TAHSİLAT İÇ GENELGESİ SERİ NO: 2026/1

Mevzuat Listesine Dön

T.C.

HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI

Gelir İdaresi Başkanlığı

Sayı  : 92723040-010.06[6802-143] – 64063                                                          18/06/2026

Konu: Seri:B Sıra No:20 Tahsilat Genel

Tebliği

TAHSİLAT İÇ GENELGESİ

SERİ NO: 2026/1

........................ DEFTERDARLIĞINA

16/6/2026 tarihli ve 33282 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Seri:B Sıra No:20 Tahsilat Genel Tebliği (Tebliğ) ile kapsamı ve şartları belirlenen tecil ve taksitlendirme uygulamasına yönelik aşağıda yapılan açıklamalar çerçevesinde işlem yapılması gerekmektedir.

A) Tecil ve Taksitlendirmenin Kapsamı

Tebliğ ile düzenlenen tecil ve taksitlendirme kapsamına 5/6/2026 tarihi itibarıyla (bu tarih dahil) vadesi geldiği halde Tebliğin yayımlandığı 16/6/2026 tarihine kadar ödenmemiş olan ve Bakanlığımıza bağlı vergi dairelerince takip ve tahsil edilen tüm amme alacakları alınmıştır.

Ancak, Tebliğ ile kapsam dışı bırakılan özel tüketim vergisi ve 2026 yılı gelir veya kurumlar vergisine mahsup edilecek geçici vergi ile bunlara bağlı vergi ziyaı cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları ve bu vergilerin beyannamelerine dair damga vergileri ile gecikme zamları tecil edilmeyecektir.

B) Başvuru Süresi ve Şekli

Tebliğ ile düzenlenen tecil ve taksitlendirme imkanından yararlanmak isteyen borçluların durumlarına uygun Tebliğ ekindeki dilekçe ile 31/8/2026 tarihine kadar (bu tarih dahil) başvurmaları gerekmektedir.

Tebliğden yararlanmak için başvuran borçlulardan 10/3/2014 tarihli ve 2014/1 Seri No.lu Tahsilat İç Genelgesi ekinde yer alan “Tecil ve Taksitlendirme Talep Formu” ayrıca talep edilmeyecektir.

Tebliğden yararlanmak isteyen borçluların, bağlı oldukları vergi dairesi dışındaki vergi dairelerine başvuruda bulunmaları durumunda, başvuru dilekçeleri başka vergi dairesi adına kaydedilerek Kamusal Elektronik Belge Yönetim Sistemi (KEYS) üzerinden ilgili vergi dairelerine gönderilecektir.

Tutuklu veya hükümlü olan borçluların başvuru dilekçelerinin ceza infaz kurumu kayıtlarına alındığı tarihin başvuru tarihi olarak esas alınması, bu tarihin belli olmaması durumunda ceza infaz kurumunun ilgili dilekçeyi vergi dairesine gönderdiği yazı tarihinin esas alınması gerekmektedir.

Tebliğ kapsamında başvuruda bulunan borçluların başvuru süresi içinde bu taleplerinden vazgeçmeleri veya çok zor durum hali, alacağın türü ve borçlunun hukuki statüsü dikkate alınarak verilebilecek azami taksit sayılarını geçmemek şartıyla tercih ettikleri taksit sayısını değiştirmeleri mümkündür.

C) Taksit Sayısının Belirlenmesi

Tebliğin 5 inci maddesinde, Tebliğ kapsamında tecil edilen borçların aylık eşit taksitler halinde ödeneceği ve çok zor durum hali, alacağın türü ve borçlunun hukuki statüsü dikkate alınarak taksit sayılarının belirleneceği düzenlenmiştir.

Tebliğde yapılan düzenleme uyarınca;

1) Çok zor durum hali esasına göre;

a) Tebliğin yayımlandığı 16/6/2026 tarihi itibarıyla faal mükellefiyet kaydı bulunan ve bilanço esasına veya işletme hesabı esasına göre defter tutan mükelleflerin borçlarının, mali durumlarına ilişkin likidite oranlarının;

i) 0,50 veya 0,50’den büyük olması durumunda 36 eşit taksitte,

ii) 0,50’den küçük ve 0,30’dan büyük olması durumunda 48 eşit taksitte,

iii) 0,30 veya 0,30’dan küçük olması durumunda 72 eşit taksitte,

b) Faal mükellefiyet kaydı bulunmayan ya da bilanço esasına veya işletme hesabı esasına göre defter tutmayan mükelleflerin borçlarının 48 eşit taksitte,

2) Alacağın türü esasına göre; banka ve sigorta muameleleri vergisi ve katma değer vergisinden olan borçlar ile bunlara ilişkin vergi ziyaı cezaları, gecikme faizi ve gecikme zamları ile bunların beyannamelerine dair damga vergileri ile gecikme zamlarının 12 eşit taksitte,

3) Borçluların hukuki statüsüne göre; il özel idareleri, belediyeler ve yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları ile bunlara bağlı kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlar ve bunların doğrudan veya dolaylı olarak birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip bulundukları tüzel kişilerin Tebliğ kapsamındaki her nev’iden olan borçlarının 72 eşit taksitte,

ödeneceği belirlenmiştir.

Öte yandan, Tebliğ kapsamında borçlarının taksitlendirilmesini talep eden faal mükellefiyet kaydı bulunan ve bilanço esasına veya işletme hesabı esasına göre defter tutanların çok zor durum hallerinin tespitinin gerekmesi durumunda, 2014/1 Seri No.lu Tahsilat İç Genelgesinde yer verilen formüller kullanılacaktır.

