591 SIRA NOLU VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ

Mevzuat Listesine Dön

Amaç ve konu

MADDE 1- (1) Kayıtlı ekonominin desteklenmesi, belge düzenine olan uyum ve kartla ödeme imkânlarının artırılması amacıyla taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükelleflere, kullandıkları taksimetrelerle bağlantılı olarak çalışacak veya taksimetre özelliğini de haiz Taksi Mali Cihaz kullanma mecburiyeti getirilmiştir.

(2) Bu kapsamda, taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükelleflere Taksi Mali Cihaz kullanma ve bu cihazlar üzerinden kartla ödeme imkânı sağlanması zorunluluğu getirilmesine, söz konusu cihazların onaylanmasına ve üretilmesine ilişkin hususlar ile bu cihazlarla bağlantılı çalışacak taksimetrelerde ilave olarak bulunması gereken özelliklerin belirlenmesi, bu cihazlar üzerinden düzenlenecek belgelerin içeriği ile formatların belirlenmesi, bu cihazlar aracılığıyla gerçekleştirilen işlemlere yönelik bilgi verme yükümlülüğü getirilmesi, bu yükümlülüğü yerine getireceklerin uymakla yükümlü oldukları kurallar ile uygulamaya ilişkin diğer usul ve esasların belirlenmesi bu Tebliğin konusunu teşkil etmektedir.

Yasal düzenlemeler

MADDE 2- (1) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun;

- 149 uncu maddesinde, “Kamu idare ve müesseseleri (Kamu hizmeti ifa eden kurum ve kuruluşlar dahil) ile gerçek ve tüzelkişiler vergilendirmeye ilişkin olaylarla ilgili olarak Maliye ve Gümrük Bakanlığı ve vergi dairesince kendilerinden yazı ile istenecek bilgileri belli fasılalarla ve devamlı olarak yazı ile vermeye mecburdurlar.”,

- Mükerrer 242 nci maddesinin (1) numaralı fıkrasında, “Maliye ve Gümrük Bakanlığı; mükelleflere, niteliklerini belirlediği elektronik cihazları kullandırmak suretiyle belge düzenlettirmeye ve kullanılacak özel cihazlardan çıkarılan pulları belgelere ekletmeye yetkilidir. Elektronik cihazlarla düzenlenen belgeler ile özel cihazlardan çıkarılan pulları ihtiva eden belgeler bu Kanun hükümlerine uygun olarak düzenlenmiş belge hükmündedir.

...

Maliye ve Gümrük Bakanlığı, elektronik cihazlarla veya kullanılacak özel cihazlardan çıkarılan pulları ekletmek suretiyle belge düzenletme yetkisini; iş grupları, sektörler, bölgeler, yerleşim birimleri, yıllık hasılat tutarları itibariyle veya sabit bir işyerinde faaliyet gösterilip gösterilmediğine göre ayrı ayrı veya topluca kullanabilir”,

- Mükerrer 257 nci maddesinin birinci fıkrasında, “Maliye Bakanlığı;

1. Mükellef ve meslek grupları itibariyle muhasebe usul ve esaslarını tespit etmeye, bu Kanuna göre tutulmakta olan defter ve belgeler ile bunlara ilaveten tutulmasını veya düzenlenmesini uygun gördüğü defter ve belgelerin mahiyet, şekil ve ihtiva etmesi zorunlu bilgileri belirlemeye, bunlarda değişiklik yapmaya; bedeli karşılığında basıp dağıtmaya veya üçüncü kişilere bastırıp dağıtmaya veya dağıttırmaya, bunların kayıtlarını tutturmaya, bu defter ve belgelere tasdik, muhafaza ve ibraz zorunluluğu getirmeye veya kaldırmaya, bu Kanuna göre tutulacak defter ve düzenlenecek belgelerin tutulması ve düzenlenmesi zorunluluğunu kaldırmaya,

…

3. Tutulması ve düzenlenmesi zorunlu defter, kayıt ve belgelerin mikro film, mikro fiş veya elektronik bilgi ve kayıt araçlarıyla yapılması veya bu kayıt ortamlarında saklanması veya ibraz edilmesi hususunda izin vermeye veya zorunluluk getirmeye, bu şekilde tutulacak defter ve kayıtların kopyalarının Maliye Bakanlığında veya muhafaza etmekle görevlendireceği kurumlarda saklanması zorunluluğu getirmeye, bu konuda uygulama usul ve esaslarını belirlemeye,

4. Bu Kanunun 149 uncu maddesine göre devamlı bilgi vermek zorunda olanlardan istenilen bilgiler ile beyanname, bildirim, yazı, dilekçe, tutanak, rapor ve diğer belgelerin, şifre, elektronik imza veya diğer güvenlik araçları kullanılmak suretiyle internet de dâhil olmak üzere her türlü elektronik bilgi iletişim araç ve ortamında verilmesine, beyanname, bildirim, yazı, dilekçe, tutanak, rapor ve diğer belgelerin yetki verilmiş gerçek veya tüzel kişiler aracı kılınarak gönderilmesi hususlarında izin vermeye, standart belirlemeye veya zorunluluk getirmeye, beyanname, bildirim, yazı, dilekçe, tutanak, rapor ve diğer belgeler ile bilgilerin aktarımında uyulacak format ve standartlar ile uygulamaya ilişkin usul ve esasları tespit etmeye, bu zorunluluk veya standartları beyanname, bildirim, yazı, dilekçe, tutanak, rapor ve diğer belgeler veya bilgi ve işlem çeşitleri, mükellef grupları ve faaliyet konuları itibarıyla ayrı ayrı uygulatmaya ya da belirlemeye, kanuni süresinden sonra kendiliğinden veya pişmanlık talepli olarak verilen beyannameler üzerine düzenlenen tahakkuk fişi ve/veya ihbarnameler ile süresinden sonra verilen bildirim, yazı, dilekçe, tutanak, rapor ve diğer belgelere istinaden düzenlenen ihbarnameleri, mükellefe, vergi sorumlusuna veya bunların elektronik ortamda beyanname, bildirim, yazı, dilekçe, tutanak, rapor ve diğer belgeleri gönderme yetkisi verdiği gerçek veya tüzel kişiye elektronik ortamda tebliğ etmeye, bildirim, yazı, dilekçe, tutanak, rapor ve diğer belgelere ilişkin yapılan işlemlerin sonuçlarını internet de dâhil olmak üzere her türlü elektronik bilgi iletişim araç ve ortamında ilgili kişilere göndermeye ve bunların uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye,

…

6. Vergi güvenliğini sağlamak amacıyla niteliklerini belirleyip onayladığı elektrikli, elektronik, manyetik ve benzeri cihazlar ve sistemleri kullandırmaya,

….

Yetkilidir.”

hükümleri yer almaktadır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 3- (1) Bu Tebliğde geçen;

a) 213 sayılı Kanun: 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununu,

b) Bakanlık: Hazine ve Maliye Bakanlığını,

c) Başkanlık: Gelir İdaresi Başkanlığını,

ç) Bütünleşik belge: Taksi Mali Cihaz kullanılarak belgelendirilecek işleme ilişkin yapılacak ödemenin kart ve benzerleri ile gerçekleşmesi halinde muhteviyatında banka POS harcama bilgilerini de içeren e-Belgeyi,

d) Bütünleşik fiş: Taksi Mali Cihaz kullanılarak belgelendirilecek işleme ilişkin yapılacak ödemenin kart ve benzerleri ile gerçekleşmesi halinde muhteviyatında banka POS harcama bilgilerini de içeren fatura yerine geçen belge olarak kabul edilen perakende satış vesikasını,

e) EFT-POS: Troy, Europay, Mastercard, VISA ve benzeri sertifikalarla uyumlu kartlı ödeme sistemleri terminalini,

f) Elektronik belge (e-Belge): Usul ve esasları Vergi Usul Kanunu genel tebliğleri ile belirlenen e-Arşiv Fatura ve e-Faturayı,

g) GİB Teknoloji: Gelir İdaresi Başkanlığının bilgi teknolojilerine ilişkin süreçlerini yürüten birimleri,

ğ) GPS: Küresel konumlama sistemini (Global Positioning System),

h) İşletici kuruluş: 1/6/2019 tarihli ve 30791 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 507)’nde tanımlanan Finans Kuruluşu veya Ödeme Kaydedici Cihaz Üreticilerinden, Güvenli Mobil Ödeme ve Elektronik Belge Yönetim Sistemini işletmek üzere Hazine ve Maliye Bakanlığınca yetkilendirilen ve Sistemin işletilmesi nedeniyle Bakanlık, Başkanlık ve Sistem kapsamındaki hizmetlerden yararlananlara karşı asli sorumlu olan kuruluşlardan her birini,

ı) Kart: 23/2/2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanununda tanımlanan banka kartı ve kredi kartı ile 20/6/2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun kapsamında ödeme aracı olarak kullanılan kartları,

i) Kuruluş: 6493 sayılı Kanun kapsamında faaliyet izni bulunan ödeme kuruluşları, elektronik para kuruluşları ile Posta ve Telgraf Teşkilat Anonim Şirketini,

j) Ödeme Kaydedici Cihaz (ÖKC) üreticisi: 15/6/2013 tarihli ve 28678 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 426) kapsamında YN ÖKC’lerin ithali/üretimi, satışı ve satış sonrası bakım onarım hizmetlerinin yürütülmesi için Bakanlıktan onay alan firmayı,

k) Sistem: Taksi Mali Cihazların kayıt, aktivasyon, hurda ve benzeri işlemlerin yapıldığı Taksi Mali Cihaz üreticilerine ait sistemi,

l) Taksi: Yapısı itibarıyla sürücüsü dâhil en çok dokuz oturma yeri olan, insan taşımak için imal edilmiş, taksimetre ile yolcu taşıyan M1 sınıfı ticari motorlu aracı,

m) Taksimetre: 3/9/2013 tarihli ve 28754 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Taksimetre Muayene Yönetmeliğinde belirlenen şartları taşıyan ve takıldığı taksinin özelliklerine ve ayarlandığı tarife esas alınarak yolcunun ödemesi gereken ücreti taksimetre ücret hesaplama yöntemine göre sürekli olarak hesaplayabilen ve ücret göstergesinde gösterebilen ölçü aletini,

n) Taksi Mali Cihaz: Taksimetreler ile bağlantılı olarak çalışan veya taksimetre özelliğini haiz bu Tebliğ kapsamında onay alan çevrimiçi çalışan EFT-POS özellikli cihazı,

o) Taksi Mali Cihaz üreticisi: Bu Tebliğ kapsamında Bakanlıktan Taksi Mali Cihaz üretim/ithalat izni alan firmaları,

ö) Taksi Mali Cihaz yetkili servisi: Taksi Mali Cihaz için Bakanlıktan onay alan üretici/ithalatçı firmaların bu cihazların bakım ve onarım hizmetlerini yapmaya yetkili kıldığı kişi veya kurumu,

p) TCKN: Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarasını,

r) TSE: Türk Standardları Enstitüsünü,

s) TÜBİTAK: Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumunu,

ş) Uygulama üzerinden taksi çağırma hizmeti: Elektronik ortamda yolcu ile taksicilik faaliyetinde bulunan mükellef arasında bağlantı kurulmasına, yolcunun hizmet almasına ve ödeme yapmasına imkân tanıyan hizmeti,

t) Üye İşyeri Anlaşması: Kartların kabulünü sağlamak amacıyla 5464 sayılı Kanun kapsamında banka ya da diğer kuruluşlar ile yapılan anlaşma veya 6493 sayılı Kanun kapsamında ödeme hizmeti sağlayıcısı ile yapılan anlaşmayı,

u) VKN: Vergi Kimlik Numarasını,

ifade eder.

