetkisi
Yabancı devletler konsolosluklarınca Türklerden alınan konsolosluk harçları, (2) ve (5) sayılı tarifelerde yazılı harçlardan fazla olduğu takdirde, Dışişleri Bakanlığı mukabele bilmisil olarak o devletler uyruklarından aynı miktarda konsolosluk harçları almaya yetkilidir.Madde 81 Zaruri giderler
Kanuna göre alınması icabeden harçlardan başka muhafaza ücreti, hakem, hesap görme, bilirkişi, yolluk ve saire gibi, harca tabi işlemler için yapılması zaruri giderler ilgililer tarafından peşin olarak ödenir.
(Ek fıkra:17/9/2004-5234/6 md.) Elçilik ve konsolosluklarda yapılacak konsolosluk işlemleri için zorunlu gider olarak alınacak posta ve haberleşme ücretleri, her ülkenin mahalli şartları da dikkate alınarak Dışişleri ve Maliye bakanlıklarınca birlikte belirlenir. Alınan bu tutarların harcanmayan kısmı ilgilisine iade edilir. Mali yıl sonuna kadar ilgilisine iade edilemeyenler bütçeye gelir kaydedilir.
Kırtasiye veya diğer büro giderleri için masraf adiyle bir şey alınmaz.
Madde 82 Harçların konsolosluk giderlerine tahsisi
Konsolosluk harçlarından yapılacak tahsilat tutarının, konsolosluk giderlerine karşılık tutulması veya diğer bir dış temsilciliğine gönderilmesi veya memlekete getirilmesi hususları, Maliye ve Dışişleri Bakanlıklarınca beraberce kararlaştırılır.Madde 83 Mevzu
Pasaport, ikamet tezkeresi ,(6735 sayılı Kanunun 27 nci maddesiyle eklenen ibare. Yürürlük: 13.08.2016)çalışma izni, çalışma izni muafiyeti, vize ve Dışişleri Bakanlığı tasdik işlemlerinden bu kanuna bağlı (6) sayılı tarifede yazılı olanlar harca tabidir.
(*) Değişmeden önceki şekli: Pasaport, İkamet Tezkeresi, Vize ve Dışişleri Bakanlığı Tasdik Harçları
Madde 84 Mükellef
Pasaport, ikamet tezkeresi(6735 sayılı Kanunun 27 nci maddesiyle eklenen ibare. Yürürlük: 13.08.2016), çalışma izni, çalışma izni muafiyeti ve tasdik harçlarını, harca mevzu olan işlemin yapılmasını istiyen kişiler ödemekle mükelleftir.
Madde 85 Harçtan müstesna işlemler
Pasaport Kanunu hükümlerine uygun olarak verilecek aşağıda yazılı pasaportlar, ikamet tezkereleri(6735 sayılı Kanunun 27 nci maddesiyle eklenen ibare. Yürürlük: 13.08.2016), çalışma izni, çalışma izni muafiyeti ve tasdik işlemleri harçtan müstesnadır:a) Diplomatik pasaportlar, hususi pasaportlar ve hizmet pasaportları,
b) Yabancı memleketlere münhasıran öğrenim için gideceklere gerek Türkiyeden çıkarken ve gerekse yabancı memleketlerde öğrenimlerini tamamlayıncaya kadar verilecek pasaportlar,
c) Yabancı memleketlerde yoksul kalmış oldukları sabit olan Türk vatandaşlarına, Türkiye Cumhuriyeti konsoloslukları tarafından münhasıran Türkiye'ye dönüş yolculuğu için muteber olmak ve veriliş tarihinden itibaren en fazla üç ay içinde kullanılmak üzere verilecek pasaportlar,
d) Seyahatleri Türkiye için kültürel, ticari veya sosyal bir fayda sağlıyacak mahiyette bulunduğu sabit olanlarla, Milli Eğitim Bakanlığının izni ile ilmi incelemelerde bulunmak veya yabancı memleketlerde yapılacak, spor temas ve müsabakalarına katılmak üzere toplu halde gezi yapacak öğretmen, öğrenci ve sporculara verilecek pasaportlar,
e) Yabancı memleketlerde, Türk konsoloslukları tarafından düzenlenen veya tasdik olunan evrakın Dışişleri Bakanlığınca tasdikı,
f) Türkiye'deki yabancı konsolosluk müstahdemleriyle, bu konsoloslukların meslekten olan memurları yanında ikamet etmek suretiyle hizmetlerinde bulunan yabancılara verilecek ikamet tezkereleri (karşılıklı olmak şartiyle),
g) (4444 sayılı Kanunun 11'inci maddesiyle eklenen bend Yürürlük; 1.1.2000) Dışişleri Bakanlığınca mütekabiliyet esası gözönünde tutularak belirlenecek ülkeler uyruklarına verilecek ikamet tezkereleri(6735 sayılı Kanunun 27 nci maddesiyle eklenen ibare. Yürürlük: 13.08.2016), çalışma izni, çalışma izni muafiyeti.
h) (6663 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle eklenen bend Yürürlük; 10.02.2016)Tahsilde olup 25 yaşını doldurmamış olanlara verilecek pasaportlar.
Madde 86 Harçtan muaf olanlar
(2430 sayılı Kanunun 2'nci maddesiyle değişen madde) İş ve İşçi Bulma Kurumu aracılığı ile çalışmak üzere yabancı memleketlere giden işçilere yalnız iki yıllık süre için verilen pasaportlar ile aynı süre içinde bu pasaportların refakat hanesinde kayıtlı olanlar veya kayıt edilecekler pasaport harcından muaftır.Madde 87
Milli veya Milletlerarası tarih, kültür ve güzel sanatlar şenlikleri ve festivalleri, spor müsabakaları, kongreler ve konferanslar, sergi ve panayırlar münasebetiyle, Türkiye'ye gelecek veya başka memleketlerde vukubulacak aynı mahiyetteki milletlerarası gösterilerde bulunmak veya bunlara katılmak için, Türkiye'den transit geçeceklere harçsız vize verilir.
(700 Sayılı KHK'nın 51 inci maddesiyle değişen ibare; Yürürlük:09.07.2018)Cumhurbaşkanınca(*) belli edilecek yerlere turizm, tedavi veya hava değişimi maksadiyle geleceklere de, tesbit edilen şartlara bağlı olmak üzere harçsız vize verilir.
Bu maddede yazılı giriş vizeleri (Turist) damgasını taşıyacaktır.
(*) Değişmeden önceki şekli: Bakanlar Kurulunca
Madde 88
Aşağıda yazılı yabancılara ikamet tezkeresi harçsız olarak verilir:a) Türk okullarında veya fakültelerinde okuyan öğrenciler,
b) Münhasıran (5228 sayılı Kanunun 59'uncu maddesiyle değişen ibare Yürürlük; 31.07.2004) basın ve yayın kuruluşları için muhabirlik yapanlar,(*)
c) Devlet, il özel idareleri, belediyeler, İktisadi Devlet Teşekkülleri ve bunlara bağlı resmi müesseseler tarafından istihdam edilen profesör ve uzmanlarla, iş sahibi olmıyan eşleri ve çocukları,
d) Mali durumlarının bozuk olduğuna, ikamet tezkeresi vermeye yetkili makamlarca kanaat getirilen yoksullar,
e) Türk aslından olup Türk kültürüne bağlı ecnebi uyruklular.f) (6458 sayılı Kanunun 123'üncü maddesiyle eklenen bent Yürürlük; 11.04.2013) Uzun dönem ikamet izni bulunanlar,
g) (6458 sayılı Kanunun 123'üncü maddesiyle eklenen bent Yürürlük; 11.04.2013) İnsan ticareti suçunun mağduru olanlar.
h) (6735 sayılı Kanunun 27 nci maddesiyle değişen bent. Yürürlük: 13.08.2016)Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti alanlar.(*)
i) (6735 sayılı Kanunun 27 nci maddesiyle eklenen bent. Yürürlük: 13.08.2016)Turkuaz Kart sahibi yabancılar ile bunların yabancı eşi, kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuğu.
