TÜRK PARASININ KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA KANUN İLE BAZI KANUNLARDA VE 635 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMEDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN

Mevzuat Listesine Dön

Madde 4

4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 131 inci maddesinin ikinci fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir.

“Şu kadar ki yoklama fişinin, bu Kanunun 132/A maddesi kapsamında, koordinat bazlı konum bilgisini ve yoklama yapılan yere ilişkin fotoğrafları içerecek şekilde elektronik ortamda tanzim edildiği durumlarda polis, jandarma, muhtar veya ihtiyar meclisi üyelerinin imzası aranmaz.”



Madde 5

213 sayılı Kanunun ek 13 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “160” ibaresi “300” şeklinde ve “%20’sini” ibaresi “%40’ını” şeklinde değiştirilmiştir.



Madde 6

25/10/1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir.

“o) 4760 sayılı Kanuna ekli (II) sayılı listenin 87.03 G.T.İ.P. numarasında yer alan “- Yük taşımasında kullanılıp azami ağırlığı 3,5 tonu aşmayan ve yolcu taşıma kapasitesi (Yolcu taşıma kapasitesi sürücü dahil toplam yolcu sayısının 70 kilogramla çarpılması suretiyle hesaplanır. Bu hesaplamada koltuk olmasa dahi, koltuk montajı için bulunan sabit tertibatlar da koltuk olarak dikkate alınır) istiap haddinin (bir aracın güvenle taşıyabileceği sürücü ve yolcu dahil toplam yük ağırlığı) %50’sinin altında olan motorlu araçlardan (bütün tekerlekleri motordan güç alan veya alabilenler, binek otomobilleri, steyşın vagonlar, yarış arabaları, arazi taşıtları hariç)” satırındaki motorlu taşıtlar ile 87.04 ve 87.11 G.T.İ.P. numaralarında yer alan taşıtların, münhasıran millî savunma ve iç güvenlik ihtiyaçlarında kullanılmak üzere Millî Savunma Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Savunma Sanayii Başkanlığı ve Millî İstihbarat Teşkilatı Başkanlığına teslimi,”



Madde 7

3065 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin (4) numaralı fıkrasının (p) bendine “mülkiyetindeki taşınmazların” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve Vakıflar Genel Müdürlüğünün yönettiği ve temsil ettiği mazbut vakıfların mülkiyetinde bulunan taşınmazların” ibaresi eklenmiştir.



Madde 8

3065 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir.

“ç) 4760 sayılı Kanunun 16 ncı maddesinin (4) numaralı fıkrası uyarınca teminat karşılığı ithal edilen malın teminatının hesaplanmasına esas özel tüketim vergisi tutarı.”



Madde 11

26/6/2001 tarihli ve 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununun geçici 2 nci maddesinin üçüncü fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “ücretleri üzerinden asgari geçim indirimi uygulandıktan sonra hesaplanan gelir vergisi;” ibaresi “ücretlerinin brüt asgari ücretin kırk katını aşmayan kısmı üzerinden hesaplanan gelir vergisinden 193 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (18) numaralı bendinde düzenlenen asgari ücret istisnasına isabet eden vergi düşüldükten sonra kalan vergi tutarı;” şeklinde ve aynı fıkranın ikinci cümlesinde yer alan “düzenlenen kağıtlar” ibaresi “düzenlenen kağıtların brüt asgari ücretin kırk katını aşmayan kısmı” şeklinde değiştirilmiştir.



Madde 13

6/6/2002 tarihli ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendine aşağıdaki alt bent eklenmiştir.

“ç) (II) sayılı listede yer alan ve yerli katkı oranı en az %40 olan mallar ile 87.03 G.T.İ.P. numarasında yer alan “- Yük taşımasında kullanılıp azami ağırlığı 3,5 tonu aşmayan ve yolcu taşıma kapasitesi (Yolcu taşıma kapasitesi sürücü dahil toplam yolcu sayısının 70 kilogramla çarpılması suretiyle hesaplanır. Bu hesaplamada koltuk olmasa dahi, koltuk montajı için bulunan sabit tertibatlar da koltuk olarak dikkate alınır) istiap haddinin (bir aracın güvenle taşıyabileceği sürücü ve yolcu dahil toplam yük ağırlığı) %50’sinin altında olan motorlu araçlardan (bütün tekerlekleri motordan güç alan veya alabilenler, binek otomobilleri, steyşın vagonlar, yarış arabaları, arazi taşıtları hariç)” satırındaki motorlu taşıtların, 87.04 ve 87.11 G.T.İ.P. numaralarında yer alan taşıtların, Millî Savunma Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Savunma Sanayii Başkanlığı ve Millî İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı tarafından münhasıran millî savunma ve iç güvenlik ihtiyaçlarında kullanılmak üzere ilk iktisabı,”



Madde 14

4760 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin (2) numaralı fıkrasının (c) bendine “motor gücü,” ibaresinden sonra gelmek üzere “motor silindir hacmi, menzili, batarya kapasitesi,” ibaresi eklenmiştir.



