1. Özel tüketim vergisi, bu Kanuna ekli listelerde yazılı malların karşılarında gösterilen tutar ve/veya oranlarda alınır.
(6487 sayılı Kanunun 28 inci maddesiyle değişen paragraf Yürürlük; 11.6.2013) (II) sayılı listedeki mallardan alınacak vergi, mükellefi n bu malı alış bedeli ile her hâlükârda bu malların imalatçısının satış bedeli veya ithalatta hesaplanan katma değer vergisi matrahı üzerinden malın tabi olduğu orana göre hesaplanan vergi tutarından az olamaz. Verginin, mükellefin alış bedeli üzerinden hesaplandığı durumlarda, malı teslim tarihine kadar bu malı mükellefe teslim eden tarafından yüzde 10'a kadar yapılan indirimler alış bedelinden de indirilebilir. Ancak bu indirimler sonrası kalan tutar, malın imalatçısının satış bedelinden veya ithalatta hesaplanan katma değer vergisi matrahından düşük olamaz. (7590 sayılı kanunun 14 üncü maddesiyle eklenen cümleler; Yürürlük: 31.07.2026)(II) sayılı listenin 87.03 G.T.İ.P. numarasında yer alan mallar (13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca (L) sınıfında olup içten yanmalı motoru olanlar ile (L) sınıfında olup elektrik motor gücü 4 kW’ın altında olanlar ve (T) sınıfında olan araçlar hariç) için nispi vergi oranı üzerinden hesaplanacak vergi tutarı, asgari maktu vergi tutarı olan; (L) sınıfı araçlar için 30.000 Türk Lirası, diğerleri için 100.000 Türk Lirasından az olamaz. Bu tutarlar her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanır. Hesaplanan tutarların 100 Türk Lirasını aşmayan kesirleri dikkate alınmaz. Maliye Bakanlığı, bu hükmün uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir. (1)
2. (700 Sayılı KHK'nın 143 üncü maddesiyle değişen ibare; Yürürlük:09.07.2018)Cumhurbaşkanı(8), topluca veya ayrı ayrı olmak üzere;
a) (7456 sayılı kanunun 12 nci maddesiyle değişen bent; Yürürlük: 15.07.2023)(I) sayılı listede yer alan veya bu maddenin (5) numaralı fıkrası uyarınca yeniden belirlenen maktu vergi tutarlarını, her bir mal itibarıyla söz konusu listede yer alan veya yeniden belirlenmiş sayılan en yüksek vergi tutarının beş katına kadar artırmaya, sıfıra kadar indirmeye, bu sınırlar içinde mal cinsleri, özellikleri, kullanım yerleri veya ithalatın şekline göre farklı tutarlar tespit etmeye,(13)
b) (5479 sayılı Kanunun 10' uncu maddesiyle değişen fıkra Yürürlük; 08.04.2006) (2) (III) sayılı listedeki mallar için belirlenen oranları her bir mal itibarıyla sıfıra kadar indirmeye, (A) cetvelindeki mallar için dört katına (B) cetvelindeki mallar için yarısına kadar artırmaya, (7456 sayılı kanunun 12 nci maddesiyle eklenen ibare; Yürürlük: 15.07.2023) söz konusu listede yer alan veya yeniden belirlenmiş sayılan asgari maktu vergiyi her bir mal itibarıyla sıfıra kadar indirmeye, (A) cetvelindeki mallar için iki katına (B) cetvelindeki mallar için (7338 sayılı Kanunun 56 ıncı maddesiyle değişen ibare Yürürlük; 26/10/2021) üç katına(11) kadar artırmaya, bu sınırlar içinde malların cinsleri, özellikleri, fiyat grupları, alkol dereceleri ve içerdiği alkol miktarına göre farklı vergi oranı ve asgari maktu vergi tutarı belirlemeye,