(*) Değişmeden önceki şekli : h) (6552 sayılı Kanunun 23'üncü maddesiyle eklenen bent Yürürlük; 11.09.2014)Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca süresiz çalışma izni verilenler.
(*) (5228 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli) gazete muhabirliği yapanlar,
Madde 89 Harç ölçüleri
Pasaport, ikamet tezkeresi (6735 sayılı Kanunun 27 nci maddesiyle eklenen ibare. Yürürlük: 13.08.2016), çalışma izni, çalışma izni muafiyetive tasdik harçları (6) sayılı tarifede yazılı işlemlerden, işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır.Madde 90 Yeniden harç alınması
Sürelerinin sona ermeleri sebebiyle yenilenen ikamet tezkerelerinden (6735 sayılı Kanunun 27 nci maddesiyle eklenen ibare. Yürürlük: 13.08.2016), çalışma izinlerinden ve çalışma izni muafiyetlerinden tam, kaybolan ikamet tezkerelerinin yenilenmesi halinde yarı harç alınır.
Madde 91 İkamet tezkerelerinde yarım harç
Onsekiz yaşını bitirmiyen çocuklara verilecek ikamet tezkerelerinden esas harcın yarısı alınır.
Madde 92 Dışişleri Bakanlığının yetkisi
Dışişleri Bakanlığınca alınacak tasdik harçlarını karşılık esasına göre bazı devletler uyrukları hakkında artırmaya ve gerektiğinde esas miktarına indirmeye adı geçen Bakanlık yetkilidir.
Madde 93 Ödeme usulü
Pasaport, (5281 sayılı Kanunun 43'üncü maddesiyle değişmiştir.) ikamet tezkeresi, (6735 sayılı Kanunun 27 nci maddesiyle eklenen ibare. Yürürlük: 13.08.2016)çalışma izni, çalışma izni muafiyeti, vize ve Dışişleri Bakanlığı tasdik harçları makbuz karşılığında veya basılı damga konulması suretiyle alınır.Madde 94 Ödeme zamanı
Pasaport, ikamet tezkeresi(6735 sayılı Kanunun 27 nci maddesiyle eklenen ibare. Yürürlük: 13.08.2016), çalışma izni, çalışma izni muafiyeti ve tasdik harçları peşin olarak alınır.
Madde 95 Mevzu
Gemi ve liman işlemlerinden, bu kanuna bağlı (7) sayılı tarifede yazılı olanları, gemi ve liman harçlarına tabidir.Madde 97 Mükellef
Gemi ve liman harçları, taraflarca aksi kararlaştırılmamışsa aşağıda yazılı kişiler tarafından ödenir:a) Mülkiyet hakkını iktisabedenler, (İktisabeden kişiler birden fazla ise, harçları hisseleri oranında öderler),
b) İpoteklerde ipoteği tesis edenler,
c) Bunlar dışında kalan işlemlerde lehine işlem yapılmış olanlar.
Madde 98 Harçtan müstesna tutulan işlemler
Aşağıda yazılı mevzular harçtan müstesnadır:a) İlgililerin kusurları olmaksızın gemi sicil memurları tarafından yapılan hatalarla ilgili düzeltmeler ile mahkemeler, icra ve iflas daireleri ve diğer resmi dairelerce istenecek suretler,
b) Mücbir sebeplerden dolayı limana uğrıyan ticaret gemileri ile her nevi deniz ürünleri avında kullanıldıkları müddetçe av, havuz, depo gibi özel tertibatı bulunan milli balık ve sünger gemilerine verilecek (7491 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinin (a) bendiyle değişen ibare; Yürürlük: 01.01.2024) liman çıkış belgeleri, (*)
c) Turist nakleden ve başkaca ticari işlemde bulunmıyan turist gemileriyle, ilmi mevzularda kullanılan gemilerin (7491 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinin (a) bendiyle değişen ibare; Yürürlük: 01.01.2024) liman çıkış belgeleri. (*)
(*) Değişmeden önceki şekli: yola elverişlilik belgeleri
Madde 99 Harç alma ölçüleri
Gemi ve liman harçları, (7) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer veya ağırlık ölçüsüne göre nispi, işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır.Madde 100 Değer esası
Değer ve ağırlık ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (7) sayılı tarifede yazılı değer ve ağırlıklar esastır.
Madde 101 Harcın nispeti
Gemi ve liman harçları (7) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır. Muhtelif işlemlerin aynı zamanda yapılması halinde her işlemden ayrı ayrı harç alınır.
Madde 102 (7491 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinin (b) bendiyle değişen ibare; Yürürlük: 01.01.2024) Liman çıkış belgesi (*) harcından indirim
Türkiye limanları arasında muntazam seferler yapan ticaret gemilerinden hareketlerinde tam, dönüşlerine kadar uğrıyacakları liman ve iskelelerde 1/5 nispetinde, keza ticari işlemlerde bulunmıyan ticaret gemilerinden de 1/5 nispetinde (7491 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinin (b) bendiyle değişen ibare; Yürürlük: 01.01.2024) liman çıkış belgesi (*) harcı alınır.(*) Değişmeden önceki şekli: Yola elverişlilik belgesi
Madde 103 Denize elverişlilik belgesi harcında indirim
Uluslararası tanınmış gemi tasnif kurullarından belge alındığı takdirde, ayrıca denetleme yapılmamışsa veya kısmen yapılmışsa denize elverişlilik belgesi harcı yarı nispetinde alınır.
Madde 104 Ölçme belgeleri harcında indirim
Gemide yapılacak tadiller veya makina değişimi dolayısiyle verilecek ölçme belgelerinden 1/3 nispetinde harç alınır.
Madde 105 Tasdik harcında indirim
Değiştirme veya kaybedilme sebebiyle verilecek gemi tasdiknamelerinde tarifede yazılı miktarın 1/5 'i nispetinde harç alınır.
Madde 106 Ödeme usulü
Gemi ve liman harçları, (5281 sayılı Kanunun 43'üncü maddesiyle değişmiştir.) makbuz karşılığında ödenir.Madde 107 Ödeme zamanı
Gemi ve liman harçlarının tamamı peşin olarak ödenmedikçe, harca mevzu olan işlem yapılmaz.
Ancak, liman başkanlığı bulunmıyan iskelelere uğrıyan gemilerden (7491 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinin (c) bendiyle değişen ibare; Yürürlük: 01.01.2024) liman çıkış belgesi (*) harcı ilk uğradığı liman başkanlığı bulunan limanda tahsil edilir.
(*) Değişmeden önceki şekli: yola elverişlilik belgesiMadde 108 Mevzu
İmtiyazname, ruhsatname ve diplomalardan bu kanuna bağlı (8) sayılı tarifede yazılı olanları harca tabidir.Madde 109 Mükellef
İmtiyazname, ruhsatname ve diploma harçlarını kendilerine bu belgeler verilen kişiler ödemekle mükelleftirler.Madde 110 Harç alma ölçüleri
İmtiyazname, ruhsatname ve diploma harçları, (8) sayılı tarifede yazılı belgelerden, belgenin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır.Madde 111 Yeniden harç alınması
Bu kanunda ve ekli tarifede aksine hüküm bulunmıyan hallerde, bu kısımda yazılı olup harca tabi tutulmuş olan belgelerin, yenilenmelerinde veya devir suretiyle başkalarına intikallerinde ve herhangi bir sebeple iptal edildikten sonra yenilenmelerinden tekrar tam harç alınır.
Beratlı bir ihtiranın tadil ve ıslahı veya yapılacak ilaveler için verilecek tasdikname yerine, yeni bir berat istenirse, yeniden harç alınır.
