213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesinin birinci fıkrasında, "Bilanço esasına göre defter tutan Gelir ve Kurumlar Vergisi mükellefleri (İmtiyazlı şirketler ve dar mükellefler hariç; kollektif, adi komandit ve adi şirketler dahil) bilançolarına dahil amortismana tabi iktisadi kıymetleri ve bu kıymetler üzerinden ayrılmış olup bilançolarının pasifinde gösterilen amortismanları, her hesap dönemi sonu itibariyle aşağıdaki şartlarla yeniden değerleyebilirler..." denilmektedir.
Aynı maddenin 10 uncu bendinde ise değerlemede esas alınacak yeniden değerleme oranının her yıl Aralık ayı içinde Maliye ve Gümrük Bakanlığınca ilan edileceği hükmü yer almaktadır.
Bu hüküm uyarınca, yeniden değerleme oranı 1991 yılı için % 54,1 (Yüzde ellidört virgül bir) olarak tespit edilmiştir.
Yeniden değerlemenin usul ve esaslarına ilişkin açıklamalar daha önce yayınlanmış bulunan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğlerinde yapılmıştır.
Öte yandan, aynı Kanunun anılan maddesinin son bendinde "Yeniden değerlemeye ilişkin diğer hususları tespit etmeye, gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri için yukarıdaki esaslar dışına çıkan uygulamalar ile devir ve nevi değiştirmeleri önleyici düzenlemeler getirmeye Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir." hükmü yer almaktadır.(*)
Bu hükmün, Bakanlığımıza tanıdığı yetkiye dayanılarak, aşağıdaki düzenlemeler yapılmıştır.
1 - 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 1 inci maddenin (E) bendi ve aynı Kanunun mükerrer 6 ncı maddesinde sayılan iş ortaklıkları, belli bir işin birlikte yapılmasını taahhüt eden kuruluşlar olduklarından uzun süreli bir faaliyetleri olmaması nedeniyle yeniden değerleme yapamayacaklardır.(**)
2 _ İtfa süresi tamamlanmış bulunan iktisadi kıymetlerin yeniden değerlemeye tabi tutulmaları halinde süresiz olarak amortisman uygulanması gibi bir sonuç ortaya çıkacağından bu tür iktisadi kıymetler, yeniden değerleme kapmasına girmeyecektir.
Öte yandan, kurumlar vergisi mükelleflerinin yeniden değerleme işlemlerinin, yeminli mali müşavirlerce tasdikine ilişkin usul ve esaslar 2 sıra numaralı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği ile 207 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği 22/2/1990 gün ve 20441 ve 4/12/1990 gün ve 20715 sayılı Resmi Gazete'lerde yayımlanmış ve gerekli açıklamalar yapılmıştır.
Tebliğ olunur.
(*) 219 No.lu Tebliğle yeni oran belirlenmiştir.
(**) 231 No.lu Tebliğle kaldırılmıştır.