(6322 sayılı Kanunun 30'uncu maddesiyle eklenen ibare Yürürlük; 15.06.2012) (B) cetvelindeki mallar için listede yer alan (7456 sayılı kanunun 12 nci maddesiyle eklenen ibare; Yürürlük: 15.07.2023) veya yeniden belirlenmiş sayılan asgari maktu vergi tutarlarının, perakende satışa sunulan ürünlerin birim ambalajı içinde yer alan(7061 sayılı kanunun 74 üncü maddesiyle değişen ibare; Yürürlük: 05.12.2017)her bir sigara veya makaron adedi(6), diğer tütün mamullerinin birim ambalajı içindeki mamulün her bir gramı ile çarpımı sonucu bulunacak (7524 sayılı Kanunun 26 ncı maddesiyle çıkarılan ibare Yürürlük; 02.08.2024)(14) tutarı aşmamak üzere; birim ambalaj itibarıyla maktu vergi tutarı belirlemeye, bu tutarı malların cinsleri, özellikleri, ambalajları (paketleri) ve bunların fiyatları ve fiyat grupları itibarıyla farklılaştırmaya,
(6761 Sayılı Kanunun 7 nci Maddesiyle değişen bent; Yürürlük: 24.11.2016) c) (II) sayılı listedeki mallar için belirlenen oranları (7103 Sayılı Kanunun 61 inci maddesiyle eklenen ibare; Yürürlük: 27.03.2018)ve oranlara esas özel tüketim vergisi matrahlarının alt ve üst sınırlarını (7338 sayılı Kanunun 56 ıncı maddesiyle değişen ibare Yürürlük; 26/10/2021) üç katına(11) kadar artırmaya, sıfıra kadar indirmeye, bu sınırlar içinde kalmak şartıyla 87.03 G.T.İ.P. numarasında yer alan (7) (7338 sayılı Kanunun 56 ıncı maddesiyle değişen ibare Yürürlük; 26/10/2021) mallar için farklı matrah grupları oluşturmaya, malların matrah grupları, motor gücü,(12) (7555 Sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle eklenen bent; Yürürlük: 24.07.2025) motor silindir hacmi, (7590 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle eklenen ibare Yürürlük; 31.07.2026) çekiş sistemi, menzili, batarya kapasitesi, cinsi, sınıfı, üst yapı gövde tanımı, emisyon türü ve değeri, istiap haddi ile yolcu ve yük taşıma kapasitesi itibarıyla farklı oranlar belirlemeye; uygulanmakta olan oranları EURO normlarını sağlayan katalitik konvertör sistemi ile teçhiz edilmiş taşıtlarda yarısına kadar indirmeye, kanunî oranına kadar çıkarmaya,(5)
(7590 sayılı kanunun 14 üncü maddesiyle eklenen bent; Yürürlük: 31.07.2026)ç) (II) sayılı listenin 87.03 G.T.İ.P. numarasında yer alan mallar için (1) numaralı fıkrada yer alan tutarları veya yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle belirlenmiş olan tutarları on katına kadar artırmaya, sıfıra kadar indirmeye, bu sınırlar içinde kalmak şartıyla; farklı matrah grupları oluşturmak suretiyle asgari maktu vergi tutarlarını farklılaştırmaya, motor gücü, motor silindir hacmi, çekiş sistemi, menzili, batarya kapasitesi, cinsi, sınıfı, üst yapı gövde tanımı, emisyon türü ve değeri, istiap haddi ile yolcu ve yük taşıma kapasitesi itibarıyla farklı asgari maktu vergi tutarları belirlemeye,
d) (IV) sayılı listedeki mallar için belirlenen oranları sıfıra kadar (7166 sayılı kanunun 9 ncu maddesiyle değişen ibare; Yürürlük: 22.02.2019)indirmeye; 8517.12.00.00.11 G.T.İ.P. numaralı mallar için %50'ye, diğer mallar için %25'e kadar artırmaya; 8517.12.00.00.11 G.T.İ.P. numaralı mallar için belirlenen oranlara esas özel tüketim vergisi matrahlarının alt ve üst sınırlarını dörtte birine kadar indirmeye, dört katına kadar artırmaya,(10)
e) Listelerde gümrük tarife pozisyonu veya tarife alt pozisyonu olarak yer alan malların her biri için belirlenmiş olan oran veya tutarların alt ve üst sınırları içinde kalmak suretiyle, bu pozisyonların altında yer alan mallar itibarıyla farklı vergi tutarları veya oranları belirlemeye,
Yetkilidir.
