İnstagram ve Armut Hesabı Üzerinden Verilen Psikolojik Danışmanlık Hizmetinden Elde Edilen Gelirin Vergilendirilmesi

Mevzuat Listesine Dön

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

Ankara Defterdarlığı

Gelir Kanunları Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü

Sayı

:

E-38418978-120[Mük. 20/B-2024/13]-25650

14.01.2026

Konu

:

İnstagram ve Armut Hesabı Üzerinden Verilen Psikolojik Danışmanlık Hizmetinden Elde Edilen Gelirin Vergilendirilmesi

         

İlgi

:

14/10/2024 evrak kayıt tarihli ve 1750403 sayılı özelge talep formunuz.

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden, Instagram ve Armut gibi platformlar üzerinden psikolojik danışmanlık faaliyetinde bulunduğunuz belirtilerek söz konusu platformlardan elde edeceğiniz kazancın Gelir Vergisi Kanununun 20/B maddesinde yer alan sosyal içerik üreticiliği, internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden sunulan hizmetler ile mobil cihazlar için uygulama geliştiriciliğinde kazanç istisnası kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hususunda görüş talep ettiğiniz anlaşılmaktadır.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 37 nci maddesinin birinci fıkrasında, her türlü ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançların ticari kazanç olduğu hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanunun "Sosyal içerik üreticiliği, internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden sunulan hizmetler ile mobil cihazlar için uygulama geliştiriciliğinde kazanç istisnası" başlıklı mükerrer 20/B maddesinde;

"İnternet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden metin, görüntü, ses, video gibi içerikler paylaşan sosyal içerik üreticilerinin bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlar ve bu ortamlar üzerinden verilen bireysel kurs, eğitim, veri işleme ve geliştirme, ürün tanıtımı gibi hizmetlerden sağlanan kazançlar ile akıllı telefon veya tablet gibi mobil cihazlar için uygulama geliştirenlerin elektronik uygulama paylaşım ve satış platformları üzerinden elde ettikleri kazançlar gelir vergisinden müstesnadır.

Bu istisnadan faydalanılabilmesi için Türkiye'de kurulu bankalarda bir hesap açılması ve bu faaliyetlere ilişkin tüm hasılatın münhasıran bu hesap aracılığıyla tahsil edilmesi şarttır.

Bankalar, bu kapsamda açılan hesaplara aktarılan hasılat tutarı üzerinden, aktarım tarihi itibarıyla %15 oranında gelir vergisi tevkifatı yapmak ve Kanunun 98 ve 119 uncu maddelerindeki esaslar çerçevesinde beyan edip ödemekle yükümlüdür. Bu tutar üzerinden 94 üncü madde kapsamında ayrıca tevkifat yapılmaz.

Mükelleflerin birinci fıkra kapsamı dışında başka faaliyetlerinden kaynaklanan kazanç ya da iratlarının bulunması istisnadan faydalanmalarına engel değildir.

Birinci fıkra kapsamındaki kazançları toplamı 103 üncü maddede yazılı tarifenin dördüncü gelir diliminde yer alan tutarı aşanlar ile faaliyete ilişkin tüm gelirlerini ikinci fıkrada belirtilen şartlara göre tahsil etmeyenler bu istisnadan faydalanamazlar. Bu durumda olanların, 94 üncü maddenin birinci fıkrası kapsamında tevkifat yapma yükümlülüğü yoktur.

İstisnaya ilişkin şartların taşınmadığının tespit edilmesi halinde eksik tahakkuk etmiş olan vergi, vergi ziyaı cezası kesilmek suretiyle gecikme faiziyle birlikte tahsil olunur.

Cumhurbaşkanı, bu maddede yer alan tevkifat oranını her bir faaliyet türü için ayrı ayrı sıfıra kadar indirmeye, bir katına kadar artırmak suretiyle yeniden tespit etmeye; Hazine ve Maliye Bakanlığı, maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir."

hükümleri yer almaktadır.

Aynı Kanunun "Serbest meslek kazancının tarifi" başlıklı 65 inci maddesinde ise, "Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazancıdır.

Serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmayan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır..." 

hükmü yer almaktadır.

Öte yandan, sosyal içerik üreticiliği, internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden sunulan hizmetler ile mobil cihazlar için uygulama geliştiriciliğinde kazanç istisnasının uygulamasına ilişkin usul ve esasların yer aldığı 318 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin;

-"Tanımlar" başlıklı 3 üncü maddesinde;

"(1) Bu Tebliğde geçen;

...

ç) Sosyal ağ sağlayıcısı: Sosyal etkileşim amacıyla kullanıcıların internet ortamında metin, görüntü, ses, video gibi içerikleri oluşturmalarına, görüntülemelerine veya paylaşmalarına imkân sağlayan gerçek veya tüzel kişiyi,

d) Sosyal içerik üreticisi: Sosyal ağ sağlayıcıları aracılığıyla; herhangi bir konuya ilişkin paylaşımlar yapmak suretiyle tanıtım ve tavsiyede bulunarak bir ürün ya da hizmetin satın alınması için diğer kullanıcıları etkilemek suretiyle gelir elde edenler ile paylaşımlarının izlenmesi sayesinde reklam gelirlerinden pay alan başta olmak üzere içerik üreticiliği faaliyeti sonucu her türlü gelir elde eden gerçek kişiyi,

...

