TAHSİLAT İÇ GENELGESİ SERİ NO: 2026/2

### 1. KAPSAM * **Doğrudan Etkilenen Mükellef Grupları:** * 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 48 inci maddesi kapsamında vergi, resim, harç ve benzeri kamu borçları için tecil (ödeme kolaylığı/taksitlendirme) talebinde bulunacak olan **tüm tüzel ve gerçek kişi mükellefler** (Gelir Vergisi mükellefleri, Kurumlar Vergisi mükellefleri, KOBİ'ler ve serbest meslek erbabı dahil kamu borcu bulunan tüm borçlular). * **Coğrafi ve Yapısal Kapsam:** * Borcun tutarına ve borçlunun kayıtlı olduğu vergi dairesinin bulunduğu ilin statüsüne (Ankara, İstanbul, İzmir; Büyükşehir olan diğer iller; Büyükşehir olmayan iller) göre muhatap olunacak yetkili makam (Vergi Dairesi Müdürü veya Defterdar) yapısı yeniden şekillendirilmiştir. ### 2. MALİ VE OPERASYONEL ETKİ * **Ek Vergi Yükü veya Avantajı:** * Düzenleme doğrudan bir vergi indirimi, istisnası veya ek vergi yükü getirmemekte; ancak borç yapılandırma ve taksitlendirme süreçlerindeki **karar merciini ve yetki limitlerini** değiştirmektedir. * **Bildirim ve Beyan Yükümlülüğü / Operasyonel Etki:** * **Yetki Limitleri Değişikliği:** Borç tutarlarına göre yetkiler yeniden düzenlenmiştir: * *Ankara, İstanbul, İzmir:* Vergi Dairesi Müdürleri 6.000.000 TL'ye kadar, Defterdarlar 6.000.001 TL - 20.000.000 TL arası borçlar için yetkilendirilmiştir. * *Büyükşehir Olan Diğer İller:* Vergi Dairesi Müdürleri 5.000.000 TL'ye kadar, Defterdarlar 5.000.001 TL - 15.000.000 TL arası borçlar için yetkilendirilmiştir. * *Büyükşehir Olmayan İller:* Vergi Dairesi Müdürleri 3.000.000 TL'ye kadar, Defterdarlar 3.000.001 TL - 10.000.000 TL arası borçlar için yetkilendirilmiştir. * **Merkezi Onay Zorunluluğu:** Belirtilen üst limitleri aşan yüksek tutarlı tecil talepleri, yerel birimlerce karara bağlanamayacak olup Gelir İdaresi Başkanlığı'na (Merkez) intikal ettirilecektir. Bu durum, yüksek tutarlı borçlarda onay süreçlerinin merkezî takibini gerektirecektir. * **Geçiş Hükmü Avantajı:** İç Genelge'nin yayımı tarihi itibarıyla **henüz sonuçlandırılmamış** olan devam eden tecil talepleri, eski genelge hükümleriyle değil, yeni belirlenen bu güncel limitler çerçevesinde yetkili kılınan yerel makamlarca değerlendirilecektir. Bu durum, bazı dosyaların yetki devri nedeniyle daha hızlı sonuçlandırılmasına imkan tanıyabilecektir. ### 3. EYLEM PLANı (NE YAPILMALI?) * **Dosya ve Yetki Kontrolü:** * Muhasebe departmanları, 6183/48 kapsamında devam eden veya yeni yapılacak tecil ve taksitlendirme başvurularında, borç tutarını ve il statüsünü dikkate alarak **doğru mercie (Vergi Dairesi Müdürlüğü vs. Defterdarlık)** başvuru yapıldığını teyit etmelidir. * **Bekleyen Dosyaların Takibi:** * Halihazırda sonuçlanmamış tecil dosyaları olan mükellefler, yeni limitler doğrultusunda dosyalarının hangi makam (Müdür / Defterdar) tarafından değerlendirileceğini ivedilikle kontrol etmeli ve ilgili vergi dairesi takip birimleriyle temasa geçmelidir. * **Üst Limit Aşımı Durumu:** * Başvurulan borç tutarı ilgili ilin Defterdarlık yetki sınırını (örn. Ankara, İstanbul, İzmir için 20 milyon TL'yi) aşıyorsa, dosyanın doğrudan Gelir İdaresi Başkanlığı'na (Merkez) intikal edeceği bilinmeli, yazışma ve evrak süreçleri bu merkeze göre koordine edilmelidir. * **Mevzuat Uyumu:** * Mülga olan 2023/5 Seri No.lu İç Genelge hükümleri yerine, 2026/2 sayılı yeni Seri No.lu İç Genelge'deki güncel tutar matrisleri esas alınarak başvurular revize edilmelidir.

### UYGULAMA VE İŞLEM REHBERİ * **Tarh ve Tahakkuk Aşaması ile Bağıntı** - Tecil ve taksitlendirme talepleri, kesinleşmiş amme alacakları için geçerli olduğundan, tarh ve tahakkuk işlemlerinin tamamlanmış ve alacağın vadesinin gelmiş (veya 6183 sayılı Kanun kapsamında vadesinden önce ödenmesi gereken haller) olması şarttır. - Başvuru anındaki toplam borç tutarı (asıl ve fer'ileri dahil), yetki sınırlarının tespitinde baz alınacak ana kriterdir. * **Tahsilat ve Tecil Süreçleri** - 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesi kapsamında yapılacak başvurularda, belirlenen yeni parasal limitlere göre yetkili makam tespiti yapılacaktır: - **Ankara, İstanbul ve İzmir:** - Vergi Dairesi Müdürleri: 6.000.000 TL’ye kadar (dahil). - Defterdarlar: 6.000.001 TL ila 20.000.000 TL arası (dahil). - **Büyükşehir Belediyesi Olan Diğer İller:** - Vergi Dairesi Müdürleri: 5.000.000 TL’ye kadar (dahil). - Defterdarlar: 5.000.001 TL ila 15.000.000 TL arası (dahil). - **Büyükşehir Belediyesi Olmayan İller:** - Vergi Dairesi Müdürleri: 3.000.000 TL’ye kadar (dahil). - Defterdarlar: 3.000.001 TL ila 10.000.000 TL arası (dahil). - Belirlenen limitleri aşan başvurularda yetki Gelir İdaresi Başkanlığı'na aittir; bu dosyalar doğrudan merkeze intikal ettirilecektir. - Defterdarlar ve Vergi Dairesi Müdürleri, sınırlarını açıkça belirtmek kaydıyla tecil yetkilerinin bir kısmını yazılı olmak şartıyla astlarına (örneğin müdür yardımcısı veya servis şeflerine) devredebilecektir. Yetki devri yazılarının güncel tutulması zorunludur. * **Tebligat ve Geçiş Hükümleri** - İç Genelge'nin yayım tarihi (yürürlük tarihi) itibarıyla henüz sonuçlandırılmamış (karara bağlanmamış) olan devam eden tecil talepleri, eski genelgedeki limitler dikkate alınmaksızın, bu İç Genelge ile belirlenen yeni limitler çerçevesinde yetkili kılınan makamlarca değerlendirilecektir. - Mükelleflere yapılacak tecil ve taksitlendirme kabul veya ret yazılarının, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca usulüne uygun olarak tebliğ edilmesi gerekmektedir. --- ### DENETİM VE RİSK ALANLARI * **Yetki Aşımı ve Görev Gaspı Riski** - Denetmenler ve müfettişler tarafından yapılacak iç denetimlerde ve teftişlerde, Vergi Dairesi Müdürleri veya Defterdarların kendi yetki sınırlarını aşan tutardaki borçlar için tecil karar alıp almadıkları titizlikle incelenmelidir. Yetki aşımıyla tesis edilen tecil işlemleri hukuken sakattır. - Alt kademelere yapılan yetki devirlerinde, devredilen yetkinin sınırlarının açıkça çizilip çizilmediği ve devir yazısının tarih/sayı unsurları denetim elemanlarınca sorgulanmalıdır. * **Parçalı Başvuru ve Muvazaa Riskleri (Gri Alanlar)** - Mükelleflerin yetki sınırlarının altında kalmak amacıyla borçlarını yapay olarak bölerek veya farklı vergi dairelerindeki borçları için ayrı ayrı tecil talebinde bulunarak yetki manipülasyonu yapma riskine karşı dikkatli olunmalıdır. - Aynı mükellefin aynı dönem veya yakın tarihlerdeki tecil taleplerinin kümülatif olarak değerlendirilip değerlendirilmediği kontrol edilmelidir. * **Geçiş Dönemi İşlemleri** - İç Genelge'nin yürürlük tarihi itibarıyla sonuçlandırılmamış dosyaların devri sürecinde, yetkisiz mercilerde kalmış veya yanlış makam tarafından karara bağlanmış dosyaların hukuki geçerliliği denetimlerde tenkit konusu yapılabilecektir. --- ### SİSTEMSEL VE İDARİ İŞLEMLER * **VEDOP ve Otomasyon Kayıtları** - VEDOP sisteminde tecil modülünde tanımlı yetki matrislerinin, 2026/2 Seri No.lu İç Genelge'de yer alan yeni limitlere (3, 5, 6, 10, 15 ve 20 milyon TL kademeleri) göre güncellenip güncellenmediği bilgi teknolojileri birimlerince kontrol edilmelidir. - Sistem kullanıcı yetkilendirmelerinde, Vergi Dairesi Müdürleri ve Defterdarların yanı sıra yetki devri yapılan astların sistem üzerindeki onay yetkilerinin tanımları güncel genelgeye uygun olmalıdır. * **İç Yazışmalar ve Dosyalama** - Başkanlığa intikal ettirilecek (limit aşan) tecil dosyalarında, ilgili iç genelgelerde aranan bilgi ve belgelerin tam ve eksiksiz olduğundan emin olunmalı, üst yazı ile merkeze sevk edilmelidir. - Yürürlükten kaldırılan 17/08/2023 tarihli ve 2023/5 Seri No.lu Tahsilat İç Genelgesi'ne yapılan atıflar, birim içi arşiv ve referans işlemlerinde güncellenerek 2026/2 Seri No.lu Genelge baz alınmalıdır. * **Mükellef Bilgilendirme ve Sorgular** - Mükelleflerin internet vergi dairesi üzerinden yapacakları tecil başvurularında yönlendirildikleri merciin doğru olması, sistemin otomatik yönlendirme mekanizmalarının yeni limitlere göre çalışması operasyonel süreklilik açısından sağlanmalıdır.

### DÜZENLEMENİN AMACI Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan 2026/2 Seri No.lu Tahsilat İç Genelgesi, öncelikli olarak **kamu maliyesine gelir sağlama ve bütçe nakit akışının (tahsilat performansının) etkinleştirilmesi** hedeflerine hizmet etmektedir. Düzenlemenin temel nitelikleri şu başlıklar altında toplanabilir: - **Bütçe Nakit Akışı ve Tahsilat Hızı:** Amme alacaklarının (vergi, ceza, harç vb.) tahsilat süreçlerinde karar mekanizmalarının yerelleştirilmesi, dosyaların merkez teşkilatının onayından kurtarılarak yerelde hızla sonuçlandırılmasını ve bütçeye nakit akışının hızlandırılmasını amaçlamaktadır. - **Kayıt Dışı ile Mücadele ve Vergi Tabanı:** Doğrudan bir vergi türü ihdası veya oran artışı olmamakla birlikte, mali güçlük içindeki mükelleflerin yasal zeminde kalmasını sağlayarak borçların sürdürülebilir bir ödeme planına bağlanmasına ve vergi uyumunun korunmasına zemin hazırlar. - **İdari Kapasite ve Verimlilik:** Merkez teşkilatının iş yükünü azaltarak stratejik vergi politikalarına odaklanmasını sağlarken, taşra teşkilatının inisiyatif ve sorumluluk alanını genişletmektedir. --- ### PİYASA VE SEKTÖREL ETKİLER Orta ve uzun vadeli piyasa dinamikleri, mükellef psikolojisi ve sektörel kırılganlıklar açısından düzenlemenin olası yansımaları şu şekildedir: - **Mükellef Psikolojisi ve Vergi Uyumu:** - Tecil ve taksitlendirme limitlerinin güncellenmesi (artırılması), enflasyonist ortamda nakit akış sıkıntısı yaşayan mükellefler için bir nefes borusu niteliğindedir. - Kararların yerel birimlerce (defterdarlıklar ve vergi dairesi müdürlükleri) daha hızlı alınabilmesi, mükelleflerin bürokratik engellere takılmadan borç yapılandırma süreçlerini yönetmesini sağlar; bu durum vergiye gönüllü uyumu ve idareye olan güveni olumlu yönde etkiler. - **Piyasa Dinamikleri ve Likidite Yönetimi:** - Şirketlerin dönemsel likidite krizlerinde kamu borçlarını icra tehdidi olmaksızın taksitlendirebilmesi, ticari faaliyetlerin kesintiye uğramasını engeller. - Özellikle Ankara, İstanbul ve İzmir gibi büyükşehirlerde 20 milyon TL’ye kadar olan borçlar için yerelde karar alınabilmesi, büyük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ'ler dahil) finansal planlamalarını daha öngörülebilir kılmaktadır. - **Sektörel Kırılganlıklar:** - İnşaat, gayrimenkul, perakende ve dış ticaret gibi döviz kurundan ve finansman maliyetlerinden doğrudan etkilenen sektörlerde faaliyet gösteren ve kamu borç stoku yüksek olan firmalar için bu esneklik hayati önem taşır. --- ### HUKUKİ VE YAPISAL DEĞERLENDİRME Vergi tekniği, idari hukuk ilkeleri ve uyuşmazlık potansiyeli bağlamında düzenlemenin güçlü ve zayıf yönleri şunlardır: #### Güçlü Yönler - **Esneklik ve Hız (Çevik İdare):** 6183 sayılı Kanun'un 48. maddesinin tanıdığı yetki devri mekanizmasının, enflasyonist reel ekonomik koşullara uyarlanarak limitlerin yukarı yönlü güncellenmesi idari bir zorunluluktur ve yerinde bir tercihtir. - **Merkezi Yükün Hafiflemesi:** Ankara merkez teşkilatının binlerce tecil dosyasını incelemesinden kaynaklanan darboğaz ortadan kalkmış, yetki ve sorumluluk yerelleştirilmiştir. - **Astlara Yetki Devri İmkânı:** Defterdar ve vergi dairesi müdürlerine sınırlarını açıkça belirtmek kaydıyla yetkilerini astlarına devredebilme imkânı tanınması, iş akışının delegation (görev devri) ilkesiyle optimize edilmesini sağlar. #### Zayıf Yönler ve Riskler - **Kanunilik İlkesi ve İdari Takdir Yetkisi:** 6183 sayılı Kanun'un 48. maddesi tecil yetkisini Hazine ve Maliye Bakanlığına vermiştir. İç genelge ile bu yetkinin alt kademelere (müdürlüklere) devri idari bir tasarruftur. Ancak, farklı illerdeki vergi dairesi müdürlerinin takdir yetkilerini kullanırken standart bir uygulama birliği (istiqrar) sağlaması zorlaşabilir. Bu durum, mükellefler arasında hakkaniyet tartışmalarına ve yargı uyuşmazlıklarına zemin hazırlayabilir. - **Denetim ve Suistimal Riski:** Taşra teşkilatına bırakılan yüksek tutarlı yetkiler (örneğin büyükşehirlerde 20 milyon TL'ye kadar olan borçlar), yerel düzeyde subjektif değerlendirme riskini artırabilir. Güçlü bir denetim mekanizması kurulmadığı takdirde tahsilatta eşitsizlikler doğabilir. - **Geçiş Hükümleri:** İç genelgenin yayım tarihi itibarıyla sonuçlandırılmamış taleplerin yeni limitlere göre değerlendirilecek olması lehe bir düzenleme olmakla birlikte, geçmişte reddedilmiş benzer dosyalar açısından eşitlik ilkesi bağlamında hukuki tartışmaları tetikleyebilir.