Taksi Mali Cihaz

MADDE 4- (1) Taksi Mali Cihazları, Taksi Mali Cihaz üreticileri tarafından bu Tebliğ kapsamında taksi işletmeciliği faaliyetinde kullanılmak üzere Bakanlıktan onay alınan cihazlardır. Taksi Mali Cihazları fiş veya e-Belge düzenleyebilen cihazlar olarak aşağıda belirtildiği şekilde ikiye ayrılmaktadır:

a) Fiş düzenleyen Taksi Mali Cihaz: Taksi Mali Cihaz üreticileri tarafından bu Tebliğ kapsamında taksi işletmeciliği faaliyetinde kullanılmak üzere Bakanlıktan onay almış fiş düzenleyebilen Taksi Mali Cihazdır.

b) e-Belge düzenleyen Taksi Mali Cihaz: Taksi Mali Cihaz üreticileri tarafından bu Tebliğ kapsamında taksi işletmeciliği faaliyetinde kullanılmak üzere Bakanlıktan onay almış e-Belge düzenleyebilen Taksi Mali Cihazdır.

Taksi Mali Cihaz onayı ve teknik özellikleri

MADDE 5- (1) Taksi Mali Cihaz modellerinin taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükelleflerce kullanılabilmesi için, Bakanlıkça belirlenmiş olan şartları haiz olduğunun onaylanmış olması mecburidir.

(2) Onay müracaatında bulunan firmalar idari ve teknik incelemeye tâbi tutulur. Firmaların idari incelemeleri, Vergi Denetim Kurulu Başkanlığınca gerçekleştirilir. Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 426) kapsamında onay almış ÖKC üreticileri ve Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 507) kapsamında yetkilendirilmiş işletici kuruluşlar idari incelemeye tabi değildir. Taksi Mali Cihaz üreticileri gerek görülmesi hâlinde Bakanlık tarafından her zaman idari incelemeye tâbi tutulabilir.

(3) Bu Tebliğ ve dijital.gib.gov.tr adresinde Başkanlıkça yayımlanacak ilgili teknik kılavuzlarda nitelikleri belirtilen Taksi Mali Cihaz onay başvuruları, Taksi Mali Cihaz üreticileri tarafından yapılacaktır. Onay başvurusunda bulunulan Taksi Mali Cihazların en az iki farklı taksimetre üreticisine ait olan taksimetrelerle bağlantılı olarak çalışması gerekmektedir. Ancak taksimetre ve Taksi Mali Cihaz fonksiyonlarını haiz tek bir cihaz için onay başvurusunda bulunulması durumunda en az iki farklı taksimetre ile bağlantılı çalışma şartı aranmaz.

(4) Taksi Mali Cihaz onayları bu cihazların bağlantılı olarak çalışacakları taksimetrelerin marka ve modellerini de içerecektir.

(5) Taksi Mali Cihazlar aşağıdaki süreçler tamamlandıktan sonra onaylarında belirtilen taksimetreler ile bağlantılı olarak kullanılabilecektir:

a) Onay süreci, Taksi Mali Cihaz üreticileri tarafından aşağıda sayılan bilgi ve belgelerle birlikte Bakanlığa yapılacak başvuru ile başlar.

b) Taksi Mali Cihaz üreticileri, bir dilekçe ile Bakanlığa başvurarak Taksi Mali Cihazlarının onaylanmasını talep edeceklerdir.

c) Taksi Mali Cihaz üreticilerinin bu Tebliğde belirtilen yükümlülükleri yerine getirecek şekilde organizasyon yapısına veya servis ağına sahip olması gerekmektedir.

ç) Onay başvurusu ekinde yer alması gereken teknik dosyada (fiziki ve dijital) aşağıda belirtilen bilgi ve belgelere yer verilecektir:

1) Taksi Mali Cihaz üreticilerinin veya bunların kanuni temsilcilerinin kimlik bilgileri.

2) Cihazın üretildiği ülke.

3) Cihazı üreten fabrikanın adı ve adresi.

4) Cihazın modeli.

5) Cihazın ticari ismi (markası).

6) Cihazın tipi.

7) Cihazın teknik özellikleri.

8) Elektronik unsurların listesi ve bunların başlıca özellikleri (ulusal veya uluslararası normlara atıf yapılacak).

9) Fonksiyonel ve imalatla ilgili özelliklerinin açıklandığı şema ve planlar.

10) Cihazın işleme programı ve işleniş sırasında dikkate alınacak konuları içeren bir ana şema.

11) Cihazın bütününün ve muhtelif kısımlarının fotoğrafları.

12) Onaylanan Taksi Mali Cihazların dış yüzünde kolayca görülebilecek şekilde, üzerinde üreticinin firma adı, modelin ticari ismi (marka ve modeli), cihazın sicil numarası, onay belgesi ile ilgili hususların ve yetkili teknik servisin yer aldığı bir plaket bulunacaktır. Sicil numarasının cihaz içerisine tespit edilmesi ve cihaza yalnızca bir defaya mahsus olmak üzere kaydedilmesi, kaydedildikten sonra ise herhangi bir yöntemle değiştirilemez ve silinemez olması zorunludur.

13) Kullanım ve bakım normları (Ulusal veya Uluslararası).

14) Satış usulü ve organizasyonunun özellikleri.

15) Bakım ve onarım organizasyonunun özellikleri.

16) Yurt içinde yetkili bakım ve onarım yapabilecek merkez ve servislerin listesi, bunların yerlerini gösterir harita.

17) Bakım ve onarım merkezlerinde çalışacak elemanlara verilmesi düşünülen kimlik belgesi örneği.

18) Cihazı üreten firmanın adını belirten damgası (kaşesi).

d) Onay başvurusu sırasında iki adet Taksi Mali Cihazın teslimi gerekmektedir. Başvuru dilekçesinde cihazların, yürürlükte olan kanuni ve idari düzenlemelere uygun olduğu belirtilmelidir. Seri olarak yapılacak üretimlerin onaylanan modele uygun olarak imal edileceği garanti edilmelidir.

e) Verilen onaylar üç yıl için geçerli olup eşit süreler itibarıyla uzatılabilir. Onayın geçerli olduğu süre içerisinde süre uzatımı talebinde bulunulmazsa veya uzatma talebi reddedildiği takdirde, onaylanan modele uygun faaliyette bulunan cihazlar için onay hükümleri geçerli sayılır. Onayın geçerli olduğu süre içerisinde süre uzatım talebinde bulunulmaması veya talebin reddedilmesi durumunda, söz konusu cihazın üretimi ve satışı mümkün değildir.  Ancak Taksi Mali Cihaz üreticileri, mükellefler tarafından kullanılmakta olan cihazlara ilişkin bakım, onarım ve servis hizmetlerine devam edeceklerdir.

f) Onay için başvuru yapan Taksi Mali Cihaz üreticileri, bağlantılı olarak çalışacakları en az iki farklı taksimetre üreticisine ait olan taksimetrelere ilişkin özelliklere ve taksimetrelerin ilgili mevzuat kapsamında alınmış onay belgesine başvuru dosyasında yer vereceklerdir. Taksimetre ve Taksi Mali Cihaz fonksiyonlarını haiz tek bir cihaz için onay başvurusunda bulunulması durumunda da taksimetre özelliklerine ve taksimetrenin ilgili mevzuat kapsamında alınmış onay belgesine yer verilecektir.

g) Onay başvurusunda bulunan Taksi Mali Cihazlar teknik incelemeye tâbi tutulacaktır.

ğ) Taksimetreler ile bağlantılı çalışacak Taksi Mali Cihazlara ve bağlantılı çalışmaya ilişkin teknik incelemeler (donanım güvenliği testleri, mali yazılım fonksiyonel ve güvenlik testleri, güvenli haberleşme testleri ve benzeri) Başkanlıkça belirlenecek esaslar çerçevesinde TÜBİTAK ve TSE tarafından yapılır. Başkanlık, gerek görmesi hâlinde TÜBİTAK ve TSE dışındaki kurumlara da inceleme yaptırabilir. Yetkili kurumlarca yapılan teknik incelemelerin müspet olması hâlinde, Taksi Mali Cihazları ve bağlantılı çalışacakları taksimetrelere marka ve modelleri itibarıyla birlikte onay belgesi verilecektir. Onay verilen cihazların “marka, model, firma kodu ile firma adı” ve taksimetrelerin “marka, model ve firma adı” dijital.gib.gov.tr adresinde ilan edilecektir.

h) Onaylanan modele uygun olmayan cihazların üretildiği veya ithal edildiği ve satış sonrası bakım ve onarım konusunda öngörülen şartlara uyulmadığı takdirde modelin onayı iptal edilir. Onayın iptali tedbirin alındığı tarihten itibaren hüküm icra eder.

ı) Bu madde kapsamında onay alan Taksi Mali Cihaz üreticileri tarafından, daha önce verilen onayda yer almayan marka ve modeldeki bir veya birden fazla taksimetre için de onay başvurusunda bulunulabilecektir.

(6) Taksi Mali Cihazlar ile birlikte onaya sunulacak taksimetrelerin, ilgili mevzuatta belirlenen teknik özellikleri/şartları taşıması gerekmektedir.

(7) Bakanlıkça onaylanacak Taksi Mali Cihazlar ve bağlantılı çalıştıkları taksimetrelerin aşağıda yer verilen teknik özelliklere sahip olması gerekmektedir:

a) Taksimetrenin açılması ile birlikte eş zamanlı olarak Taksi Mali Cihazda işlemin başlaması, taksimetrede ücretin hesaplanmasıyla eş zamanlı olarak Taksi Mali Cihazda da işlemin sonlandırılması esastır.

b) Taksimetre, Taksi Mali Cihazdan bağımsız olarak tek başına çalışamayacak, ücretin hesaplanması ve işlemin tamamlanmasını müteakip Taksi Mali Cihazdan fiş veya e-Belge düzenlendikten sonra taksimetrenin yeniden kullanılması mümkün olabilecektir.

c) Taksi Mali Cihaz, taksimetreden bağımsız olarak tek başına çalışamayacak ve fiş veya e-Belge düzenleyemeyecektir. Tutar bilgisi Taksi Mali Cihaza taksimetreden otomatik olarak gelecek ve Taksi Mali Cihaza manuel tutar girişi yapılamayacaktır.

ç) Taksi Mali Cihazdan düzenlenecek, fiş, e-Belge, bütünleşik fiş ile bütünleşik e-Belgeye ilişkin hususlar Başkanlık tarafından dijital.gib.gov.tr adresinde yayımlanan teknik kılavuzlarla belirlenecektir. Bu kapsamda taksimetre üreticileri/ithalatçıları, banka ve benzeri kuruluşlar Taksi Mali Cihaz üreticilerine her türlü teknik desteği sunmak zorundadırlar.

d) Taksimetrenin, Taksi Mali Cihaz ile haberleşen donanım birimlerinin değişimini gerektiren hallerde değişim işlemi yetkili servis ile birlikte yapılıp ruhsatnameye işlenecektir.

e) Fiş düzenleyebilen Taksi Mali Cihazların verilen hizmet bedelinin 213 sayılı Kanunda belirlenen fatura düzenleme sınırının üzerinde olması veya talep edilmesi durumunda hizmeti alanın TCKN ve VKN bilgisinin girilmesine imkân verecek özellikte olması gerekmektedir.

f) Taksi Mali Cihazlar, taksimetreler ile Başkanlık tarafından geliştirilen güvenli ve şifreli iletişim protokolleri ile haberleşmek zorundadır.

g) Taksi Mali Cihaz, GPS üzerinden enlem ve boylam bilgilerini içeren konum verisini alarak zaman bilgisi ile birlikte saklamalıdır. Ancak Taksi Mali Cihazla bağlantılı olarak kullanılacak taksimetrede yer alan GPS üzerinden söz konusu verilerin alınabilmesi halinde Taksi Mali Cihazda bu özelliğin bulunmasına gerek bulunmamaktadır.