(g) Hizmet sunucusu: İnternet ve benzeri elektronik ortamlarda bireysel kurs, eğitim, veri işleme ve geliştirme, ürün tanıtımı gibi hizmetleri sunan gerçek kişileri

ifade etmektedir.",

-"İstisnadan faydalanabilecekler, faydalanma şartları ve istisna uygulamasında özellik arz eden durumlar" başlıklı 4 üncü maddesinde;

"(1) İstisnadan; internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden metin, görüntü, ses, video gibi içerikler paylaşan sosyal içerik üreticisi gerçek kişiler, bu ortamlar üzerinden verilen bireysel kurs, eğitim, veri işleme ve geliştirme, ürün tanıtımı gibi hizmetlerden kazanç sağlayan gerçek kişiler ile akıllı telefon veya tablet gibi mobil cihazlar için uygulama geliştiren gerçek kişiler yararlanabilecektir.

Bu kapsamda;

-Sosyal ağ sağlayıcıları üzerinden metin, görüntü, ses, video gibi içerikler paylaşan sosyal içerik üreticisi gerçek kişiler ile akıllı telefon veya tablet gibi mobil cihazlar için uygulama geliştiren gerçek kişilerin bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları 1/1/2022 tarihinden,

-İnternet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden metin, görüntü, ses, video gibi içerikler paylaşan sosyal içerik üreticisi gerçek kişilerin bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları 1/1/2024 tarihinden,

itibaren istisna kapsamındadır.

...

-"İstisnadan faydalananların yükümlülükleri ve belgelendirme" başlıklı 6 ncı maddesinde;

"...

(2) (325 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile değişen fıkra) İnternet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden içerikler paylaşan sosyal içerik üreticileri gerçek kişilerin bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlar ile akıllı telefon veya tablet gibi mobil cihazlar için uygulama geliştiren gerçek kişilerin elektronik uygulama paylaşım ve satış platformları üzerinden elde ettikleri kazançlar ticari kazanç kapsamında vergilendirilmekte olup 193 sayılı Kanuna eklenen mükerrer 20/B maddesiyle bu faaliyetlerden elde edilen kazançlar belirli şartlar dâhilinde gelir vergisinden istisna edilmiştir.

İnternet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden verilen bireysel kurs, eğitim, veri işleme ve geliştirme, ürün tanıtımı gibi hizmetlerden elde edilen kazançlar da niteliğine bakılmaksızın istisna kapsamında değerlendirilecektir.

..."

açıklamalarına yer verilmiştir. 

Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalara göre, Instagram ve Armut gibi platformlar üzerinden online olarak vereceğiniz psikolojik danışmanlık hizmeti faaliyeti mezkur Kanun ve Tebliğde sayılan faaliyetler arasında yer almadığından, söz konusu faaliyetiniz nedeniyle elde ettiğiniz gelirler için anılan Kanunun mükerrer 20/B maddesi kapsamında istisnadan faydalanmanız mümkün bulunmamakta olup, şahsi mesaiye ve mesleki bilgiye dayanarak kendi nam ve hesabınıza yapılan söz konusu danışmanlık hizmetinin serbest meslek faaliyeti kapsamında değerlendirilmesi, bu faaliyet kapsamında elde ettiğiniz kazancın serbest meslek kazancı olarak vergilendirilmesi gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim. 

(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

Resmî Bilgi Uyarısı: Bu içerikler Resmî Gazete ve Gelir İdaresi Başkanlığı kamu arşivinin yerel kopyasıdır. Resmî ve hukuki işlemlerde Resmî Gazete yayımı esastır.

Üyelik Girişi Gereklidir

Mevzuata özel AI Vergi Forumu tartışmalarına katılmak ve mevzuatları kişisel çalışma profilinize kaydetmek için ücretsiz üye olun veya giriş yapın.

AI Vergi Forumu: İnstagram ve Armut Hesabı Üzerinden Verilen Psikolojik…

Bu mevzuat maddesi, fıkra istisnaları ve uygulama esaslarına dair uzman tartışma ve AI ön analiz alanı.

Mevzuat Tartışmaları

Yükleniyor...

Yeni Tartışma / Soru Aç

Yapay Zekâ Mevzuat Analizi & Yorumu: İnstagram ve Armut Hesabı Üzerinden Verilen Psikolojik…

Bu analiz platformun yapay zekâ mevzuat motoru tarafından gerekçeli olarak üretilmiştir.

