Bilindiği üzere 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 1318 sayılı Kanunla değişik 10'uncu maddesinin 5 ve 6 ncı fıkralarında "ilk tarhiyatta nazara alınmak üzere mükellefler tarafından bu maddedeki esaslara göre beyan edilen miktar ile idarece aynı değerleme ölçülerine göre bulunan miktar arasındaki farka ait vergi, kusur cezalı olarak alınır, ancak menkul mallar ile gayrimenkullere ve gemilere ilişkin değerlemelerde % 50'ye kadar bulunacak fark için ceza uygulanmaz" denilmektedir.
Madde metninden de anlaşılacağı üzere yükümlülüer tarafından 10 uncu maddede belirtilen değerleme ölçüleri dikkate alınarak beyan edilen miktar ile idarece aynı değerleme ölçülerine göre bulunacak miktar karşılaştırılarak, tespit edilen farkın beyan edilen miktarın % 50'sine kadar olan kısmı üzerinden cezasız, % 50'yi aşan kısmı üzerinden ise kusur cezalı vergi alınacaktır.
Örneğin, ilk tarhiyatta nazara alınmak üzere beyan edilen miktar 120.000.- lira, idarece aynı değerleme ölçülerine göre takdir edilen değer 365.000.- liradır.
365.000 _ 120.000 = 245.000.- lira fark matrah
120.000 liranın % 50'si = 60.000.- lira
245.000 - 60.000 = 185.000.- lira cezalı.
Fark matrahı teşkil eden 245.000.- liranın beyan edilen miktarın % 50'si olan 60.000.- lirasına cezasız, % 50'sini aşan 185.000.- liraya ise kusur cezalı vergi uygulanacaktır.
Başka bir deyimle, mükelleflerce bildirilen değerin % 50'sinin bu değere eklenmesi suretiyle, ceza kapsamı dışnda kalacak matrahın tespiti gerekmektedir. Yani:
Bildirilen değer : 120.000.-TL. Bildirilen değerin % 50'si : 60.000.-TL. Takdir edilen değer : 365.000.-TL. 120.000 + 60.000 : 180.000.-TL. cezasız 365.000 - 180.000 : 185.000.-TL. kusur cezalı
tarhiyata esas alınacak meblağ olacaktır.
Bilgi edinilmesini ve uygulanmanın bu esaslar dairesinde yürütülmesini rica ederim.