MALİYE BAKANLIĞI
Gelirler Genel Müdürlüğü
TARİH : 09.01.1997
SAYI : B.07.0.GEL.0.49/4906-47/867
KONU : Tasfiye halindeki işyeri koope-
ratifine ait tasfiye karının ne
şekilde belirleneceği hk.
AYDIN VALİLİĞİNE
(Defterdarlık: Gelir Müdürlüğü)
İLGİ: 6.8.1996 gün ve B.07.4.DEF.O.09.10/203.996-4757-9042 sayılı yazınız
İliniz Efeler Vergi Dairesi'nin 9050007063 sicil numarasında kayıtlı Tasfiye Halinde S.S. ...................... İşyeri Yapı Kooperatifi ortaklarını işyeri sahibi yapmak amacını gerçekleştirdikten sonra kalan arsasının satışını yaptığı, bu durumda, "münhasıran ortaklarla iş görülmesi şartı ihlal edildiğinden kurumlar vergisi mükellefiyetinin tesisi gerektiği ancak söz konusu gayrimenkulun satışından elde edilen gelirin kooperatif ortaklarına hisseleri nispetinde dağıtılması sırasında 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunun konu 94 üncü maddesinde hüküm bulunmaması nedeniyle gelir vergisi tevkifatı yapılıp yapılmayacağı konusunda tereddüte düşüldüğü bildirilerek, hakkındaki Bakanlığımız görüşü sorulmaktadır.
Kurumlar Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde kooperatifler kurumlar vergisi mükellefleri arasında sayılmıştır. Aynı Kanunun 7 nci maddesinin 16 ncı bendine göre kooperatiflerin ana sözleşmesinde;
- Sermaye üzerinden kazanç dağıtılmaması,
- İdare meclisi başkan ve üyelerine, kazanç üzerinden hisse verilmemesi,
- İhtiyat akçelerinin ortaklara dağıtılmaması,
- Münhasıran ortaklarla iş görülmesi
şartlarının yazılı olması gerekmektedir.
Yukarıda yer alan münhasıran ortaklarla iş görülmesi şartı; kooperatifin ana sözleşmesinde yer alan faaliyet konusuna giren işlemlerin aynı zamanda kooperatif ortağı ile yapılmasını zorunlu kılmaktadır Yapılan iş amaçlanan bir iş olsa dahi ortak olmayanlarla yapılması, ya da ortakla yapılsa dahi amaçlanan bir iş olmaması halinde muafiyet şartı ihlal edilmiş olmaktadır.
Bu açıklamalar çerçevesinde, tasfiye kurulunca verilen yetkiye istinaden mevcut kalan arsanın satılması ve elde edilen gelirin kooperatif ortaklarına hisseleri oranında dağıtılması Kurumlar Vergisi Kanununun 7/16 ncı maddesinde belirtilen şartları ihlal ettiğinden Kooperatifin kurumlar vergisi muafiyetinden yararlanmayacağı açıktır.
Diğer taraftan, Kurumlar Vergisi Kanununun 32 nci maddesinde, tasfiye kârının tasfiye döneminin sonundaki servet değeri ile tasfiye döneminin başındaki servet değeri arasındaki müspet fark olduğu hükme bağlanmıştır.
Buna göre, tasfiye halindeki kooperatifin gayrimenkul satışından elde ettiği kazancın tasfiye karına dahil edilerek % 25 oranında kurumlar vergisine tabi tutulması gerekir.
Ayrıca, Gelir Vergisi Kanununun menkul sermaye iradını tanımlayan 75 inci maddesinin 3946 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle değişen 4 numaralı bendinde Kurumlar Vergisi Kanunu uyarınca yıllık veya özel beyanname veren kurumların indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancından, hesaplanan kurumlar vergisi düşüldükten sonra kalan kısmın menkul sermaye iradı sayılacağı belirtilmiştir.
Bu esaslar çerçevesinde, Tasfiye Halindeki ........................ işyeri Yapı Kooperatifine ait tasfiye kârı üzerinden Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin 4 numaralı bendine göre hesaplanan menkul sermaye iradından aynı Kanunun 94 üncü maddesinin 6 numaralı bendinin (b) alt bendine göre gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekmektedir. Menkul sermaye iradı dışında ortaklara ödenen tutar, ortakların kooperatife koymuş olduğu ortaklık payı olduğunda tevkifat matrahına dahil edilmeyecektir.
Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.
Daire Başkanı