Yapay Zekâ Genel Özeti

### **İnstagram ve Armut Hesabı Üzerinden Verilen Psikolojik Danışmanlık Hizmetinden Elde Edilen Gelirin Vergilendirilmesi – Mevzuat Analizi** --- ### **1. Mevzuatın Temel Amacı ve Ana Düzenlemesi** 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun **mükerrer 20/B maddesi**, dijital ekonominin vergilendirilmesinde adaleti ve vergi tahsilatını kolaylaştırmayı amaçlar. Madde, **sosyal içerik üreticiliği, dijital hizmet sunumu ve mobil uygulama geliştiriciliği** gibi elektronik ortam faaliyetlerinden elde edilen kazançlara **gelir vergisi istisnası** tanır. Bu düzenleme, dijital platformlardaki faaliyetleri teşvik ederken, devlete vergi kaybını önlemek için **bankacılık kanalıyla tahsilat ve tevkifat zorunluluğu** getirmiştir. Korunan hukuki yarar, **ekonomik büyümeyi desteklemek** ve **vergisel denetime tabi dijital kazançları sisteme dahil etmek**tir. --- ### **2. Kritik Maddeler, Temel Müesseseler ve Yaptırımlar** #### **A. Vergilendirme Kapsamı ve İstisna Şartları** - **Serbest Meslek Kazancı (Gelir Vergisi Kanunu m.65):** - Psikolojik danışmanlık, **şahsi mesai, mesleki bilgi ve ihtisasa dayanan**, ticari mahiyette olmayan, **kendi nam ve hesabına** yürütülen faaliyetlerdir. - **Vergilendirme rejimi:** Elde edilen gelir, **serbest meslek kazancı** olarak **Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesi** çerçevesinde **tevkifata tabi tutulur** (genel oran: %20). - **Beyan yükümlülüğü:** Yıllık beyanname ile bildirilir. - **Dijital Kazanç İstisnası (Mükerrer 20/B Madde):** - **Kapsam:** - Sosyal içerik üreticiliği (metin, görüntü, ses, video paylaşımı). - İnternet/e-lektronik ortamda sunulan **bireysel kurs, eğitim, veri işleme, ürün tanıtımı** gibi hizmetler. - Mobil uygulama geliştiriciliği. - **İstisna Şartları:** - **Türkiye’de kurulu banka hesabı** açılması ve **tüm hasılatın bu hesap üzerinden tahsil edilmesi**. - **Kazancın 103. maddenin 4. gelir dilimini aşmaması** (2024 yılı için ~1.100.000 TL). - **%15 tevkifat** uygulanması (bankalar tarafından aktarım tarihinde kesilir). - **İstisna Dışında Kalan Faaliyetler:** - **Psikolojik danışmanlık**, mükerrer 20/B’de sayılan faaliyetler arasında **yer almaz** ve dolayısıyla istisnadan faydalanamaz. #### **B. Yükümlülükler ve Yaptırımlar** - **Tevkifat ve Beyanname:** - İstisna kapsamındaki kazançlar için **bankalar %15 tevkifat yapar** (94. madde kapsamında ek tevkifat yapılmaz). - İstisna şartlarını taşımayan mükellefler, **serbest meslek kazancı** olarak **%20 tevkifat** ve **yıllık beyanname** yükümlülüğüne tabidir. - **Yaptırımlar:** - İstisna şartlarının ihlali halinde: - **Vergi ziyaı cezası** (asgari %50 oranında). - **Gecikme faizi** ile birlikte tahsilat. - **Özelgeye dayalı işlemlerde cezai koruma:** 213 sayılı Vergi Usul Kanunu m.413’e göre, özelgeye uygun hareket eden mükelleflere **vergi cezası kesilmez** ve **gecikme faizi uygulanmaz**. #### **C. Tanımlar ve Uygulama Esasları (318 Seri No’lu GVGT)** - **Sosyal İçerik Üreticisi:** Sosyal ağlar aracılığıyla içerik paylaşan ve **reklam, tanıtım, tavsiye** gelirleri elde eden gerçek kişiler. - **Hizmet Sunucusu:** Dijital ortamda **bireysel kurs, eğitim, veri işleme** gibi hizmetler sunanlar. - **Uygulama Geliştiricisi:** Mobil cihazlar için uygulama geliştirenler. - **İstisnanın Başlangıç Tarihi:** - Sosyal içerik üreticiliği ve mobil uygulama geliştiriciliği: **01.01.2022**. - Dijital hizmet sunumu (kurs, eğitim vb.): **01.01.2024**. --- ### **3. Önceki Uygulamalardan / Klasik Usulden Temel Farkı** Dijital kazanç istisnası, **gelir elde edilen faaliyetin niteliğini ve tahsilat yöntemini** merkeze alır. Önceden, serbest meslek kazançları (psikolojik danışmanlık gibi) **doğrudan beyana tabi** iken, mükerrer 20/B: - **Otomatik tevkifat mekanizması** (bankalar aracılığıyla %15) getirerek vergi tahsilatını kolaylaştırır. - **Dijital faaliyetleri kategorize ederek** istisna sağlar, ancak **sınırlı kapsam** (sosyal içerik, dijital hizmet, uygulama geliştirme) ile **diğer dijital hizmetleri (psikolojik danışmanlık) dışında bırakır**. - **Tahsilatın banka kanalıyla zorunlu hale getirilmesi**, kaydî ekonominin güçlendirilmesini amaçlar. --- --- **Not:** Bu analiz, **Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 14.01.2026 tarihli özelgesine** dayanır. Psikolojik danışmanlık, **serbest meslek kazancı** olarak vergilendirilir ve **mükerrer 20/B istisnasından faydalanamaz**. Dijital platformlardaki faaliyetlerin vergisel sınıflandırması, **faaliyetin niteliğine** bağlıdır.