Madde 15

4760 sayılı Kanuna ekli (II) sayılı listenin;

a) 87.03 G.T.İ.P. numarasında yer alan “- Diğerleri” satırı altındaki bazı malların özel tüketim vergisi oranları ile özel tüketim vergisi oranlarına esas özel tüketim vergisi matrahları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

b) 87.04 G.T.İ.P. numarasında yer alan “- Diğerleri” satırından sonra gelmek üzere karşısında gösterilen oranıyla birlikte aşağıdaki satır eklenmiştir.



Madde 18

13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 32/A maddesinin birinci fıkrasında yer alan “bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen ve Ekonomi Bakanlığı tarafından teşvik belgesine bağlanan yatırımlardan elde edilen kazançlar” ibaresi “32 nci madde kapsamında kurumlar vergisi oranı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından düzenlenen yatırım teşvik belgesi kapsamında gerçekleştirilen yatırımlardan elde edilen kazançlara” şeklinde, “indirimli oranlar üzerinden kurumlar vergisine tabi tutulur” ibaresi “, indirim hakkının kullanılabileceği ilk hesap dönemi dahil en fazla on hesap dönemi %60 indirimli olarak uygulanır” şeklinde değiştirilmiş, fıkraya aşağıdaki cümle eklenmiş, ikinci ve üçüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, beşinci fıkrasına “ikinci” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve üçüncü” ibaresi eklenmiş, altıncı fıkrasında yer alan “ikinci” ibaresi “üçüncü” şeklinde değiştirilmiş, onuncu fıkrasına “belirlemeye” ibaresinden sonra gelmek üzere “Hazine ve” ibaresi eklenmiştir.

“Ancak, kazanç bulunmasına rağmen yararlanılmayan yatırıma katkı tutarları müteakip dönemlerde dikkate alınmaz.”

“(2) Bu maddenin uygulamasında yatırıma katkı tutarı, indirimli kurumlar vergisi uygulanmak suretiyle tahsilinden vazgeçilen vergi yoluyla yatırımların Devletçe karşılanacak tutarını, bu tutarın yapılan toplam yatırıma bölünmesi suretiyle bulunacak oran ise yatırıma katkı oranını ifade eder. Yatırımın tamamlanması şartıyla, indirimli kurumlar vergisi uygulanmak suretiyle yararlanılan kısmı hariç olmak üzere kalan yatırıma katkı tutarı, yatırımın tamamlandığı hesap dönemini izleyen yıllarda Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre bu yıllar için belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak dikkate alınır.

(3) Cumhurbaşkanı;

a) İstatistikî bölge birimleri sınıflandırması ile kişi başına düşen millî gelir veya sosyoekonomik gelişmişlik düzeylerini dikkate almak suretiyle illeri ve ilçeleri gruplandırmaya ve bu gruplar, Gökçeada ve Bozcaada’da yapılan yatırımlar, sektörler, teknoloji alanları, Ar-Ge veya tasarım faaliyetleri, sanayi bölgeleri, kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri veya oluşturulacak teşvik programları itibarıyla teşvik edilecek yatırım konularına ilişkin yatırım ve istihdam büyüklüklerini belirlemeye,

b) (a) bendinde belirtilen yatırımlar için yatırıma katkı oranını %50’yi geçmemek üzere belirlemeye,

c) Yatırım teşvik belgesi kapsamında bu maddeye göre hesaplanacak yatırıma katkı tutarına mahsuben, toplam yatırıma katkı tutarının %50’sini ve hak edilen yatırıma katkı tutarını geçmemek üzere; indirim hakkının kullanılabileceği ilk hesap dönemi dahil dördüncü hesap döneminin sonuna kadar kurumun diğer faaliyetlerinden elde edilen kazançlarına indirimli kurumlar vergisi oranı uygulatmak suretiyle yatırıma katkı tutarını kısmen kullandırmaya ve bu oranı sıfıra kadar indirmeye,

ç) Yatırım harcamaları içindeki arsa, bina, kullanılmış makine, yedek parça, yazılım, patent, lisans ve know-how bedeli gibi harcamaların oranlarını ayrı ayrı veya topluca sınırlandırmaya,

d) 6745 sayılı Kanun kapsamındaki yatırımlar için, birinci fıkra ile (c) bendindeki süreleri bir katına kadar, (c) bendindeki oranı %100’e kadar artırmaya,

yetkilidir.”