Tebliğ ekinde yer alan “Genel Başvuru Dilekçesi (Ek:1)”nde “Diğer borçların genel taksit sayısı; faal mükellef olup bilanço veya işletme hesabı esasına göre defter tutanlar için 36, bu borçluların dışındakiler için 48 olup, daha az taksitte ödenmek istenmesi halinde bu bölüm doldurulacaktır. Ayrıca, faal mükellef olup bilanço veya işletme hesabı esasına göre defter tutanlar bu borçlarını daha fazla taksitte ödemek istemeleri halinde talep edilen taksit sayısını bu bölümde belirterek, 31/3/2026 tarihi ve sonrası dikkate alınarak düzenlenmiş olan; bilanço esasına göre defter tutanlar için bilançoyu, işletme hesabı esasına göre defter tutanlar için kasa, banka, kısa vadeli alacaklar ve kısa vadeli borçları gösteren belgeyi başvuru dilekçesine eklemeleri gerekmektedir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Buna göre, faal mükellefiyet kaydı bulunan ve bilanço veya işletme hesabı esasına göre defter tutanların “çok zor durum hali esasına göre” Tebliğ kapsamında borçlarını 36’dan fazla taksitte ödemek istemeleri halinde, 31/3/2026 tarihi ve sonrası dikkate alınarak düzenlenmiş olan; bilanço esasına göre defter tutanlar için bilançonun, işletme hesabı esasına göre defter tutanlar için kasa, banka, kısa vadeli alacaklar ve kısa vadeli borçları gösteren belgenin başvuru dilekçesine eklenmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, İç Genelgenin bu bölümünün;

- (1/a-ii) ve (1/a-iii) bölümleri için mükelleflerin başvuru dilekçesi ekinde verdikleri bilançoda/kasa, banka, kısa vadeli alacaklar ve kısa vadeli borçları gösteren belgede yer alan bilgiler dikkate alınmak ve 2014/1 Seri No.lu Tahsilat İç Genelgesinde yer alan formüller kullanılmak suretiyle çok zor durum halinin tespit edilerek taksit sayılarının belirlenmesi,

- (1/a-i), (1/b), (2) ve (3) bölümleri için borçludan herhangi bir mali bilgi talep etmeksizin doğrudan ilgili taksit sayılarının verilmesi,

icap etmektedir.

Örnek: Faal mükellef olarak bilanço esasına göre defter tutan (H) Limited Şirketi, kurumlar vergisi ve yargı harcından olan tüm borçlarını 72 eşit taksitte ödemek istediğini “Genel Başvuru Dilekçesi” ile talep etmiştir. Şirketin vergi dairesine başvuru dilekçesi ekinde verdiği 31/5/2026 tarihli bilançosu dikkate alındığında, likidite oranının 2,4 olduğu tespit edilmiştir.

Buna göre, borçlunun likidite oranı dikkate alındığında, kurumlar vergisi ve yargı harcından olan borçlarının 72 eşit taksitte ödenmesi mümkün olmamakla birlikte, İç Genelgenin (C/1/a-i) bölümü gereğince 36 eşit taksitte ödenmesine yönelik ödeme planı verilecektir.

Diğer taraftan, şirketin başvurusunda 36 taksitten daha fazla sayıda taksit tercih etmemesi veya herhangi bir tercihte bulunmaması halinde, bu şirketten bilanço talep edilmeyecek ve doğrudan 36 eşit taksite göre ödeme planı hazırlanacaktır. Ancak, 36 taksitten daha az sayıda taksit tercih edilmesi durumunda, tercih edilen taksit sayısına göre ödeme planının hazırlanacağı tabidir.

Öte yandan, şirketin katma değer vergisinden de borcunun bulunduğu varsayıldığında, daha az taksitte ödeme talep edilmemiş olması halinde katma değer vergisinden olan borçlar doğrudan 12 eşit taksitte ödenebilecektir. 

Ç) Mahsup Talepli Borçlara İlişkin İşlemler

Tebliğ kapsamında yapılacak müracaatlarda tüm borçlar için tecil talebinde bulunulması şarttır.

Ancak, mahsuben iade talebinde bulunduğu halde Tebliğin yayımı tarihi itibarıyla bu talepleri sonuçlandırılamamış borçluların, mahsup talep ettikleri borçlarının Tebliğ kapsamı dışında tutulmasını talep etmeleri halinde bunların dışındaki borçları Tebliğ kapsamında taksitlendirilecektir.

Diğer taraftan, borçluların mahsup talep ettikleri borçları için Tebliğ hükümlerinden yararlanmak istemeleri halinde mahsup talebinden vazgeçtiklerini, mahsup talebinde bulundukları vergi dairelerine başvuru süresi içinde bildirmeleri gerekmektedir.

Ayrıca, borçluların kendi borcu dışında, ilgili mevzuat uyarınca üçüncü şahısların borçlarına mahsup taleplerinin olması halinde, mahsup talebinden vazgeçilebilmesi için borcuna mahsup istenen üçüncü şahsın da bu konuya yönelik irade beyanı aranılacaktır. Ancak, lehine mahsup talep edilen üçüncü şahsın mükellefin irade beyanı olmadan Tebliğden yararlanmak üzere başvuruda bulunabileceği tabiidir.

D) Borçlular Hakkında Tatbik Edilmiş Haciz İşlemleri

Tebliğ kapsamında tecil edilen borçlar muaccel olmaktan çıkmakta ve taksitler hâlinde ödenmesine imkân sağlanmaktadır.