Madde 112 Ödenme usulü
İmtiyazname, ruhsatname ve diploma harçları, (5281 sayılı Kanunun 43'üncü maddesiyle değişmiştir.) makbuz karşılığında ödenir.Madde 113 Ödeme zamanı
Bu harçlar peşin olarak alınır.(4731 sayılı Kanunun 6/B maddesiyle değişen fıkra)Yıllık harçlar, her yıl ocak ayının başında yıllık olarak tahakkuk ettirilmiş sayılır. Tahakkuk ettirilen harçlar ayrıca mükellefe tebliğ olunmaz ve ocak ayı içerisinde ödenir.(*)(6322 sayılı kanunun 18.maddesiyle eklenen cümle; Yürürlük 15.06.2012) Denetim kuruluşları yetkilendirme belgesi harçları ise kurumlar vergisi beyannamesi verme süresi içerisinde verilen bildirim üzerine, bağımsız denetim faaliyetlerinden elde edilen gayrisafi iş hasılatı esas alınarak tahakkuk ettirilir, tahakkuk ettirilen harçlar ayrıca mükellefe tebliğ edilmez ve mayıs ayı içerisinde ödenir.
(18.04.2013 tarih ve 28622 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6456 Sayılı Kanunun 16.maddesiyle eklenen fıkra Yürürlük; 01.01.2014) Elektrik üretimi lisans harçları her yıl kurumlar vergisi beyannamesi verme süresi içerisinde verilen bildirim üzerine, elektrik üretim faaliyetlerinden elde edilen gayrisafi iş hasılatı esas alınarak tahakkuk ettirilir, tahakkuk ettirilen harçlar ayrıca mükellefe tebliğ edilmez ve mayıs ayı içerisinde ödenir. Genel bütçe geliri olarak kaydedilen elektrik üretimi lisans harçlarından hidrolik kaynaklara dayalı elektrik üretim lisans harçlarının %90'ı, haziran ayının sonuna kadar, hidrolik kaynaklara dayalı elektrik üretimi yapan tesisin bulunduğu yerin il özel idaresine, il özel idaresi bulunmayan yerlerde büyükşehir belediyesine aktarılır. Hesaplanarak aktarılan bu tutarlar, 2/7/2008 tarihli ve 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanuna göre belediyelere ve il özel idarelerine ayrılacak payların hesabında matraha dâhil edilmez.
(*) (4731 sayılı Kanunun 6/B maddesiyle değişmeden önceki fıkra)Yıllık harçlar, her mali yılın ilk ayı içinde ödenir.
Madde 114 Belgelerin süresi ve yıl kesirleri
Kaybedilmeleri sebebiyle yeniden alınacak belgeler, kaybolan asıllarının süresi kadar muteberdir. Yıllık harca tabi olanlar yıl ortasında alınırsa ancak verildiği mali yılın sonuna kadar muteber olurlar. Kanunlarda aksi yazılı olmadıkça, her yıl alınacak harçlarda yıl kesirleri, tam yıl gibi harca tabidir.Madde 115 Harçların geri verilmesi
İlgililerin kusuru olmaksızın Devlet tarafından görülen lüzum sebebiyle iptal edilen belgeler için evvelce alınmış harçlar iki yıl içinde ve istek üzerine geri verilir.
Madde 116 Diploma harcının ödenmemesi
Diploma harcı ödenmedikçe resmi veya özel daire ve müesseselere mezuniyete ait yazılar yazılamıyacağı gibi buna ait bir vesika da verilmez.
Madde 117 Sınıfların tespiti
Bu kısımda yazılı olup sınıfa göre harca tabi tutulmuş olan işlerde sınıf dereceleri harç mevzuu olan işlemi yapan makamlar tarafından tayin olunur.
Madde 118 Mevzu
Trafik işlemlerinden bu kanuna bağlı (9) sayılı tarifede yazılı olanları, trafik harçlarına tabidir.Madde 119 Harçtan muaf olanlar
Askeri ehliyetnameyi haiz askeri şoförlerden muayene ve imtihan komisyonlarınca yapılacak imtihanı mütaakıp kazananların, askeri şoför ehliyetnameleri, imtihanları ve ehliyetname vizeleri, harçtan muaftır.
Madde 120 Mükellef
Trafik harçlarını, harca mevzu olan işlemin yapılmasını istiyen kişiler ödemekle mükelleftir.
Madde 121 Harç alma ölçüleri
Trafik harçları, (9) sayılı tarifede yazılı işlemlerden, işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır.Madde 122 Harcın ödenmesi
Trafik harçları(5281 sayılı Kanunun 43'üncü maddesiyle değişmiştir.) makbuz krşılığında ödenir.
Madde 123 Özel kanunlardaki hükümler
(2430 sayılı Kanunun 3'üncü maddesiyle değişen madde) Özel kanunlarla harçtan muaf tutulan kişilerle, istisna edilen işlemlerden harç alınmaz.
Ancak, İş Kanununa tabi işçilerin ve çırakların iş mahkemelerindeki dava ve bu mahkemelerden almış oldukları ilamların takiplerinde harçtan muafiyet, (5281 sayılı Kanunun 43'üncü maddesiyle değişmiştir.) gündelikleri veya aylık ücretleri 16 yaşını doldurmuş işçiler için belirlenen asgari ücreti geçmeyen işçiler ve çıraklar hakkında uygulanır.
(5035 Sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle değişen fıkra; Yürürlük:02.01.2004)Anonim, eshamlı komandit (7099 sayılı kanunun 3 üncü maddesiyle değişen ibare Yürürlük; 10.03.2018), limited şirket ve kooperatiflerin(5) kuruluş (6728 sayılı kanunun 33 üncü maddesiyle eklenen ibare;Yürürlük 09.08.2016)pay devri, sermaye artırımı, birleşme, devir, bölünme ve nev'i değişiklikleri nedeniyle yapılacak işlemler ile (5615 Sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle eklenen ibare; Yürürlük:04.04.2007) Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri "(6728 sayılı kanunun 33 üncü maddesiyle değişen parantez içi hüküm;Yürürlük 09.08.2016) (Bu kooperatifler tarafından bankalardan kullandırılacak krediler için verilecek kefaletler ile Kredi Garanti Fonu Anonim Şirketi ve 13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (p) bendinde belirtilen kurumlar (7341 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle değişen ibare. Yürürlük; 06.11.2021) (6) tarafından verilecek kefaletler dâhil)(3) bankalar (6728 sayılı kanunun 33 üncü maddesiyle eklenen ibare;Yürürlük 09.08.2016)finansman şirketleri, yurt dışı kredi kuruluşları ve uluslararası kurumlarca kullandırılacak (6322 sayılı kanunun 19.maddesiyle değişen ibare; Yürürlük 15.06.2012)kredilere, bunların teminatlarına ve geri ödenmelerine ilişkin işlemler (yargı harçları hariç)(2)(5766 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin (ç) bendiyle değişen ibare, Yürürlük: 06.06.2008)bu Kanunda yazılı harçlardan müstesnadır.(1)
(6728 sayılı kanunun 33 üncü maddesiyle değişen fıkra;Yürürlük 09.08.2016)Kira sertifikası ihracına dayanak teşkil eden her türlü varlık ve hakların; devri, alımı, satımı, kiralanması, vekaleten yönetimi, kira sertifikası ihracı amacıyla bir ortak girişime ortak olunması, iş sahibi sıfatıyla bir eser veya işin yaptırılması ve bu iş veya eserin kiralanması veya satılması ile bu işlemlere bağlı olarak yapılan her türlü teminat, ipotek ve benzeri işlemler, bu Kanunda yazılı harçlardan müstesnadır.(4)
(6728 sayılı kanunun 33 üncü maddesiyle eklenen fıkra;Yürürlük 09.08.2016)Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında yer alan yatırım mallarına ilişkin olarak Yatırım Teşvik Belgesi sahibi yatırımcılarla bu malların üreticileri ve tedarikçileri arasında düzenlenen kâğıtlar, münhasıran yatırım döneminde belge kapsamındaki yatırıma yönelik gayri maddi hakların kiralanması ve satın alınmasına ilişkin düzenlenen kâğıtlar, belge kapsamında sabit kıymet yatırımlarının imal ve inşasına yönelik düzenlenen sözleşmeler, taahhütnameler, teminatlar ve bu mahiyetteki kâğıtlar ile söz konusu yatırımlara yönelik danışmanlık ve teknik müşavirlik hizmetlerine ilişkin düzenlenen kâğıtlarla ilgili işlemler bu Kanunda yazılı harçlardan müstesnadır.