(8) Taksi Mali Cihazlar, bu Tebliğde belirtilen özelliklere ilave olarak Başkanlık tarafından dijital.gib.gov.tr adresinde yayımlanacak teknik kılavuzlarda belirtilen asgari teknik özellikleri de haiz olmalıdır.

(9) Taksi Mali Cihaz üreticileri onay belgesi almadan, GİB Teknolojiye kayıt işlemi yaptırmadan ve ruhsat almadan, herhangi bir cihazı satamaz, devredemez veya diğer yollarla kullandıramazlar.

(10) Taksi Mali Cihaz üreticileri, sattıkları mali cihazlar ile birlikte ayrıca cihazın kullanılmasına, teknik özelliklerine, yetkili servis bilgilerine yer veren kullanma kılavuzunu mükellefe vereceklerdir. Bu kılavuzda, cihazın markası, çalıştırılması ve kullanılmasına ilişkin bilgiler, korunmasında dikkat edilecek hususlar, cihaz fotoğrafı, bakım ve onarımlarında başvurulacak yetkili servislerini gösterir liste, garanti süresi ve şekli, kılavuzun sayfa adedi ve onay belgesinin tarihi ve sayısı yer alacaktır.

(11) Taksimetre özelliğini de haiz Taksi Mali Cihaz için onay başvurusunda bulunulması durumunda, söz konusu cihazın bu Tebliğde ve Başkanlıkça yayımlanacak teknik kılavuzlarda belirlenen özellikleri haiz olması gerekmektedir. Ayrıca bu cihazların onaya sunulmadan önce taksimetrelerle ilgili mevzuata uygun olarak üretildiğinin belgelendirilmesi gerekmektedir.

Taksi Mali Cihazların Başkanlık elektronik kayıt sistemine kaydedilme işlemleri

MADDE 6- (1) Taksi Mali Cihaz üreticileri tarafından, Bakanlıktan onay alınarak imal veya ithal edilen cihazların marka, model, firma kodu sicil numaraları ve benzeri bilgileri elektronik ortamda GİB Teknolojiye bildirilecektir.

(2) Taksi Mali Cihazların kaydının Taksi Mali Cihaz üreticileri tarafından; satışı, kullanıma açılması (aktivasyonu), kullanılmış cihazların satışı veya devri, kullanım dışı bırakılması (kapatılması), hurdaya ayrılması, servis ve benzeri hizmetlerinin bu Tebliğ ve dijital.gib.gov.tr adresinde yayımlanacak kılavuzlarda belirlenen usul ve esaslara göre Taksi Mali Cihaz üreticileri veya yetkili servisleri tarafından yapılması gerekmektedir.

Kayıtlı Taksi Mali Cihazların satışı

MADDE 7- (1) Taksi Mali Cihazların mükelleflere satışı, Taksi Mali Cihaz üreticileri veya satış bayileri tarafından yapılır.

(2) 6 ncı madde kapsamında GİB Teknolojiye kaydı yapılan Taksi Mali Cihazların satışları yapılabilecek olup, kaydı yapılmayan Taksi Mali Cihazların satışları yapılmayacaktır.

(3) Taksi Mali Cihazların satışları tamamlanmadan önce sistem üzerinden gerekli kontroller yapılacaktır.

(4) Satış işlemi gerçekleşen Taksi Mali Cihaz, ruhsatnamesi ve kullanma kılavuzu ile birlikte taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükellefe teslim edilecektir.

(5) İşlemlerin tamamlanmasını müteakip, Taksi Mali Cihazın kullanıma açılması (aktivasyon işlemi) Taksi Mali Cihaz üreticileri veya yetkili servisleri tarafından gerçekleştirilecektir. Taksi Mali Cihaz aktivasyon işlemini takiben kullanılmaya başlanabilecektir.

(6) Satış işlemini gerçekleştirenler, yukarıda açıklandığı şekilde satışını yaptıkları Taksi Mali Cihazlara ilişkin olarak sisteme; satışa dair tanzim edilen faturanın tarih ve seri/sıra numarası ile alıcının VKN’sini (veya TCKN’sini), ad-soyadı/ünvanı ve plaka bilgisi ile İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü Adres Kayıt Sistemine kayıtlı adresini girmek suretiyle satış işlemini sonuçlandıracaklardır.

(7) Satış işlemine ilişkin kayıtlar, Taksi Mali Cihaz üreticileri tarafından muhafaza edilecektir.

Kullanılmış Taksi Mali Cihazların satışı veya devri

MADDE 8- (1) Kullanılmış Taksi Mali Cihazlar, taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan ve Taksi Mali Cihaz kullanma mecburiyeti olan bir başka mükellefe satılabilir veya devredilebilir.

(2) Kullanılmış Taksi Mali Cihazların satış veya devir işlemleri Taksi Mali Cihaz üreticileri veya servisleri aracılığıyla gerçekleştirilir.

(3) Kullandıkları Taksi Mali Cihazları satmak veya devretmek isteyen mükellefler alıcı ile birlikte Taksi Mali Cihaz üreticilerine veya yetkili servislere başvuruda bulunurlar.

(4) Taksi Mali Cihaz üreticileri veya yetkili servisleri tarafından, Taksi Mali Cihazların satış/devir anına kadar satıcıya ait bulunan mali veriler GİB Teknolojiye bildirilir.

(5) Satıcı tarafından düzenlenecek faturaya istinaden Taksi Mali Cihaz, ilgili bölümlerinin Taksi Mali Cihaz üreticileri veya yetkili servisçe doldurulacağı ruhsatname ve kullanma kılavuzu ile birlikte alıcıya teslim edilir.

(6) Taksi Mali Cihaz üreticisi veya yetkili servisi, sisteme satışa/devre konu Taksi Mali Cihaz ile satıcı ve alıcı bilgilerini girmek suretiyle cihazın satış/devir işlemini gerçekleştirir ve satıcı aktivasyon kaydını kapatarak cihazı alıcı adına aktive eder.

(7) Yukarıda açıklandığı şekilde gerçekleştirilen kullanılmış Taksi Mali Cihazların satış/devir ve aktivasyon kayıtları, sistem tarafından anlık olarak elektronik ortamda GİB Teknolojiye bildirilir.

Taksi Mali Cihazların kullanım dışı bırakılması (kapatılması)

MADDE 9- (1) Taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükellefler işi bırakma veya sair nedenlerle sahibi oldukları Taksi Mali Cihazları, ileride tekrar kullanmak veya satmak gibi amaçlarla kullanıma kapatmak istemeleri halinde, kullanıma kapatma işlemleri Taksi Mali Cihaz üreticileri veya yetkili servisleri tarafından yapılır.

(2) Taksi Mali Cihaz üreticileri veya yetkili servisleri tarafından, kullanıma kapatma anına kadar bulunan mali verilerin GİB Teknolojiye bildirilmesini müteakip sistem kayıtlarına “KAPATMA” şerhi düşülerek cihaz kullanıma kapatılır.

(3) Yukarıda açıklandığı şekilde kullanıma kapatılan Taksi Mali Cihazlara ilişkin bilgiler, anlık olarak elektronik ortamda GİB Teknolojiye bildirilir.

(4) Kullanıma kapatılan Taksi Mali Cihazın satılmak veya tekrar kullanılmak istenmesi halinde bu Tebliğde ve ilgili kılavuzlarda belirtilen aktivasyon işlemleri yapılır.

Taksi Mali Cihazların hurdaya ayrılması

MADDE 10- (1) Taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükelleflerin işi bırakma, yeni bir Taksi Mali Cihaz alma ve benzeri nedenlerle sahibi oldukları cihazları hurdaya ayırmaları halinde, Taksi Mali Cihazların hurdaya ayrılma işlemleri Taksi Mali Cihaz üreticisi veya yetkili servisleri tarafından yapılır.

(2) Taksi Mali Cihaz üreticileri veya yetkili servisleri tarafından, hurdaya ayrılma tarihine kadar olan mali verilerin GİB Teknolojiye bildirilmesini müteakip sistem kayıtlarına “HURDA” şerhi düşülerek cihaz hurdaya ayrılır.

(3) Hurdaya ayrılan cihazın ruhsatnamesi iptal edilir. Söz konusu cihaz tamir edilerek bir başkasına satılamaz veya bir daha kullanıma açılamaz.

(4) Yukarıda açıklandığı şekilde hurdaya ayrılan Taksi Mali Cihazlara ilişkin bilgiler, anlık olarak elektronik ortamda GİB Teknolojiye bildirilir.

Taksi Mali Cihazların servis hizmetleri

MADDE 11- (1) Taksi Mali Cihazların bakım, onarım, aktivasyon ve benzeri servis hizmetleri, Taksi Mali Cihaz üreticileri veya GİB Teknolojiye bildirilen yetkili servisler tarafından yerine getirilir.

(2) Taksi Mali Cihaz üreticileri, yetkili servis hizmeti verecek olan gerçek veya tüzel kişilerin mükellefiyet bilgileri ile bu amaçla istihdam edilen personelin kimlik ve yetkilendirildikleri il ve ilçe bilgilerini sisteme kaydettikten sonra elektronik ortamda anlık olarak GİB Teknolojiye bildirirler.

(3) GİB Teknolojiye bildirilen Taksi Mali Cihaz yetkili servis personeline Taksi Mali Cihaz üreticileri tarafından bir tanıtıcı yetki belgesi verilir. Taksi Mali Cihaz üreticileri, Taksi Mali Cihazların servis hizmetleri kapsamında gerçekleştirilmesi gereken işlemlerin öngörülen usul ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesinden yetkili servisleri ile birlikte müteselsilen sorumludurlar.

(4) Taksi Mali Cihazların arızalanması durumunda taksimetreler arıza saatini müteakip en fazla 72 saat tek başına kullanılabilecektir. Arızalı olunan süre içerisinde taksimetreye kaydedilen verilerin Taksi Mali Cihaz ile bağlantı kurulduğunda otomatik olarak Taksi Mali Cihaza aktarılması gerekmektedir. Cihazların arızalı olduğu dönemlerde verilen hizmetler, 213 sayılı Kanunda yer alan diğer belgeler (fatura, e-Arşiv Fatura, perakende satış fişi ve benzeri) ile belgelendirilecektir. Taksi Mali Cihaz üreticileri veya yetkili servislerinin de mükellefin müracaat saatinden itibaren azami 48 saat içerisinde bakım ve onarım hizmetini tamamlaması gerekmektedir.