Kanunun tümüne ulaşmak için tıklayınız.



Resmî Bilgi Uyarısı: Bu içerikler Resmî Gazete ve Gelir İdaresi Başkanlığı kamu arşivinin yerel kopyasıdır. Resmî ve hukuki işlemlerde Resmî Gazete yayımı esastır.

Üyelik Girişi Gereklidir

Mevzuata özel AI Vergi Forumu tartışmalarına katılmak ve mevzuatları kişisel çalışma profilinize kaydetmek için ücretsiz üye olun veya giriş yapın.

AI Vergi Forumu: TÜRK PARASININ KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA KANUN İLE BAZI…

Bu mevzuat maddesi, fıkra istisnaları ve uygulama esaslarına dair uzman tartışma ve AI ön analiz alanı.

Mevzuat Tartışmaları

Yükleniyor...

Yeni Tartışma / Soru Aç

Yapay Zekâ Mevzuat Analizi & Yorumu: TÜRK PARASININ KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA KANUN İLE BAZI…

Bu analiz platformun yapay zekâ mevzuat motoru tarafından gerekçeli olarak üretilmiştir.

Yapay Zekâ Genel Özeti

### Mevzuatın Temel Amacı ve Ana Düzenlemesi Bu düzenleme; vergi, kamu alacakları ve teşvik mekanizmalarında dijitalleşmenin ve etkinliğin artırılması, savunma ile iç güvenlik ihtiyaçlarının vergisel açıdan desteklenmesi, Ar-Ge ve teknoloji bölgelerindeki istisna uygulamalarının güncellenmesi ile yatırım teşvik sisteminin daha rasyonel ve öngörülebilir bir yapıya kavuşturulmasını amaçlamaktadır. Getirilen ana sistem, vergi idaresinin denetim süreçlerini teknolojik imkanlarla hızlandırırken, stratejik sektörler ve güvenlik harcamalarında vergisel yüklerin azaltılmasını ve yatırım teşviklerinde katkı tutarlarının kullanım esaslarının yeniden yapılandırılmasını sağlamaktadır. Düzenleme, kamu yararı ile ekonomik istikrarın dengelenmesini korunan hukuki yarar olarak esas almaktadır. --- ### Kritik Maddeler, Temel Müesseseler ve Yaptırımlar #### Vergi Usul Kanunu (VUK) ve Yoklama İşlemleri - **Elektronik Yoklama ve İmza İstisnası:** Yoklama fişlerinin koordinat bazlı konum bilgisi ve yoklama yapılan yere ilişkin fotoğrafları içerecek şekilde elektronik ortamda düzenlendiği durumlarda; polis, jandarma, muhtar veya ihtiyar meclisi üyelerinin imzası aranmayacaktır. - **Değerleme Oranı ve Yeniden Değerleme:** Yeniden değerleme oranının uygulanmasına ilişkin sınır ve oran artışları yapılarak, enflasyon muhasebesi ve değerleme müesseselerinin işleyişine teknik uyum sağlanmıştır. #### Katma Değer Vergisi (KDV) İstisnaları ve Matrah Uygulamaları - **Milli Savunma ve Güvenlik İstisnası:** Milli Savunma Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Savunma Sanayii Başkanlığı ve Millî İstihbarat Teşkilatı Başkanlığına münhasıran milli savunma ve iç güvenlik ihtiyaçlarında kullanılmak üzere yapılan hafif ticari araç, yük taşıtı ve motosiklet teslimleri KDV'den istisna edilmiştir. - **Mazbut Vakıflar:** Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yönetilen ve temsil edilen mazbut vakıfların mülkiyetindeki taşınmaz teslimlerinde KDV istisnası kapsamı genişletilmiştir. - **ÖTV Teminatı Üzerinden KDV:** Özel Tüketim Vergisi Kanunu uyarınca teminat karşılığı ithal edilen malların KDV matrahının tespitinde, teminatın hesaplanmasına esas ÖTV tutarı dikkate alınacaktır. #### Teknoloji Geliştirme Bölgeleri ve Ücret İstisnaları - **Gelir Vergisi ve Damga Vergisi İstisnası:** Teknoloji geliştirme bölgelerinde çalışan personelin ücretleri üzerinden hesaplanan gelir vergisinden asgari ücret istisnasına isabet eden tutar düşüldükten sonra kalan vergi tutarı ile bölgede düzenlenen kağıtların brüt asgari ücretin kırk katını aşmayan kısmı istisna kapsamına bağlanmıştır. #### Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) İstisnaları, Matrah ve Oran Güncellemeleri - **Savunma ve Güvenlik Amaçlı İlk İktisat:** Belirtilen güvenlik kurumlarının milli savunma ve iç güvenlik ihtiyaçları için yapacağı, yerli katkı oranı en az %40 olan veya belirli teknik kriterleri taşıyan araçların ilk iktisadı ÖTV'den istisna edilmiştir. - **Teknik Kriter Esasları:** ÖTV oran ve matrahlarının belirlenmesinde motor silindir hacmi ve motor gücünün yanı sıra menzil ve batarya kapasitesi gibi yeni nesil elektrikli araç kriterleri eklenmiştir. #### Kurumlar Vergisi ve İndirimli Kurumlar Vergisi (Yatırım Teşvik) Sistemi - **Destek Oranları ve Süreleri:** Yatırım teşvik belgesi kapsamındaki yatırımlardan elde edilen kazançlara uygulanacak indirimli kurumlar vergisi oranı, indirim hakkının kullanılabileceği ilk hesap dönemi dahil en fazla 10 hesap dönemi için %60 indirimli olarak uygulanacaktır. - **Kullanılmayan Katkı Tutarları:** Kazanç bulunmasına rağmen yararlanılmayan yatırıma katkı tutarlarının sonraki dönemlerde dikkate alınamayacağı kuralı getirilmiştir. - **Yeniden Değerleme:** Yatırımın tamamlanması şartıyla, indirimli oranla kullanılan kısım hariç kalan yatırıma katkı tutarı, yatırımın tamamlandığı dönemi izleyen yıllarda Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılacaktır. - **Cumhurbaşkanlığı Yetkileri:** Bölgesel gelişmişlik düzeyleri, sektörler, teknoloji alanları ve Ar-Ge faaliyetleri itibarıyla illeri/ilçeleri gruplandırma, yatırıma katkı oranını %50'yi geçmemek üzere belirleme, toplam katkı tutarının %50'sini ve hak edilen kısmı geçmemek üzere dördüncü hesap döneminin sonuna kadar diğer faaliyet kazançlarına indirimli oran uygulatma ve harcama türlerini sınırlandırma konularında Cumhurbaşkanına yetki verilmiştir. --- ### Önceki Uygulamalardan / Klasik Usulden Temel Farkı Düzenleme; vergi denetiminde fiziki evrak ve imza zorunluluğunu dijital ve coğrafi doğrulama ile ikame ederek bürokratik hantallığı ortadan kaldırmakta; yatırım teşvik sisteminde ise süresiz ve esnek mahsup mekanizmalarını belirli süre, oran ve yeniden değerleme sınırlarına bağlayarak bütçe disiplinini ve öngörülebilirliği artıran yapısal bir dönüşüm sunmaktadır.