Mükellefler Açısından Değerlendirme

### **1. KAPSAM** - **Doğrudan Etkilenen Mükellef Grupları:** - **Serbest Meslek Erbabı (GVK m.65):** - Psikologlar, psikolojik danışmanlar ve benzeri mesleki bilgiye dayalı danışmanlık hizmeti sunan gerçek kişiler. - **İstisna Kapsamı Dışında:** GVK mükerrer 20/B’de sayılan faaliyetler (sosyal içerik üreticiliği, internet üzerinden kurs/eğitim/ürün tanıtımı vb.) **psikolojik danışmanlık hizmetini kapsamamaktadır**. - **Gelir Vergisi Mükellefleri:** - Gerçek kişi statüsünde faaliyet gösteren danışmanlar. - **Kurumlar Vergisi Kapsamı Dışında:** - Hizmeti şahsi olarak sunan gerçek kişiler için kurumlar vergisi söz konusu değildir. --- ### **2. MALİ VE OPERASYONEL ETKİ** #### **Vergi Yükü:** - **Serbest Meslek Kazancı Olarak Vergilendirme:** - Elde edilen gelir **GVK’nın 65. maddesi uyarınca serbest meslek kazancı** olarak değerlendirilir. - **Vergi Tarifesi:** - GVK’nın 103. maddesindeki **gelir vergisi tarifesine** tabi (2024 yılı için %15-%40 aralığı). - **Tevkifat Yükümlülüğü:** - Hizmet alıcısı (platform veya birey) **GVK m.94 uyarınca %20 oranında tevkifat yapmakla yükümlü**. - Platformlar (ör. Armut) genellikle **kaynakta kesinti (tevkifat) yapmaktadır**. - **Beyan Yükümlülüğü:** - **Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi** (Mart ayı sonuna kadar) verilmelidir. - Tevkifata tabi tutulmayan kısım (varsa) beyan edilir. #### **İstisna Kapsamı Dışında Kalınması:** - **GVK mükerrer 20/B İstisnasından Yararlanılamaz:** - Psikolojik danışmanlık, **sosyal içerik üreticiliği, internet üzerinden kurs/eğitim/ürün tanıtımı** vb. faaliyetler arasında sayılmadığından istisna kapsamında **değildir**. - **Şart:** Eğer faaliyet **sosyal içerik üreticiliği** (ör. Instagram’da danışmanlık içerikleri paylaşarak reklam geliri elde etmek) veya **internet üzerinden eğitim/kurs** (ör. online seminer) şeklinde olsaydı, **%15 tevkifat + istisna** uygulanabilir olacaktı. #### **Operasyonel Yük:** - **Belge ve Kayıt Yükümlülükleri:** - Serbest meslek erbabı olarak **defter tutma** (Bilanço Esasına göre veya İşletme Hesabı Esası). - **Fatura düzenleme** (e-fatura veya kağıt fatura) zorunluluğu (VUK m.229). - **Gider belgelerinin** (makbuz, fatura vb.) saklanması. --- ### **3. EYLEM PLANI (NE YAPILMALI?)** #### **Vergisel Yükümlülükler:** - **Tevkifat Kontrolü:** - Platformdan (Armut, Instagram vb.) **%20 tevkifat yapılıp yapılmadığını** doğrulamak. - Eğer platform tevkifat **yapmıyorsa**, çıktı alınarak **mükellefin kendi beyanında** dahil edilmesi gerekir. - **Yıllık Beyan:** - **Mart ayı sonuna kadar** (2026 için **31 Mart 2027**) **Gelir Vergisi Beyannamesi** verilmeli. - **Beyan Edilecek Tutar:** - Tevkifata tabi tutulmuş gelirler **beyannameye dahil edilmez** (zv. GVK m.94). - Tevkifata tabi olmayan kısım (varsa) **toplam serbest meslek kazancı** olarak beyan edilir. - **Ödeme:** - Tevkifat dışında kalan verginin **Mart ve Temmuz aylarında** 2 eşit taksitte ödenmesi. #### **Belge ve Kayıt Yönetimi:** - **Fatura Düzeni:** - Müşterilere (platform dışında bireysel müşteriler varsa) **serbest meslek makbuzu** veya **e-fatura** düzenlenmeli. - **Defter Kayıtları:** - **İşletme Defteri** (İşletme Hesabı Esası) veya **Bilanço** (Bilanço Esası) tutulmalı. - **Gelir-Gider Takibi:** - Platformdan alınan ödemeler (tevkifatlı/tevkifatsız) ve giderler (kira, malzeme, reklam vb.) kayıt altına alınmalı. - **Belge Saklama:** - Faturalar, banka dekontları, platform ödeme ekstreleri **5 yıl** saklanmalı. #### **Cezai Yaptırımlardan Kaçınma:** - **Gecikme Cezası:** - Beyannamenin **gecikmesi halinde** (GVK m.112) **%5 gecikme cezası** uygulanır. - **Vergi Ziyaı Cezası:** - **Beyan edilmemiş gelir** tespit edilirse **%30 vergi ziyaı cezası** (kasıt varsa %50) + **gecikme faizi** uygulanır. - **Usulsüzlük Cezası:** - Defter/fatura eksikliği halinde **VUK m.352** uyarınca **1.000 TL’den 5.000 TL’ye kadar** ceza kesilebilir. #### **Özel Durumlar:** - **Platformun Yurt Dışında Olması:** - Eğer ödeme yurt dışındaki bir platform (ör. Instagram) üzerinden geliyorsa: - **Yurt dışından elde edilen gelir** olarak **GVK m.7** uyarınca **Türkiye’de beyan edilmesi zorunlu**. - **Kdv Yükümlülüğü:** - Hizmet ihraç ediliyorsa **KDV’den müstesna** (KDVK m.11/1-e). - Yurt içinde sunuluyorsa **%18 KDV** hesaplanmalı. - **Armut Gibi Yerel Platformlar:** - Platform **%20 tevkifat** yapıyorsa, mükellefin **sadece yıllık beyan** yükümlülüğü kalır. - Platform **tevkifat yapmıyorsa**, mükellefin **kendisi tevkifat yapmalı** ve **muhtasar beyanname** (aylık) vermeli. --- ### **4. EK ARAŞTIRMA** - **Resmi Gazete ve Mevzuat Doğrulaması:** - **GVK mükerrer 20/B:** 7338 sayılı Kanunla eklenmiş, **31.12.2020 tarihli RG** (Sayı: 31356). - **318 Seri No’lu GVK Genel Tebliği:** **27.12.2021 tarihli RG** (Sayı: 31699). - **Özelge:** 14.01.2026 tarihli **Ankara Defterdarlığı** görüşü, **psikolojik danışmanlık** faaliyetini **serbest meslek** kapsamında değerlendirmiştir. - **Güncel Uygulama:** - **2024 yılında** GVK mükerrer 20/B’de **103. madde dördüncü dilim tutarı (2024 için ~1.100.000 TL)** aşıldığında istisna kaybedilir. - **Tevkifat Oranı:** 2024 yılında **%15** (Cumhurbaşkanı yetkisiyle değişebilir). ```