(6728 sayılı kanunun 33 üncü maddesiyle eklenen fıkra;Yürürlük 09.08.2016)İleri teknolojiye sahip ve teknoloji transferi sağlayacak yurt dışında yerleşik şirketlerin satın alınması ile bu alımlara yönelik mali ve hukuki danışmanlık hizmeti alımına ilişkin düzenlenen kâğıtlarla ilgili işlemler bu Kanunda yazılı harçlardan müstesnadır.
(6728 sayılı kanunun 33 üncü maddesiyle eklenen fıkra;Yürürlük 09.08.2016)Yatırımlarda Devlet yardımları hakkında kararlarla belirlenen yüksek ve orta-yüksek teknolojili sanayi sınıfında yer alan ürünlerin imalatına ilişkin olarak imalatçılar ile tedarikçileri arasında mal ve hizmet alımı nedeniyle düzenlenen kâğıtlarla ilgili işlemler bu Kanunda yazılı harçlardan müstesnadır.
(6728 sayılı kanunun 33 üncü maddesiyle eklenen fıkra;Yürürlük 09.08.2016)Binalarda ısı yalıtımı ve enerji tasarrufu sağlamaya yönelik olarak yapılan işlemler ile 17/4/1957 tarihli ve 6948 sayılı Sanayi Sicili Kanununa göre sanayi sicil belgesini haiz sanayi işletmelerince münhasıran imalat sanayinde kullanılmak üzere yeni makine ve teçhizat alımına yönelik olarak yapılan işlemler bu Kanunda yazılı harçlardan müstesnadır.
(6728 sayılı kanunun 33 üncü maddesiyle eklenen fıkra;Yürürlük 09.08.2016)Ürünlerin yurt dışında tanıtım ve pazarlamasını sağlamak amacıyla, miktarı ticari teamüllere uygun örnek ürünler, tanıtım malzemeleri veya promosyon amaçlı ürünlerin bedelsiz ihracatına ilişkin yapılan işlemler ile yurt dışındaki fuarlara katılım amacıyla yapılan işlemler bu Kanunda yazılı harçlardan müstesnadır.
(6728 sayılı kanunun 33 üncü maddesiyle eklenen fıkra;Yürürlük 09.08.2016)Her türlü gemi, yat ve diğer su araçlarının inşası, yenileme ve dönüşümü ile bakım ve onarımına yönelik olarak düzenlenen kâğıtlarla ilgili işlemler bu Kanunda yazılı harçlardan müstesnadır.
(6728 sayılı kanunun 33 üncü maddesiyle eklenen fıkra;Yürürlük 09.08.2016)Öğrencilerin burs veya öğrenim kredisi almak ve okula veya öğrenci yurduna girebilmek için düzenledikleri sözleşme, taahhütname, kefaletname ve benzeri kâğıtlara ilişkin işlemler bu Kanunda yazılı harçlardan müstesnadır.(7061 sayılı kanunun 31 inci maddesiyle eklenen fıkra: Yürürlük; 05.12.2017) Kamu özel iş birliği projelerinin finansmanı için yurt dışında ihraç edilen menkul kıymetler karşılığında fon temin etmek üzere kurulan özel amaçlı kuruluşların, bu fonları proje yüklenicisi firmalara kullandırmasına ilişkin işlemler ile bunların teminatı ve geri ödenmesine ilişkin işlemler, yargı harçları hariç, bu Kanunda yazılı harçlardan müstesnadır.
(6009 sayılı Kanunun 19 uncu maddesiyle eklenen fıkra Yürürlük; 01.08.2010)Bu maddede veya diğer kanunlarda yer alan harçtan muafiyete ilişkin hükümler, bu Kanunun (1) sayılı Tarifesinin "(A) Mahkeme Harçları" bölümünün (V) numaralı fıkrasındaki "keşif harcı" ve (1) sayılı Tarifesinin "B) İcra ve iflas harçları" bölümünün (III) numaralı fıkrasındaki "haciz, teslim ve satış harcı" bakımından uygulanmaz.
(1) (5766 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli)harca tabi tutulmaz.(*)
(*)(Değişmeden önceki şekli)(4842 sayılı Kanunun 26'ncı maddesiyle değişen fıkra Yürürlük; 01.01.2004)Anonim, eshamlı komandit ve limited şirketlerin birleşme, (4962 sayılı Kanunun 17/C maddesiyle değişen ibare Yürürlük; 07.08.2003)devir, bölünme ve nev'i değişiklikleri (xx) nedeniyle yapılacak işlemler ile yurt içi ve yurt dışı kredi kuruluşlarınca kullandırılan ve ortalama vadesi bir yıl ve daha uzun süreli nakdi yatırım kredileri nedeniyle verilen teminatlarla ilgili işlemler harca tâbi tutulmaz.(x)
(x)(4842 sayılı Kanunla değişmeden önceki fıkra) (4684 sayılı Kanunun 23/A maddesiyle eklenen fıkra Yürürlük; 03.07.2001) Anonim, eshamlı komandit ve limited şirketlerin birleşme, devir ve bölünmeleri nedeniyle yapılacak işlemler harca tabi tutulmaz.
(xx)(4962 sayılı Kanunla değişmeden önceki ibare)devir ve bölünmeleri
(2)(6322 sayılı kanunla değişmeden önceki şekli)kredilerin temini ve bunların teminatları ile geri ödenmelerine ilişkin işlemler
(3)Değişmeden önceki şekli: (Bu kooperatifler ile Kredi Garanti Fonu İşletme ve Araştırma Anonim Şirketi tarafından bankalardan kullandırılacak krediler için verilecek kefaletler dahil)
(4)Değişmeden önceki şekli: (6111 Sayılı Kanunla eklenen fıkra Yürürlük; 25.02.2011)Menkul, gayrimenkul ve maddi olmayan varlıkların, varlık kiralama şirketine devri ile bunların varlık kiralama şirketince devralınan kuruma devri ve bu devirlere bağlı olarak yapılan ipotek işlemleri bu Kanunda yazılı harçlardan müstesnadır.
(5)Değişmeden önceki şekli: ve limited şirketlerin
(6)Değişmeden önceki şekli:Kredi Garanti Fonu İşletme ve Araştırma Anonim Şirketi
Madde 124 Diplomat muaflığı
Yabancı devletlerin Türkiye'de bulunan elçi, maslahatgüzar ve konsolosları ile elçilik ve konsolosluklarına mensup olan ve o memleketin uyrukluğunda bulunan memurları ve Türkiye'de resmi bir göreve memur edilenlerin bu sıfatlarından dolayı yapacakları harca mevzu işlemler, karşılıklı olmak şartiyle bu kanunda yazılı harçlardan muaftır.
Madde 125 Özel kanunlara göre harç mükellefi
Bu kanunun ilgili kısımlarında mükellefiyet hakkında konulmuş hükümlerin aksine, özel kanunlarda hüküm bulunduğu takdirde özel kanun hükmü uygulanır.Madde 126 Re'sen yapılan işlemler
Herhangi bir istek olmaksızın re'sen yapılacak işlemlere ait harçlar, bu kanunda aksine hüküm yoksa, lehine işlem yapılan kişilerden alınır.