Mükellefler Açısından Değerlendirme

### KAPSAM Bu kanun teklifi/düzenlemesi; genel bütçeli güvenlik kurumları, teknopark firmaları ve bu firmalarda çalışan ücretliler, Ar-Ge ve yatırım teşvik belgesi sahibi kurumlar vergisi mükellefleri, otomotiv ve hafif ticari araç ticareti ile ithalatı yapan sektör temsilcileri ile vakıf mülkleri üzerinden kiralama/iktisat yapan gayrimenkul mükelleflerini doğrudan etkilemektedir. --- ### MALİ VE OPERASYONEL ETKİ #### Vergi Usul Kanunu (VUK) Yönü (Madde 4) * **Operasyonel Kolaylık:** Yoklama fişlerinin koordinat bazlı konum bilgisi ve fotoğraflarla elektronik ortamda (VUK 132/A) tanzim edilmesi durumunda, yerel kolluk veya muhtar imzası zorunluluğu kaldırılmıştır. Saha denetimlerinde operasyonel süreçler hızlanacaktır. #### Vergi İncelemeleri (Madde 5) * **Bildirim/İnceleme Yükü:** VUK ek 13. maddesindeki düzenleme ile uzaktan/elektronik ortamda yapılacak vergi incelemelerinde ve bilgi istemelerde kullanılan eşiklerin artırılması (160'tan 300'e, oranların %20'den %40'a çıkarılması), idarenin dijital denetim kapasitesini ve mükellef üzerindeki veri sağlama/uyum baskısını artırmaktadır. #### Katma Değer Vergisi (KDV) İstisnaları (Madde 6, 7, 8) * **Savunma Sektörü İstisnası (Madde 6):** Milli savunma ve iç güvenlik amaçlı belirli hafif ticari, yük ve yolcu taşıma araçları ile motosikletlerin MSB, İçişleri Bakanlığı, SSB ve MİT'e teslimi KDV'den istisna edilmiştir. Bu durum ilgili tedarikçi şirketler için teslim süreçlerinde KDV finansman yükünü ortadan kaldırmaktadır. * **Vakıf Taşınmazları (Madde 7):** Mazbut vakıfların mülkiyetindeki taşınmazların teslimindeki KDV istisnası kapsamı netleştirilmiştir. * **ÖTV'li İthalat ve KDV Matrahı (Madde 8):** ÖTV Kanunu 16/4 kapsamında teminat karşılığı ithal edilen mallarda, KDV matrahının hesaplanmasına esas ÖTV tutarının kanuni tanımı netleştirilerek KDV matrah unsurlarına dahil edilmiştir. #### Teknoloji Geliştirme Bölgeleri (Madde 11) * **Ücret ve Kâğıt İstisnaları:** Teknoparklarda çalışan personelin ücret istisnası ile düzenlenen kağıtlara ilişkin istisnalar, "brüt asgari ücretin kırk katını aşmayan kısım" ve "193 sayılı Kanun 23/18 istisnasına isabet eden tutar" formülasyonuna bağlanmıştır. Muhasebe departmanlarının bordrolama ve damga vergisi hesaplamalarında matrah tavanı takibi zorunluluğu getirilmiştir. #### Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) Düzenlemeleri (Madde 13, 14, 15) * **Savunma Alımlarında ÖTV İstisnası (Madde 13):** Savunma ve güvenlik kurumlarına yapılacak yerli katkı oranı en az %40 olan veya belirtilen kapsamdaki araçların ilk iktisabı ÖTV'den istisna edilmiştir. * **Matrah ve Oran Esasları (Madde 14, 15):** ÖTV oran ve matrahlarının belirlenmesinde motor silindir hacmi, motor gücü yanında **"menzili" ve "batarya kapasitesi"** gibi elektrikli/hibrit araç teknolojilerine yönelik kriterler eklenmiştir. Elektrikli araç ithalatçısı ve üreticisi mükellefler için vergi maliyeti ve matrah dilimi hesaplamaları değişmiştir. #### Kurumlar Vergisi ve Yatırım Teşvikleri (Madde 