Bu itibarla, tecil edilen borçlara yönelik 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 62 nci maddesi kapsamında mal varlığı araştırması yapılmayacak ve daha önce başlanmış olanlara son verilecektir.

Öte yandan, tecil edilmiş borçlara ilişkin cebren tahsil işlemleri yapılmayacak ve daha önce uygulanmış hacizler ve bu hacizlere dayanılarak başlatılan satış işlemleri durdurulacaktır. Ayrıca, motorlu taşıtlar hakkında trafik sicillerine konulan hacizler devam etmek kaydıyla yakalama şerhleri kaldırılacak ve talep edilmesi durumunda araçlar sahiplerine iade edilecektir.

Tebliğden yararlanmak için başvuruda bulunulması, tecil edilen borçlara ilişkin daha önce tatbik edilen hacizlerin doğrudan kaldırılmasını sağlamamaktadır. Ancak, borçluların hacizlerin kaldırılmasına yönelik talepleri, borcu karşılayacak tutarda teminat gösterilmesi hâlinde yerine getirilebilecektir. Aynı uygulama istihkak ve alacak hacizleri hakkında da tatbik edilebilecektir.

Tebliğ kapsamında borçları taksitlendirilen borçluların tecili ihlal etmeleri hâlinde, durdurulan cebren takip işlemlerine kaldığı yerden devam edileceği tabiidir.

E) Emanetteki Paralar İle Cebren Tahsil Edilen Paraların Mahsubu

Borçluların Tebliğden yararlanmak üzere başvuruda bulunmaları hâlinde, emanetteki paralar ile cebren tahsil edilen paralar aşağıda yer verilen açıklamalar kapsamında borçlara mahsup edilecektir.

i) Borçlunun Tebliğden yararlanmak üzere müracaat ettiği tarihten (bu tarih hariç) önce emanet hesaplarında bulunan tutarlar tecil öncesi borçlara mahsup edilecek, kalan bir borcun bulunması hâlinde, bakiye borç Tebliğ kapsamında tecil edilecektir.

ii) Borçlunun Tebliğden yararlanmak üzere müracaat ettiği tarihten (bu tarih hariç) sonra emanet hesaplarına alınan tutarlar veya daha önce tatbik edilen hacizler nedeniyle vergi dairesi hesaplarına aktarılan tutarların;

- Tebliğ kapsamında tecil edilen borçla ilgili olması hâlinde bu tutarlar, ilk taksitten başlamak üzere ödenmesi gereken taksitlere,

- Tebliğ kapsamında tecil edilen borçlar dışındaki borçlarla ilgili olması hâlinde bu tutarlar, öncelikle borçlunun Tebliğ kapsamında tecil edilmeyen ilgili borçları ile varsa diğer muaccel borçlara, kalan tutar olması hâlinde ise ilk taksitten başlamak üzere tecil edilen borçlara,

mahsup edilmesi ve mahsup sonrası kalan bir tutarın bulunması hâlinde ise bu tutarın, 6183 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 88 inci maddesinin on altıncı fıkrası göz önünde bulundurularak iade edilmesi gerekmektedir.

F) 5779 Sayılı Kanuna Göre Kesinti Talepleri

5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun kapsamında, borçlarından dolayı kesinti talep edilen il özel idareleri ve belediyeler ile bu idarelere bağlı kuruluşların ve bunlara ait tüzel kişilerin borçlarının Tebliğ kapsamında tecili için başvurulması halinde, tecil talebinde bulunulmuş borçlar için evvelce bildirilen kesinti taleplerinin ilgisine göre İller Bankası A.Ş.’ye veya Muhasebat Genel Müdürlüğüne bir yazı gönderilerek kaldırılması gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.

Zekayi ÇENGE

Başkan a.

Gelir İdaresi Başkan Yardımcısı V.

Dağıtım:
81 İl Defterdarlığına

Resmî Bilgi Uyarısı: Bu içerikler Resmî Gazete ve Gelir İdaresi Başkanlığı kamu arşivinin yerel kopyasıdır. Resmî ve hukuki işlemlerde Resmî Gazete yayımı esastır.

Üyelik Girişi Gereklidir

Mevzuata özel AI Vergi Forumu tartışmalarına katılmak ve mevzuatları kişisel çalışma profilinize kaydetmek için ücretsiz üye olun veya giriş yapın.

Giriş Yap Ücretsiz Kayıt Ol

AI Vergi Forumu: TAHSİLAT İÇ GENELGESİ SERİ NO: 2026/1

Bu mevzuat maddesi, fıkra istisnaları ve uygulama esaslarına dair uzman tartışma ve AI ön analiz alanı.

Mevzuat Tartışmaları

Yükleniyor...

Yeni Tartışma / Soru Aç

Yapay Zekâ Mevzuat Analizi & Yorumu: TAHSİLAT İÇ GENELGESİ SERİ NO: 2026/1

Bu analiz platformun yapay zekâ mevzuat motoru tarafından gerekçeli olarak üretilmiştir.