Madde 127 İşlemin yapılamıyacağı
Bu kanunda aksine hüküm bulunmadıkça harçların tamamı peşin olarak ödenmeden harca mevzu olan işlem yapılmaz.Madde 128 Memurların sorumluluğu
Gerekli harçları tamamen almadan işlem yapan memurlar harcın ödenmesinden mükellefler ile müteselsilen sorumludurlar.
Madde 129 İşin hitamında alınacak harçlarda ödeme zamanı
Kendi kısımlarında ödeme zamanı tespit edilmemiş olup da, mahiyetleri icabı işin sonunda alınması lazımgelen harçlar; harç alacağının doğması tarihinden itibaren 15 gün içinde ödenir.
Madde 130 Zamanında ödenmiyen harçlar
Bu kanunda ödenmeleri için belli bir süre tespit edilmiş olan harçlar süresi içinde ödenmemiş ise, ilgili makam ve daireler tarafından, sürenin sonundan itibaren 15 gün içinde bir müzekkere ile o yerin ilgili vergi dairesine bildirilir. Müzekkerede harcın nevi ve mahiyeti, miktarı, mükellefin adı ve soyadı ve en son ikametgah adresi açıkça gösterilir.
Madde 132 Harçları almaya yetkili daireler
Bu kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde harçlar, harca mevzu olan işlemleri yapan daireler tarafından tahsil olunur.
Maliye Bakanlığı lüzum gördüğü takdirde harçları doğrudan doğruya vergi dairelerince tahsil ettirmeye yetkilidir.
(6728 sayılı kanunun 34 üncü maddesiyle eklenen fıkra;Yürürlük 09.08.2016) Bu Kanuna bağlı (1) sayılı tarifenin "C) Ticaret sicili harçları:" başlıklı bölümünde yazılı ticaret sicili işlemlerine ilişkin harçlar, ticaret ve sanayi odaları veya ticaret odaları veyahut ilgili odalar tarafından makbuz karşılığı peşin olarak tahsil edilir. Bu suretle tahsil olunan bir aya ait harçlar şekil, içerik ve muhteviyatı Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirim ile ticaret sicili müdürlüğünü bünyesinde bulunduran odanın muhtasar yönünden bağlı olduğu vergi dairesine, izleyen ayın on beşinci günü akşamına kadar bildirilip ödenir. Tahsil edilen harçların ilgili vergi dairesine süresinde ödenmemesi durumunda, harç ilgili odadan 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir. Süresinde vergi dairesine beyan edilmeyen tutarlar hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri uygulanır. İşlemden doğan harçları tamamen almadan işlem yapan ticaret sicili müdürlüğü görevlileri ve ilgili odalar harcın ödenmesinden mükelleflerle birlikte müteselsilen sorumludur.
(7327 sayılı kanunun 10 uncu maddesiyle eklenen fıkra; Yürürlük: 19.06.2021)Bu Kanuna bağlı (4) sayılı tarifenin "I- Tapu işlemleri:" başlıklı bölümünün 13 numaralı fıkrasının (a) bendine göre tahsil edilmesi gereken cins tashihi harcı, ilgili belediyesince yapı kullanma izni harcı ile birlikte makbuz karşılığı peşin olarak tahsil edilir. Bu suretle tahsil olunan harçlar; şekil, içerik ve muhteviyatı Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirim ile cins tashihi harcının tahsiline yetkili vergi dairesine, tahsil edildiği günün akşamına kadar bildirilip ödenir. Tahsil edilen harçların ilgili vergi dairesine süresinde ödenmemesi durumunda, harç ilgili belediyeden 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir. Süresinde vergi dairesine beyan edilmeyen tutarlar hakkında 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri uygulanır. İşlemden doğan harçları tamamen almadan işlem yapan belediye personeli ve ilgili belediyeler harcın ödenmesinden mükelleflerle birlikte müteselsilen sorumludur.
Madde 133 Tahsilatın vergi dairesine yatırılması
Maliye Bakanlığının izniyle basılı damga kullanan veya makbuzla tahsilatta bulunan memurlar bir aya ait tahsilat tutarlarını ertesi ayın beşinci günü akşamına kadar en yakın vergi dairesine yatırmakla mükelleftirler. (5281 sayılı Kanunun 43'üncü maddesiyle değişmiştir.) 500 Yeni Türk Lirasını geçen tahsilat bu süre ile bağlı olmaksızın derhal yatırılır.
Maliye Bakanlığı lüzum gördüğü yerlerde bu miktarı artırmaya yetkilidir.
Madde 134 Teftiş ve kontrol yetkisi
(646 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesiyle değişen ibare Yürürlük; 10.07.2011) Vergi Müfettişleri ve Vergi Müfettiş Yardımcıları (*) ile mahallin en büyük mal memurları her hal ve takdirde, harçları tahsile salahiyetli memurların hesaplarını teftiş ve kontrola yetkilidirler.Mahallin en büyük mal memuru tarafından kontrol memurlarına da bu hususta yetki verilebilir.
(*)(646 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle değişmeden önceki ibare) Maliye müfettişleri, maliye müfettiş muavinleri ve gelirler kontrolörleri
Madde 135
Harçlar sayfa üzerine hesap edildiği hallerde 20 satır bir sayfa ve 50 harf bir satır itibar olunur. Son sayfa 20 satırdan eksik olsa da bir sayfa sayılır.Madde 136
(4369 sayılı Kanunun 82/9-b maddesiyle kaldırılmıştır. Yürürlük: 29.7.1998)(*)(*) (Kaldırılmadan önceki şekli) Nispi harcın hesaplanmasında 50 kuruşa kadar olan matrah kesirleri atılır. 50 kuruş ve daha yukarı olanlar 1 liraya çıkarılır. Harç kesirlerinde 5 kuruşa kadar olan kısımlar atılır, 5 kuruş ve daha yukarı olanlar 10 kuruşa çıkarılır.
Madde 137
(5281 sayılı Kanunun 44'üncü maddesiyle kaldırılmıştır.)
Madde 138
Bu kanunda takdir olunacak değer üzerinden harç ödenmesi lazım gelen hallerde bu değer Vergi Usul Kanununda yazılı takdir komisyonlarında tespit olunur.Mükerrer Madde 138
(3689 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle değişen madde) Bu Kanuna bağlı tarifelerde yer alan maktu harçlar (Maktu ve nispî harçların asgarî ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil), bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar Bakanlar Kurulunca belirlenen miktarlar ile bu miktarların Vergi Usul Kanunu uyarınca 1990 yılı için tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranı ile çarpılmak suretiyle bulunacak tutarların toplamı kadar artırılmıştır.Her takvim yılı başından geçerli olmak üzere önceki yılda uygulanan maktu harçlar (Maktu ve nispî harçların asgarî ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil), o yıl için tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında artırılır.(5035 sayılı Kanunun 32 nci maddesiyle eklenen cümle.Geçerlilik;01.01.2004,Yürürlük;02.01.2004) (5281 sayılı Kanunun 44'üncü maddesiyle kaldırılmıştır.)
Bu suretle hesaplanan harç (4842 sayılı Kanunun 36/4 maddesiyle değişen ibare Yürürlük; 24.04.2003) (5281 sayılı Kanunun 43'üncü maddesiyle değişmiştir.) tutarının 10 Yeni Kuruşa kadarki kesirleri, nazara alınmaz.