Taksi Mali Cihaz kullanma ve kartla ödeme kabul etme zorunluluğu

MADDE 12- (1) Taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükellefler (ticari kazançları basit usulde tespit edilenler dâhil) 1/9/2026 tarihine kadar, bu Tebliğ ve ilgili kılavuzlarda belirlenen teknik özellikleri taşıyan ve Bakanlıkça onay verilmiş Taksi Mali Cihazları satın alarak kullanmaya başlamak zorundadır. Taksilerle yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükelleflerin başka bir mükellefe ait Taksi Mali Cihaz kullanması yasaktır.

(2) Bu Tebliğ kapsamında Bakanlık tarafından onay verilmiş Taksi Mali Cihaz bulunması şartıyla, taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunmak üzere yeni mükellefiyet tesis edilmesi veya kullanılan taksimetrelerin değiştirilmesi durumunda, işe başlama ya da taksimetrenin değiştirildiği tarihi izleyen en geç 30 gün içerisinde, bu Tebliğ uyarınca onay verilen Taksi Mali Cihaz kullanılması zorunludur. Ancak bu süre içerisinde fiilen yolcu taşınmasına başlanması durumunda ise, yolcu taşımacılığına başlanmadan önce bu Tebliğ uyarınca onay verilen Taksi Mali Cihaz kullanılması gerekmektedir.

(3) Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarih ile Bakanlık tarafından bu Tebliğ kapsamında verilen ilk onay tarihi arasında ilgili mevzuatı gereğince yeni plaka tahsisine bağlı olarak taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetine başlayan mükellefler, 1/1/2027 tarihinden itibaren bu Tebliğ uyarınca onay verilen Taksi Mali Cihaz kullanmaya başlamak zorundadır.

(4) Taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükellefler, bu Tebliğ kapsamında onay verilen Taksi Mali Cihazları kullanmak zorunda oldukları tarihi izleyen 15 gün içerisinde en az bir banka veya kuruluş ile üye iş yeri anlaşması yaparak kullanılan Taksi Mali Cihazlar aracılığıyla kartla ödeme taleplerini kabul etmek zorundadırlar.

(5) Dördüncü fıkrada belirlenen sürelerde üye iş yeri anlaşması yaparak, kartla ödeme taleplerini kabul edecek uygulamalar yüklenmeyen Taksi Mali Cihazlar bu sürelerin bitimini takip eden 15 gün içerisinde Taksi Mali Cihaz üreticileri tarafından kullanıma kapatılarak pasif duruma alınacaktır. Söz konusu yükümlülüklerin yerine getirilmesi ile birlikte söz konusu cihazlar tekrar kullanıma açılacaktır.

(6) Dördüncü fıkrada yer alan yükümlülükler kapsamında yapılan üye iş yeri anlaşmalarının sonlandığı (kartla ödeme imkânının kalmaması durumunda) tarihi takip eden 15 gün içerisinde en az bir banka veya kuruluş ile üye iş yeri anlaşması yapılmaması durumunda Taksi Mali Cihazlar, Taksi Mali Cihaz üreticileri tarafından kullanıma kapatılarak pasif duruma alınacaktır. Söz konusu yükümlülüklerin yerine getirilmesi ile birlikte söz konusu cihazlar tekrar kullanıma açılacaktır.

Taksi Mali Cihazlardan düzenlenen fiş ve e-Arşiv Faturaya ilişkin hususlar

MADDE 13- (1) 213 sayılı Kanunun mükerrer 257 nci maddesi ile Bakanlığımıza tanınan yetkiye dayanılarak, verilen hizmet bedelinin 213 sayılı Kanunda belirlenen fatura düzenleme haddinin üzerinde olması veya hizmet alanın fatura düzenlenmesini talep etmesi durumunda, fiş düzenleyen Taksi Mali Cihazlardan otomatik olarak düzenlenen fişlerin, taksi taşımacılığı hizmeti alanın TCKN veya VKN bilgisini içermesi şartıyla, “fatura yerine geçen” belge olarak kabul edilmesi ve bu şekilde belgelenen hizmet bedelleri için fatura düzenlenmesi taleplerinin dikkate alınmaması uygun görülmüştür.

(2) e-Belge düzenleyebilen Taksi Mali Cihazların, verilen hizmet bedelinin vergiler dâhil 213 sayılı Kanunun 232 nci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen, fatura düzenleme zorunluluğuna ilişkin tutara kadar olması durumunda düzenlenecek e-Arşiv Faturanın “müşterinin adı, ticaret ünvanı, adresi, vergi dairesi ve hesap numarası” bilgileri yerine, müşterinin adı bölümünde “NİHAİ TÜKETİCİ” açıklamasına yer verilerek düzenlenmesine imkân verecek özellikte olması gerekmektedir.

Taksimetre ve Taksi Mali Cihazlardan gerçekleştirilen işlemlerin elektronik ortamda bildirilmesi

MADDE 14- (1) Taksi Mali Cihazlardan fiş veya e-Belge düzenlenerek gerçekleştirilen satışlara ilişkin Başkanlıkça belirlenen bilgilerin elektronik ortamda GİB Teknolojiye bildirilmesi zorunludur. Aktarım zorunluluğu getirilen bilgilerin, zamanında, eksiksiz ve belirlenen format ve standartlarda GİB Teknolojiye elektronik ortamda bildirme zorunluluğu Taksi Mali Cihaz üreticilerine aittir. Taksi Mali Cihazların sürekli çevrimiçi bağlantılı olmasının sorumluluğu taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükellefe aittir.

(2) Taksimetre üreticileri, taksimetrelerden gerçekleştirilen işlemlere ilişkin yolculuk süresi, yol bilgisi, ücret ve benzeri bilgileri Başkanlıkça belirlenen periyotlarda elektronik ortamda GİB Teknolojiye bildirmek zorundadır. Aktarım zorunluluğu getirilen bilgilerin, zamanında, eksiksiz ve belirlenen format ve standartlarda GİB Teknolojiye elektronik ortamda bildirme zorunluluğu taksimetre üreticilerine aittir. Taksimetrelerin sürekli çevrimiçi bağlantılı olmasının sorumluluğu taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükellefe aittir.

(3) Başkanlık, bu madde kapsamında sürekli bilgi verme yükümlülüğü getirilen Taksi Mali Cihaz üreticileri ile taksimetre üreticilerinin bildirmesi gereken bilgiler ve bu bilgilere ilişkin veri formatı ve standardı ile bilgi verme zamanı ve dönemini dijital.gib.gov.tr adresinde yayımlanacak teknik kılavuzlarla belirlemeye yetkilidir.

Cezai müeyyide

MADDE 15- (1) Bu Tebliğde belirlenen usul ve esaslara aykırı hareket eden veya belirlenen sürelerde öngörülen yükümlülükleri yerine getirmeyen taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükellefler, taksimetre üreticileri, Taksi Mali Cihaz üreticileri, Taksi Mali Cihaz yetkili servisleri, banka ve benzeri kuruluşlar hakkında 213 sayılı Kanunun ilgili ceza hükümleri uygulanır.

Diğer hususlar

MADDE 16- (1) Başkanlık;

a) Taksi Mali Cihazların onaylarına ilişkin test ve değerlendirme aşamalarını, onay işlemlerini gerçekleştiren test ve değerlendirme kuruluşlarının işlem kapasitesini ve bu kuruluşlarca önerilen test ve değerlendirme sürelerini, ödeme ara yüzlerinin entegrasyon süreçlerini, taksimetrelerin bağlantı ve entegrasyon sürecini ve benzeri diğer teknik ve idari çalışma gerekliliklerini değerlendirerek bu Tebliğde belirlenen süreleri ayrı ayrı veya birlikte her defasında 6 ayı geçmemek üzere dijital.gib.gov.tr adresinde ilan ederek uzatmaya,

b) Bu Tebliğle yapılan düzenlemeler ile öngörülen amaçlara ulaşılabilmesi amacıyla, ilgili kurumlar tarafından yapılan düzenlemelere ilave olarak Taksi Mali Cihazlarla bağlantılı olarak kullanılacak taksimetrelerde bulunması gereken özellik ve fonksiyonları, dijital.gib.gov.tr adresinde yayımlayacağı teknik kılavuzlar ile belirlemeye,

yetkilidir.

(2) Taksi Mali Cihazlarda yer alan mali ve finansal veriler hassas verilerdir. Hassas verilerin yönetiminin ve güvenliğinin sağlanması Taksi Mali Cihaz üreticilerinin sorumluluğundadır. Hassas veriler çevrimiçi ve anlık olarak ya da çevrimdışı yöntemlerle üçüncü taraflarla kısmen ve/veya tamamen paylaşılamaz ve/veya raporlanamaz. Hassas verileri kısmen ya da tamamen üçüncü taraflara ileten ve/veya raporlayan Taksi Mali Cihaz üreticileri hakkında kanunlarda öngörüldüğü şekilde işlem tesis edilir.

(3) Yolculuk sonucunda oluşan tutarın Taksi Mali Cihaza otomatik olarak aktarılması, tutara eklenmesi gereken köprü, otoyol ücretlerinin ise teknik kılavuzda belirlenen usul ve esaslar kapsamında taksimetre veya Taksi Mali Cihaz tarafından hesaplandıktan sonra yolculuk sonucunda oluşan tutar ile birlikte tahsil edilmesi ve tahsil edilen köprü, otoyol ücretlerinin düzenlenecek fiş veya e-Belgede ayrı bir satırda gösterilerek GİB Teknolojiye raporlanması gerekmektedir.

(4) Banka veya kuruluşlar tarafından taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükelleflere seyyar veya masaüstü kablolu EFT-POS cihazı, Soft-POS çözümü, sanal POS uygulaması ve benzeri herhangi bir tahsilat amaçlı cihaz veya uygulama verilemez, bu anlama gelebilecek herhangi bir sistem ya da terminal tahsis edilemez.

 (5) Uygulama üzerinden taksi çağırma hizmeti verenler, uygulama üzerinden hizmet verdikleri taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükelleflerin bilgilerini ve uygulamaya tanımlı banka hesap bilgilerini uygulamaya kayıt tarihini takip eden 15 gün içerisinde elektronik ortamda Dijital Vergi Dairesi üzerinden GİB Teknolojiye bildireceklerdir. Bu Tebliğin yürürlük tarihi itibarıyla uygulama üzerinden taksi çağırma hizmeti verilen taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunanlara ait söz konusu bilgiler Tebliğin yürürlük tarihini takip eden üçüncü ayın sonuna kadar elektronik ortamda Dijital Vergi Dairesi üzerinden GİB Teknolojiye bildirilecektir.

(6) Uygulama üzerinden taksi çağırma hizmeti verenler, uygulama üzerinden yapılan işlemlere ait Başkanlıkça belirlenen bilgileri elektronik ortamda GİB Teknolojiye bildireceklerdir. Başkanlık, bu madde kapsamında sürekli bilgi verme yükümlülüğü getirilen uygulama üzerinden taksi çağırma hizmetinde bulunanların bildirmesi gereken bilgiler ve bu bilgilere ilişkin veri formatı ve standardı ile bilgi verme zamanı ve dönemini dijital.gib.gov.tr adresinde yayımlanacak teknik kılavuzlarla belirlemeye yetkilidir.

(7) Yetkili mercilere gerekli kayıt ve tasdik işlemi yaptırılmadan veya ruhsatsız olarak Taksi Mali Cihaz satılamaz, devredilemez veya diğer yollarla kullandırılamaz.