18) * **İndirimli Kurumlar Vergisi Süreçleri:** * Yatırım teşvik belgesi kapsamındaki yatırımlardan elde edilen kazançlara uygulanacak indirimli oran, yatırımın tamamlanmasını izleyen hesap döneminden itibaren **en fazla 10 hesap dönemi ile sınırlı olarak %60 indirimli** uygulanacaktır. * *Kritik Hak Kaybı (Kural):* İlgili dönemde yeterli kazanç bulunmasına rağmen yararlanılmayan yatırıma katkı tutarları **müteakip dönemlerde dikkate alınamayacaktır** (Zayi olur). * **Yatırıma Katkı Tutarının Kısmen Kullandırılması:** Cumhurbaşkanına, toplam yatırıma katkı tutarının %50'sini ve hak edilen tutarı geçmemek üzere; yatırımın ilk hesap döneminden dördüncü hesap döneminin sonuna kadar **diğer faaliyet kazançlarına** da indirimli oran uygulatma (KKEG veya alternatif kazançlar üzerinden kısmi mahsup) yetkisi verilmiştir. Bu oran sıfıra kadar indirilebilecektir. * Yatırım harcamaları içindeki arsa, bina, kullanılmış makine, yazılım, patent vb. kalemlerin oranları sınırlandırılabilecektir. --- ### EYLEM PLANı (NE YAPILMALI?) #### Bordro ve İnsan Kaynakları Süreçleri (Teknopark Mükellefleri) * **Matrah Tavanı Takibi:** Teknopark çalışanlarının ücret istisnalarında brüt asgari ücretin 40 katı yıllık sınırının aşılıp aşılmadığı aylık olarak takip edilmeli, bordro yazılımları bu parametreye göre güncellenmelidir. * **Damga Vergisi:** Teknopark içi düzenlenen kâğıtların istisna sınırları (40 kat sınırı dikkate alınarak) yeniden gözden geçirilmelidir. #### Yatırım Teşvik Belgesi Sahibi Kurumlar * **Kazanç - Katkı Tutar Uyumsuzluğu Riski:** İlgili hesap döneminde ticari bilanço kârı / mali kâr bulunmasına rağmen indirimli kurumlar vergisi hakkının kullanılmaması durumunda, o döneme ait yatırıma katkı tutarının tamamen yanacağı (müteakip dönemlere devretmeyeceği) unutulmamalıdır. Yıl sonu geçici vergi dönemlerinde bu mahsuplar titizlikle yapılmalıdır. * **Teşvik Revizyonları:** Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı nezdindeki yatırım teşvik belgelerinin süre ve oranları, yeni 10 yıllık üst sınır ve %60 indirim kuralına göre taranmalıdır. Cumhurbaşkanlığı kararlarıyla getirilecek "diğer faaliyetlerden kazançlara indirim" (%50'ye kadar) oranları yakından takip edilmelidir. #### Otomotiv, Savunma ve Teknoloji Sektörü (ÖTV & KDV) * **Elektrikli/Hibrit Araç İthalatçıları:** ÖTV matrah hesaplamalarında batarya kapasitesi ve menzil kriterlerinin sistemsel olarak beyanname hazırlama süreçlerine entegre edilmesi sağlanmalıdır. * **Savunma Tedarikçileri:** MSB, İçişleri, MİT ve SSB'ye yapılacak teslimlerde (KDV ve ÖTV istisnaları için) ilgili kurumların yetki yazıları ve yerli katkı oranı (%40) belgeleri eksiksiz temin edilerek tasdik raporları ve fatura altı şerhleri düzenlenmelidir. #### Muhasebe ve Denetim Departmanları * **Elektronik Yoklama ve İnceleme:** Yoklama memurlarının koordinat ve fotoğraflı denetim süreçlerinde dijital arşivleme sistemleri güçlendirilmeli; uzaktan/elektronik inceleme tebligat ve veri taleplerindeki %40'lık yeni hacim sınırlarına karşı veri hazırlık kapasitesi artırılmalıdır.