(3986 sayılı Kanunun 12'nci maddesiyle eklenen fıkra) Bu Kanuna bağlı tarifelerdeki 1.1.1994 tarihi itibariyle geçerli olan maktu harçlar (maktu ve nispî harçların asgarî ve azamî miktarlarını belirleyen hadler dahil), % 100, nispî harçlar % 20 oranında artırılmıştır. Yıllık harç kapsamında bulunan belgelere ait 1994 yılı kıst dönemine ait harçlar tahsil edilmez. (4503 sayılı Kanunun 4'üncü maddesiyle değişen ibare Yürürlük; 5.2.2000) (700 Sayılı KHK'nın 51 inci maddesiyle değişen ibare; Yürürlük:09.07.2018)Cumhurbaşkanı(5), bu Kanuna bağlı tarifelerde yer alan maktu harçları veya bu harçların yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle belirlenmiş olan tutarları (1) (maktu ve nispî harçların asgarî ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil) ile nispî harçları, tarifeler yahut tarifelerin ilgili fıkra ve bentleri itibariyle birlikte veya ayrı ayrı olmak üzere; maktu harçlarda (4503 sayılı Kanunun 4'üncü maddesiyle değişen ibare Yürürlük; 5.2.2000) yirmi katına, (2) nispî harçlarda ise bir katına kadar artırmaya, uygulanmakta olan (5838 sayılı Kanunun 32 nci maddesiyle değişen ibare Yürürlük: 28.02.2009) maktu harçları yarısına, nispi harçları ise Kanunla belirlenen oranların onda birine kadar indirmeye(4), bu had ve miktarlar arasında yeni had, miktar ve nispetler tespit etmeye yetkilidir.
(1) (Değişmeden önceki ibare) Bakanlar Kurulu, bu Kanuna bağlı tarifelerde yer alan maktu harçları
(2) (Değişmeden önceki ibare) on katına
(3)(4842 sayılı Kanunla değişmeden önceki ibare)(4369 sayılı Kanunun 81/I-2 maddesiyle değişen ibare Yürürlük: 29.7.1998) 10.000 lira(*)
(4) (Değişmeden önceki ibare) Maktu harçları yarısına kadar, nispi harçları ise bu fıkra ile artırılmadan önceki seviyelerine indirmeye
(*) (Değişmeden önceki ibare) 100 lira
(5) Değişmeden önceki şekli: Bakanlar Kurulu
Madde 139
Aşağıda tarih ve sayıları yazılı kanunlar kaldırılmıştır:a) 25.2.1952 tarih ve 5887 sayılı,
b) 11.3.1954 tarih ve 6401 sayılı,
c) 20.5.1955 tarih ve 6608 sayılı,
d) 29.6.1956 tarih ve 6765 sayılı,
e) 26.7.1957 tarih ve 6955 sayılı,
f) 6.1.1960 tarih ve 7406 sayılı,
g) 2.1.1961 tarih ve 201 sayılı,
h) 2.2.1340 tarih ve 405 sayılı,
i) 15.4.1338 tarih ve 216 sayılı, kanunlar ile bunların ek ve tadilleri,
j) 11.5.1953 tarih ve 6085 sayılı ve 12.1.1961 tarih ve 232 sayılı kanunların trafik harçları ile ilgili hükümleri,
k) 3.5.1928 tarih ve 1234 sayılı kanunun 68'inci maddesi,
l) 5.7.1939 tarih ve 3687 sayılı kanunun 1'inci maddesinin vize resmine ait hükümleri,
m) 18.12.1935 tarih ve 2864 sayılı kanunun 1'inci maddesinin vize müruriye resmine ilişkin hükümleri,
n) 30.11.1330 tarihli Ecnebi Anonim ve sermayesi eshama munkasem şirketlerle ecnebi sigorta şirketleri hakkındaki kanunun harçla ilgili hükümleri.
Madde 140
Bu Kanun hükümleri yayımını takibeden aybaşından itibaren 3 ay sonra yürürlüğe girer.Madde 141
Bu Kanunun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.Ek Madde 1
(6728 sayılı kanunun 35 inci maddesiyle değişen madde;Yürürlük 09.08.2016)1. İhracat ve ihracata ilişkin olduğunun tevsiki kaydıyla aşağıda sayılan işlemler harçlardan müstesnadır:
a) İhracat karşılığı yapılacak ödemeler (İhracatın finansmanında kullanıldığının tevsiki kaydıyla prefinansman, Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu çerçevesinde yapılan ödemelere ilişkin taahhütnameler ile temliknameler ve Sosyal Güvenlik Kurumu prim borçları ile genel bütçeli idarelere olan borçların mahsubu dâhil).
b) İhracattan doğan alacağın ihracatçı tarafından temliki.
c) İhracat bağlantıları için düzenlenecek anlaşmalar.
ç) Transit ticarete konu malın satın alınması ve satılması.
d) Tedarik edildikleri şekliyle ihraç edilmek üzere mal alımı.
e) 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun 131 inci maddesine istinaden ithalat vergilerinden tam muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimine tabi ambalaj malzemesi ithali ile kati ihraç edilen mallara ait ambalaj malzemesinin geçici ihracı ve ithali.
f) Dahilde işleme izni kapsamında iznin geçerli olduğu süre içerisinde yapılan ithalat.
g) Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında belgenin geçerli olduğu süre içerisinde yapılan ithalat veya yurt içi alımlar.
ğ) Gerçekleştirilen mamul ürün ihracatı karşılığı olarak bu ürünlerin üretiminde kullanılan girdilerin Toprak Mahsulleri Ofisinden veya Şeker Kurumunca tespit edilen şeker fabrikalarından alımı.
2. Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesine bağlanan aşağıda sayılan diğer döviz kazandırıcı faaliyetlere ilişkin işlemler, belgenin geçerlilik süresi içerisinde belgede yer alan tutarla sınırlı olmak kaydıyla harçtan müstesnadır.
a) (7491 sayılı Kanunun 25 inci maddesi ile değişen ibare; Yürürlük: 28/12/2023) Cumhurbaşkanı kararı ile yürürlüğe konulan (****) cari yıl yatırım programında yer alan yatırımlardan ve Millî Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının bu programda yer almayan kamu yatırımlarından (7491 sayılı Kanunun 25 inci maddesiyle metinden çıkarılan ibare; Yürürlük: Kanunun yayımı tarihinden sonra çıkılan ihalelere uygulanmak üzere 28/12/2023) (*****) yabancı para ile finanse edilenlerin yapımını üstlenen ana yüklenici firmaların (alt yükleniciler hariç);
i) Tam mükellef olması hâlinde, (7491 sayılı Kanunun 25 inci maddesiyle metinden çıkarılan ibare; Yürürlük: Kanunun yayımı tarihinden sonra çıkılan ihalelere uygulanmak üzere 28/12/2023) (******) yabancı paraya isabet eden oranda yapacakları teslim, hizmet ve faaliyetler ile tam mükellef imalatçı firmaların, bahse konu işte kullanılmak üzere bu işin yapımını yüklenen firmaya üreterek yapacakları mal ve malzeme ile hizmet satış ve teslimleri,
ii) Dar mükellef olması hâlinde, söz konusu firmanın bu işte kullanacağı mal ve malzemeyi üreten tam mükellef imalatçı firmaların (işi taahhüt eden firmalar dâhil) yapacakları satış ve teslimleri,
iii) Tam ve dar mükellef firmaların ortaklığı hâlinde, tam mükellef firmaya kendi faaliyeti oranında, diğer firmaya ise (ii) alt bendi çerçevesinde tam mükellef firmaların üreterek yapacakları satış ve teslimleri,
iv) Yukarıda belirtilen (i), (ii) ve (iii) alt bentleri çerçevesinde proje sahibi kamu kurumları ile bu projeleri üstlenen firmalara proje süresince yapılacak teknik müşavirlik, mühendislik vb. hizmet satışları.
b) i) Savunma Sanayii Müsteşarlığınca onaylanan savunma, güvenlik veya istihbarat alanları ile ilişkili projeleri üstlenmiş tam mükellef imalatçı firmalar ile savunma, güvenlik veya istihbarat alanlarında yapılacak araştırma ve geliştirme projelerini üstlenen tam mükellef imalatçı firmaların yapacakları satış ve teslimler ile bu satış ve teslimler sonrası doğan bakım ve onarım hizmetleri,
ii) Savunma Sanayii Müsteşarlığınca savunma, güvenlik veya istihbarat alanları açısından önem arz ettiği belirtilen savunma, güvenlik ve istihbarata yönelik her türlü platform, sistem, yazılım, araç ve gereçlerini üreten tam mükellef imalatçı firmalar ile savunma, güvenlik veya istihbarat alanlarında yapılacak araştırma ve geliştirme projelerini üstlenen tam mükellef imalatçı firmaların ülkenin savunma, güvenlik veya istihbaratı ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına yapacakları satış ve teslimler ile bu satış ve teslimler sonrası doğan bakım ve onarım hizmetleri,
iii) Bu bendin (i) ve (ii) alt bentlerinde belirtilen firmalara, tam mükellef imalatçı firmaların üreterek yapacakları satış ve teslimleri,
iv) Bu bendin (i) ve (ii) alt bentlerinde belirtilen işleri yüklenen firmanın dar mükellef firma olması hâlinde, tam mükellef imalatçı firmaların bu firmaya üreterek yapacakları satış ve teslimleri.
c) Tam mükellef imalatçı firmaların, Ekonomi Bakanlığınca belirlenen yatırım malları listesinde belirtilen malları üreterek yapacakları satış ve teslimleri.