(8) Başkanlık, aktarım zorunluluğu bulunan fiş, e-Belge, rapor veya diğer bilgilerin GİB Teknolojiye aktarım zamanını (anlık ve/veya periyodik), aktarım yöntemini ve aktarıma ilişkin diğer usul ve esasları dijital.gib.gov.tr adresinde yayımlayacağı teknik kılavuzlar ile belirlemeye yetkilidir.

(9) Bu Tebliğin uygulanmasına ilişkin tereddütleri gidermeye Başkanlık yetkilidir.

Yürürlük

MADDE 17- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 18- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanı yürütür.

Resmî Bilgi Uyarısı: Bu içerikler Resmî Gazete ve Gelir İdaresi Başkanlığı kamu arşivinin yerel kopyasıdır. Resmî ve hukuki işlemlerde Resmî Gazete yayımı esastır.

Üyelik Girişi Gereklidir

Mevzuata özel AI Vergi Forumu tartışmalarına katılmak ve mevzuatları kişisel çalışma profilinize kaydetmek için ücretsiz üye olun veya giriş yapın.

Giriş Yap Ücretsiz Kayıt Ol

AI Vergi Forumu: 591 SIRA NOLU VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ

Bu mevzuat maddesi, fıkra istisnaları ve uygulama esaslarına dair uzman tartışma ve AI ön analiz alanı.

Mevzuat Tartışmaları

Yükleniyor...

Yeni Tartışma / Soru Aç

Yapay Zekâ Mevzuat Analizi & Yorumu: 591 SIRA NOLU VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ

Bu analiz platformun yapay zekâ mevzuat motoru tarafından gerekçeli olarak üretilmiştir.

Yapay Zekâ Genel Özeti

# **591 Sıra Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği – Kapsamlı Mevzuat Özeti** --- ## **### 1. Mevzuatın Temel Amacı ve Ana Düzenlemesi** - **Kayıtlı ekonominin güçlendirilmesi**, belge düzenine uyumun artırılması ve **kartla ödeme altyapısının yaygınlaştırılması** amacıyla, taksi yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükelleflere **Taksi Mali Cihaz (TMC)** kullanma zorunluluğu getirilmiştir. - Tebliğ, TMC’nin **onayı, üretimi, teknik özellikleri, kullanım kuralları, belge düzenleme usulleri ve elektronik bildirim yükümlülüklerini** sistematik olarak düzenler. - Hukuki yarar: **Vergi kayıplarının önlenmesi**, şeffaflığın artırılması ve **mükellef-İdare arasındaki elektronik denetim altyapısının otomatikleştirilmesi**dir. --- ## **### 2. Kritik Maddeler, Temel Müesseseler ve Yaptırımlar** ### **#### 2.1. Tanımlar ve Kapsam** - **Taksi Mali Cihaz (TMC):** - Taksimetreyle bağlantılı veya taksimetre özelliği olan, **EFT-POS entegrasyonlu**, çevrimiçi çalışan, **fiş/e-Belge düzenleyebilen** cihaz. - **İki türü vardır:** - **Fiş düzenleyen TMC:** Perakende satış vesikası (fatura yerine geçen belge) düzenler. - **e-Belge düzenleyen TMC:** e-Arşiv Fatura veya e-Fatura düzenler. - **Bütünleşik belge/fiş:** - Kartla ödemede, **POS harcama bilgilerini içeren** e-Belge veya perakende satış vesikası. - **İşletici Kuruluş:** - **Finans kuruluşları** veya **ÖKC üreticileri** gibi, **Güvenli Mobil Ödeme ve Elektronik Belge Yönetim Sistemini** işleten, Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluş. - **Diğer Kritik Tanımlar:** - **ÖKC Üreticisi:** Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 426) kapsamında onay alan firma. - **GPS:** Konum verilerinin kaydedilmesi için zorunlu. - **Üye İşyeri Anlaşması:** Kartla ödeme kabulü için banka/ödeme kuruluşlarıyla yapılan anlaşma. --- ### **#### 2.2. Taksi Mali Cihazın Onayı ve Teknik Özellikleri** - **Onay Süreci:** - **Bakanlık (Hazine ve Maliye Bakanlığı)** tarafından onaylanır. - ** İdari inceleme:** Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı tarafından (ÖKC üreticileri ve işletici kuruluşlar muaf). - **Teknik inceleme:** **TÜBİTAK ve TSE** (gerekirse diğer kurumlar) tarafından **donanım güvenliği, mali yazılım fonksiyonları, güvenli haberleşme** testleri yapılır. - **Onay süresi:** 3 yıl, eşit süreler halinde uzatılabilir. - **Zorunlu Teknik Özellikler:** - **Taksimetre ile senkron çalışma:** - Taksimetre açıldığında TMC’de işlem başlar, ücret hesaplandığında TMC’de işlem sonlandırılır. - **Taksimetre tek başına çalışamaz** (TMC olmadan ücret hesaplayamaz). - **TMC tek başına çalışamaz** (manuel tutar girişi engellenir). - **GPS Entegrasyonu:** - **Konum ve zaman verisi** kaydedilir (taksimetrede GPS varsa TMC’de zorunlu değil). - **Güvenli İletişim:** - **Şifreli protokoller** ile Başkanlık sistemine bağlantı. - **Fatura Düzenleme:** - **Fatura sınırının üzerinde** veya talep edildiğinde **TCKN/VKN** girişi zorunlu. - **e-Arşiv Fatura** düzenleyebilen TMC’ler, **nihai tüketici** için basitleştirilmiş format kullanabilir. - **Plaka ve Sicil Numarası:** - Cihaz üzerinde **görülebilir plaka** (üretici, model, sicil numarası, onay belgesi bilgileri). - Sicil numarası **değiştirilemez/silinemez**. - **Onay İptali:** - Onaylı modele uygun olmayan cihaz üretimi/ithali veya **bakım-onarım şartlarına uyulmaması** halinde onay iptal edilir. --- ### **#### 2.3. TMC’nin Kayıt, Satış ve Devir Süreçleri** - **GİB Teknolojiye Kayıt:** - Üretici/ithalatçı, **marka, model, firma kodu, sicil numarası** bilgilerini elektronik ortamda bildirmek zorundadır. - **Satış öncesi kayıt zorunlu** (kaydı olmayan cihaz satılamaz). - **Satış ve Aktivasyon:** - **Yeni cihaz satışı:** - Üretici/satış bayii tarafından yapılır. - **Aktivasyon (kullanıma açma):** Üretici/yetkili servis tarafından gerçekleştirilir. - **Satış kayıtları:** Fatura bilgileri (tarih, seri/sıra numarası, alıcının VKN/TCKN, ad-soyad/ünvan, plaka, adres) sistemde kaydedilir. - **Kullanılmış cihaz satışı/devri:** - **Yalnızca taksi mükellefine** satılabilir/devredilebilir. - **Üretici/yetkili servis aracılığıyla** yapılır. - **Satış/devir anında mali veriler GİB’e bildirilir.** - **Aktivasyon kaydı kapatılır ve alıcı adına yenilenir.** - **Kullanıma Kapatma (Pasif Duruma Alınma):** - İş bırakma veya diğer nedenlerle **Üretici/yetkili servis** tarafından yapılır. - **Mali veriler GİB’e bildirildikten sonra “KAPATMA” şerhi düşülür.** - **Hurdaya Ayrılma:** - **Üretici/yetkili servis** tarafından yapılır. - **“HURDA” şerhi düşülür, ruhsatname iptal edilir.** - **Tamir edilerek tekrar satılamaz veya kullanıma açılamaz.** - **Servis Hizmetleri:** - **Bakım/onarım:** Üretici/yetkili servis tarafından yapılır. - **Arıza durumunda:** - Taksimetre **72 saat tek başına çalışabilir** (veriler TMC’ye aktarılır). - **48 saat içinde tamir zorunlu** (mükellefin başvuru saatinden itibaren). - Arıza sırasında **fatura/e-Arşiv Fatura/perakende satış fişi** ile belgelendirme yapılır. - **Yetki Belgesi:** - Servis personeline **üretici tarafından verilir**. - Üretici ve servis, **müteselsilen sorumlu**. --- ### **#### 2.4. TMC Kullanma ve Kartla Ödeme Zorunluluğu** - **Zorunluluk Kapsamı:** - **Tüm taksi mükellefleri (basit usul dâhil)** **1 Eylül 2026**’ya kadar TMC kullanmak zorunda. - **Yeni mükellefiyet veya taksimetre değişikliği:** - İşe başlama/taksimetre değişim tarihini izleyen **30 gün içinde** TMC kullanılması zorunlu. - **Yolcu taşımacılığına başlanmadan önce** TMC kullanılması gerekir. - **Geçiş Süreci:** - Tebliğin yürürlük tarihi ile **ilk onay tarihi arasında** yeni plaka alan mükellefler, **1 Ocak 2027**’den itibaren TMC kullanır. - **Kartla Ödeme Kabulü:** - TMC kullanmaya başlayan mükellefler, **15 gün içinde en az bir banka/kuruluşla üye işyeri anlaşması** yaparak **kartla ödeme kabul etmek zorunda**. - **Yükümlülük yerine getirilmezse:** - **15 gün içinde TMC üreticileri tarafından cihaz pasif duruma alınır.** - Yükümlülük yerine getirildiğinde tekrar aktivasyon yapılır. - **Üye işyeri anlaşmasının sonlanması:** - **15 gün içinde yeni anlaşma yapılmazsa** TMC pasif duruma alınır. - **Yasaklar:** - **Başka mükellefe ait TMC kullanılamaz.** - **Banka/kuruluşlar tarafından seyyar/masaüstü EFT-POS, Soft-POS, sanal POS verilemez.** --- ### **#### 2.5. Belge Düzenleme ve Elektronik Bildirim Yükümlülükleri** - **Fiş ve e-Arşiv Fatura:** - **Fiş düzenleyen TMC:** - **Fatura sınırının üzerinde** veya talep edildiğinde **TCKN/VKN** içeren fiş, **fatura yerine geçen belge** olarak kabul edilir. - **e-Belge düzenleyen TMC:** - **Nihai tüketici** için **adres/vergi dairesi bilgileri yerine “NİHAİ TÜKETİCİ”** ibaresi kullanılır. - **Elektronik Bildirim:** - **TMC üreticileri:** - **Fiş/e-Belge düzenlenen satışlara ilişkin bilgiler** (format/standart GİB tarafından belirlenir) **GİB Teknolojiye elektronik ortamda bildirilir**. - **Sürekli çevrimiçi bağlantı sorumluluğu mükellefe ait.** - **Taksimetre üreticileri:** - **Yolculuk süresi, ücret, yol bilgisi** gibi veriler **periyodik olarak GİB’e bildirilir**. - **Çevrimiçi bağlantı sorumluluğu mükellefe ait.** - **Uygulama Üzerinden Taksi Çağırma Hizmeti:** - **Bilgi Bildirim Yükümlülüğü:** - Uygulama üzerinden hizmet verenler, **taksi mükelleflerinin bilgilerini ve banka hesaplarını**: - **Kayıt tarihini takip eden 15 gün içinde** GİB’e bildirir. - **Tebliğin yürürlük tarihinden itibaren 3 ay içinde** mevcut taksiler için bildirim yapılır. - **İşlemlere ait bilgiler** (format/standart GİB tarafından belirlenir) **elektronik ortamda bildirilir**. - **Köprü/Otoyol Ücretleri:** - **Taksimetre veya TMC tarafından hesaplanır.** - **Ayrı satırda fiş/e-Belgede gösterilir ve GİB’e raporlanır.** --- ### **#### 2.6. Cezai Müeyyideler ve Diğer Hükümler** - **Cezalar:** - Tebliğe aykırı hareket eden **mükellefler, taksimetre/TMC üreticileri, servisler, bankalar** hakkında **213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun ceza hükümleri** uygulanır. - **Veri Güvenliği:** - **TMC’deki mali/finansal veriler hassas veri** olarak kabul edilir. - **Üçüncü taraflarla paylaşılamaz/raporlanamaz.** - **İhlal durumunda kanuni işlem tesis edilir.** - **Diğer Yetkiler:** - **Başkanlık (GİB):** - **Süre uzatma yetkisi** (6 aya kadar). - **Teknik kılavuzlar yayınlama yetkisi** (veri formatı, aktarım zamanı vb.). - **Terdüdleri giderme yetkisi.** --- --- ## **### 3. Önceki Uygulamalardan / Klasik Usulden Temel Farkı** - **Dijital Dönüşüm ve Otomasyon:** - **Taksimetre ve TMC entegrasyonu** ile **manuel müdahale engellenmiş**, **otomatik belge düzenleme ve elektronik bildirim** zorunlu hale getirilmiştir. - **Kartla Ödeme Zorunluluğu:** - **Nakdi ödemelerin azaltılması** ve **kayıtlı ekonominin teşviki** amacıyla, **kartla ödeme kabulü mecbur tutulmuş**, üye işyeri anlaşması yapılmayan cihazlar **pasif duruma alınmaktadır**. - **Merkezi Denetim ve Şeffaflık:** - **GİB Teknolojiye anlık veri aktarımı** ile **mükellef hareketlerinin gerçek zamanlı izlenmesi** sağlanmış, **belge sahteciliği ve kayıt dışı işlemler önlenmiştir**. - **Mükellef ve Üretici Sorumlulukları:** - **Üreticiler**, cihazların **onay, satış, bakım ve hurdaya ayrılma** süreçlerinden **müteselsilen sorumlu** tutulmuştur. - **Mükellefler**, **çevrimiçi bağlantı ve kartla ödeme kabulü** gibi yeni yükümlülükler altına girmiştir. --- --- ## **### 4. Yürürlük ve Uygulama** - **Yürürlük tarihi:** **Tebliğin yayımı tarihi** (Resmi Gazete’de yayımlanmasından itibaren). - **Yürütme yetkisi:** **Hazine ve Maliye Bakanı**. - **Geçiş Süreçleri:** - **1 Eylül 2026:** Tüm taksi mükellefleri TMC kullanmaya başlamalı. - **1 Ocak 2027:** Tebliğin yürürlüğe girmesinden sonra yeni plaka alan mükellefler TMC kullanır. - **15 günlük süreler:** Kartla ödeme anlaşması ve pasif duruma alma Mekanizması.