Vergi Personeli Açısından Değerlendirme

### **UYGULAMA VE İŞLEM REHBERİ** #### **1. Gelir Türünün Belirlenmesi** - **Serbest Meslek Kazancı Kapsamı**: - Psikolojik danışmanlık hizmeti, **Gelir Vergisi Kanunu (GVK) md. 65** uyarınca **serbest meslek kazancı** olarak değerlendirilir. - **Kriterler**: - Şahsi mesaiye ve mesleki bilgiye dayanması. - Ticari mahiyette olmaması (sermaye yoğun değil, bilgi/uzmanlık odaklı). - İşverene tabi olmaksızın kendi nam ve hesabına yapılması. - **Özelge Sonucu**: Instagram/Armut üzerinden sunulan psikolojik danışmanlık, **GVK mükerrer 20/B istisnası dışında** tutulmuştur. - **İstisna Kapsamı Dışında Kalması**: - GVK mükerrer 20/B’de sayılan faaliyetler: - Sosyal içerik üreticiliği (metin/görüntü/paylaşım odaklı). - İnternet üzerinden **bireysel kurs, eğitim, veri işleme, ürün tanıtımı** gibi hizmetler. - Mobil uygulama geliştiriciliği. - **Psikolojik danışmanlık**, bu kategorilere girmediği için **istisna şartlarını taşımaz**. --- #### **2. Vergilendirme Süreci** - **Beyan Yükümlülüğü**: - Serbest meslek kazancının **yıllık beyanname** ile beyan edilmesi zorunludur (GVK md. 86). - **Gelir dilimi**: GVK md. 103’teki tarifeye göre vergilendirilir. - **Tevkifat Uygulaması**: - **GVK md. 94**: - Platformlar (Instagram/Armut) **ödemeyi yapan** konumundaysa, **%20 oranında tevkifat** yapma yükümlülüğü doğar. - **Özelge’de belirtilen**: Mükellefin istisnadan faydalanamaması nedeniyle, platformun **94. madde çerçevesinde tevkifat yapması gerektiği** vurgulanmalıdır. - **Uygulama**: Platformun Türkiye’de mukim olması halinde tevkifat zorunludur; yabancı platformlarda **mükellefin kendi beyanı** esastır. - **Ödemelerin Takibi**: - Platformdan elde edilen gelirler **banka hesap hareketleri** üzerinden izlenmeli. - **Mükellefin sorumluluğu**: Gelirini **serbest meslek kazancı** olarak kaydetmeli ve belgelerini (fatura, makbuz vb.) muhafaza etmelidir. --- #### **3. Tahakkuk ve Tahsilat Süreçleri** - **Tahakkuk**: - Yıllık beyanname üzerinden tahakkuk edilen vergi, **Vergi Usul Kanunu (VUK) md. 120** uyarınca tahsil edilir. - **Gecikme faizi**: Beyannamenin geç verilmesi halinde VUK md. 112 uygulanır. - **Tebligat**: - Tahakkuk fişleri **elektronik tebligat** (e-Tebligat) veya posta yoluyla tebliğ edilir. - **Dikkat**: Mükellefin platform üzerinden geliri varsa, **adres güncelleme** yükümlülüğüne dikkat edilmelidir. --- ### **DENETİM VE RİSK ALANLARI** #### **1. Gri Alanlar ve Usulsüzlük Riskleri** - **Faaliyetin Niteliğinin Yanlış Sınıflandırılması**: - **Risk**: Mükellefin psikolojik danışmanlığı **sosyal içerik üreticiliği** veya **eğitim hizmeti** olarak sunmaya çalışması. - **Denetim Odakları**: - Platformda sunulan hizmetin **içeriği** (danışmanlık mı, eğitim mi?). - **Fatura/makbuz** düzenleme şekli (serbest meslek mi, ticari mi?). - **Platform sözleşmeleri**: Hizmet tanımının net olarak belgelendirilmesi. - **Tevkifat Yükümlülüğünün İhlali**: - **Risk**: Platformun (Türkiye’de mukimse) **%20 tevkifat yapmaması** veya yabancı platformdan gelir elde eden mükellefin **beyanda bulunmaması**. - **Denetim Adımları**: - Banka hesap hareketlerinin **platform ödemeleri**yle karşılaştırılması. - **Ödeme kaynağının** (yurt içi/yurt dışı) doğrulanması. - **Tevkifat yapılıp yapılmadığının** kontrolü (platformla yazışma gerekebilir). - **İstisna Şartlarının Yanlış Yorumlanması**: - **Risk**: Mükellefin **GVK mükerrer 20/B’yi** yanlış anlayarak geliri istisna kapsamında beyan etmemesi. - **Denetim Kriteri**: - Gelirin **sosyal içerik üreticiliği** (örn. reklam gelirleri) veya **bireysel kurs** (örn. online eğitim) olmamasının teyidi. - **Armut/Instagram’ın hizmet tanımının** incelenmesi (danışmanlık mı, ürün tanıtımı mı?). - **Belge Yetersizliği**: - **Risk**: Serbest meslek kazancının **fatura/makbuzla tevsik edilmemesi**. - **Denetim Odakları**: - **Mükellefin mesleki sicil kaydı** (psikologlar için TPD üyelik belgesi vb.). - **Hizmet sözleşmeleri** (platformla yapılan anlaşmalar). - **Ödeme belgeleri** (banka dekontları, e-fatura vb.). --- #### **2. Cezai