Vergi Personeli Açısından Değerlendirme

### UYGULAMA VE İŞLEM REHBERİ #### VUK 131. Madde Kapsamında Yoklama Fişleri - Vergi dairesi personeli, VUK 132/A maddesi çerçevesinde düzenlenen yoklama fişlerinde; koordinat bazlı konum bilgisi ve yoklama yapılan yere ilişkin fotoğrafların elektronik ortamda tam olarak yer alması durumunda, polis, jandarma, muhtar veya ihtiyar meclisi üyelerinin imzasını aramayacaktır. - Bu unsurları (koordinat ve fotoğraf) içermeyen geleneksel kağıt ortamındaki yoklama fişlerinde ise eski usul imza prosedürleri aynen uygulanmaya devam edilecektir. #### VUK Ek 13. Madde Kapsamında Değerlendirme Yetkisi - İşe başlamada, adres değişikliklerinde veya yoklamalarda mükelleflerin mevcudiyetini tespit eden yoklama yetkisi, kanuni düzenlemeyle **160** iş gününden **300** iş gününe çıkarılmış; söz konusu iş günlerinin aşılması durumunda uygulanacak oran ise **%20’den %40’a** yükseltilmiştir. Tarh ve tahakkuk birimleri, bu süre ve oranları mükellef analizlerinde ve özel esaslar geçiş süreçlerinde titizlikle dikkate alacaktır. #### KDV Kanunu İstisnaları (Madde 13/o ve Madde 17/4-p) - **Askeri ve Güvenlik Amaçlı Araç Teslimleri:** MSB, İçişleri Bakanlığı, SSB ve MİT Başkanlığına münhasıran millî savunma ve iç güvenlik ihtiyaçları için yapılan; 87.03 G.T.İ.P. numarasında tanımlanan belirli hafif ticari/arazi araçları (binek otomobil, steyşın vagon, yarış ve arazi taşıtları hariç) ile 87.04 ve 87.11 G.T.İ.P. numaralı taşıtların teslimleri KDV'den istisna edilmiştir. Satış faturalarında bu istisna kodu doğru seçilmeli ve ilgili kurum resmi yazısı aranmalıdır. - **Mazbut Vakıf Taşınmazları:** Vakıflar Genel Müdürlüğünün yönettiği ve temsil ettiği mazbut vakıfların mülkiyetindeki taşınmazların kiralanması veya teslimi işlemleri, KDV Kanunu 17/4-p bendi kapsamında değerlendirilerek istisna uygulanacaktır. #### KDV Kanunu Matrah Hesabı (Madde 21/ç) - ÖTV Kanunu'nun 16/4 üncü maddesi uyarınca teminat karşılığı ithal edilen mallarda, KDV matrahının hesabına dahil edilecek Özel Tüketim Vergisi tutarının tespitinde yeni eklenen bu bent baz alınarak tarhiyat işlemleri yönlendirilecektir. #### Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu Ücret İstisnası (Madde 11) - Bölgede çalışan personelin ücret istisnası hesaplanırken; brüt asgari ücretin kırk katını aşmayan kısım baz alınacak ve 193 sayılı Kanunun 23/1-18 numaralı bendindeki genel asgari ücret istisnasına isabet eden vergi düşüldükten sonra kalan tutar üzerinden vergilendirme yapılacaktır. Aynı kural bölgede düzenlenen kağıtlar için de uygulanacaktır. #### ÖTV Kanunu İstisnaları ve Matrah Unsurları (Madde 13, 14, 15) - **İlk İktisap İstisnası:** (II) sayılı listede yer alan ve yerli katkı oranı en az %40 olan mallar ile belirli hafif ticari araçlar, 87.04 ve 87.11 G.T.İ.P. kapsamındaki taşıtların MSB, İçişleri, SSB ve MİT tarafından millî savunma/iç güvenlik amacıyla ilk iktisapları ÖTV'den istisna edilmiştir. - **Matrah Unsuru Değişiklikleri:** ÖTV matrah ve oran belirleme yetkisinde "motor gücü" ibaresine ek olarak; "motor silindir hacmi, menzili ve batarya kapasitesi" kriterleri de sisteme dahil edilmiştir. Elektrikli ve hibrit araçların tarh işlemlerinde bu teknik parametreler esas alınacaktır. #### Kurumlar Vergisi İndirimli Oran Uygulamaları (Madde 32/A) - Yatırım teşvik belgesi kapsamındaki yatırımlardan elde edilen kazançlara uygulanacak indirimli kurumlar vergisi, indirim hakkının kullanılabileceği ilk hesap dönemi dahil **en fazla 10 hesap dönemi %60 indirimli** olarak uygulanacaktır. - "Kazanç bulunmasına rağmen yararlanılmayan yatırıma katkı tutarları müteakip dönemlerde dikkate alınmaz" kuralı