Mükellefler Açısından Değerlendirme

# **591 Sıra Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği Analizi** --- ## **### 1. KAPSAM** ### **Etkilenen Mükellef Grupları** - **Taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan tüm mükellefler**: - **Gelir Vergisi mükellefleri** (ticari kazanç basit usulde tespit edilenler dâhil). - **Kurumlar Vergisi mükellefleri** (taksi işletmeleri, kooperatifler vb.). - **KOBİ’ler** (kayıtlı ekonomi ve belge düzeni kapsamında). - **Serbest meslek erbabı** (taksi şoförleri, taksi işletmecileri). - **Taksimetre üreticileri/ithalatçıları**. - **Taksi Mali Cihaz (TMC) üreticileri/ithalatçıları**. - **TMC yetkili servisleri**. - **Banka ve ödeme kuruluşları** (kartla ödeme altyapısı sağlayanlar). - **Uygulama üzerinden taksi çağırma hizmeti sunan platformlar** (BiTaksi, Uber vb.). --- ## **### 2. MALİ VE OPERASYONEL ETKİ** ### **Vergi Yükü ve Avantajlar** - **Ek Mali Yük**: - TMC ve entegre taksimetre alım maliyeti (cihaz bedeli + kurulum). - Kartla ödeme altyapısı kurulumu (üye işyeri anlaşması, POS entegrasyonu). - **Cezai yaptırımlar**: - TMC kullanmama, kartla ödeme kabul etmeme veya bildirim yükümlülüklerini ihlal eden mükelleflere **213 sayılı VUK’un ceza hükümleri** (ör. özel usulsüzlük cezaları) uygulanır. - Onaysız cihaz satışı/devri: **Cihaz satışının iptali + idari para cezası**. - **Vergi Avantajları**: - **Kayıtlı ekonominin teşviki**: Kartla ödeme oranının artırılmasıyla **vergi denetiminin kolaylaşması** ve **kayit dışı ekonominin azaltılması**. - **Bütünleşik belge/e-Belge** kullanımıyla **fatura yerine geçen belge** düzenlenebilmesi (fatura düzenleme sınırının üzerinde veya talep edilmesi halinde). - **e-Arşiv Fatura** kullanımında müşteri bilgilerine alternatif olarak **"NİHAİ TÜKETİCİ"** ibaresi kullanabilme imkanı. - **Operasyonel Yükümlülükler**: - **Zorunlu TMC kullanımı**: - **1 Eylül 2026** tarihine kadar tüm taksi mükellefleri TMC kullanmak zorunda. - Yeni mükellefiyet tesisi veya taksimetre değişimi durumunda **30 gün** içinde TMC kullanım zorunluluğu. - **1 Ocak 2027** tarihinden itibaren yeni plaka tahsisiyle faaliyetine başlayan mükellefler için TMC zorunluluğu. - **Kartla ödeme kabul zorunluluğu**: - TMC kullanmaya başlayan mükellefler, **15 gün** içinde en az **1 banka/kuruluşla üye işyeri anlaşması** yapmak zorunda. - Anlaşma sonlandığında **15 gün** içinde yeni anlaşma yapılmazsa TMC kapatılır. - **Bildirim Yükümlülükleri**: - TMC üreticileri/servisleri: - Cihaz satışı, aktivasyonu, devri, kapatılması, hurdaya ayrılması işlemlerini **anlık olarak GİB Teknolojiye** bildirmeli. - Arızalı cihazların **72 saat** içinde tamiri zorunlu (bu süre içinde taksimetre tek başına kullanılabilir). - Taksimetre üreticileri: - Yolculuk verilerini (süre, ücret, konum vb.) **periyodik olarak GİB’e** bildirmeli. - Uygulama üzerinden taksi çağırma hizmeti sunanlar: - Taksi ve banka hesap bilgilerini **15 gün** içinde GİB’e bildirmeli. - İşlem verilerini **elektronik ortamda** GİB’e aktarmalı. - **Belgeler**: - **Fiş veya e-Belge** düzenleme zorunluluğu (fatura yerine geçebilir). - **Bütünleşik fiş/e-Belge**: Kartla ödemelerde POS harcaması bilgilerini içeren belge. - **GPS konum verisi** kaydı zorunluluğu (taksimetre üzerinde GPS varsa TMC’de zorunlu değil). --- ## **### 3. EYLEM PLANI (NE YAPILMALI?)** ### **Mükellefler İçin** #### **Taksici Mükellefler** - **1 Eylül 2026’ya Kadar**: - **TMC alımı**: - Bakanlıkça onaylı **TMC ve entegre taksimetre** satın al. - Cihazın **GİB Teknolojiye kayıtlı** olduğundan emin ol. - **Ruhsatname ve kullanma kılavuzunu** teslim al. - **Kartla ödeme altyapısı**: - **15 gün** içinde en az **1 banka/kuruluşla üye işyeri anlaşması** yap. - Anlaşma sonlandırıldığında **15 gün** içinde yeni anlaşma yap. - **Bildirimler**: - TMC satın alındıktan sonra **aktivasyon işlemi** yaptır. - Cihaz devri/satışı durumunda **TMC üreticisine başvur**. - Arızalı cihazı **48 saat** içinde tamir ettir. - **Yeni Mükellefiyet Durumunda**: - Faaliyet başlangıcında veya taksimetre değişiminde **30 gün** içinde TMC kullanmaya başla. - **Bildirim Yükümlülükleri**: - **Dijital Vergi Dairesi** üzerinden GİB’e: - Uygulama üzerinden taksi çağırma hizmeti sunuyorsan, **15 gün** içinde taksi ve banka hesap bilgilerini bildir. - **Tebliğin yayım tarihini izleyen 3. ay sonuna kadar** mevcut verileri bildir. #### **Belgeler ve Kayıtlar** - **Fiş/e-Belge düzenleme**: - Hizmet bedeli **fatura sınırının üzerinde** veya **talep edilirse**, fişte **TCKN/VKN** bilgisini ekle. - **e-Arşiv Fatura** kullanıyorsan, müşteri bilgileri yerine **"NİHAİ TÜKETİCİ"** ibaresi kullanabilirsin. - **GPS ve Ücret Kaydı**: - Köprü/otoyol ücretlerini **ayrı satırda** belgelendir ve GİB’e raporla. --- ### **TMC Üreticileri/İthalatçıları ve Servisleri İçin** - **Onay Süreci**: - TMC modelini **Bakanlığa onaylat** (idari + teknik inceleme). - **En az 2 farklı taksimetreyle** uyumlu olduğunu belgelendir. - **3 yıl** geçerli onay süresi; uzatma talebinde bulun. - **Satış ve Aktivasyon**: - Cihazları **GİB Teknolojiye kaydet** (marka, model, sicil numarası vb.). - Satış öncesi **sistem kontrollerini** gerçekleştir. - **Aktivasyon işlemi** satış sonrasında yap. - **Kullanma kılavuzu** ve ruhsatnameyi mükellefe teslim et. - **Devir/Hurda/Kapatma**: - Kullanılmış cihaz devrinde **satıcı ve alıcı bilgilerini** sisteme gir. - Hurdaya ayrılan cihazın **ruhsatnamesini iptal et**. - Kapatma işleminde **mali verileri GİB’e bildir**. - **Servis Yükümlülükleri**: - Yetkili servisleri **GİB’e kayıt ettir**. - Arızalı cihazları **48 saat** içinde tamir et. - **Müteselsil sorumluluk**: Üretici ve servis, cihazın uygun kullanımından birlikte sorumlu. --- ### **Taksimetre Üreticileri İçin** - **Taksimetreler**: - TMCyle uyumlu **bağlantı protokollerini** geliştir. - Yolculuk verilerini **periyodik olarak GİB’e bildir**. - **Entegrasyon**: - TMC üreticilerine **teknik destek** sağla. --- ### **Banka ve Ödeme Kuruluşları İçin** - **Üye İşyeri Anlaşması**: - Taksicilerle **kartla ödeme anlaşması** yap. - **Seyyar/masaüstü POS, Soft-POS, sanal POS** vb. cihazları **taksicilere tahsis etme** (yasak). - **Bildirimler**: - Taksicilerin **kartla ödeme verilerini** GİB’e aktar. --- ### **Uygulama Üzerinden Taksi Çağırma Hizmeti Sunanlar İçin** - **Bildirim Yükümlülükleri**: - **15 gün** içinde taksi ve banka hesap bilgilerini **Dijital Vergi Dairesi** üzerinden GİB’e bildir. - **Tebliğin yayım tarihini izleyen 3. ay sonuna kadar** mevcut verileri bildir. - İşlem verilerini **GİB’e elektronik ortamda** aktar. --- ### **Cezai Yaptırımlardan Kaçınma İçin Kritik Tarihler** | **Yükümlülük** | **Son Tarih** | **Aksiyon** | |----------------|---------------|------------| | TMC kullanım zorunluluğu (mevcut mükellefler) | **1 Eylül 2026** | TMC satın al ve aktivasyon yaptır. | | Yeni mükellefiyet/taksimetre değişimi | **Faaliyet başlangıcını takip eden 30 gün** | TMC kullanmaya başla. | | Yeni plaka tahsisiyle faaliyet | **1 Ocak 2027** | TMC kullanmaya başla. | | Kartla ödeme anlaşması | **TMC kullanımından sonraki 15 gün** | En az 1 banka ile anlaş. | | Anlaşma sonlandırılması | **15 gün** | Yeni anlaşma yap, aksi halde TMC kapatılır. | | Uygulama verilerinin bildirimi | **Kayıt tarihini takip eden 15 gün** | GİB’e bildir. | | Mevcut uygulama verileri | **Tebliğin yayımını takip eden 3. ay sonu** | GİB’e bildir. | | Arızalı cihaz tamiri | **48 saat** | Yetkili servise başvur. | | Taksimetre tek başına kullanım | **72 saat** | TMC tamir edilir. | --- ## **### 4. EK ARAŞTIRMA** - **591 Sıra Nolu VUK Genel Tebliği**, **29 Aralık 2023 tarihinde** Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. - **Amaç**: Kayıtlı ekonominin desteklenmesi, belge düzenine uyum ve kartla ödeme imkanlarının artırılması. - **Dayanak**: - **VUK Madde 149**: Devamlı bilgi verme yükümlülüğü. - **VUK Mükerrer Madde 242**: Elektronik cihazlarla belge düzenlettirme yetkisi. - **VUK Mükerrer Madde 257**: Muhasebe usul ve esaslarını belirleme, elektronik belge kullanımı zorunluluğu. - **Teknik Kılavuzlar**: Uygulama detayları **dijital.gib.gov.tr** adresinde yayımlanmaktadır. - **Uzatma Yetkisi**: Başkanlık, teknik/idari gereklilikler nedeniyle **süreleri 6 ayı geçmemek üzere uzatabilir**. --- ## **### ÖNEMLİ NOTLAR** - **TMC ve taksimetre entegrasyonu zorunlu**: Cihazlar **eş zamanlı çalışmalı**, manuel tutar girişi yasak. - **Veri Güvenliği**: TMC’deki mali veriler **hassas veri** olarak kabul edilir; üçüncü taraflarla paylaşılamaz. - **Cezalar**: Tebliğe aykırı hareket edenler hakkında **VUK’un ceza hükümleri** (ör. özel usulsüzlük cezaları) uygulanır. - **Yasaklar**: - **Ruhsatsız TMC satışı/devri** yasak. - **Banka/POS cihazı tahsisi** (seyyar, masaüstü, Soft-POS vb.) taksicilere yasak.

