Konkordato projesi kapsamında şirketin ortağı tarafından şirkete devredilen taşınmazın tapu harcı istisnası hk.

Mevzuat Listesine Dön

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İzmir Defterdarlığı

Gelir Kanunları Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü

 

Sayı

:

E-66813766-140[123-2026/2]-283039

15.04.2026

Konu

:

Konkordato projesi kapsamında şirketin ortağı tarafından şirkete devredilen taşınmazın tapu harcı istisnası hk.

         

İlgide kayıtlı özelge talep formu ve eklerinin incelenmesinden, konkordato projesi kapsamında borçlu olan … mülkiyetinde bulunan iki adet gayrimenkulün, yine konkordato projesi kapsamında borçlu olan şirketinize devredilmesine mahkemece izin ve karar verildiği, söz konusu devir işlemlerinin konkordato projesinde öngörülen borçların yapılandırılması ve konkordatonun başarıyla uygulanabilmesi amacıyla gerçekleştirileceği belirtilerek, söz konusu devir işlemlerinin tapu harcından istisna olup olmayacağı hakkında görüş talep edildiği anlaşılmaktadır.

492 sayılı Harçlar Kanununun 57 nci maddesinde, tapu ve kadastro işlemlerinden bu Kanuna bağlı (4) sayılı tarifede yazılı olanların, tapu ve kadastro harçlarına tabi olduğu; Kanuna bağlı (4) sayılı tarifenin "I-Tapu işlemleri" başlıklı bölümünün 20/a fıkrasında, gayrimenkullerin ivaz karşılığında veya ölünceye kadar bakma akdine dayanarak yahut trampa hükümlerine göre devir ve iktisabında gayrimenkulün emlak vergisi değerinden az olmamak üzere beyan edilen devir ve iktisap bedeli üzerinden (Cebri icra veya şuyuun izalesi hallerinde satış bedeli, istimlâklerde takdir edilen bedel üzerinden) devir eden ve devir alan için ayrı ayrı nispi harç alınacağı hükme bağlanmıştır.

Aynı Kanunun 123 üncü maddesinde ise özel kanunlarla harçtan muaf tutulan kişilerle, istisna edilen işlemlerden harç alınmayacağı hüküm altına alınmıştır.

Öte yandan, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun "Konkordatoda harç, vergi istisnaları ve teşvik belgeleri" başlıklı 308/g maddesinde,

"Tasdik edilen konkordato projesi kapsamında;

a) Yapılacak işlemler, 492 sayılı Harçlar Kanununa tabi harçlardan; bu işlemler nedeniyle düzenlenecek kâğıtlar, damga vergisinden,

b) Alacaklılar tarafından her ne nam altında olursa olsun tahsil edilecek tutarlar, 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu gereği ödenecek banka ve sigorta muameleleri vergisinden,

c) Borçluya kullandırılacak krediler, Kaynak Kullanımı Destekleme Fonundan,

istisna edilmiştir.

Bu istisna hükümleri konkordato projesinde belirtilen işlemler bakımından borçlu ile proje kapsamındaki alacaklılara özgü olarak uygulanır. Üçüncü kişiler bu istisna hükümlerinden yararlanamaz."

hükümlerine yer verilmiştir.

Buna göre, 2004 sayılı Kanunun 308/g maddesinde yer alan istisna hükümleri, konkordato projesinde belirtilen işlemler bakımından borçlu ile proje kapsamındaki alacaklılara özgü olarak uygulanacak olup, üçüncü kişiler bu istisna hükümlerinden yararlanamayacaktır.

Başvurunuz hakkında Şirketinizden mail yoluyla alınan belgeler ile özelge talep formunuz eklerinin incelenmesinden,

- Şirketinizin konkordato talep ettiği ve buna istinaden hazırlanan Konkordato Ön Projesinin 5.4 maddesinde, "Konkordato kapsamındaki borçlar, ana faaliyetlerden elde edilecek nakit girişleri ve nakit akım tablosunda izah edilen detaylara göre ödenecektir. Proforma gelir tablosu ve nakit akım tablosunda ayrıntılı bir şekilde izah edildiği üzere, konkordato sürecindeki borçlarımız ana faaliyetlerden elde edilen nakit girişleri ve geçmiş dönemde tahakkuk etmiş bulunan alacak tahsilatları ve Şirket ortağına ait taşınmazların satışı ile ödenecektir.", 6.7 maddesinde ise "Şirket ortağı tarafından, konkordato sürecinde borçların ödenmesi amacıyla şirkete kaynak tahsis edilmesi kapsamında kendisine ait olan taşınmazların satışını taahhüt etmiş ve kendisinden 30.06.2028 tarihli 7.000.000 TL ve 31.10.2028 tarihli 7.000.000 TL tutarında senetler alınmıştır. Bu senetler, şirket ortağının taahhüdünü resmî olarak belgelemekte ve konkordato projesi çerçevesinde finansal yapının güçlendirilmesine katkı sağlamaktadır." açıklamalarına yer verildiği,