gereğince tahakkuk fişleri düzenlenirken geçmiş yıllara ait kullanılmayan katkı tutarlarının devrine izin verilmeyecektir. --- ### DENETİM VE RİSK ALANLARI #### Koordinat ve Fotoğraf Bazlı Yoklamalarda Gri Alanlar - VUK 132/A kapsamındaki elektronik yoklamalarda imza zorunluluğunun kalkması, sahte yoklama fişi düzenlenmesi riskini (görev mahalinde bulunulmaksızın dijital manipülasyon yapılması) beraberinde getirmektedir. Denetim elemanları, sistem loglarını ve coğrafi bilgi sistemi (CBS) verilerini çapraz kontrole tabi tutmalıdır. #### İşe Başlama ve Ek 13 Kapsamındaki Süre Riskleri - 160 günden 300 güne çıkarılan süre ve %40 oranı, mükelleflerin sahte belge düzenleme veya mükellefiyet tesis ettirip faaliyette bulunmama eğilimlerini uzatabilir. Denetmenler, bu genişletilmiş süre zarfında mükelleflerin fiili durumunu ara kontrollerle izlemelidir. #### KDV İstisnalarında Yetkisiz Teslim Riski - Millî savunma ve iç güvenlik kuruluşlarına yapılan araç teslimlerinde, araçların binek otomobil, steyşın vagon veya arazi taşıtı vasfında olup olmadığı (istisna dışı olanlar) titizlikle incelenmelidir. G.T.İ.P. sınıflandırmasının hatalı yapılarak istisnadan yersiz yararlanılması en büyük vergi ziyaı risklerinden biridir. #### Teknokent Ücret İstisnası ve Sınır Aşımları - Brüt asgari ücretin 40 katı sınırı ve genel asgari ücret istisnası mahsubunda matrah aşımı yapılarak eksik vergi tahakkuk ettirilmesi risklidir. Bordro denetimlerinde matrah kümülatifleri dikkatle tetkik edilmelidir. #### Yatırımsal Teşviklerde Yatırıma Katkı Tutarı (YKT) Riski - Kurumlar Vergisi Kanunu 32/A maddesindeki "kazanç bulunmasına rağmen yararlanılmayan yatırıma katkı tutarlarının sonraki dönemlerde dikkate alınamayacağı" kuralı, mükelleflerin matrah yetersizliği nedeniyle hak kaybına uğraması veya bu kuralın yanlış yorumlanarak haksız indirim uygulanması riskini doğurur. İncelemelerde indirimli kurumlar vergisi matrah matrisleri dönemsellik ilkesine göre sıkı denetime tabi tutulmalıdır. --- ### SİSTEMSEL VE İDARİ İŞLEMLER #### VEDOP ve Otomasyon Entegrasyonu - **Yoklama Modülü:** VUK 131. madde kapsamında, mobil cihazlarla üretilen koordinat ve fotoğraf içeren yoklama fişlerinin imza bloklarının sistem tarafından otomatik olarak "imzasız/muaf" olarak kapatılması için VEDOP yoklama modülü güncellenmelidir. - **ÖTV ve Araç Tescil Sistemi (TARSİS):** ÖTV Kanunu 7. madde kapsamındaki istisnalar ile 12. maddeye eklenen yeni matrah unsurları (menzil, batarya kapasitesi, motor silindir hacmi), Emniyet ve Bakanlık entegrasyon sistemlerinde (SEGBİS/ÖTV portalı) zorunlu alanlar olarak tanımlanmalıdır. #### İç Yazışma ve Mükellef Bilgilendirme Prosedürleri - **Mazbut Vakıf Kiralama İşlemleri:** Vakıflar Genel Müdürlüğü ile yapılacak veri paylaşımları üzerinden mazbut vakıf taşınmazlarına ait liste güncellemeleri vergi dairelerinin elektronik arşivlerine ve interaktif vergi dairesi bilgi bankasına entegre edilmelidir. - **Teknokent Bildirgeleri:** Muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde Teknokent çalışanları için getirilen yeni istisna hesaplama formüllerine uygun olarak sistem validation (doğrulama) kuralları yazılmalı, 40 kat sınırını aşan durumlarda sistemin uyarı/blokaj vermesi sağlanmalıdır. #### Cumhurbaşkanlığı Kararı Yetki Takibi - KVK 32/A maddesinin 3. fıkrasına göre Cumhurbaşkanlığına verilen yetkiler (bölgesel oran belirleme, arsa/bina harcamalarını sınırlandırma vb.) çerçevesinde yayımlanan kararların, Gelir İdaresi Başkanlığı Bilgi İşlem Daire Başkanlığı tarafından anlık olarak vergi hesaplama motorlarına (Tarh/Tahakkuk modülleri) entegre edilmesi operasyonel bir zorunluluktur.

