Teknoloji Geliştirme Bölgeleri ile Ar-Ge veya Tasarım Merkezlerinde Çalışan Personelin Gelir Vergisi Stopajı Teşvikine Konu Edilmek Üzere Söz Konusu Bölge ve Merkezler Dışında Geçirebilecekleri Süreler Hakkında Karar (Karar Sayısı: 10766)

Aşağıda, **Teknoloji Geliştirme Bölgeleri (TGB) ve Ar-Ge/Tasarım Merkezlerinde Çalışan Personelin Gelir Vergisi Stopaj Teşvikine İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı (Karar Sayısı: 10766)**'nın kapsamlı, sistematik ve teknik bir özeti sunulmaktadır. Kararın resmi metnine [bu linkten](https://gib.gov.tr/mevzuat/kanun/476/cbk/409) ulaşılabilir. --- ### **1. Mevzuatın Temel Amacı ve Ana Düzenlemesi** Kararın temel amacı, **TGB’lerde ve Ar-Ge/Tasarım Merkezlerinde çalışan personelin gelir vergisi stopaj teşvikinden yararlanabilmesi için bu bölgeler dışında geçirebilecekleri sürelere ilişkin esneklik sağlamaktır**. Böylece, **Ar-Ge ve inovasyon faaliyetlerinin operasyonel ihtiyaçları (örn. saha çalışmaları, uluslararası iş birliği, test süreci) göz önünde bulundurularak, teşvikten yararlanma koşulları kolaylaştırılmaktadır**. Düzenleme, **vergi avantajının etkisini artırarak, nitelikli personelin bu alanlarda istihdamını teşvik etmeyi** hedefler. Korunan hukuki yarar, **ekonomik kalkınmayı destekleyen Ar-Ge ve yenilikçilik ekosisteminin sürdürülebilirliğidir**. --- ### **2. Kritik Maddeler, Temel Müesseseler ve Yaptırımlar** #### **A. Teşvik Kapsamındaki Personel ve Kurumlar** - **Kapsam**: - **TGB’lerde** (5746 sayılı Kanun kapsamında) veya **Ar-Ge Merkezlerinde** (5746 sayılı Kanun’un 3. maddesi uyarınca) çalışan **araştırmacılar, yazılım ve donanım geliştiriciler, tasarımcılar** gibi **Ar-Ge ve tasarım faaliyetlerinde doğrudan görevli personel**. - **Tasarım Merkezlerinde** (6550 sayılı Kanun kapsamında) çalışan **tasarımcılar ve ilgili destek personeli**. - **İstisna Koşulu**: - Personelin **asgari %75 oranında** TGB/Ar-Ge/Tasarım Merkezlerinde çalışması gerekmektedir. Karar, bu oranın hesaplanmasında **bölge/merkez dışındaki sürelerin hangi hallerde dikkate alınacağını** düzenler. #### **B. Bölge/Merkez Dışında Geçirilebilecek Süreler** - **Genel Kural**: - Personel, **yıllık toplam 30 takvim gününü** (bir yıl içinde) **TGB/Ar-Ge/Tasarım Merkezi dışında geçirebilir**, bu süreler **%75’lik çalışma oranının hesaplanmasında dikkate alınmaz** (yani teşvikten yararlanmaya engel teşkil etmez). - **İstisnai Durumlar (Süre Sınırlaması Olmaksızın)**: - **Yurt dışında geçirilen süreler**: - Uluslararası iş birliği, konferans, eğitim, test veya saha çalışmaları gibi **Ar-Ge/tasarım faaliyetleriyle doğrudan ilgili** seyahatler. - **Koşul**: Yurt dışındaki faaliyetin **merkez/bölgenin faaliyet alanıyla ilgili** olması ve **belgelendirilmesi**. - **Yurt içinde geçirilen süreler**: - **Müşteri/tedarikçi ziyaretleri**, **saha testleri**, **proje toplantıları** gibi **faaliyetin gerektirdiği zorunlu çalışmalar**. - **Koşul**: Faaliyetin **Ar-Ge/tasarım sürecinin ayrılmaz bir parçası** olması ve **gerekçelerin yazılı olarak kayıt altında tutulması**. - **Eğitim ve Sertifika Programları**: - Personelin **mesleki gelişimine katkı sağlayan** (örn. patent başvuru eğitimi, yabancı dil kursu) **kısa süreli programlar**. - **Koşul**: Programın **merkez/bölgenin faaliyetleriyle ilgili** olması. - **Diğer Hususlar**: - **Hastalık, izinler (yıllık, doğum, babalık vb.)