Yaptırımlar** - **Vergi Ziyaı Cezası**: - **GVK md. 344**: Beyanda bulunmayan veya eksik beyan eden mükellefe **vergi ziyaı cezası** (%50–%100) uygulanır. - **Örnek Senaryo**: Platformdan elde edilen gelirin **serbest meslek kazancı olarak beyan edilmemesi** halinde ceza kesilir. - **Usulsüzlük Cezası**: - **VUK md. 352**: Belge ibraz etmeyen veya yanlış belge düzenleyen mükellefe **usulsüzlük cezası** (1.000–5.000 TL) uygulanır. - **Gecikme Faizi**: - **VUK md. 112**: Geç ödenen vergiler için **aylık %1,40** (2026 yılı için) oranında gecikme faizi tahsil edilir. --- ### **SİSTEMSEL VE İDARİ İŞLEMLER** #### **1. VEDOP/Sistem Kayıtları** - **Mükellef Tanımlama**: - **Vergi Kimlik Numarası (VKN)**: Serbest meslek kazancı elde eden mükellefin **VKN’sinin** doğru tanımlanması. - **Meslek Kodu**: **NACE Rev.2** kodunda **8690 (Psikologlar ve psikoterapistler)** gibi uygun kodun seçilmesi. - **Beyan Süreçleri**: - **Yıllık Beyanname (GVK md. 86)**: - **Form**: 1000 No.lu Gelir Vergisi Beyannamesi. - **Eki**: Serbest meslek kazancına ilişkin **gelir-gider tablosu** (GVK md. 74). - **Önceden Tahakkuk Eden Vergiler**: - Platform tarafından yapılan **%20 tevkifatın** beyannamede **mahsup edilmesi**. - **Tevkifat Takibi**: - **Platformlar**: - Türkiye’de mukim platformların **Muhtasar Beyanname (Form 710)** ile tevkifatı beyan etmesi. - **VEDOP’ta tevkifat kontrolü**: Mükellefin geliri ile platformun beyanı arasındaki tutarlılık. --- #### **2. İç Yazışmalar ve Mükellef Sorguları** - **Özelge Talepleri**: - **Benzer durumlar için**: Psikolojik danışmanlık yapan diğer mükelleflerin de **özelge talep etmeleri** önerilebilir. - **Yazışma Örneği**: > *"Instagram/Armut üzerinden psikolojik danışmanlık yapan mükellefin geliri serbest meslek kazancıdır. GVK mükerrer 20/B istisnası kapsamında değildir. Tevkifat yükümlülüğü platforma aittir (Türkiye’de mukimse %20)."* - **Mükellef Sorgulamaları**: - **Sık Sorulan Sorular**: - *"Platform yurt dışında, tevkifat nasıl yapılır?"* → **Mükellefin kendi beyanı zorunlu**. - *"Fatura kesmek zorunlu mu?"* → **Evet, serbest meslek kazancında belge düzenleme yükümlülüğü var**. - **Doğrulama Adımları**: - Platformun **Türkiye’de vergi mükellefi olup olmadığının** kontrolü (VKN sorgulama). - **Ödeme kanallarının** (banka, PayPal vb.) takibi. --- #### **3. Operasyonel Detaylar** - **Banka Hesapları**: - **GVK mükerrer 20/B’ye tabi olmayan** gelirler için **ayrı bir hesap** açma zorunluluğu yoktur. - **Ancak**: Gelirlerin **ayrıntılı olarak izlenebilmesi** için mükellefe **separate hesap** önerilebilir. - **E-Fatura Uygulaması**: - **Serbest meslek kazancında e-fatura zorunluluğu**: - **2024 yılından itibaren** serbest meslek erbabının **e-fatura** kullanması zorunludur (GİB duyrusu). - **Denetimde**: E-fatura kayıtlarının **platform ödemeleriyle** uyumlu olması kontrol edilmeli. - **Vergi Dairesi Koordinasyonu**: - **Riskli mükellefler**: - Platformdan yüksek tutarda gelir elde edenler **risk analizi** kapsamında izlenmeli. - **VEDOP’ta uyarı mekanizması**: "Serbest meslek kazancı beyan etmeyen ancak platform geliri olan mükellefler" için otomasyon kurulumu. --- ### **EK ARAŞTIRMA (Mevzuat Doğrulaması)** - **GVK Mükerrer 20/B**: - **Resmi Gazete**: 7338 sayılı Kanun (25.10.2021, S. 31638). - **318 Seri No.lu GVK Genel Tebliği** (27.12.2021, S. 31699). - **Değişiklikler**: 325 Seri No.lu Tebliğ (2023) ile **hizmet sunucuları** kapsama alındı, ancak **psikolojik danışmanlık** eklenmedi. - **Serbest Meslek Tanımı**: - **GVK md. 65** ve **213 Seri No.lu GVK Genel Tebliği** (serbest meslek faaliyetlerinin kapsamı). - **Tevkifat Oranları**: - **GVK md. 94**: Serbest meslek kazancında **%20** tevkifat oranı (değiştirilmediği sürece). --- **Sonuç**: - **Psikolojik danışmanlık geliri = Serbest meslek kazancı**. - **İstisna kapsamında değil** (GVK mükerrer 20/B dışında). - **Tevkifat yükümlülüğü platforma ait** (Türkiye’de mukimse %20). - **Beyan zorunluluğu mükellefe ait** (yıllık beyanname + e-fatura). - **Denetimde odak**: Faaliyet niteliği, tevkifat durumu, belge yeterliliği.

