Bilindiği üzere, Tütün ve Tütün Tekeli Kanununun 62 inci maddesinin son fıkrasında "Tüccar tütünlerinin işletilmesinden meydana gelen süprüntü veya kısıntılar en geç işlemenin sona ermesini izleyen 15 gün içinde, bakımından hasıl olan süprüntü veya kırıntılar tüccar tarafından yok edilmesi istendikçe, Tekel Eksperinin raporuna dayanarak Tekel idaresi tarafından tartılarak masrafı tüccara ait olmak üzere yok edilir ve tüccarın yaprak tütün borcunda gerekli düzeltme yapılır." hükmü yer almakta;
Aynı Kanuna dayanılarak çıkarılan 16.3.1975 gün ve 15179 sayılı Resmi Gazetede Yayınlanan Tütün ve Tütün Tekeli Tüzüğünün 89 uncu maddesinin (c) fıkrasının son iki bendi hükmünde ise "İşlenmeden önce yapılan muayenede ticari değerini tamamen kaybettiği saptanan denk halindeki tütünlerle, işlenen tütünlerden ayrılan ve ticari değer taşımadığı işleme sonunda yapılacak muayenede saptanan tütünler, 1177 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin son fıkrası gereğince yok edilir.
Yeniden işlenme veya yokedilme sebebiyle vukua gelen değişikliklere göre tüccar ve Tekel Kayıtları düzeltilir." denilmektedir.
Gerek 1177 sayılı Tütün ve Tütün Tekeli Kanununun 62 nci maddesinin son fıkrası ve gerekse, Tütün ve Tütün Tekeli Tüzüğünün 89 uncu maddesinin (c) fıkrasının son iki bendi hükmü gereğince yapılan tesbit, çürüyen malın miktarının tesbitidir. Bu tesbitten sonra maliyet bedeline göre bu malın ne kadar değer kaybına uğradığının Vergi Usul Kanunundaki değerleme hükümlerine göre saptanması gerekir.
Bilindiği üzere, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 278 inci maddesinde, "Yangın, deprem, su basması gibi tabii afetler yönünden veyahut bozulmak, çürümek, kırılmak, çatlamak, paslanmak gibi haller neticesinde iktisadi kıymetlerinde önemli bir azalış vaki olan emtia ile maliyetlerin hesaplanması mutad olmayan hurdalar ve döküntüler üstüpü, deşe ve iskartalar emsal bedeli ile değerlenir." hükmü yer almakta ve aynı kanunun 267 nci maddesinde de, emsal bedelinin ne şekilde ve hangi esasa göre tesbit edileceği hükme bağlanmış bulunmaktadır.
Yukarıda sözü edilen kanun maddelerinin bu açık hükümleri karşısında, çürüdüğü saptanan tütünlerin emsal bedelinin 3 üncü sırasındaki takdir esasına göre değerlenmesi gerekmekte;
Ayrıca, Tütün veTütün Tekeli Kanununa göre yapılan değer kaybı tespitinin ise, emsal bedeli ile yapılan değerleme sırasında bir veri olarak dikkate alınması mümkün bulunmaktadır.
Bunun için, uygulamanın bundan böyle yukarıda açıklanan şekilde yönlendirilmesi hususunda bilgi edinilmesi tebliğ ve rica olunur.
(*) Güncelliği Kalmamıştır.