Yapay Zekâ Genel Özeti

### Mevzuatın Temel Amacı ve Ana Düzenlemesi Seri: B Sıra No: 20 Tahsilat Genel Tebliği’nin uygulanmasına yönelik usul ve esasları belirleyen 2026/1 sayılı Tahsilat İç Genelgesi; amme borçlularının finansal yüklerini hafifleterek kamu alacaklarının tahsilat oranını artırmayı ve ekonomik istikrarı korumayı amaçlamaktadır. Düzenleme, belirli bir tarih itibarıyla vadesi gelmiş ancak ödenmemiş borçların, mükelleflerin mali durumları (çok zor durum hali), borç türleri ve hukuki statüleri dikkate alınarak rasyonel ve esnek taksitlendirilmesine (tecil) imkân tanımaktadır. Bu sistem, hem idarenin alacağına en kısa sürede kavuşmasını sağlamakta hem de mükelleflere hukuki ve mali bir soluk borusu açarak koruyucu bir hukuki yarar gözetmektedir. ### Kritik Maddeler, Temel Müesseseler ve Yaptırımlar #### Tecil ve Taksitlendirmenin Kapsamı ve İstisnalar - **Kapsam:** 5 Haziran 2026 tarihi itibarıyla (bu tarih dahil) vadesi geldiği hâlde Tebliğin yayımlandığı 16 Haziran 2026 tarihine kadar ödenmemiş olan ve vergi dairelerince takip edilen tüm amme alacakları kapsam dâhizindedir. - **Kapsam Dışı Alacaklar:** Özel Tüketim Vergisi (ÖTV), 2026 yılı gelir veya kurumlar vergisine mahsup edilecek geçici vergi, bunlara bağlı vergi ziyaı cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları ve bu beyannamelere ait damga vergileri tecil edilmez. #### Başvuru Süreci, Şekli ve Özel Durumlar - **Son Başvuru Tarihi:** Borçluların, Tebliğ ekindeki dilekçe ile en geç 31 Ağustos 2026 tarihine kadar başvurması zorunludur. Ek bir "Tecil ve Taksitlendirme Talep Formu" aranmaz. - **Özel Statülü Başvurular:** Tutuklu veya hükümlü borçlular için dilekçenin ceza infaz kurumu kayıtlarına alındığı tarih başvuru tarihi olarak kabul edilir. - **Başvuru Değişiklikleri:** Süre içinde borçlular taleplerinden vazgeçebilir veya azami taksit sınırlarını aşmamak kaydıyla tercih ettikleri taksit sayısını değiştirebilir. #### Taksit Sayısının Belirlenmesi ve Çok Zor Durum Hali Taksit sayıları üç temel esasa göre belirlenir: - **Çok Zor Durum Hali Esası (Faal ve Defter Tutan Mükellefler):** - Likidite oranı $\ge 0,50$ olanlar: 36 eşit taksit. - $0,30 \le \text{Likidite Oranı} < 0,50$ olanlar: 48 eşit taksit. - Likidite oranı $< 0,30$ olanlar: 72 eşit taksit. - **Diğer Mükellefler:** Faal mükellefiyet kaydı bulunmayanlar veya basit usul dışındakiler 48 eşit taksitte ödeme yapar. - **Alacağın Türü Esası:** Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV), Katma Değer Vergisi (KDV) ve bunlara bağlı fer'i alacaklar 12 eşit taksitte ödenir. - **Hukuki Statü Esası:** İl özel idareleri, belediyeler, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları ve bunlara bağlı/ait tüzel kişilerin her nev'i borcu 72 eşit taksitte yapılandırılır. #### Mahsup Talepli Borçlar - Tüm borçlar için tecil talebinde bulunulması esastır. - Mahsuben iade talebi sonuçlanmamış borçlular, bu borçların kapsam dışı tutulmasını isteyebilir veya mahsup talebinden vazgeçerek tecil hükümlerinden yararlanabilirler. Üçüncü şahısların borçlarına mahsup taleplerinde ise ilgili üçüncü şahsın irade beyanı aranır. #### Haciz İşlemleri ve Cebren Tahsilat - **Takibin Durdurulması:** Tecil edilen borçlar muaccel olmaktan çıkar; bu alacaklar için 6183 sayılı Kanun'un 62. maddesi kapsamında mal varlığı araştırması yapılmaz, yeni cebren tahsil işlemleri durdurulur. - **Hacizlerin Durumu:** Uygulanmış hacizler ve satış işlemleri askıya alınır. Motorlu taşıtlar üzerindeki trafik sicili hacizleri kalmak kaydıyla yakalama şerhleri kaldırılır ve araçlar sahiplerine iade edilir. Hacizlerin tamamen kalkması ancak borcu karşılayacak tutarda teminat gösterilmesi hâlinde mümkündür. Tecilin ihlali halinde durdurulan takipler kaldığı yerden devam eder. #### Emanet ve Cebren Tahsil Edilen Paraların Mahsubu - Başvuru tarihinden **önce** emanet hesaplarında bulunan tutarlar tecil öncesi borçlara mahsup edilir. - Başvuru tarihinden **sonra** emanete alınan veya haciz yoluyla aktarılan tutarlar; tecil edilen borçla ilgili ise ilk taksitten başlamak üzere taksitlere, tecil dışı borçlarla ilgili ise öncelikle bu borçlara mahsup edilir. Artan tutar olması hâlinde iade edilir. #### Belediyeler ve Özel İdareler İçin Kesinti Talepleri - 5779 sayılı Kanun kapsamında bütçe paylarından kesinti yapılmakta olan idarelerin tecil başvurusu yapması hâlinde, daha önce İller Bankası A.Ş. veya Muhasebat Genel Müdürlüğüne bildirilen kesinti talepleri yazıyla kaldırılır. ### Önceki Uygulamalardan / Klasik Usulden Temel Farkı Düzenleme, klasik amme alacağı tahsilat usullerindeki katı ve tektip cebri icra yaklaşımını terk ederek; mükelleflerin mali bünyelerini objektif finansal göstergeler (likidite oranları) üzerinden okuyan, borç türüne ve hukuki statüye göre farklılaştırılmış esnek bir ödeme mimarisi sunmaktadır. Ayrıca, başvuru aşamasında idari bürokrasiyi azaltan sadeleştirilmiş form/belge süreçleri öngörmüş ve tecil müessesesi ile birlikte haciz/yakalama şerhi gibi baskı unsurlarını mükellefin teminat sunma esnekliğine endeksleyerek borçlu dostu bir uzlaşı kültürü tesis etmiştir.

