MALİYE BAKANLIĞI
Gelirler Genel Müdürlüğü
TARİH : 30.12.1997
SAYI : B.07.GEL.0.40/4041-33/57420
KONU : Gayrimenkulün fuzuli işgali nedeniyle
mahkemece ödenmesine karar verilen işgal tazmi-
natı ile buna ilişkin faizin vergilendirilmesi hk.
KOCAELİ VALİLİĞİ
(Defterdarlık : Gelir Müdürlüğüne)
İLGİ : 22.08.1997 tarih ve B.07.4.DEF.041.10.190-11/6445 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ve eklerinin incelenmesinden, ..... Vergi Mahkemesinin hizmet binası olarak kullandığı .... 'de bulunan taşınmazı fuzuli işgal sebebiyle, mal sahipleri tarafından ..... Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan dava sonucu, mal sahipleri adına ödenecek işgal tazminatının, Gelir Vergisi Kanununun 94'üncü maddesi uyarınca gelir vergisine tabi olup olmadığı ve kira gelirinden ayrı olarak mahkemece ödenmesine karar verilen % 30 yasal faizin vergilendirilip vergilendirilmeyeceği hususunda tereddüte düşüldüğü anlaşılmıştır.
193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun 70'nci maddesinde nelerin gayrimenkul sermaye iradı olarak belirtilmiş gayrisafi hasılata ilişkin 72'inci maddesinde ise gayrimenkul sermaye iratlarında, gayrisafi hasılatın 70'inci maddede yazılı mal ve hakların kiraya verilmesinde bir takvim yılı içinde o yıla veya geçmiş yıllara ait olarak nakden veya aynen tahsil edilen kira bedellerinin tutarı olduğu hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanunun vergi tevkifatına ilişkin 94'üncü maddesinin 5-a bendi ile de 70'inci madde de yazılı mal ve hakların kiralanması karşılığı yapılan ödemelerden ödemeyi yapanlarca tevkifat yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
Bu durumda, söz konusu binada kiracı olarak bulunan .... Vergi Mahkemesi'nin kirayı süresinde ödemediği için hakkında açılan tahliye davası sonucu ödeyeceği işgal tazminatının, ..... 3'üncü Asliye Mahkemesi'nce tamamının kesinti yapılmadan ödenmesine karar verildiğinden, işgal tazminatı üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapılmaması gerekmektedir. Ancak, mahkeme kararıyla elde edilen ve vegri tevkifatına tabi tutulmamış olan işgal tazminatının (kira gelirinin) mal sahiplerince yıllık beyanname ile beyan edilmesi gerekir.
Anılan Kanununun 2361 sayılı Kanunla değişen 75. Maddesinde, sahibinin ticari, zirai veya mesleki faaliyeti dışında nakdi sermaye veya para ile temsil edilen değerlerden müteşekkil sermaye dolayısıyle elde ettiği kar payı, faiz, kira ve benzeri iratlar menkul sermaye iradıdır denilmiş, aynı maddenin ikinci fıkrasının 6'ncı bendinde ise, her nevi alacak faizlerinin (adi, imtiyazlı, rehinli, senetli alacaklarından doğan faizler Hazine tahvili ve bonoları da dahil olmak üzere tüzel kişilerince borçlanılan ve senede bağlanmış olan meblağlar için verilen faizler dahil) menkul sermaye iradı olduğu hükme bağlanmıştır.
Ayrıca, aynı Kanunun Kazanç, ücret, menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarında vergi tevkifatına ilişkin 94. Maddesinde, alacak faizlerinden vergi tevkifatı yapılacağına dair bir hükme yer verilmemiştir.
Bu hükümler uyarınca, mahkeme kararına istinaden ödenen kira bedeli dışındaki faiz, alacak faizi niteliğinde olduğundan, gelir vergisi tevkifatına tabi tutulmaması gerekir. Ancak, söz konusu alacak faizinin Gelir Vergisi Kanununun 85, 86 ve 87'nci madde hükümleri çerçevesinde menkul sermaye iradı olarak yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
Daire Başkanı