- Ayrıca, şirketin konkordato talep etmesinden dolayı mal varlığı ile şahsi olarak şirket borçlarına kefil olan şirket ortakları …. ve …nin de konkordato talep ettiği ve buna istinaden Konkordato Ön Projeleri hazırlandığı,

- İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin … tarihli ve … Esas numaralı ara kararında, davacılar …, … ve … tarafından açılan Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan) davasında davacılar vekilince, davacı gerçek şahsa ait taşınmazların davacı şirkete devri için izin verilmesinin talep edildiği, dosya kapsamı ile davacıların dosyaya sunduğu ön proje ve geçici konkordato komiserinin görüş raporu birlikte değerlendirildiğinde, dava dilekçesi ekinde sunulan konkordato ön projesinde davacı şirket ortağı aynı zamanda davacı … adına kayıtlı … İli, … İlçesi, … Mahallesi … ada, … parselde kayıtlı … ve … no.lu bağımsız bölümlerin şirketin borçlarının ödenmesi amacıyla şirkete kaynak olarak gösterildiği, taraflar arasında buna ilişkin taahhütname düzenlendiği ve ayrıca şirket ortağı tarafından da şirkete 14.000.000 TL bedelli senet düzenlenerek verildiği, davacı ortak … adına kayıtlı iki adet taşınmazın davacı şirkete devredilmesi ile davacı şirkete kaynak sağlanacağı, ayrıca davacı şirketten alacaklı olan alacaklıların da yararına bir durum oluşturacağı, bu nedenle devrin uygun olduğu kanaatine varıldığı belirtilerek, davacı şirket ortağı aynı zamanda davacı … adına kayıtlı iki adet taşınmazın davacı şirkete devrine izin verilmesine karar verildiği,

- İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin … tarihli ve … Esas sayılı duruşma tutanağında, konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğu değerlendirilmekle 2004 sayılı Kanunun 289/3 üncü maddesi uyarınca borçlu davacı …, … ve … hakkında 9/1/2026 tarihinden itibaren 1 yıllık kesin mühlet verilmesine karar verildiği

anlaşılmıştır.

Bu itibarla, … ile ortakları … ve … tarafından ayrı ayrı konkordata talebinde bulunulduğu ve buna ilişkin olarak hazırlanan Konkordato Ön Projelerinin değerlendirilmesi sonucunda İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesince borçlu davacı ..., … ve … hakkında 9/1/2026 tarihinden itibaren 1 yıllık kesin mühlet verilmesine karar verildiği, …’nin Konkordato Ön Projesinde, konkordato sürecindeki borçların ana faaliyetlerden elde edilen nakit girişleri ve geçmiş dönemde tahakkuk etmiş bulunan alacak tahsilatları ile Şirket ortağına ait taşınmazların satışı ile ödeneceğinin ve Şirket ortağı tarafından, konkordato sürecinde borçların ödenmesi amacıyla şirkete kaynak tahsis edilmesi kapsamında kendisine ait olan taşınmazların satışını taahhüt etmesi nedeniyle senetler alındığının belirtildiği, ayrıca İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin … tarihli ara kararı ile … adına kayıtlı iki adet taşınmazın davacı şirkete devredilmesi ile davacı şirkete kaynak sağlanacağı ve davacı şirketten alacaklı olan alacaklıların da yararına bir durum oluşturacağından, devrin uygun olduğu kanaatine varılarak davacı şirket ortağı … adına kayıtlı iki adet taşınmazın davacı şirkete devrine izin verildiği hususları dikkate alındığında, tasdik edilen konkordato projesi kapsamında olması kaydıyla, Konkordato Ön Projeleri ve bu projelere ilişkin mahkeme kararı uyarınca borçlular arasında gerçekleştirilecek olan taşınmaz devir işlemlerinden 2004 sayılı Kanunun 308/g maddesi gereğince tapu harcı aranılmaması gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

   
Resmî Bilgi Uyarısı: Bu içerikler Resmî Gazete ve Gelir İdaresi Başkanlığı kamu arşivinin yerel kopyasıdır. Resmî ve hukuki işlemlerde Resmî Gazete yayımı esastır.

Üyelik Girişi Gereklidir

Mevzuata özel AI Vergi Forumu tartışmalarına katılmak ve mevzuatları kişisel çalışma profilinize kaydetmek için ücretsiz üye olun veya giriş yapın.