3. (5281 sayılı Kanunun 36'ncı maddesiyle mülga olan fıkra Yürürlük; 31.12.2004 (3), 6322 sayılı Kanunun 30' uncu maddesiyle yeniden düzenlenmiştir. Yürürlük; 01.01.2013) (III) sayılı listedeki mallar için belirtilen asgari maktu vergi tutarları veya (700 Sayılı KHK'nın 143 üncü maddesiyle değişen ibare; Yürürlük:09.07.2018) Cumhurbaşkanınca(9) bunlara ilişkin belirlenen en son asgari maktu vergi ve maktu vergi tutarları, ocak ve temmuz aylarında, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından ilan edilen üretici fiyat endeksinde son altı ayda meydana gelen değişim oranında, bu değişimin ilanı gününden geçerli olmak üzere yeniden belirlenmiş sayılır. (700 Sayılı KHK'nın 143 üncü maddesiyle değişen ibare; Yürürlük:09.07.2018) Cumhurbaşkanı, uygulama dönemlerini gün veya ay olarak belirlemeye veya belirleyeceği mallar ve aylar itibarıyla yeniden belirlenmiş sayılan tutarların uygulanmamasına karar vermeye yetkilidir.
4. (5228 sayılı Kanunun 22'nci maddesiyle değiştirilen fıkra Yürürlük; 30.08.2004) (4) (I) sayılı listedeki mallar için uygulanan maktu vergi tutarlarının, bu maddenin (2) numaralı fıkrasının (a) bendi uyarınca (700 Sayılı KHK'nın 143 üncü maddesiyle değişen ibare; Yürürlük:09.07.2018)Cumhurbaşkanı(8) tarafından farklı tespit edilmesi halinde; Maliye Bakanlığı vergi farklılaştırmasını, verginin mükellefe veya vergiye tâbi işlemlere taraf olanlara iadesi yöntemi ile uygulamaya, teminat istemeye, bu teminatın türü, tutarı ve çözümüne ilişkin usul ve esaslar ile verginin iadesine ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.
5. (7456 sayılı kanunun 12 nci maddesiyle eklenen fıkra; Yürürlük: 15.07.2023)(I) sayılı listede yer alan maktu vergi tutarları veya Cumhurbaşkanınca bunlara ilişkin belirlenen en son maktu vergi tutarları, ocak ve temmuz aylarında, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından ilan edilen yurt içi üretici fiyat endeksinde son altı ayda meydana gelen değişim oranında, bu değişimin ilanı gününden geçerli olmak üzere yeniden belirlenmiş sayılır. Bu hesaplama sonucunda ortaya çıkan vergi tutarlarında virgülden sonraki dört hane dikkate alınır. Cumhurbaşkanı, uygulama dönemlerini gün veya ay olarak belirlemeye veya belirleyeceği mallar ve aylar itibarıyla yeniden belirlenmiş sayılan tutarların uygulanmamasına karar vermeye yetkilidir.
(1) (6487 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli) (5766 sayılı Kanunun 19/d maddesiyle eklenen paragraf Yürürlük; 01.07.2008) (II) sayılı listedeki mallardan alınacak vergi, mükellefin bu malı alış bedeli üzerinden, malın tabi olduğu orana göre hesaplanan vergi tutarından az olamaz. İthalatçıların alış bedeli olarak, ithalatta hesaplanan katma değer vergisi matrahı esas alınır. Verginin alış bedeli üzerinden hesaplandığı durumlarda, mükellefin malı teslim tarihine kadar bu malı mükellefe teslim eden tarafından yüzde 10'a kadar yapılan indirimler alış bedelinden de indirilir.