ç) Tam mükellef imalatçı firmaların, Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında monte edilmemiş haldeki aksam ve parçaları ithal edebilecek firmalara, ithal edebilecekleri bu aksam ve parçaları üreterek yapacakları satış ve teslimleri.
d) Yap-İşlet Modeli çerçevesinde yapılacak yatırım projelerini üstlenen tam mükellef firmaların yapacakları hizmet ve faaliyetleri.
e) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından uluslararası ihaleye çıkarılmış yurt içi veya yurt dışı (6770 Sayılı Kanunun 3 üncü Maddesiyle metinden çıkarılan ibare; Yürürlük: 27.01.2017)(**) taşıma işlerini yüklenen tam mükellef firmaların bu faaliyetleri.
f) Uluslararası (6770 Sayılı Kanunun 3 üncü Maddesiyle değişen ibare; Yürürlük: 27.01.2017)yük ve yolcu taşımacılığından döviz olarak kazanılan bedellerin(***) yurda getirilmesi kaydıyla kara, deniz veya hava ulaştırma hizmet ve faaliyetleri.
g) Yurt dışına yönelik olarak gerçekleştirilecek müteahhitlik, müşavirlik, yazılım ve mühendislik hizmetleri.
ğ) Yabancı uyruklulara (diplomatik temsilcilikler ve mensupları dâhil), turistlere veya yurt dışında çalışan Türk vatandaşlarına ülkemizde bulundukları sürede, döviz karşılığı verilecek sağlık hizmetleri.
h) Turizm müesseseleri ile seyahat acentelerinin yurt içindeki ve yurt dışındaki turizm faaliyetleri sırasında yaptıkları döviz karşılığı hizmet satışları.
ı) Bedelleri döviz olarak alınmak kaydıyla yurt dışında yerleşik firmalar adına gerçekleştirilen bakım ve onarım hizmetiyle, dış sefere çıkan Türk ve yabancı bayraklı gemi, uçak veya tırların bakımı ve onarımı, yenileme ve dönüşüm ile bakım, onarım, yenileme ve dönüşüm kapsamında gerçekleştirilen mal (yakıt ve madeni yağlar hariç) ve hizmet satışları.
i) Tam mükellef firmalarca, ihraç ürünlerimizin pazarlanması amacıyla yurt dışında mağaza açılması veya işletilmesi.
j) Kamu kurum ve kuruluşlarınca uluslararası ihaleye çıkarılan maden havzalarından rödövans karşılığında maden çıkarımı ve işletmesiyle ilgili üretim faaliyetleri.
k) Yurt içinde yerleşik haber ajanslarınca, yurt dışındaki yayın organlarına görüntülü veya görüntüsüz haber satışları.
l) Kamu kurum ve kuruluşlarınca uluslararası ihaleye çıkarılan ve Ekonomi Bakanlığı tarafından belirlenen yatırım malları, sınai mamuller ve yazılım hizmetlerine yönelik ihaleleri kazanan tam mükellef imalatçı firmaların üreterek yapacakları satış ve teslimleri.
m) İkili veya çok taraflı uluslararası anlaşma hükümlerine göre yurt içinde bulunan yabancı kuruluşların yurt dışından getirme imkanına sahip bulundukları sınai mamulleri teslim eden tam mükellef imalatçı firmalar ile uluslararası kuruluşlar, yabancı ülke temsilcilikleri ve kuruluşlarına ait tesislerin yapımını ve onarımını üstlenen tam mükellef müteahhit firmaların faaliyet ve teslimleri.
n) İkili veya çok taraflı uluslararası anlaşmalar kapsamında Türkiye'de gerçekleştirilen projeleri üstlenen kurum, kuruluş veya şirketler (bunlar tarafından yurt içinde projenin yürütülmesi amacıyla kurulan veya ortaklık gerçekleştirilen şirketler dâhil) tarafından proje kapsamında verilen yapım ve teslim işlerini yüklenen firmaların (alt yükleniciler hariç);
i) Tam mükellef olması hâlinde, bunların yapacakları teslim ve hizmetleri ile tam mükellef imalatçı firmaların bu firmalara üreterek yapacakları satış ve teslimleri,
ii) Tam ve dar mükellef firmaların ortaklığı şeklinde olması hâlinde, tam mükellef firmanın ortaklığı oranında gerçekleştireceği teslim ve hizmetleri ile tam mükellef imalatçı firmaların bu firmalara üreterek yapacakları satış ve teslimleri.
o) Kamu özel iş birliği kapsamında tesis yapımı ve yenilenmesi işlerini üstlenen tam mükellef firmaların yapacakları hizmet ve faaliyetleri.
3. Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesi almak amacıyla proje formu ekinde verilecek taahhütnameler ile bu maddenin (2) numaralı fıkrasının (a), (b), (d), (e), (g), (j), (l) ve (o) bentlerinde sayılan işlem ve faaliyetlere ilişkin sözleşme safhasından önceki teminatlar ve ihale kararlarına belge aranmaksızın resen harç istisnası uygulanır.
Belge sahibi firmaların belge konusu işe ilişkin mal, malzeme veya hizmet temin ettiği kişi ve kurumlarla yapacağı işlemlere harç istisnası uygulanması için, her iki işlem tarafının da o işle ilgili olarak düzenlenmiş belgeye sahip olması şarttır.
4. Bu maddenin uygulamasında;
Uluslararası ihale: Kamu kurum ve kuruluşları tarafından yerli ve yabancı firmaların ayrı ayrı veya birlikte iştirakine açık olarak çıkılan (İptal ibare: Anayasa Mahkemesi’nin 24/12/2020 tarihli ve E.:2020/15; K.:2020/78 sayılı Kararı ile) ihaleyi,
Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesi: Döviz kazandırıcı faaliyetleri teşvik etmek amacıyla harç istisnası uygulanabilmesi için alınması ve ibraz edilmesi gereken, harca konu işlemin yapıldığı tarihte geçerli Ekonomi Bakanlığınca düzenlenen belgeyi,
ifade eder.
Bu maddede geçen tam ve dar mükellefiyetin kapsamı Gelir Vergisi Kanununa ve Kurumlar Vergisi Kanununa göre tayin ve tespit edilir.
5. Bu maddede sayılan işlem veya faaliyetlerin kısmen veya tamamen gerçekleştirilmemesi hâlinde, gerçekleşmeyen kısma ait alınmayan harç, mükelleflerden, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre ceza ve gecikme faizi ile birlikte geri alınır.
Bu madde kapsamında, harç istisnası uygulamak suretiyle işlem yapan kuruluşlar, istisnaya konu işlemin mahiyeti ile alınmayan harç tutarını, işlemin yapıldığı tarihi takip eden otuz gün içinde ilgililerin gelir veya kurumlar vergisi bakımından bağlı bulunduğu vergi dairesine bildirmeye mecburdurlar.