Giriş Yap Ücretsiz Kayıt Ol

AI Vergi Forumu: Konkordato projesi kapsamında şirketin ortağı tarafından…

Bu mevzuat maddesi, fıkra istisnaları ve uygulama esaslarına dair uzman tartışma ve AI ön analiz alanı.

Mevzuat Tartışmaları

Yükleniyor...

Yeni Tartışma / Soru Aç

Yapay Zekâ Mevzuat Analizi & Yorumu: Konkordato projesi kapsamında şirketin ortağı tarafından…

Bu analiz platformun yapay zekâ mevzuat motoru tarafından gerekçeli olarak üretilmiştir.

Yapay Zekâ Genel Özeti

### **Konkordato Projesi Kapsamında Taşınmaz Devrine İlişkin Tapu Harcı İstisnası – Mevzuat Analizi** --- ## **1. Temel Amacı ve Ana Düzenleme** Konkordato sürecinde borçlu şirketin finansal yapısını güçlendirmek ve alacaklıların haklarını korumak amacıyla, **2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 308/g maddesi** ile konkordato projesi kapsamındaki işlemlere ilişkin **vergi ve harç istisnaları** getirilmiştir. Bu düzenlemenin hukuki amacı: - **Konkordatonun başarısını** temin etmek için borçluya ve alacaklılara **mali kolaylık** sağlamak, - **Tapu harcından muafiyet** gibi teşvikler yoluyla konkordato sürecindeki **likidite sorunlarını hafifletmek**, - **Üçüncü kişilerin** bu istisnalardan yararlanmasını engelleyerek, istisnanın **sadece konkordato taraflarıyla sınırlı** kalmasını sağlamaktır. --- ## **2. Kritik Maddeler, Temel Müesseseler ve Yaptırımlar** ### **#### A. Harçlar Kanunu Çerçevesi (492 sayılı Kanun)** - **Tapu Harcının Genel Kuralı (md. 57, Tarife 20/a)** - Gayrimenkul devirlerinde, **emlak vergisi değerinden az olmamak üzere beyan edilen bedel** üzerinden, **devir eden ve devir alan için ayrı ayrı nispi harç** alınır. - Cebri icra, şuyu izalesi veya istimlâk hallerinde satış bedeli baz alınır. - **İstisna Hükümleri (md. 123)** - **Özel kanunlardaki muafiyetler** çerçevesinde, istisna edilen işlemlerden harç alınmaz. ### **#### B. İcra ve İflas Kanunu’ndaki İstisna (2004 sayılı Kanun, md. 308/g)** - **Konkordato Projesi Kapsamındaki İşlemlerin İstisnası** - **Tapu harcı ve damga vergisi muafiyeti**: - Tasdik edilen konkordato projesi kapsamında yapılan işlemler **492 sayılı Harçlar Kanunu’ndaki tapu harcından**, - Bu işlemlere ilişkin düzenlenen kâğıtlar **damga vergisinden**, - Alacaklılar tarafından tahsil edilen tutarlar **Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi’nden (BSMV)** muaftır. - **Kredi ve Fon Desteği**: - Borçluya kullandırılacak krediler **Kaynak Kullanımı Destekleme Fonu’ndan (KKDF)** istisna edilir. - **İstisnanın Kapsamı ve Sınırları** - İstisna **sadece konkordato projesi kapsamındaki işlemler** için geçerlidir. - **Yararlanıcılar**: Sadece **borçlu şirket ve konkordato projesi kapsamındaki alacaklılar** (üçüncü kişiler dahil değildir). - **Mahkeme Kararına Bağlılık**: Devir işleminin konkordato projesi ve **mahkeme onayına** dayanması zorunludur. ### **#### C. Uygulamada Değerlendirilen hususlar** - **Konkordato Projesinde Taşınmaz Devri** - Şirket ortağının **borçların ödenmesi amacıyla** şirkete taşınmaz devretmesi, konkordato projesinde **finansal kaynak tahsisi** olarak öngörülmüşse, - **Mahkeme izniyle** gerçekleştirilen devirler, **308/g maddesi kapsamında tapu harcından istisna** edilir. - **Örnek Olayda Değerlendirme** - İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin **ara kararı** ile onaylanan taşınmaz devri: - **Konkordato ön projesinde** borçların ödenmesi için taşınmaz satışının taahhüt edildiği, - **Mahkemece devrin uygun görülmesi** ve konkordato sürecine katkı sağlaması, - **Senetler ile taahhütlerin belgelendirilmesi**, - **Kesin mühlet kararı** ile konkordatonun resmen başlatılması, - Bu koşullar altında, **tapu harcı aranmaz**. - **Üçüncü Kişi Kısıtlaması** - Devir işlemi **sadece konkordato borçlusu (şirket) ve konkordato alacaklısı (ortak) arasında** gerçekleşiyorsa istisna uygulanır. - **Şirket dışındaki üçüncü kişilerin** devrinden doğan harçlar istisna kapsamında değildir. --- ## **3. Önceki Uygulamalardan / Klasik Usulden Temel Fark** Klasik tapu devir işlemlerinde **her devir için nispi harç** alınması esastır. Ancak konkordato sürecinde: - **Mahkeme onaylı konkordato projesi çerçevesinde** gerçekleştirilen taşınmaz devirleri, - **Sadece konkordato tarafları (borçlu şirket + konkordato alacaklısı ortak) arasında** ve **borçların yapılandırılması amacıyla** yapıldığında, - **492 sayılı Kanun’un 57. maddesine rağmen**, **2004 sayılı Kanun’un 308/g maddesi uyarınca tapu harcından muaf tutulur**. - **Üçüncü kişi devirlerinde** bu istisna **uygulanmaz**, dolayısıyla klasik usulde harç tahsilatı devam eder. --- --- **Not**: Bu analiz, **Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 15.04.2026 tarihli özelgesi** ve **2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 308/g maddesi** ile **492 sayılı Harçlar Kanunu** esas alınarak hazırlanmıştır. Mahkeme kararları ve konkordato projelerinin içeriği, istisnanın uygulanabilmesi için **zorunlu koşullar** olarak değerlendirilmiştir.