Mükellefler Açısından Değerlendirme

### 1. KAPSAM Seri:B Sıra No:20 Tahsilat Genel Tebliği ve buna istinaden yayımlanan Tahsilat İç Genelgesi (Seri No: 2026/1), 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde geniş bir mükellef ve borçlu kitlesini doğrudan ilgilendirmektedir. * **Doğrudan Etkilenen Mükellef Grupları:** * **Faal Ticari ve Sınai Kazanç Sahipleri:** Bilanço esasına veya işletme hesabı esasına göre defter tutan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri. * **Diğer Borçlular:** Faal mükellefiyet kaydı bulunmayanlar veya basit usulde vergilendirilenler ile bilanço/işletme hesabı dışında defter tutanlar. * **Mahalli İdareler ve Kamu Tüzel Kişilikleri:** İl özel idareleri, belediyeler, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları ve bunların sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu iştirakler ve bağlı kuruluşlar. * **Kapsama Giren Alacak Türleri:** 5 Haziran 2026 tarihi itibarıyla (bu tarih dâhil) vadesi geldiği hâlde 16 Haziran 2026 tarihine kadar ödenmemiş olan ve vergi dairelerince takip ve tahsil edilen tüm amme alacakları. * **Kapsam Dışı Bırakılanlar:** * Özel Tüketim Vergisi (ÖTV). * 2026 yılı gelir veya kurumlar vergisine mahsup edilecek geçici vergi tutarları. * Kapsam dışı bırakılan vergilere bağlı vergi ziyaı cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları ve bu beyannamelere ait damga vergileri. --- ### 2. MALİ VE OPERASYONEL ETKİ * **Mali Avantajlar ve Ödeme Kolaylığı:** * Borçların tek seferde ödenmesi yükü ortadan kalkmakta; "Çok Zor Durum Hali", "Alacağın Türü" ve "Hukuki Statü" kriterlerine göre 12, 36, 48 veya 72 aya varan eşit taksitlerle ödeme imkânı sağlanmaktadır. * **Likidite Oranına Göre Taksitlendirme (Bilanço/İşletme Hesabı Esası):** * Likidite oranı $\ge 0,50$ olanlar: **36 ay** * $0,30 \le$ Likidite oranı $< 0,50$ olanlar: **48 ay** * Likidite oranı $< 0,30$ olanlar: **72 ay** * **Alacak Türüne Göre:** KDV ve BSMV borçları ile bunlara bağlı fer'i alacaklar maksimum **12 eşit taksitte** ödenebilir. * **Hukuki Statüye Göre:** Belediyeler, il özel idareleri ve bağlı kuruluşların tüm borçları **72 eşit taksitte** yapılandırılabilir. * **Haciz ve Cebri Takip Süreçlerindeki Rahatlama:** * Tecil edilen borçlar muaccel olmaktan çıkar; 6183 sayılı Kanun’un 62. maddesi kapsamında mal varlığı araştırmaları durdurulur ve başlatılanlara son verilir. * Cebri tahsilat işlemleri (hacizli malların satışı vb.) durdurulur. Motorlu taşıtlar üzerindeki hacizler baki kalmak kaydıyla **yakalama şerhleri kaldırılır** ve araçlar sahiplerine iade edilir. * *Kritik İstisna:* Sadece başvuru yapılmış olması, mevcut hacizlerin fekkini (kaldırılmasını) otomatik olarak sağlamaz; hacizlerin kaldırılması için borcu karşılayacak tutarda teminat gösterilmesi şarttır. * **Bildirim, Beyan ve Belge Yükümlülükleri:** * 36'dan fazla taksit talep eden bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin, 31 Mart 2026 tarihli ve sonrası bilançolarını; işletme hesabı esasına göre defter tutanların ise kasa, banka, kısa vadeli alacaklar ve borçları gösteren belgeleri başvuru dilekçesine eklemesi zorunludur. * Mahsup talepli borçların tecil kapsamına alınabilmesi için, daha önce yapılan mahsup talebinden yazılı olarak vazgeçilmesi gerekir. --- ### 3. EYLEM PLANı (NE YAPILMALI?) Muhasebe departmanlarının ve mali müşavirlerin cezai yaptırımlarla veya hak kayıplarıyla karşılaşmamak adına izlemesi gereken adımlar ve kritik tarihler şunlardır: * **Kritik Tarihler ve Süreç Takvimi:** * **Son Başvuru Tarihi:** **31 Ağustos 2026** (Bu tarih dâhil). Başvurular, Tebliğ ekindeki standart dilekçe ile yetkili vergi dairesine yapılmalıdır. * **Mali Veri Esas Tarihi:** Taksit sayısını artırmak (36 aydan fazla) amacıyla sunulacak bilanço/mali tabloların **31 Mart 2026** veya sonrasını yansıtması gerekmektedir. * **Somut Adımlar ve Belge Düzeni:** 1. **Borç Analizi:** Mükellefin 5 Haziran 2026 itibarıyla vadesi gelmiş borç dökümü (hesap özeti) GİB sistemi üzerinden güncel olarak tetkik edilmeli; KDV, ÖTV, geçici vergi ve diğer alacaklar ayrıştırılmalıdır. 2. **Likidite Hesaplaması:** Bilanço veya işletme hesabı esasına göre defter tutan mükelleflerde, 36 aydan uzun taksit (48 veya 72 ay) talep edilecekse likidite oranları (Dönen Varlıklar / Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar) 2014/1 Seri No.lu İç Genelge formüllerine göre önceden hesaplanmalıdır. 3. **Dilekçe ve Eklerinin Hazırlanması:** * Genel Başvuru Dilekçesi eksiksiz doldurulmalıdır. * 36 aydan fazla taksit talebi varsa, 31/03/2026 tarihli bilanço ya da işletme hesabı özetine ilişkin gerekli finansal tablolar eklenmelidir. * 10/3/2014 tarihli "Tecil ve Taksitlendirme Talep Formu" artık aranmamaktadır; bu nedenle mükerrer evrak düzeninden kaçınılmalıdır. 4. **Mahsup Taleplerinin Netleştirilmesi:** İade alacaklarından mahsubu beklenen ancak sonuçlanmamış tutarlar varsa, tecil kapsamına alınıp alınmayacağı hususu netleştirilmeli; mahsuptan vazgeçilecekse ilgili vergi dairelerine başvuru süresi içinde yazılı bildirimde bulunulmalıdır. 5. **Teminat Planlaması:** Üzerinde haciz bulunan araçların yakalama şerhlerinin kaldırılması ve ticari faaliyetin aksamaması adına, vergi dairesine sunulabilecek teminat mektubu, mülk ipoteği veya benzeri teminat unsurları önceden organize edilmelidir.