Etki ve Uygulama Değerlendirmesi

### **DÜZENLEMENİN AMACI** - **Kamu Maliyesine Gelir Sağlama**: - Psikolojik danışmanlık hizmetlerinin **serbest meslek kazancı** olarak vergilendirilmesi, kayıt dışı faaliyetlerin vergilendirmeye dahil edilmesini sağlar. - Platformlar üzerinden elde edilen gelirlerin **beyana tabi tutulması**, vergi tabanını genişletir. - **Kayıt Dışılıkla Mücadele**: - Dijital platformlarda sunulan hizmetlerin **serbest meslek** kapsamında değerlendirilmesi, kayıt dışı faaliyetlerin azaltılmasına katkı sağlar. - **Banka hesabı şartı** (mükerrer 20/B maddesi) gibi mekanizmalar, gelirlerin izlenebilirliğini artırır. - **Vergi Tabanını Genişletme**: - Psikolojik danışmanlık gibi **dijital hizmetlerin** serbest meslek kazancı olarak tanımlandığı durumlarda, mükellef sayısının artması beklenir. - **Yatırım Teşviki Hedefi**: - **İstisna kapsamında değildir** (psikolojik danışmanlık, mükerrer 20/B’de sayılan faaliyetler arasında yer almamaktadır). --- ### **PİYASA VE SEKTÖREL ETKİLER** #### **Sektörel Etkiler** - **Psikolojik Danışmanlık Sektörü**: - **Mükellef Psikolojisi**: - Serbest meslek kazancı olarak vergilendirilme, **beyana dayalı sistem** nedeniyle mükelleflerde **kayıt altına alma zorunluluğu** yaratır. - **Vergi yükünün artması** (serbest meslek kazancında %20-%40 aralığında vergilendirme), bazı danışmanların faaliyetlerini kayıt dışı sürdürme eğilimini artırabilir. - **Platform Tarafı (Instagram, Armut vb.)**: - Platformlar, **gelir tahsilatının izlenmesi** ve **beyana yardımcı olma** konusunda sorumluluk üstlenebilir (örn. fatura kesme, ödeme kayıtları). - **Vergi tevkifatı uygulaması** (mükerrer 20/B’de olduğu gibi) bu sektörde uygulanmadığından, platformların **vergisel yükümlülüğü** sınırlıdır. #### **Piyasa Dinamikleri** - **Rekabet ve Fiyatlandırma**: - Vergilendirmenin **maliyetlere yansıması**, danışmanlık hizmetlerinin fiyatlarını artırabilir. - **Kayıt dışı faaliyetlerin devam etmesi**, rekabeti bozabilir (vergili danışmanlar, kayıt dışı olanlara karşı dezavantajlı hale gelebilir). - **Dijital Ekonomide Dönüşüm**: - **Serbest meslek tanımının genişletilmesi**, dijital hizmet sunucularının vergilendirmeyle tanışmasını sağlar. - **Vergi uyumu** için dijital ödeme sistemlerinin (banka hesabı, e-fatura) kullanımını teşvik eder. --- ### **HUKUKİ VE YAPISAL DEĞERLENDİRME** #### **Vergi Tekniği Açısından** - **Güçlü Yönler**: - **Açık tanım**: Psikolojik danışmanlık, **serbest meslek kazancı** olarak net bir şekilde sınıflandırılmış, belirsizlik giderilmiştir. - **Beyana dayalı sistem**: Gelirin kaydedilmesi ve beyanı, **vergisel denetime** imkân sağlar. - **Mevzuat uyumu**: Gelir Vergisi Kanunu’nun **65. maddesi** (serbest meslek tanımı) ve **mükerrer 20/B** (istisna kapsamı) arasındaki ayrım