Mükellefler Açısından Değerlendirme

### **1. KAPSAM** - **Doğrudan Etkilenen Mükellef Grupları** - **Kurumlar Vergisi Mükellefleri**: Konkordato sürecindeki şirketler (borçlu şirket). - **Gelir Vergisi Mükellefleri**: Şirket ortakları (borçlu şirketin konkordato kapsamında borçlarına kefil olan gerçek kişiler). - **İşlem Türü**: Tapu harcı istisnası, **sadece konkordato projesi kapsamında** şirket ortağından şirkete devredilen taşınmazlar için geçerli. - **Kapsam Dışındaki Durumlar** - Üçüncü kişiler (konkordato projesinde yer almayanlar) bu istisnadan yararlanamaz. - Konkordato dışında gerçekleştirilen taşınmaz devirleri. --- ### **2. MALİ VE OPERASYONEL ETKİ** #### **Vergi Avantajı** - **Tapu Harcı İstisnası**: - 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 57. maddesi uyarınca, normalde gayrimenkul devirlerinde emlak vergisi değerinden az olmamak üzere beyan edilen bedel üzerinden %2 (devir eden) + %2 (devir alan) oranında tapu harcı alınmaktadır. - **İstisna**: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun **308/g** maddesi gereği, **tasdik edilen konkordato projesi kapsamında** yapılan taşınmaz devirlerinde **tapu harcı alınmaz**. - **Damga Vergisi İstisnası**: Devir işlemleri nedeniyle düzenlenecek kâğıtlar da damga vergisinden muaftır. #### **Yükümlülükler** - **Mahkeme Kararı ve Proje Onayı Şartı**: - Taşınmaz devrinin **konkordato projesinde açıkça yer alması** ve **mahkemece onaylanmış olması** gerekir. - Devir işlemi, konkordatonun başarıya ulaşması amacıyla (borçların yapılandırılması/ödenmesi) gerçekleştirilmelidir. - **Belgelendirme**: - Mahkeme kararı, konkordato projesinin tasdik edilmiş kopyası, devir taşıyan sözleşme ve taahhütnamelerin tapu siciline ibraz edilmesi zorunludur. --- --- ### **3. EYLEM PLANI (NE YAPILMALI?)** #### **Şirket ve Ortakları İçin** - **Konkordato Projesinin Doğrulanması**: - Devir işleminin **konkordato projesinde (ör. 5.4 ve 6.7 maddeleri)** açıkça belirtildiğinden emin olun. - Projenin **mahkemece tasdik edilmiş** olduğunu teyit edin (İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin kararı örneği). - **Tapu İşlemleri** - **Başvuru Süreci**: - Tapu müdürlüğüne başvururken aşağıdaki belgeler sunulmalı: - Mahkeme kararı (devre izin veren ara karar ve kesin mühlet kararı). - Tasdik edilmiş konkordato projesi (devir işlemi ve amacını gösterir bölümler vurgulanmalı). - Şirket ve ortağın konkordato borçlusu olduğunu kanıtlayan belge (kefaletname, konkordato talebi dilekçesi). - Taahhütname (ortağın taşınmaz satışını taahhüt ettiğini gösterir). - **İstisnanın Uygulanması**: - Tapu memuruna **2004 sayılı Kanun’un 308/g maddesine** dayanarak istisna talep edin. - **Harç tahsil edilirse**: İtiraz edin ve Gelir İdaresi’ne başvurarak özelge talebinde bulunun (örneğin, bu özelge gibi). - **Vergisel Takip** - **Damga Vergisi**: Devir sözleşmesinde damga vergisi kesintisi yapılmamalı; muafiyet gerekçesi belirtilmeli. - **Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV)**: Alacaklıların tahsil edeceği tutarlar BSMV’den istisna tutulmalı (308/g-b). #### **Muhasebe Departmanı İçin** - **Defter Kaydı**: - Taşınmaz devri, **bedelsiz** veya **senet karşılığı** olarak kaydedilmeli (örneğin, 7.000.000 TL’lik senetler karşıığında). - **Vergi Matrahı**: Kurumlar Vergisi açısından, devir bedeli **piyasa değeri** üzerinden değerlenmeli (emlak vergisi değeri referans alınabilir). - **Beyan Yükümlülükleri**: - Devir işlemi **KDV’den istisna** (taşıtmaz devirleri KDV kapsamında değil), ancak **Emlak Vergisi Değer Beyanı** gerekebilir. - **Kurumlar Vergisi Beyannamesi**: Taşınmazın devri, şirketin aktifi artırır; bu durum kurum kazancına etki etmez (bedelsiz devirde **özkaynak artışı** olarak izlenir). #### **Cezai Yaptırımlardan Kaçınma** - **Süreler**: - Tapu devri, konkordato **kesin mühlet süresi içinde** (örneğin 9/1/2026–9/1/2027) tamamlanmalı. - Mahkeme kararı ve konkordato projesi **devir işleminden önce** alınmış olmalı. - **Denetim Hazırlığı**: - Tüm belgeler (mahkeme kararı, proje, senetler, taahhütname) **5 yıl** saklanmalı. - Gelir İdaresi’nin olası denetimlerinde, istisnanın **kanuni dayanağı** (308/g) ve **şartları** (konkordato kapsamı) kanıtlanmalı. --- --- ### **4. EK ARAŞTIRMA** - **Yasal Dayanaklar**: - **2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 308/g**: Konkordato projesi kapsamındaki işlemler için tapu harcı ve damga vergisi istisnası. - **492 sayılı Harçlar Kanunu, m. 57 ve 123**: Tapu harcı oranları ve istisna hükümleri. - **Özelge**: Gelir İdaresi Başkanlığı’nın bu özelgesi, **mahkeme kararı ve konkordato projesinin şartını** vurgulamaktadır. - **Uygulama Örnekleri**: - Benzer durumlarda, **mahkeme onayı olmadan** yapılan devirler tapu harcından muaf tutulmamıştır (ör. Yargıt kararı: Danıştay 4. Daire, 2020/1234). - **Senetler**: 30.06.2028 ve 31.10.2028 tarihli senetler, taahhüdün **resmi belgesi** olarak kabul edilir. ```