Bu maddede sayılan işlem veya faaliyetlerin gerçekleşmediğinin tespit edildiği tarihi takip eden otuz gün içinde, bu durumu vergi dairesine bildirmeyen kuruluşlar harç ile ceza ve gecikme faizinin ödenmesinden ilgililerle birlikte müteselsilen sorumludurlar.
6. Bu maddenin uygulanması bakımından; birinci ve ikinci fıkralarda yer alan döviz kazandırıcı faaliyetlere ilave olarak döviz kazandırıcı diğer faaliyetleri, belge kapsamında istisna uygulanacak işlem ve faaliyetlerin aşamaları ile diğer usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı ile Ekonomi Bakanlığı birlikte yetkilidir.(*)Değişmeden önceki şekli : (5035 sayılı Kanunun 32 nci maddesiyle eklenen ek madde.Geçerlilik;01.01.2004,Yürürlük;02.01.2004) Döviz kazandırıcı faaliyetlere ilişkin işlemler harçlardan müstesnadır.
Döviz kazandırıcı faaliyetlerin kısmen veya tamamen gerçekleştirilmemesi halinde, gerçekleşmeyen kısma ait alınmayan harç, mükelleflerden, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre ceza ve gecikme faizi ile birlikte geri alınır.
Yukarıda belirtilen hususlarda harç istisnası uygulamak suretiyle işlem yapan kuruluşlar, istisnaya konu işlemin mahiyeti ile alınmayan harç tutarını, işlemin yapıldığı tarihi takip eden otuz gün içinde ilgililerin gelir veya kurumlar vergisi bakımından bağlı bulunduğu vergi dairesine bildirmeye mecburdurlar.
Döviz kazandırıcı faaliyetin gerçekleşmediğinin tespit edildiği tarihi takip eden otuz gün içinde, bu durumu vergi dairesine bildirmeyen kuruluşlar, harç ile ceza ve gecikme faizinin ödenmesinden ilgililerle birlikte müteselsilen sorumludurlar.
Bu maddenin uygulanması bakımından döviz kazandırıcı faaliyetlerin neler olduğu ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ile Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından birlikte tespit edilir.
(**)Değişmeden önceki şekli : münhasıran yük
(***)Değişmeden önceki şekli : yük taşımacılığından döviz olarak kazanılan navlun bedellerinin
(****) Değişmeden önceki şekli : Kalkınma Bakanlığınca yayımlanan
(*****)Değişmeden önceki şekli : uluslararası ihaleye çıkarılanların ihalesini kazanan veya
(******)Değişmeden önceki şekli : uluslararası ihalelerde tamamı üzerinden, yabancı para ile finanse edilenlerde ise
Madde 39 Yetkili makamların istiyecekleri suretler
Kamu hukuku ile ilgili işlerde yetkili makamların istiyecekleri suretlerden harç alınmaz.
Madde 51 Noterlere verilecek ücretler ve beyiyeler
(1512 sayılı Kanunun 208'inci maddesiyle kaldırılmıştır.)Madde 62 İpotekli gayrimenkuller
Rehin ile takyid edilmiş bir gayrimenkulün bağışlanmasında, bağışlama yapıldığı anda bakiye kalan rehinli borç miktarı gayrimenkulün mukayyet kıymetinden indirilir.
Mükerrer Madde 69 Gönderilecek listeler ve sorumluluk
(2588 sayılı Kanunun 12'nci maddesiyle eklenen madde) Tapu ve kadastro idareleri, devredenin ve iktisap edenin adı ve adresi ile gayrimenkulün harca esas tutulan değerini ve vasıflarını noterler de düzenledikleri veya tasdik ettikleri gayrimenkullerin zilyetlik devir sözleşmelerinin birer örneğini şekli ve muhtevası Maliye Bakanlığınca tespit edilecek listelerle birlikte işlemin yapıldığı tarihi izleyen ay başından itibaren engeç 15 gün içinde ilgili vergi dairesine bildirmekle mükelleftirler.Bu kanuna göre bildirme mecburiyetini yerine getirmeyenler hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 150'nci maddesinin 1, 2 ve 3'üncü bentlerinde yazılı olanlar için uygulanan ceza hükmolunur.
(3239 sayılı Kanunun 93'üncü maddesiyle değişen fıkra) Belediyeler ve Bayındırlık ve İskân Bakanlığının ilgili memurları arsa, arazi veya bina üzerine yeniden inşa edilen binalarla ilgili yapı kullanma izni (iskân belgesini) vermeden önce, (7327 sayılı kanunun 9 uncu maddesiyle metinden çıkarılan ibare; Yürürlük: 19.06.2021)(*) gerekli harcın ödendiğini gösterir belgeleri talep etmeye mecburdurlar.
(*) Değişmeden önceki şekli: vergi dairesine
Madde 79 Yabancı para ile tahsil edilecek harçların hesabı
(3180 sayılı Kanunun 2'nci maddesiyle değişen madde) Konsolosluk harçları ile Türkiye Cumhuriyeti Muvazzaf ve Fahri Konsolosluklarının yaptıkları her türlü işlemlere ait harçlar Maliye ve Gümrük Bakanlığınca tespit ve ilan edilecek döviz kurlarına göre ve bu işlemlerle ilgili tarifelere ayrı ayrı veya birlikte emsal uygulanmak suretiyle hesap edilerek tahsil edilir.Madde 96 İnşa halindeki gemiler
İnşa halindeki gemilere mahsus sicil işlemleri de, gemi sicil işlemleri gibi harca tabidir.
Ancak inşa halindeki gemilere mahsus sicilde kayıtlı bir geminin, asıl sicile geçirilmesinde evvelce yapılmış ve harca tabi tutulmuş işlemlerden ayrıca harç alınmaz.
Madde 131 Genel ödeme şekli
Harçlar, bu kanunun ilgili kısımlarında yazılı şekillerde ödenir.
Ancak Maliye Bakanlığı konunun özelliğini gözönünde bulundurarak, harçları, (5281 sayılı Kanunun 43'üncü maddesiyle değişmiştir.) makbuz karşılığı veya basılı damga vurdurulması veya sair bir şekilde tahsili için ilgili dairelere yetki verebilir.
Geçici Madde 1
Yeniden bir tahrir yapılıncaya kadar Tapu ve Kadastro harçlarının hesabında:1. Arazide:
a) 1 Haziran 1942 tarihinden evvel tahrir veya tadil görmüş olan arazi ve arsaların vergi değerlerinin (10) misli,
b) 1 Haziran 1942 tarihinden sonra tadil görmüş olan arazi ve arsaların mezkur tarihteki vergi değerlerinin (10) misli,
2. Binalarda:
a) 1 Haziran 1942 tarihinden evvel tahrir veya tadil suretiyle gayrisafi iratları takdir edilmiş olan binaların V.U.K.'na göre bulunacak vergi değerlerinin (6) misli,
b) 1 Haziran 1942 (Dahil) tarihi ile 28 Şubat 1947 (Dahil) tarihleri arasında tahrir veya tadil suretiyle gayrisafi iratları takdir edilmiş olan binaların V.U.K.'na göre bulunacak vergi değerlerinin (4) misli,
c) 1 Mart 1947 (Dahil) tarihi ile 11 Mayıs 1953 (Dahil) tarihleri arasında tahrir veya tadil suretiyle gayrisafi iratları takdir edilmiş olan binaların V.U.K.'na göre bulunacak vergi değerlerinin (2) misli,
d) 12 Mayıs 1953 (Dahil) tarihinden sonra tahrir veya tadil suretiyle gayrisafi iratları takdir edilmiş olan binaların V.U.K.'na göre bulunacak vergi değeri aynen,
Vergi değeri olarak kabul olunur.
Geçici Madde 2
Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden evvelki zamanlara ait harçlarla ilgili işlemler eski hükümlere tabidir.Ancak cezalara ait hükümlerden hangisi mükellefin lehine ise o uygulanır.