Vergi Personeli Açısından Değerlendirme

### UYGULAMA VE İŞLEM REHBERİ Vergi dairesi personeli, Seri:B Sıra No:20 Tahsilat Genel Tebliği ve 2026/1 Seri No.lu Tahsilat İç Genelgesi hükümleri çerçevesinde tarh, tahakkuk, tahsilat ve tebligat süreçlerini aşağıdaki esaslara göre yürütecektir: * **Kapsam Tespiti ve Vade Sınırları:** * **Dâhil Olan Alacaklar:** 05/06/2026 tarihi itibarıyla (bu tarih dâhil) vadesi geldiği hâlde, Tebliğin yayımlandığı 16/06/2026 tarihine kadar ödenmemiş olan ve vergi dairelerince takip ve tahsil edilen tüm amme alacakları kapsam dâhirmdedir. * **Hariç Olan Alacaklar:** Özel tüketim vergisi (ÖTV), 2026 yılı gelir veya kurumlar vergisine mahsup edilecek geçici vergi, bu verilere bağlı vergi ziyaı cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları ve bu vergilerin beyannamelerine dair damga vergileri ile gecikme zamları tecil edilmeyecektir. * **Başvuru Süresi ve Şekli:** * Son başvuru tarihi **31/08/2026** (bu tarih dâhil) olup, başvurular uygun ekteki dilekçe ile yapılacaktır. * Mükerrerliği önlemek adına, 2014/1 Seri No.lu Tahsilat İç Genelgesi ekindeki “Tecil ve Taksitlendirme Talep Formu” ayrıca aranmayacaktır. * Yetkili vergi dairesi dışındaki birimlere yapılan başvurularda, dilekçeler ilgili vergi dairesi adına kaydedilerek Kamusal Elektronik Belge Yönetim Sistemi (KEYS) üzerinden derhâl ilgili vergi dairesine sevk edilecektir. * Tutuklu veya hükümlü borçluların başvurularında, ceza infaz kurumu kayıtlarına alındığı tarih (bu tarih tespit edilemiyorsa kurumun yazı tarihi) esas alınacaktır. * **Taksit Sayısının ve Çok Zor Durum Halinin Belirlenmesi:** * **Faal Bilanço/İşletme Hesabı Esasına Göre Defter Tutanlar:** Likidite oranlarına göre taksit süreleri belirlenir. * Likidite oranı $\ge 0,50$: 36 eşit taksit. * $0,30 \le \text{Likidite Oranı} < 0,50$: 48 eşit taksit. * Likidite oranı $< 0,30$: 72 eşit taksit. * **Diğer Mükellefler:** Faal kaydı bulunmayanlar veya bilanço/işletme hesabı dışındakiler için doğrudan **48 eşit taksit** uygulanır. * **Özel Alacak Türleri:** BSMV, KDV ve bunlara bağlı fer'iler ile damga vergileri için taksit sınırı doğrudan **12 eşit taksittir**. * **Mahalli İdareler ve Kamu Tüzel Kişilikleri:** İl özel idareleri, belediyeler, YİKOB ve bunların sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu şirketlerin her nev'i borcu **72 eşit taksitte** yapılandırılır. * Mali veri zorunluluğu: 36 taksitten fazla talep edilmesi halinde 31/03/2026 tarihli veya sonrası bilançolar (bilanço esasındakiler için) ya da kasa, banka, kısa vadeli alacak/borç belgeleri (işletme hesabı esasındakiler için) aranacak ve 2014/1 İç Genelge formülleri uygulanacaktır. Daha az veya standart taksit taleplerinde ek mali veri istenmeyecektir. * **Mahsup Talepli İşlemler:** * Tüm borçlar için tecil talebi şarttır. Mahsuben iade talebi sonuçlanmamış borçlular, bu borçların kapsam dışı bırakılmasını isteyebilir; aksi takdirde mahsup talebinden vazgeçtiklerini başvuru süresi içinde bildirmelidirler. Üçüncü şahıs borçlarına mahsupta ise ilgili üçüncü şahsın irade beyanı zorunludur. * **Haciz ve Cebren Tahsilat İşlemleri:** * Tecil edilen borçlar için 6183 sayılı Kanun m.62 kapsamında yeni mal varlığı araştırması yapılmayacak, mevcut araştırmalara son verilecektir. * Motorlu taşıtlar dışındaki hacizler ve satış işlemleri durdurulur. Araçlarda trafik sicil hacizleri baki kalmak şartıyla **yakalama şerhleri kaldırılır** ve talep halinde araçlar iade edilir. Hacizlerin tamamen kaldırılması ancak borcu karşılayacak tutarda teminat gösterilmesi halinde mümkündür. * **Mahsup İşlemleri (Emanet ve Cebren Tahsil Edilen Paralar):** * Başvuru tarihinden *önce* emanettekiler tecil öncesi borçlara mahsup edilir. * Başvuru tarihinden *sonra* gelen tutarlar; tecil edilen borçla ilgili ise ilk taksitten başlanarak taksitlere, diğer borçlarla ilgili ise önce tecil edilmeyen/muaccel borçlara, kalan olursa ilk taksitten başlamak üzere tecil edilen borçlara mahsup edilir. Artan kısım iade edilir. * **İller Bankası ve Muhasebat Kesintileri:** * 5779 sayılı Kanun kapsamında kesinti yapılan belediye ve il özel idarelerinin tecil başvurusunda bulunması üzerine, evvelce bildirilen kesinti talepleri için İller Bankası A.