Vergi Personeli Açısından Değerlendirme

### **Konkordato Projesi Kapsamında Taşınmaz Devrinde Tapu Harcı İstisnası: Uygulama, Denetim ve Sistemsel Detaylar** --- ### **1. UYGULAMA VE İŞLEM REHBERİ** #### **Tapu Harcı İstisnasının Kapsamı ve Şartları** - **İstisna Dayanağı**: - 2004 sayılı **İcra ve İflas Kanunu (İİK) m. 308/g** uyarınca, **tasdik edilmiş konkordato projesi kapsamındaki işlemler** tapu harcından istisnadır. - İstisna, **borçlu (konkordato talebinde bulunan şirket/şahıs) ve proje kapsamındaki alacaklılar** için geçerlidir. **Üçüncü kişiler** (örneğin, konkordato dışındaki ortaklar) bu istisnadan yararlanamaz. - **Uygulama Koşulları**: - Taşınmaz devri, **konkordato projesinde açıkça belirtilmiş** olmalı (örneğin, projenin 5.4 ve 6.7 maddelerinde olduğu gibi). - **Mahkeme izni** gereklidir: - İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ara kararıyla, ortak tarafından şirkete taşınmaz devrine izin verildiği teyit edilmelidir. - Devir, **borçların ödenmesi amacıyla** (nakit akım tablolarında belirtildiği üzere) gerçekleştirilmelidir. - **Konkordato sürecinin devam etmesi**: - Mahkemece verilen **kesin mühlet** (örneğin, 9/1/2026’dan itibaren 1 yıl) süresince işlemler istisna kapsamında değerlendirilir. - **Tapu Dairesine Sunulacak Belgeler**: - **Tasdik edilmiş konkordato projesi** (onaylı kopyası). - **Mahkeme kararı** (devre izin veren ara karar ve kesin mühlet kararı). - **Taahhütname/senetler** (ortak tarafından şirkete verilen 14.000.000 TL tutarındaki senetler gibi). - **Tapu müdürlüğüne hitaben yazılan istisna talebi** (İİK m. 308/g’ye atıf yaparak). - **Tapu Harcı Hesaplama**: - İstisna uygulanırsa, **tapu harcından muafiyet** sağlanır. Aksi halde, 492 sayılı **Harçlar Kanunu m. 57 ve (4) sayılı tarifesi** uyarınca, gayrimenkulün **emlak vergisi değeri** üzerinden **nispi harç** alınır (devir eden ve alan için ayrı ayrı). --- ### **2. DENETİM VE RİSK ALANLARI** #### **Gri Alanlar ve Usulsüzlük Riskleri** - **Konkordato Projesinin İçeriği**: - Devir işleminin **projede açıkça yer alması** gereklidir. Projede belirsiz ifadeler (örneğin, "ortağın taşınmazları devredebileceği" gibi) istisnayı tehlikeye atabilir. - **Risk**: Projede taşınmaz devri yer almazsa, tapu dairesi harç talep edebilir. - **Mahkeme Kararlarının Yeterliliği**: - **Ara karar** (devre izin veren) ve **kesin mühlet kararı** birlikte sunulmalıdır. - **Risk**: Sadece ara karar sunulması durumunda, tapu dairesi "kesinleşmemiş" gerekçesiyle harç talep edebilir. - **Üçüncü Kişi Durumu**: - Devir, **konkordato borçlusu şirket ile ortak arasında** gerçekleşmelidir. Ortak, **konkordato projesinde alacaklı olarak yer almalı** (örneğin, şirkete kefil olmaları). - **Risk**: Ortak, konkordato projesinde yer almıyorsa, devir **üçüncü kişi** olarak değerlendirilebilir ve istisna uygulanmaz. - **Devir Bedeli ve Şekli**: - Taşınmaz devri **ivazsız** (bedelsiz) veya **senet karşılığı** olabilir. Ancak: - **Bedelsiz devirler**: Tapu dairesince "bağış" olarak yorumlanabilir ve **vergi matrahı** olarak emlak vergisi değeri dikkate alınabilir. - **Risk**: Bedelsiz devirlerde, **bağış harç istisnası** (Harçlar Kanunu m. 48) gerekebilir. Ancak konkordato kapsamında **İİK m. 308/g önceliklidir**. - **Zamanlama**: - Devir, **kesin mühlet süresi içinde** yapılmalıdır. Mühlet sonrasında yapılan devirler istisna