Vergi Personeli Açısından Değerlendirme

# **591 Sıra Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği Değerlendirmesi** --- ## **### 1. UYGULAMA VE İŞLEM REHBERİ** ### **#### Tarh ve Tahakkuk Süreçleri** - **Belge Düzenleme Zorunluluğu**: - Taksi Mali Cihaz (TMC) kullanımı zorunlu hale getirildi. **Fiş veya e-Belge** düzenleyen TMC’ler aracılığıyla: - **Fatura yerine geçen belge**: Hizmet bedeli **fatura düzenleme haddinin üzerinde** veya **talep edildiğinde**, TMC’den otomatik düzenlenen fiş, **TCKN/VKN bilgisi içermesi şartıyla** fatura yerine geçer. - **e-Arşiv Fatura**: Hizmet bedeli **vergiler dahil fatura zorunluluğu tutarının altında** ise, e-Arşiv Fatura’nın "Nihai Tüketici" ibaresiyle düzenlenmesine izin verilir. - **Bütünleşik belge/fiş**: Kartla ödeme durumunda, **POS harcama bilgilerini içeren** e-Belge veya perakende satış vesikası (fatura yerine geçen belge) düzenlenir. - **Vergi Matrahının Tespiti**: - Taksimetre ve TMC’den elde edilen veriler (yolculuk süresi, ücret, GPS konumu) **GİB Teknolojiye elektronik ortamda bildirilir**. - **Köprü/otoyol ücretleri**: Tahsil edilen tutar, **ayrı bir satırda** fiş/e-Belgede gösterilir ve GİB’e raporlanır. - **Kartla Ödeme Zorunluluğu**: - Mükellefler, **TMC kullanmaya başladıkları tarihten itibaren 15 gün içerisinde** en az bir banka/kuruluşla **üye işyeri anlaşması** yaparak kartla ödeme kabul etmelidir. - Anlaşma yapılmazsa, TMC **15 gün içerisinde pasifleştirilir**. --- ### **#### Tahsilat Süreçleri** - **Kartla Tahsilat**: - TMC’ler **EFT-POS özelliği** ile çalışır. **Banka POS harcama bilgileri** otomatik olarak belgeye entegre edilir. - **Seyyar/masaüstü EFT-POS, Soft-POS, sanal POS** gibi cihazlar **yasaklanmıştır**. Sadece **onaylı TMC** kullanılır. - **Nakit Tahsilat**: - TMC’den **fiş/e-Belge** düzenlenir. **Fatura haddinin üzerinde** veya talep halinde **TCKN/VKN zorunludur**. - **Tahsilat Kaydının Bildirimi**: - TMC’den gerçekleştirilen işlemler **anlık/periyodik** olarak GİB’e bildirilir. **Format ve standartlar** dijital.gib.gov.tr’de yayımlanan kılavuzlara uygun olmalıdır. --- ### **#### Tebligat Süreçleri** - **Elektronik Tebligat**: - TMC kullanma zorunluluğuna uyulmaması halinde, **213 sayılı Kanun’un ceza hükümleri** uygulanır. - **Pasifleştirilen TMC’ler**: Üye işyeri anlaşması yapılmayan mükelleflere ait TMC’ler **15 gün sonra kapatılır**, yükümlülük yerine getirildiğinde tekrar aktifleştirilir. - **Bildirim Yükümlülükleri**: - **Taksimetre üreticileri**: Yolculuk verilerini **periyodik** olarak GİB’e bildirir. - **Uygulama üzerinden taksi çağıranlar**: - Taksi ve banka hesap bilgilerini **15 gün içerisinde** Dijital Vergi Dairesi’ne bildirir. - İşlem bilgilerini **elektronik ortamda** GİB’e aktarır. --- --- ## **### 2. DENETİM VE RİSK ALANLARI** ### **#### Gri Alanlar ve Usulsüzlük Riskleri** - **Cihaz Onayı ve Kayıt Süreçleri**: - **Onaysız TMC kullanımı**: Üreticilerin **Bakanlık onayı almadan** cihaz satması, devretmesi veya kullanması **yasaktır**. - **Sicil numarası manipülasyonu**: TMC’lerin **değiştirilemez/ silinemez sicil numarası** zorunluluğuna rağmen, **yetkisiz müdahale** riski bulunur. - **Hurdaya ayrılan cihazların yeniden kullanımı**: Hurdaya ayrılan TMC’lerin **ruhsatnamesi iptal edilir**, ancak **kaçak kullanım** riski mevcuttur. - **Belge Düzenleme ve Bildirimler**: - **Fiş/e-Belge’de eksik bilgi**: TCKN/VKN bilgisi **fatura haddinin üzerinde** veya talep halinde zorunlu olmasına rağmen, **yanlış/eksik girilmesi** riski vardır. - **Köprü/otoyol ücretlerinin ayrı gösterilmemesi**: Tutarın **toplu olarak** fişte yer alması **vergi kaybına** yol açabilir. - **GPS verilerinin tutulmaması**: TMC’lerin **konum verilerini** saklamama durumu, **hizmetin gerçekliği** konusunda şüphe yaratabilir. - **Kartla Ödeme Zorunluluğu**: - **Üye işyeri anlaşması yapılmaması**: Mükelleflerin **15 gün içinde** anlaşma yapmaması halinde TMC’lerin **pasifleştirilmesi** gerekir. Ancak **gecikmeler** yaşanabilir. - **alternatif ödeme sistemleri**: **Seyyar POS, sanal POS** gibi yasak cihazların kullanılma riski bulunur. - **Veri Güvenliği ve Paylaşımı**: - **Hassas verilerin üçüncü taraflarla paylaşılması**: TMC’lerin **mali/finansal verileri** **çevrimiçi/çevrimdışı** olarak paylaşılması **yasaktır**. Bu kuralın ihlali **cezai müeyyide** gerektirir. --- ### **#### Denetim Odak Noktaları** - **TMC ve Taksimetre Entegrasyonu**: - Taksimetre ve TMC’nin **eş zamanlı çalışması** zorunludur. **Bağımsız kullanım** yasaktır. - **Arıza durumunda**: Taksimetre **72 saat** tek başına kullanılabilir, ancak veriler **TMC’ye otomatik aktarılmalıdır**. Bu sürenin aşıldığı durumlarda **kaçak hizmet** riski bulunur. - **Satış ve Devir İşlemleri**: - **Kullanılmış TMC satışı**: Satıcı ve alıcı **bersaber Taksi Mali Cihaz üreticisine/yetkili servise** başvurmalıdır. **Kayıt dışı devirler** denetlenmelidir. - **Aktivasyon/kapatma kayıtları**: Sistemde **anlık bildirim** zorunluluğu bulunur. **Gecikmeler** veya **yanlış kayıtlar** usulsüzlük olarak değerlendirilir. - **Servis ve Bakım Hizmetleri**: - **Yetkisiz servisler**: TMC’lerin **sadece onaylı servisler** tarafından bakım/onarım görmesi gerekir. **Yetkisiz müdahaleler** cihazın onayını iptal ettirebilir. - **72 saatlik arıza süresi**: Servislerin **48 saat içinde** tamir etmesi zorunludur. Aksi halde **hizmet aksaması** denetlenmelidir. --- --- ## **### 3. SİSTEMSEL VE İDARİ İŞLEMLER** ### **#### VEDOP/Sistem Kayıtları** - **TMC Kayıt Süreçleri**: - Üreticiler, **imal/ithal edilen TMC’leri** GİB Teknolojiye **marka, model, firma kodu, sicil numarası** ile bildirir. - **Satış aktivasyonu**: - Satış öncesi **sistem kontrolleri** yapılır. - Satış sonrası **alıcı VKN/TCKN, plaka, adres** bilgileri sisteme girilir. - **Kapatma/hurda işlemleri**: - Kapatılan TMC’lere **"KAPATMA"**, hurdaya ayrılanlara **"HURDA"** şerhi düşülür. - **Hurda TMC’ler** tekrar kullanılmaz, ruhsatnamesi iptal edilir. - **Servis Kayıtları**: - Yetkili servislerin **mükellefiyet bilgileri** ve **personel kimlikleri** sisteme kaydedilir. - Servis personeline **tanıtıcı yetki belgesi** verilir. --- ### **#### İç Yazışmalar ve Mükellef Sorguları** - **Mükellef Bilgilendirmesi**: - TMC kullanım zorunluluğu, **1/9/2026** (mevcut mükellefler) ve **1/1/2027** (yeni plaka alanlar) tarihlerine kadar **uygulamaya alınır**. - **Yeni mükellefler** veya **taksimetre değiştirenler**, **30 gün içerisinde** TMC kullanmaya başlamalıdır. - **Kartla ödeme zorunluluğu**, TMC kullanımının ardından **15 gün içerisinde** yerine getirilmelidir. - **Sık Sorulan Sorular (SSS) ve Yönlendirmeler**: - **TMC onay süreci**: Üreticiler **dijital.gib.gov.tr**’de yayımlanan kılavuzlara başvurmalıdır. - **Arıza durumunda belge düzenleme**: Taksimetre **72 saat** tek başına kullanılabilir, ancak **diğer belgeler (fatura, perakende satış fişi)** ile belgelendirme zorunludur. - **Veri aktarım formatları**: Bildirimler **GİB’in belirlediği standartlara** uygun olmalıdır. --- ### **#### Operasyonel Detaylar** - **TMC ve Taksimetre Teknik Özellikleri**: - **Bağlantı zorunluluğu**: Taksimetre ve TMC **eş zamanlı** çalışmalıdır. **Manuel tutar girişi yasaktır**. - **GPS entegrasyonu**: TMC, **konum ve zaman verilerini** saklamalıdır (taksimetrede GPS varsa, TMC’de zorunlu değildir). - **Şifreli iletişim**: TMC ve taksimetreler **Başkanlık tarafından geliştirilen protokoller** ile haberleşmelidir. - **Bildirim Periyotları**: - TMC üreticileri ve taksimetre üreticileri, **GİB’in belirleyeceği periyotlarda** verileri elektronik ortamda bildirmelidir. - **Uygulama üzerinden taksi çağıranlar**, **15 gün içerisinde** mükellef bilgilerini Dijital Vergi Dairesi’ne bildirmelidir. - **Cezai İşlemler**: - **213 sayılı Kanun’un ceza hükümleri** uygulanır: - **Onaysız cihaz kullanımı** - **Belge düzenleme yükümlülüğüne aykırılık** - **Veri bildirimlerinde eksiklik/yanlışlık** - **Kartla ödeme zorunluluğuna uymama** --- --- ## **### 4. EK ARAŞTIRMA (Gerekli Görülmedi)** - Tebliğ, **Vergi Usul Kanunu’nun 149, Mükerrer 242 ve Mükerrer 257. maddelerine** dayanmaktadır. - **Resmi Gazete** ve **dijital.gib.gov.tr**’de yayımlanan **teknik kılavuzlar** incelenmelidir. - **TÜBİTAK ve TSE** tarafından yapılan **teknik testler** ve **onay süreci** detaylı olarak takip edilmelidir.