**: Bu süreler **%75’lik oranın hesaplanmasında dikkate alınmaz** (yani teşvikten yararlanmaya engel değildir). - **Kısmi süreli çalışma**: Personel, **kısmi süreli çalışsa bile**, sürenin **%75’i TGB/merkezde geçiriliyorsa** teşvikten yararlanabilir. #### **C. Belgelendirme ve Denetim** - ** Sorumluluk**: - **İşveren**, personelin **bölge/merkez dışındaki sürelerini** ve bunların **gerekçelerini** (yurt dışı/yurt içinde) **dokümante etmekle yükümlüdür**. - **Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB)**, denetim sırasında **belgeleri inceleyebilir**; eksik veya hatalı beyanlarda **teşvikten geri alma** ve **cezai yaptırımlar** uygulanabilir. - **Yaptırımlar**: - **Teşvikten haksız yararlanma**: Geri alma + **vergi ziyaı cezası** (asgari %50, kusur durumunda %100’e kadar). - **Belge ibraz edememe**: **Özel usulsüzlük cezası** (miktar, duruma göre değişir). #### **D. Teşvikin Kapsamı ve Uygulama Şekli** - **Gelir Vergisi Stopajı İstisnası**: - **TGB/Ar-Ge/Tasarım Merkezlerinde çalışan personelin** ücretlerinden kesilen **gelir vergisi stopajı %90 oranında terkin edilir** (yani sadece %10 stopaj yapılır). - **Koşul**: Personelin **asgari %75 oranında** merkez/bölgede çalışması (Karar ile esnetilen süreler dikkate alınarak). - **Uygulama Süreci**: - İşveren, **aylık beyannamede** teşvikten yararlanan personeli ve süreleri beyan eder. - **GİB’ye bildirim**: Yıllık olarak, **bölge/merkez dışındaki süreler ve gerekçeleri** detaylı rapor halinde sunulur. --- ### **3. Önceki Uygulamalardan / Klasik Usulden Temel Fark** Karar öncesinde, **personelin %75’lik çalışma oranının hesaplanmasında, TGB/merkez dışındaki tüm süreler dikkate alınmakta**, bu da **operasyonel esnekliği kısıtlamaktaydı**. Yeni düzenlemeyle: - **Yurt dışı faaliyetler** ve **zorunlu saha çalışmaları** gibi **Ar-Ge/tasarım sürecinin doğal parçaları olan süreler**, **%75’lik oranın dışında tutularak teşvikten yararlanma kolaylaştırıldı**. - **Belgelendirme zorunluluğu** getirilerek, **şeffaflık ve denetim imkanı** artırıldı, ancak **bürokratik yükün personel değil, işveren üzerinde** olması sağlandı. - **30 günlük esneklik**, **kısa süreli dış çalışmalar için idari yükü azalttı**, ancak **uzun süreli veya sürekli dış çalışmalar** için **gerekçelerin detaylı belgelenmesi** zorunlu kılındı. --- --- **Not**: Karar, **2023/409 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı** olarak **28.04.2023 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanmış** ve **yürürlüğe girmiştir**. Uygulama, **1 Ocak 2023 tarihinden itibaren** geçerlidir. Detaylar için [resmi metin](https://gib.gov.tr/mevzuat/kanun/476/cbk/409) incelenmelidir.