MALİYE BAKANLIĞI
Gelirler Genel Müdürlüğü
TARİH : 04.05.1998
SAYI : B.07.0.GEL.40/4019-16-/16391
KONU : Hurda haline geldiği ileri sürülen otobüsle ilgili
olarak tarhiyat yapılıp yapılmayacağı hk. ÇORUM VALİLİĞİ
(Defterdarlık : Gelir Müdürlüğüne)
İLGİ : 12/02/1998 tarih ve B.07.4.DEF.0.19.10-25-4/534-761 sayılı yazınız.
İliniz ..... Vergi Dairesi mükelleflerinden ..... ile ilgili yazınız ve eklerinin incelenmesinden, ödevlinin sahibi olduğu 1980 model Fiat marka otobüsünün hurda halinde bulunduğunu ileri sürerek, 1992-1993-1994-1995 ve 1996 yıllarına ait gelir vergisi beyannamelerini vermediğinden ilgili yıllar için adına resen tarhiyat yapıldığı anlaşılmıştır.
Bilindiği üzere, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 161'inci maddesinde "Vergiye tabi olmayı gerektiren muamelelerin tamamen durdurulması ve sona ermesi işi bırakmayı ifade eder.
İşlerin herhangi bir sebep yüzünden geçici bir süre durdurulması işi bırakma sayılmaz." hükmü yer almaktadır.
Aynı Kanunun 160'ıncı maddesinde ise, "153 üncü maddede yazılı mükelleflerden işi bırakanlar, keyfiyeti vergi dairesine bildirmeye mecburdurlar.
Kazançları götürü usulde tespit edilenlerin işi bırakmayı vergi karnesine işaret ettirmeleri bildirme yerine geçer." hükmüne de yer verilmiştir.
18.07.1997tarih ve 23053 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 39 uncu maddesinde ise araçların hurdaya çıkarılması halinde yapılacak işlemler düzenlenmiştir. Söz konusu maddede;
"Motorlu araçlar,
a)Ekonomik ömrünü doldurma veya herhangi bir kaza, yanma, tahrip edilme ve benzeri durumlar dolayısıyla kullanılmaz hale gelen araçlar muayeneye tabi tutulmadan sahiplerinin dilekçe ile isteği üzerine,
b)Ekonomik ömrünü dolduranların eskime ve yıpranma nedeni ile trafik emniyeti bakımından muayene istasyonlarınca tehlikeli olacakları tespit edilenler ise, yetkililerin talebi üzerine,
hurdaya çıkarılır.
Bunların kayıtlarına ve tescil belgelerine hurdaya çıkarılmıştır damgası vurularak kayıt konulur ve tescil belgesi sahiplerine verilir. Trafik belgesi ile tescil plakaları geri alınarak iptal edilir." denilmektedir.
Buna göre, yük ve yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükelleflerin vergiye tabi olmayı gerektiren muamelelerinin tamamen durdurulması ve sona erdirilmesi için vasıtalarını noter satış sözleşmesi veya senetli olarak satmaları gerekmektedir. Ayrıca araçların hurdaya çıkarılması veya çalınması gibi nedenlerle işi bırakma bildiriminde bulunulması halinde, nakliyecilik faaliyetine devam etme imkanlarının kalmadığını, ilgili trafik şube veya bürolarından alacakları aracın hurdaya ayrıldığını veya çalındığını tespit eden belgelerle tevsik etmeleri gerekmektedir.
Olayda, ..... ilgili Vergi Dairesine otobüsün hurdaya çıkarıldığına dair herhangi bir belge ibraz etmediği gibi, işi bıraktığına dair bir bildirimde de bulunmamıştır.
Trafik kayıtlarında da aracın halen adına kayıtlı olduğu dikkate alındığında, işi terkten bahsetmek mümkün bulunmamaktadır. Bu nedenle, ödevli hakkında Defterdarlığınızca yapılan işlemler Bakanlığımızca da uygun görülmüştür.
Öte yandan, ödevlinin söz konusu aracının hurdaya ayrıldığına ilişkin gerekli belgeleri ibraz etmesi halinde durumun yeniden değerlendirileceği tabiidir.
Bilgi edinilmesini ve gereğinin buna göre yapılarak durumun adı geçene de duyurulmasını rica ederim.
Daire Başkanı