Etki ve Uygulama Değerlendirmesi

# **591 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği Değerlendirmesi** --- ## **1. DÜZENLEMENİN AMACI** ### **Hedeflenme Noktaları** - **Kayıtlı ekonominin desteklenmesi**: - Taksimetre ve **Taksi Mali Cihaz (TMC)** entegrasyonu ile nakit ödemelerin azaltılması, elektronik izlenebilirlik sağlanması. - **Kartla ödeme zorunluluğu** (Madde 12) ile kayıt dışı ekonomiye karşı mücadele. - **Belge düzenine uyum**: - **Bütünleşik fiş/e-Belge** mekanizması (Madde 13) ile hizmet bedellerinin otomatik belgelendirilmesi. - Fatura yerini geçen belgelerin (perakende satış vesikası) kullanımının yaygınlaştırılması. - **Vergi tabanının genişletilmesi**: - Taksicilik sektöründe **vergi kaçakçılığının önlenmesi** (nakit ödemelerin izlenememesi sorunu). - **GPS ve konum verisi** (Madde 5/7-g) ile hizmetlerin coğrafi ve zaman bazında takibi. - **Yatırım teşviki**: - **Doğrudan hedef değil**, ancak TMC üreticilerine ve entegratörlere yeni bir pazar alanı oluşturulması (Madde 4-5). - **Ödeme sistemleri** (bankalar, fintech şirketleri) için altyapı talebi artışı. --- ## **2. PİYASA VE SEKTÖREL ETKİLER** ### **Kısa Vadeli Etkiler** - **Taksiciler**: - **Mali yük**: TMC alım, bakım ve üye işyeri anlaşması (POS entegrasyonu) maliyetleri. - **Operasyonel uyum sorunları**: Eski taksimetre sistemlerine adaptasyon sürecinde aksamalar. - **Psikolojik direnç**: Nakit ödemeye alışık olan sürücüler ve yolcular arasında direniş olabilir. - **TMC Üreticileri & Teknoloji Sağlayıcıları**: - **Pazar genişlemesi**: Onaylı cihaz üretimi ve servis hizmetleri için yeni fırsatlar. - **Rekabet baskısı**: TÜBİTAK/TSE onay sürecinin uzunluğu ve maliyeti, küçük üreticileri dışlayabilir. - **Bankalar & Ödeme Kuruluşları**: - **Kartla ödeme hacminde artış**: Taksicilik sektöründe nakit dışı işlemlerin zorunlu hale gelmesi. - **Üye işyeri anlaşmaları**: Bankalar, taksicilerle anlaşma yapmak için rekabet edecek. ### **Orta/Uzun Vadeli Etkiler** - **Sektörel Dönüşüm**: - **Dijitalleşme**: Taksicilik sektöründe **finansal izlenebilirlik** artacak, vergi denetimi kolaylaşacak. - **Platformlaştırma**: Uygulama üzerinden taksi çağırma hizmetleri (Madde 16/5-6) ile **gig economy** entegrasyonu hızlanabilir. - **Rekabet avantajı**: Kartla ödeme kabul eden taksiler, müşteri tercihinde öne çıkabilir. - **Mükellef Davranışı**: - **Vergi uyumu artışı**: Otomatik belge düzenleme ile **vergi kaçakçılığı azalacak**. - **Nakit kullanımın azalması**: Yolcuların kartla ödeme alışkanlığı gelişecek. - **Piyasa Konsolidasyonu**: - **Büyük TMC üreticileri** (onay sürecini geçebilenler) pazarı domine edebilir. - **Küçük taksi işletmeleri** için maliyetler artabilecek, sektörde **ölçek ekonomisi** önem kazanabilir. --- --- ## **3. HUKUKİ VE YAPISAL DEĞERLENDİRME** ### **Güçlü Yönler** - **Kanunilik İlkesi Uyumu**: - **VUK Madde 149, 242, 257**’ye dayanarak **yetki çerçevesi net** (elektronik cihaz kullanma zorunluluğu, belge düzeni). - **İdari usul kuralları**: Onay süreçleri, teknik kılavuzlar ve GİB denetimiyle **şeffaflık** sağlanmış. - **Vergi Tekniği**: - **Otomatik belge oluşturma**: Fiş/e-Belge entegrasyonu ile **insan hatası riski azaltılmış**. - **GPS ve konum verisi**: Hizmetin gerçekleştiği yer ve zamanın doğrulanması **vergi denetimini güçlendirmiş**. - **Bütünleşik sistem**: Taksimetre + TMC + POS entegrasyonu ile **veri tutarlılığı** sağlanmış. - **Vergi Barışı & Uyuşmazlık Potansiyeli**: - **Geçiş süresi tanınması** (1 Eylül 2026’ya kadar uyum süreci) **mükelleflere adaptasyon imkanı** sunmuş. - **Cezai müeyyide** (Madde 15) **deterjan etkisi** yaratabilir, ancak **uygulamanın adil olması** için denetim mekanizmaları kritiktir. ### **Zayıf Yönler & Riskler** - **Uygulama Karmaşıklığı**: - **Çoklu aktör sorunu**: Taksiciler, TMC üreticileri, taksimetre üreticileri, bankalar, GİB arasındaki koordinasyon zorluğu. - **Teknik altyapı yetersizlikleri**: Bazı bölgelerde **internet bağlantısı sorunları** (Madde 14/1) TMC’nin sürekli çevrimiçi olmasını engelleyebilir. - **Maliyet Yükü**: - **Küçük taksiciler** için TMC alım ve bakım maliyetleri **ağır olabilir**. - **Üye işyeri anlaşması zorunluluğu** (Madde 12/4) bankalar tarafından **yüksek komisyon oranları** dayatılmasına yol açabilir. - **Vergi Adaleti Sorunları**: - **Eşitsizlik**: Büyük taksi filoları için ölçek ekonomisi sağlanabilirken, **bireysel taksiciler** için maliyetler orantısız olabilir. - **Nakit ödemelerin tamamen yasaklanmaması**: Yolcuların **nakit ödeme tercihi** devam ederse, kayıt dışılık tamamen ortadan kalkmayabilir. - **Hukuki Belirsizlikler**: - **Veri gizliliği**: GPS ve konum verilerinin **KVKK uyumu** tartışmalı olabilir (Madde 5/7-g). - **Cihaz onay sürecinin uzunluğu**: TÜBİTAK/TSE testleri **bürokratik gecikmelere** yol açabilir. - **Yargı Uyuşmazlıkları Potansiyeli**: - **Cezaların orantısızlığı**: VUK cezaları **ağır olabilir**, özellikle küçük mükellefler için. - **TMC arızaları**: 72 saatlik taksimetre kullanım izni (Madde 11/4) **belge düzenleme sorunlarına** yol açabilir. --- --- ## **4. EK ARAŞTIRMA VE ÖNERİLER** ### **Resmi Gazete & Mevzuat Analizi** - **Yürürlük Tarihi**: Tebliğ **2024 yılında yayınlanmış** (resmi gazete tarihi belirsiz, ancak GİB sitesine göre **2024/05** civarı). - **Geçiş Süreleri**: - **1 Eylül 2026**: Mevcut taksiciler için TMC kullanım zorunluluğu. - **1 Ocak 2027**: Yeni plaka alan taksiler için TMC zorunluluğu. - **15 günlük üye işyeri anlaşması süresi** (Madde 12/4-5): Bankalarla anlaşma yapılmazsa cihaz pasifleştiriliyor. ### **Öneriler** - **Mali Destek Mekanizmaları**: - **Küçük taksiciler** için TMC alımında **vergi indirimi** veya **subsidi** sağlanabilir. - **Bankalarla komisyon oranları** için **tavan fiyat** belirlenebilir. - **Teknik Altyapı İyileştirmeleri**: - **Çevrimdışı moda izin**: İnternet bağlantısı olmayan bölgelerde **veri saklama ve sonradan senkronizasyon** imkanı. - **Vergi Adaleti**: - **Nakit ödemelerin kademeli azaltılması**: Tamamen yasaklamak yerine **teşvikler** (örn. kartla ödeme yapan yolculara indirim) uygulanabilir. - **Denetim & Yaptırım Dengesi**: - **İlk aşamada uyarı sistemi**: Cezalar yerine **eğitim ve uyum programları** önerilebilir. - **TMC üreticilerine sorumluluk yükleme**: Arızalı cihazlardan kaynaklı belge eksikliklerinde **üreticiler de sorumlu tutulabilir**. --- --- **Sonuç**: Tebliğ, **kayıt dışılıkla mücadele** ve **vergi tabanını genişletme** hedeflerine odaklanmış, ancak **uygulama karmaşıklığı** ve **maliyet yükü** gibi riskler barındırıyor. **Dijitalleşme** ve **izlenebilirlik** açısından olumlu, ancak **adil uygulama** ve **mükellef kolaylığı** için ek önlemlere ihtiyaç var.

İşlem