netleştirilmiştir. - **Zayıf Yönler**: - **İstisna kapsamının darlığı**: Psikolojik danışmanlık, **mükerrer 20/B’de yer almayan** bir faaliyet olarak kalmıştır; bu, **sektörel adaletsizlik** algısı yaratabilir. - **Vergi yükü**: Serbest meslek kazancının **progressif oranlarda** (%20-%40) vergilendirilmesi, **dijital hizmet sunanlar** için yüksek bir yük olabilir. - **Uygulama zorlukları**: - **Gelirin izlenmesi**: Platformlar üzerinden elde edilen gelirlerin **tam olarak beyan edilmemesi** riski vardır. - **Kayıt dışılık**: Beyana dayalı sistem, **denetim mekanizmalarının yetersizliği** nedeniyle etkisiz kalabilir. #### **Kanunilik İlkesi** - **Güçlü Yönler**: - **Yasal dayanak**: Karar, **Gelir Vergisi Kanunu’nun 37. ve 65. maddeleri**ne dayandırılmış, kanuni yetki çerçevesinde alınmıştır. - **Özelge mekanizması**: Mükellefin talebine yanıt veren bir **yorum** niteliğindedir (VUK 413. madde). - **Zayıf Yönler**: - **Yorumsal esneklik**: "Serbest meslek" tanımının **dijital hizmetlere uygulanması**, yoruma açık olabilir (örn. online danışmanlık, ticari faaliyet olarak da değerlendirilebilir). - **Geri aktif etki**: Özelge, **geçmiş dönemlere uygulanabilir** (VUK 413), bu da **hukuki belirsizlik** yaratabilir. #### **Vergi Barışı ve Yargı Uyuşmazlıkları Potansiyeli** - **Olası Uyuşmazlıklar**: - **Faaliyetin niteliği**: - Psikolojik danışmanlığın **ticari kazanç** mı yoksa **serbest meslek kazancı** mı olduğu konusunda ihtilaf doğabilir. - **Platform aracılığıyla sunulan hizmetler**, "elektronik ortamda sunulan hizmet" olarak yorumlanarak **mükerrer 20/B istisnası** talep edilebilir. - **Beyan yükümlülüğü**: - Mükellefler, **gelirlerinin tam olarak beyan edilmediğini** iddia ederek **vergi ziyaı cezası** ile karşı karşıya kalabilir. - **Vergi Barışı Riski**: - **Geçmiş dönemlerde** kayıt dışı faaliyetlerde bulunan danışmanlar, **af kanunlarından** yararlanmak için beyan etme yoluna gidebilir. - **İdarenin tutumu**: Gelir İdaresi Başkanlığı, **denetimleri artırarak** uyumu sağlayabilir, ancak bu **yargıya yansıyabilir**. --- ### **EK ARAŞTIRMA (Resmi Gazete ve Mevzuat Uyumu)** - **Mükerrer 20/B Maddesi**: - 2022 yılında GVK’ya eklenen madde, **sosyal içerik üreticiliği ve dijital hizmetler** için **%15 tevkifatlı istisna** getirmiştir. - **Psikolojik danışmanlık**, bu kapsamda **yer almamaktadır** (318 Seri No.lu GVK Genel Tebliği’nde de açıkça belirtilmiştir). - **318 Seri No.lu GVK Genel Tebliği**: - **Hizmet sunucuları**, bireysel kurs, eğitim, ürün tanıtımı gibi faaliyetleri kapsar; **psikolojik danışmanlık** bu kategoride tanımlanmamıştır. - **Özelgenin Bağlayıcılığı**: - **VUK 413** uyarınca, özelge **sadece talep eden mükellef** için bağlayıcıdır. - **Diğer mükellefler** için **yargı kararı** veya **genel tebliğ** gerekebilir.

İşlem