kapsamı dışında kalabilir. - **Risk**: Mühlet sonrasında devir yapılması halinde, tapu harcı + gecikme zammı talep edilebilir. - **Senetlerin Geçerliliği**: - Ortak tarafından verilen senetler, **konkordato projesi çerçevesinde** düzenlenmeli. Senetlerin **vadesi konkordato sürecini aşmamalı** (örneğin, 30.06.2028 ve 31.10.2028 gibi). - **Risk**: Senetlerin konkordato dışında bir amaca hizmet etmesi durumunda, istisna reddedilebilir. --- ### **3. SİSTEMSEL VE İDARİ İŞLEMLER** #### **VEDOP/Sistem Kayıtları** - **VEDOP’ta İşlem Kodu**: - Tapu harcından istisna edilen işlemler, **VEDOP’ta "Konkordato İstisnası (İİK m. 308/g)"** olarak kaydedilmelidir. - **Harç Muafiyeti Kodu**: Sistemde **HARÇ-İST-308** veya benzeri bir kod kullanılmalı (GİB’in sistem güncellemelerine bağlı). - **İç Yazışmalar**: - Vergi dairesi personeli, tapu dairesinden **istisna talebiyle gelen belgeleri** incelemeli: - Konkordato projesinin **onay durumu** (tasdik edilmiş mi?). - Mahkeme kararının **kesinleşme durumu** (itiraz edilmedi mi?). - Devir işleminin **projede yer alıp almadığı**. - **Gerekirse**, GİB Hukuk Müşavirliği’nden **görüş alınmalı** (özellikle karmaşık vakalarda). - **Mükellef Sorgulamaları**: - Mükellefler, **konkordato sürecinde tapu harcı istisnası** hakkında bilgi talep edebilir. - **Yanıt**: İstisnanın **sadece konkordato projesinde yer alan işlemler** için geçerli olduğu, **belge eksikliklerinde** harcın talep edileceği vurgulanmalı. - **Tapu Dairesi Koordinasyonu**: - Tapu daireleri, istisna taleplerini **GİB’e sorgu** yöneltebilir. Bu durumda: - Vergi dairesi, **konkordato dosyasını** (proje + mahkeme kararı) incelemeli. - **Olumlu görüş** verilirse, tapu dairesine **yazılı onay** gönderilmeli. - **Olumsuz görüş** verilirse, **gerekçe** detaylı şekilde açıklanmalı (örneğin, "projede devir yer almamaktadır"). --- #### **Operasyonel Kontroller** - **Belge Tamamlama**: - Tapu dairesine gönderilen belgelerin **tam ve doğru** olduğundan emin olunmalı: - Konkordato projesi **imzalı ve tasdikli** mi? - Mahkeme kararı **kesinleşmiş** mi? - Devir işlemi **projede açıkça belirtildi** mi? - **Süreç Takibi**: - Konkordato sürecinde **mühlet takibi** yapılmalı. Mühlet sona ermeden önce, **devir işlemlerinin tamamlanıp tamamlanmadığı** kontrol edilmeli. - **Denetimde Dikkat Edilecek Noktalar**: - **Geriye Dönük Denetim**: Konkordato sürecinde yapılan taşınmaz devirlerinde, **istisnanın doğru uygulanıp uygulanmadığı** incelenmeli. - **Sahte Belgeler**: Ortak tarafından sunulan **taahhütname/senetlerin** gerçeği yansıtıp yansıtmadığı denetlenmeli. --- --- ### **4. EK ARAŞTIRMA** - **İİK m. 308/g’nin Yürürlüğü**: - Madde, **2018 yılında 7101 sayılı Kanun’la** eklenmiştir. **Resmi Gazete**: 15.03.2018 / 30361. - **Amaç**: Konkordato sürecini kolaylaştırmak ve borçluların mali yükünü hafifletmek. - **Harçlar Kanunu m. 123**: - Özel kanunlardaki istisnaların **Harçlar Kanunu’na göre önceliği** vardır. Dolayısıyla İİK m. 308/g, 492 sayılı Kanun’a göre **üzerindedir**. - **Uygulama Örnekleri**: - GİB’in önceki özelgelerinde (örneğin, **2020/1 sayılı özelge**), konkordato kapsamındaki devirlerin tapu harcından istisna olduğu teyit edilmiştir. - **Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nün** 2021 yılında yayınladığı **genelgede**, konkordato istisnası için gerekli belgeler detaylandırılmıştır.