Ş. veya Muhasebat Genel Müdürlüğüne kaldırma yazısı yazılacaktır. --- ### DENETİM VE RİSK ALANLARI Vergi inceleme elemanları ve denetim personeli, bu süreçte suistimale açık gri alanları ve operasyonel riskleri şu başlıklar altında denetleyecektir: * **Likidite Oranı Manipülasyonları:** * *Risk Alanı:* 36 taksitten fazla (48 veya 72 taksit) süre kazanmak amacıyla bilanço verilerinin (kısa vadeli varlıklar ve borçlar) bilerek manipüle edilmesi, likidite oranının suni olarak 0,50'nin altında gösterilmesi. * *Denetim Odakları:* Başvuru ekine sunulan 31/03/2026 ve sonrası tarihli bilançoların kurum kayıtlarındaki beyannameler ve defter kayıtlarıyla çapraz kontrolü yapılmalı, envanter manipülasyonları sorgulanmalıdır. * **Kapsam Dışı Bırakılması Gereken Alacakların Yapılandırılması:** * *Risk Alanı:* ÖTV, 2026 yılı geçici vergileri ve bunlara bağlı fer'i alacakların hatalı bir şekilde tecil havuzuna dâhil edilmesi. * *Denetim Odakları:* VEDOP sisteminde vergi türü kodlarının (T Türü) titizlikle filtrelendiği, geçici vergi mahsup dönemlerinin doğru takip edilip edilmediği iç denetimlerde incelenmelidir. * **Mahsup İadelerindeki Çift Faydalanma Riski:** * *Risk Alanı:* Mükelleflerin hem mahsuben iade sürecini devam ettirip hem de aynı tutarlar üzerinden tecil avantajı sağlamaya çalışması veya üçüncü şahıs mahsuplarında muvazaalı irade beyanları üretilmesi. * *Denetim Odakları:* Mahsubundan vazgeçildiğine dair dilekçe şartı ve üçüncü şahısların yazılı onaylarının hukuki geçerliliği teyit edilmelidir. * **Hacizlerin Kaldırılmasındaki Yetki Aşımı:** * *Risk Alanı:* Teminat alınmaksızın veya yetersiz teminatla hacizlerin ve yakalama şerhlerinin kaldırılması. * *Denetim Odakları:* Araç yakalamalarının kaldırılması ile tam haciz kaldırma işlemlerinin hukuki dayanakları (teminat mektubu, ayni teminat vb.) titizlikle incelenmeli, teminatsız haciz kaldıran memurlar idari ve hukuki sorumluluk açısından izlenmelidir. --- ### SİSTEMSEL VE İDARİ İŞLEMLER VEDOP altyapısı ve iç yazışma süreçlerinde personelin operasyonel olarak dikkat edeceği teknik detaylar şunlardır: * **VEDOP Ekran Parametreleri:** * Tecil modülünde 16/06/2026 tarihi baz alınarak vade kontrol mekanizmasının güncellenmesi, ÖTV ve 2026 geçici vergi kalemlerinin sistemsel olarak tecil dışı bırakılmasına yönelik kısıtların (blokajların) aktif olduğundan emin olunmalıdır. * **KEYS Üzerinden Evrak Transferi:** * Başka vergi dairelerine intikal eden dilekçelerin taranarak fiziki gönderim bekletilmeksizin **Kamusal Elektronik Belge Yönetim Sistemi (KEYS)** üzerinden ilgili vergi dairesine esnek ve izlenebilir bir şekilde aktarılması, işlem gecikmelerinin önüne geçecektir. * **Ceza İnfaz Kurumu Evrak Kayıtları:** * Tutuklu/hükümlü müracaatlarında, sistem giriş tarihlerinin değil, ceza infaz kurumunun evrakı kayda aldığı veya vergi dairesine gönderdiği üst yazı tarihinin esas alınması; VEDOP başvuru tarihi alanına bu tarihin manuel olarak doğru işlenmesi gerekmektedir. * **Otomatik Kesinti Talimatlarının İptali Yazışmaları:** * İller Bankası ve Muhasebat Genel Müdürlüğü nezdindeki kesintilerin durdurulması için yazılacak resmi yazılarda, mükellefin tecil başvuru tarihçesi ve VEDOP takip numarası açıkça belirtilmeli, mükerrer kesinti veya mahsup riskine karşı teyit alınmalıdır.

Etki ve Uygulama Değerlendirmesi

### 1. DÜZENLEMENİN AMACI Seri: 2026/1 Nolu Tahsilat İç Genelgesi ve dayanağı olan Seri:B Sıra No:20 Tahsilat Genel Tebliği, öncelikli olarak **kamu maliyesine nakit akışı sağlama ve tahsilat performansını artırma** amacına hizmet etmektedir. Makroekonomik açıdan daraltıcı para politikaları veya likidite sıkışıklığı dönemlerinde, amme alacaklarının tahsilat kabiliyetini korumak ve makro finansal istikrarsızlık nedeniyle ödeme güçlüğüne düşen mükelleflerin iflas veya konkordato gibi süreçlerle tasfiye olmasını önleyerek ekonomik devamlılığı sağlamak hedeflenmektedir. Düzenleme; - **Kayıt dışılıkla mücadele veya vergi tabanını genişletme** amacı taşımamaktadır; mevcut kayıtlı borç stokunun tahsilatına odaklanmıştır. - **Yatırım teşviki** niteliğinde doğrudan yeni yatırımları özendiren bir yönü olmamakla birlikte, mevcut işletmelerin likidite stresini hafifleterek faaliyetlerini sürdürmelerine zemin hazırlaması bakımından dolaylı bir "mali rahatlatma" (ameliyathane dışı rehabilitasyon) işlevi görmektedir. --- ### 2. PİYASA VE SEKTÖREL ETKİLER #### Sektörel ve Piyasa Dinamikleri - **Yerel Yönetimler ve Kamu İştirakleri:** Belediyeler ve bunlara bağlı kuruluşlar için öngörülen 72 aya varan taksitlendirme imkânı, mahalli idarelerin bütçe planlamasında rahatlama yaratacak ve İller Bankası kesintilerinin kaldırılmasıyla yerel hizmetlerin finansmanına geçici bir nefes kazandıracaktır. - **Finansal Piyasalar ve Bankacılık:** BSMV ve KDV gibi dolaylı vergilerin en fazla 12 ay ile sınırlandırılması, bu vergilerin doğası gereği birer "finansman aracı" olarak kullanılmasının ve enflasyonist ortamda devlet adına tahsil edilen bu tutarların ödenmesinin ertelenerek piyasada işletilmesinin önüne geçmektedir. - **Reel Sektör:** Likidite oranlarına (0,50 ve 0,30 eşikleri) dayalı kademeli taksitlendirme modeli (36-48-72 ay), mali yapısı zayıf olan işletmelerin borç yükünü hafifletirken, mali yapısı nispeten güçlü olanları daha kısa vadelerde ödemeye yönlendirmektedir. #### Mükellef Psikolojisi - **Uyum Maliyeti ve Moral:** Düzenleme, borcunu zamanında ödeyen uyumlu mükellefler (compliance taxpayers) açısından zaman zaman "ödüllendirmeme" algısı yaratarek **vergi uyum psikolojisini (tax morale)** olumsuz etkileyebilecek potansiyele sahiptir. Sürekli yapılandırma veya tecil beklentisi, gönüllü uyumu zayıflatarak "nasıl olsa ertelenir" kültürünü besleyebilir. - **Rasyonel Davranış:** Likidite oranlarına göre esneklik tanınması, mükellefleri mali verilerini bu eşiklere göre yönetmeye veya optimize etmeye teşvik edebilecektir. --- ### 3. HUKUKİ VE YAPISAL DEĞERLENDİRME #### Vergi Tekniği ve Kanunilik İlkesi - **Güçlü Yönler:** 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un idareye tanıdığı yetki çerçevesinde, tecil ve taksitlendirme şartlarının objektif kriterlere (likidite oranları, alacak türü, hukuki statü) bağlanması idari takdir yetkisini sınırlandırmakta ve keyfiliği önlemektedir. Formüle dayalı çok zor durum hali tespiti teknik açıdan rasyoneldir. - **Zayıf Yönler:** İç genelgeler ve tebliğler yoluyla amme alacaklarının vadelerinin ve tahsilat usullerinin esnetilmesi, sık tekrarlandığında bütçe disiplinini zedelemekte ve mali kural tartışmalarını beraberinde getirmektedir. Teminat şartlarının katı tutulması (hacizlerin kaldırılması için teminat aranması), borçlunun ticari faaliyetlerini sürdürmesiyle teminat güvencesi arasında hassas bir denge gerektirmektedir. #### Vergi Barışı ve Yargı Uyuşmazlıkları Potansiyeli - **Uyuşmazlık Riski:** Mahsup talepli borçlarda, mahsup talebinden vazgeçme iradesinin üçüncü şahısların onayına bağlanması veya emanet/cebren tahsil edilen paraların mahsubundaki sıra kuralları, uygulamada vergi daireleri ile mükellefler arasında hesap uyuşmazlıklarına ve dava yükünün artmasına yol açabilecek karmaşıklıklar içermektedir. - **İhlal Riski:** Tecilin ihlali durumunda durdurulan cebren takip işlemlerinin kaldığı yerden devam edecek olması, mükellef ile idareyi yeniden hukuki ihtilaflarla karşı karşıya getirebilecektir.

İşlem