Etki ve Uygulama Değerlendirmesi

### DÜZENLEMENİN AMACI İncelenen torba kanun maddeleri, kamu maliyesi perspektifinden ele alındığında hibrit bir amaca hizmet etmektedir. Düzenleme tek bir hedefe odaklanmamakla birlikte, makro düzeyde mali disiplini sağlama, bütçe açıklarını finanse etme ve stratejik sektörleri destekleme unsurlarını aynı anda barındırmaktadır: * **Kamu Maliyesine Gelir Sağlama ve Vergi Tabanını Genişletme:** * *Madde 5:* Vergi Usul Kanunu’nun (VUK) ek 13 üncü maddesindeki parasal hadlerin ve oranların artırılması (160'tan 300'e, %20'den %40'a), özellikle değerleme ve ceza mekanizmaları üzerinden hazineye nominal gelir akışını koruma ve artırma amacı taşır. * *Madde 8:* İthalatta ÖTV teminat hesaplamasına yönelik matrah unsurlarının netleştirilmesi, vergi güvenlik müessesesi yoluyla olası vergi kayıplarının önüne geçerek vergi tahsilatını güvenceye alır. * *Madde 14 ve 15:* ÖTV Kanunu'nda motor silindir hacminin yanı sıra "menzil" ve "batarya kapasitesi" gibi yeni kriterlerin eklenmesi ve vergi oranları/matrahlarının yeniden düzenlenmesi, elektrikli ve hibrit araç pazarındaki değişim okunarak vergi tabanının daralmasının engellenmesi ve yeni bir tüketim vergisi potansiyelinin yaratılması amacını güder. * **Yatırım Teşviki ve Stratejik Sektör Destekleri:** * *Madde 6 ve 13:* Millî savunma, iç güvenlik, istihbarat ve savunma sanayi ihtiyaçları için yapılan araç teslimlerinde ve ilk iktisaplarında KDV ve ÖTV istisnası getirilmesi, kamu kaynaklı yatırımların maliyetini düşürmeyi ve savunma sanayiine dolaylı bir finansal destek sağlamayı amaçlar. * *Madde 11:* Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu'nda yapılan değişikliklerle, ücret istisnalarının ve kağıt üzerindeki damga vergisi muafiyetlerinin brüt asgari ücretin 40 katı ile sınırlandırılması, Ar-Ge teşviklerinin bütçeye yükünün rasyonelleştirilmesini ve hedefli bir teşvik mekanizmasına evrilmesini hedefler. * *Madde 18:* Kurumlar Vergisi Kanunu 32/A maddesindeki yatırım teşvik sistemi köklü bir biçimde yeniden kurgulanmış; katkı tutarlarının değerleme esasları, Cumhurbaşkanlığı yetki sınırları ve kısmi kullanım oranları yeniden belirlenerek yatırımların finansman maliyetinin devlet eliyle optimize edilmesi amaçlanmıştır. * **Kayıt Dışılıkla Mücadele ve İdari Süreçlerin Dijitalleştirilmesi:** * *Madde 4:* