BİRİNCİ BOLUM
GENEL HÜKÜMLER
Amaç Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı, serbest muhasebeciler, serbest muha-sebeci mali müşavirler ve yeminli mali müşavirlerin işlemleri dolayısıyla ve görevleri sırasında tutacakları defter ve kayıtlar ile meslek mensupları-nın bildirime tabi işlemlerini belirlemektedir.
Kapsam
Madde 2- Bu Yönetmelik, meslek mensuplarının mesleki faaliyetleri ile ilgili işlemleri hakkında defter ve kayıt düzeni ile bildirim zorunluluğu olan konulan kapsamaktadır.
Hukuki Dayanak
Madde 3- Bu Yönetmelik, 3568 sayılı Kanunun 50/j maddesi hükmüne dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4- Bu Yönetmelikte geçen;
Kanun : 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununu,
Bakanlık : Maliye Bakanlığını,
Bakan : Maliye Bakanını,
Birlik : Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve
Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğini,
Odalar : Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odaları ile
Yeminli Mali Müşavirler Odalarını,
Meslek Mensubu : Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşaviri,
Mesleki Faaliyet : Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali
Müşavir ve Yeminli Mali Müşavir unvanı ile faali-yette bulunmayı,
ifade eder.
İKİNCİ BOLUM
KAYIT DÜZENİ
Defterler ve Kayıt Düzeni
Madde 5- Meslek mensupları, ilgili kanunlardaki defter, belge ve kayıt düzenlerine uyarlar.
Gelen Giden Evrak
Madde 6- Meslek mensupları, kendilerine gelen ve kendilerinin yolladığı ve mesleki faaliyetleri ile ilgili her türlü yazıyı bir gelen-giden evrak def-terine kaydederler.
Bu defterlere, yazışmaların ilgili olduğu dosya sayıları yazılır veya aslı ya da örnekleri ilgili dosyalarda saklanır.
Dosya Düzeni
Madde 7- Meslek mensupları, gelen ve giden evrak ile mesleki faaliyet-lerle ilgili, düzenlenmesi gerekli belgelerin örneklerini dosyalarda toplar-lar. Dosyalara yıl başından sonuna kadar teselsül eden numaralar verilir.
Her mesleki faaliyet konusu için ayn bir çalışma dosyası açılır. Çalışma dosyasının kapsamı Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Mü-şavir ve Yeminli Mali Müşavirlerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikte açıklanmıştır.
Genel konularla ilgili yazılar ayrıca dosyalanır.
Başka meslek mensuplarınca istenilen işlemler için de ayrı dosya açılır.
Diğer Kayıtlar
Madde 8- Bu Yönetmelik gereği düzenlenen tutanak ve raporlar da ge-len-giden evrak defterine yazılır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
BELGE DÜZENİ
Yazışmalar
Madde 9- Yazışmalar, ihtiyaç duyulan durumlarda hizmet sunulan firma-ya, üçüncü şahıslara, diğer resmi olan ve olmayan kuruluşlara gönderilen yazılar ile cevaplardır.
Yazışmaların meslek mensubunun imzasını ve varsa mühürünü taşıması gerekir.
Tutanaklar
Madde 10- Yeminli mali müşavirlerin tasdik işlemleri ile ilgili olarak dü-zenleyecekleri tutanaklarda; bilgi verenin kimliği, tutanağın düzenlendiği yer ve tarihin bulunması zorunludur. Tutanaklar bilgi verenler ve yeminli mali müşavirler tarafından imzalanır ve mühürlenir.
Yazışmaların Sayılandırılması
Madde 11- Meslek mensuplarının yazışmalarına verecekleri sayılarda; meslek mensuplarının kısaltılmış unvanı, sicil numarası ve giden evrak defteri sıra numarası yer alır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
EMANET PARA MAKBUZU
Emanet Para Makbuzu
Madde 12- (Yürürlükten kaldırılmıştır. Bkz. Yürürlükten Kaldırılan Yö-netmelikler)
BEŞİNCİ BOLUM
RAPORLAMA SİSTEMİ
Rapor Türleri
Madde 13- Meslek mensupları, yaptıkları çeşitli hizmetler dolayısıyla özel standart raporu, tasdik raporu, özel amaçlı rapor ve yardımcı rapor dü-zenlerler. Özel mevzuatla istenen diğer raporlar da İlgili hükümlere göre düzenlenir.
Raporların özellikleri ile standartları ve raporlara eklenecek cetveller Odalar Birliğince belirlenir ve ilan edilir.
Özel Standart Denetim Raporu; ayrıntılı denetim raporundan yararlanı-larak düzenlenir. Bu rapor incelemenin kapsamını, genel kabul görmüş muhasebe ve standartları ile ilişkisini, mali tabloların gerçekliğini gösterir ve ilgililere verilecek özet bilgiyi içerir. Özel standart denetim raporunda muhasebe denetiminin kapsamı, yorumlama ve görüş bölümleri bulunur.
Ayrıntılı Denetim Raporu; denetim kapsamını, yapılışını, gerekli dipnot-larını, mali tabloları ve istatistik verileri İçerir ve raporda tarih, dayanak-lar, görü§ ve imza bölümlerinin bulunması zorunludur.
Tasdik Raporları; ilgili Yönetmelikte belirtilen tasdik işlemleri dolayısıy-la Yeminli Mali Müşavirlerin düzenledikleri raporlardır.
Tasdik raporlarının kazıntısız, silintisiz ve açık ifadeleri içerir biçimde düzenlenmesi gerekir.
Tasdik raporlarının en az üç örnek düzenlenmesi zorunludur. Bu üç ör-neğin bîri saklanır, ikisi hizmet sunulan firmaya verilir.
Özel Amaçlı Raporlar; meslek mensupları, hizmet verdikleri firmaların ya da resmi mercilerin isteğine uyarak yaptıkları denetimler sonunda Özel amaçlı raporlar düzenlerler. Dönemsel raporlar bu tip raporlardan olup, aylık yada üçer aylık bilgileri kümülatif olarak gösterirler.
Yardımcı Raporlar; mali analiz, denetleme ve tasdik işlemleri sırasında başka meslek mensuplarınca düzenlenmiş teknik ve malı raporlardır.
Meslek mensuplarınca denetim ve tasdik raporlarında, yardımcı rapor-lardaki bilgiler esas alınır.
Raporlama İlkeleri
Madde 14- Raporların kaç örnek düzenleneceği sözleşmelerde belirtilir. Raporlar, en az üç örnek düzenlenip iki örneği firmaya verilir. Bir örneği de meslek mensubunca ilgili dosyada saklanır. Raporların alınıp verilme-si tutanakla yada rapor örneğine konulan şerhle yapılır. Rapor ekleri, ra-porun parçası olup tüm örneklerine eklenir.
Raporlarla ilgili olarak şu kurallara uyulur;
a) Raporlarda düzenleme amacı belirtilmelidir.
b) Yardımcı raporlar, ayrıntılı denetim raporları ve özet standart dene-tim raporları birbirleriyle ilişkili ve uyumlu olmalıdır.
c) Raporlar kısa sürede hazırlanmalıdır.
d) Raporlar belirli standartlara bağlanmalıdır.
e) Raporların dili; maliye ve muhasebe dili olmalı ve raporlarda tablolar, grafikler ve benzeri elemanlar kullanılmalıdır.
ALTINCI BÖLÜM
ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER
Gizlilik
Madde 15- Meslek mensuplarının yaptıkları mali analiz, denetleme, tas-dik işleri dolayısıyla düzenledikleri dosyalar gizlidir. Bu dosyalarla İlgili yazışmalar da gizli yapılır. Gerek duyulduğu takdirde ilgili Disiplin Ku-ralları ile Maliye Bakanlığı, dosyaları incelemek üzere isteyebilir.
Örnek Çıkarma
Madde 16- İş sahibi firmalar, rneslek mensuplarından, daha önce yaptık-ları mali analiz, denetleme ve tasdik işlerine ait raporlardan örnek isteye-bilirler.
Söz konusu örnekler ücret tarifesindeki ücretin % l'i karşılığında meslek mensuplarınca onaylanıp verilir.
Tasdikli rapor örnekleri, asılları gibi işlem görürler.
Yürürlükten Kaldırma
Madde 17- 2.1.1990 gün ve 20390 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ser-best Muhasebeciler, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirlerce Tutulacak Defter ve Kayıtlar İle Meslek Mensupları-nın Bildirim Mecburiyeti Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmış-tır.
Yürürlük
Madde 18- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 19- Bu Yönetmelik hükümlerini Birlik Yönetim Kurulu Başkanı yürütür.