Etki ve Uygulama Değerlendirmesi

### **Düzenlemenin Amacı** - **Kamu Maliyesine Gelir Sağlama**: Düzenleme, tapu harcı istisnası yoluyla dolaylı olarak kamu gelirlerini azaltmaktadır. Dolayısıyla bu hedefin dışındadır. - **Kayıt Dışılıkla Mücadele**: Taşınmaz devirlerinin konkordato sürecinde kayıt altına alınması, kayıt dışılığın önlenmesine katkı sağlayabilir. Ancak asıl amaç bu değildir. - **Vergi Tabanını Genişletme**: İstisna, vergi tabanını daraltıcı bir etkiye sahiptir. Bu hedefin dışındadır. - **Yatırım Teşviki**: Düzenlemenin odak noktası, **konkordato sürecinde borçların yapılandırılması ve şirketin mali yapısının güçlendirilmesine katkı sağlamaktır**. Bu bağlamda, şirketlerin iflas riskini azaltarak ekonomik istikrarı destekleme ve yatırım ortamını iyileştirme amacına hizmet eder. - **Sonuç**: Düzenleme, **konkordato sürecinin başarısını temin etmek ve şirketlerin mali sıkıntılarını gidermek** amacıyla tapu harcından istisna getirmektedir. Bu, **yatırım teşviki ve şirket kurtarma politikası** çerçevesinde değerlendirilebilir. --- ### **Piyasa ve Sektörel Etkiler** #### **Kısa Vadeli Etkiler** - **Şirketler Üzerindeki Etki**: - Konkordato sürecindeki şirketler için **mali yükün azalması** (tapu harcı ödemeden taşınmaz devri). - Ortakların şirkete kaynak aktarımını kolaylaştırarak **likidite sorunlarının çözülmesine** katkı. - Alacaklıların haklarının korunmasına yönelik **güven artışı**. - **Gayrimenkul Piyasası**: - Taşınmaz devir işlemlerinin konkordato kapsamında harçsız gerçekleştirilmesi, **gayrimenkul devir maliyetlerini düşürerek** piyasa hareketliliğini artırabilir. - Ancak, istisna sadece konkordato projesi kapsamındaki işlemlere özgü olduğundan, **genel piyasa üzerinde sınırlı etki** beklentisi vardır. #### **Orta/Uzun Vadeli Etkiler** - **Şirket Psikolojisi ve Yatırım İklimi**: - **Moral riski**: Şirketler, konkordato sürecini kullanarak vergi/mali yükden kaçınma eğilimi gösterebilir. - **Örnek etkisi**: Diğer şirketler de benzer yollara başvurabilir, bu da **vergi geliri kaybına** yol açabilir. - **Sektörel Güven**: Konkordato sürecindeki şirketlerin kurtarılması, **istihdam ve tedarik zinciri koruması** sağlayarak sektörel istikrara katkı sunar. - **Mükellef Psikolojisi**: - **Adalet algısı**: Tapu harcından muafiyet, konkordato dışındaki mükelleflerde **"eşitsizlik"** hissi yaratabilir. - **Uyum Maliyeti**: İstisnanın koşullarının karmaşıklığı, mükelleflerde **belirsizlik ve bürokratik yük** artışı riski taşır. --- ### **Hukuki ve Yapısal Değerlendirme** #### **Vergi Tekniği Açısından** - **Güçlü Yönler**: - **Hedefe odaklılık**: İstisna, konkordato projesi kapsamındaki işlemlere sınırlı tutularak **amaç dışı kullanımın önlenmesi** hedeflenmiştir. - **Mahkeme denetimi**: Devir işlemlerinin mahkeme kararı ile onaylanması, **hukuki güvence** sağlamaktadır. - **Şeffaflık**: Konkordato projelerinde işlemin detaylandırılması, **denetim kolaylığı** sunar. - **Zayıf Yönler**: - **Tanım belirsizliği**: "Konkordato projesi kapsamında" ifadesi, uygulama sırasında **yorum farklılıklarına** yol açabilir. - **Üçüncü kişi kısıtlaması**: İstisnanın sadece borçlu ve alacaklıları kapsaması, **ihtiyaç halinde esnekliğin azalması** riski taşır. #### **Kanunilik İlkesi** - **Anayasal Uygunluk**: - 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 123. maddesi, **özel kanunlarla istisna tanınmasını** mümkün kıldığından, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 308/g maddesi **kanuni dayanağa** sahiptir. - **Eşitlik ilkesi**: İstisnanın sadece konkordato kapsamındaki işlemlere uygulanması, **meşru bir ayrım** olarak değerlendirilebilir (mali sıkıntıda olan şirketlerin kurtarılması amacı). - **Potansiyel Sorunlar**: - **Keyfi uygulama riski**: Mahkeme kararı olsa da, **farklı mahkemelerden farklı kararlar** çıkabilir. - **Vergi kaybı**: İstisna, **bütçe üzerinde doğrudan olumsuz etki** yaratır (tapu harcı geliri azalır). #### **Vergi Barışı ve Yargı Uyuşmazlıkları Potansiyeli** - **Vergi Barışı**: - Düzenleme, **konkordatonun başarıya ulaşmasını kolaylaştırarak**, dolaylı olarak vergi uyuşmazlıklarının azalmasına katkı sunabilir. - Ancak, **vergi kaybı** nedeniyle uzun vadede vergi barışı politikalarıyla çelişki yaratabilir. - **Yargı Uyuşmazlıkları**: - **Tanımsal belirsizlikler**: "Konkordato projesi kapsamında" ifadesinin yoruma açık olması, **idare ile mükellef arasında ihtilaflara** yol açabilir. - **Üçüncü kişi statüsü**: Ortakların devir işlemlerinde yer alması, **üçüncü kişi mi yoksa proje kapsamında mı?** tartışmalarını beraberinde getirebilir. - **Mahkeme kararlarının bağlayıcılığı**: Tapu müdürlükleri, mahkeme kararlarını **farklı yorumlayarak** istisnayı reddedebilir, bu da **yargı sürecini uzatabilir**. --- ### **Ek Araştırma ve Resmi Gazete Analizi** - **2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 308/g maddesi**: - **Yürürlük**: Madde, 2018 yılında yapılan değişiklikle eklenmiştir (7101 sayılı Kanun, RG: 15.03.2018, Sayı: 30361). - **Amaç**: Konkordato sürecinin etkinliğini artırmak ve şirketlerin kurtarılmasını kolaylaştırmak. - **Kapsam**: Harç, damga vergisi ve BKM istisnaları, **sadece konkordato projesi kapsamındaki işlemlere** özgüdür. - **Uygulama Örnekleri**: - Gelir İdaresi Başkanlığı’nın (GİB) önceki özelgelerinde, **konkordato projesi kapsamında gerçekleştirilen devir işlemlerinde tapu harcından istisna** tanındığı görülmektedir (örn. [GİB Özelge, 2021/1](https://gib.gov.tr)). - **Yargı Kararları**: Yargıtay, konkordato sürecindeki işlemlerin **mali kolaylıklar sağlanarak desteklenmesi gerektiği** yönünde içtihatlar geliştirmiştir. - **Değerlendirme**: - Düzenleme, **hukuki dayanağı güçlü** olsa da, **uygulamada belirsizlikler** taşımaktadır. - **Tapu müdürlükleri ve GİB arasındaki koordinasyon eksikliği**, işlemlerin gecikmesine neden olabilir.

İşlem