(2) (5479 sayılı Kanunla değişmeden önceki bent) b) (5228 sayılı Kanunun 22'nci maddesiyle değiştirilen bent Yürürlük; 30.08.2004) (*) (III) sayılı listedeki mallar için belirlenen oranları (5281 sayılı Kanunun 36'ncı maddesiyle değiştirilen ibare Yürürlük; 31.12.2004) (**) her bir mal itibariyle sıfıra kadar indirmeye, (A) cetvelindeki mallar için dört katına (B) cetvelindeki mallar için yarısına kadar artırmaya, maktu vergiyi her bir mal itibariyle sıfıra kadar indirmeye, (A) cetvelindeki mallar için iki katına (B) cetvelindeki mallar için bir katına kadar artırmaya, bu sınırlar içinde malların cinsleri, özellikleri, fiyat grupları, alkol dereceleri ve içerdiği alkol miktarına göre farklı vergi oranı ve maktu vergi tutarı belirlemeye, listedeki her bir mal itibariyle nispî ve maktu verginin yalnızca birisini uygulatmaya, yalnızca nispî vergi uygulanması halinde hesaplanan özel tüketim vergisinin maktu vergi tutarından az olmaması şartını koymaya,
(*) (5228 sayılı Kanunla değişmeden önceki bent) (III) sayılı listedeki mallar için belirlenen oranları; yarısına kadar indirmeye, tütün mamulleri için yarısına, diğer mallar için dört katına kadar artırmaya, bu oranlara isabet eden vergi tutarlarını dikkate alarak mal cinsleri, özellikleri, alkol derecesi itibarıyla maktu vergi tutarları belirlemeye, maktu vergi tutarları ile vergi oranlarını aynı mal için birlikte veya ayrı ayrı uygulatmaya, mal cinsleri veya özellikleri itibarıyla en çok satılan mamule isabet eden özel tüketim vergisi miktarının beş katına kadar asgari vergi tutarları belirlemeye, aynı cins veya özellikteki mallar için nispî ve/veya maktu tutarda hesaplanacak vergi toplamının asgari vergi tutarından az olmaması şartını koymaya,
(**) (5281 sayılı Kanunla değişmeden önceki ibare) "her bir mal itibariyle yarısına kadar indirmeye"
(3) (5281 sayılı Kanunla kaldırılmadan önceki fıkra) (I) sayılı listedeki mallar için belirlenen maktu vergi tutarları ile (III) sayılı listedeki mallar için maktu ve/veya asgarî vergi tutarları belirlenmesi halinde bu tutarlar, her ay, bir önceki ayda uygulanan vergi tutarları esas alınmak suretiyle Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından aylık olarak ilân edilen toptan eşya fiyatları indeksinde bir önceki aya göre meydana gelen değişim oranında, bu değişimin ilânını izleyen günden itibaren değişir. Bakanlar Kurulu belirleyeceği mallar ve aylar itibarıyla bu değişimi uygulatmamaya, maktu vergi tutarlarını Avrupa para birimi veya yabancı para birimleri karşılığı Türk Lirası olarak uygulatmaya, uygulama dönemlerini gün veya ay olarak belirlemeye, vergileme ölçülerini değiştirmeye de yetkilidir.
(4) (5228 sayılı Kanunla değişmeden önceki fıkra) (4962 sayılı Kanunun 9' uncu maddesiyle eklenen fıkra Yürürlük; 07.08.2003) (I) sayılı listedeki mallar için uygulanan maktu vergi tutarlarının, bu maddenin 2 nci fıkrasının (a) bendi uyarınca, Bakanlar Kurulu tarafından farklı tespit edilmesi halinde; Maliye Bakanlığı teminat istemeye ve bu teminatın türü, tutarı ve çözümüne ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.
(5)Değişmeden önceki şekli: c) (II) sayılı listedeki mallar için belirlenen oranları bir katına kadar artırmaya, sıfıra kadar indirmeye; uygulanmakta olan oranları EURO normlarını sağlayan katalitik konvertör sistemi ile teçhiz edilmiş taşıtlarda yarısına kadar indirmeye, kanunî oranına kadar çıkarmaya,
(6)Değişmeden önceki şekli: her bir sigara adedi
(7)Metinden çıkarılan ibare: mallar için özel tüketim vergisi matrahını esas alarak fiyat grupları oluşturmaya, bu fiyat grupları ve
(8) Değişmeden önceki şekli: Bakanlar Kurulu
(9) Değişmeden önceki şekli: Bakanlar Kurulunca
(10) Değişmeden önceki şekli: indirmeye, (5281 sayılı Kanunun 36'ncı maddesiyle eklenen ibare Yürürlük; 31.12.2004) % 25'e kadar artırmaya,
(11) Değişmeden önceki şekli: bir katına
(12) Değişmeden önceki şekli: malların
(13) Değişmeden önceki şekli: a) (I) sayılı listedeki mallar için uygulanan maktu vergi tutarlarını, her bir mal itibarıyla en yüksek vergi tutarının yarısına kadar artırmaya, sıfıra kadar indirmeye, bu sınırlar içinde mal cinsleri, özellikleri, kullanım yerleri veya ithalatın şekline göre farklı tutarlar tespit etmeye,
(14) Kaldırılmadan önceki şekli: tutarın %20'sine tekabül eden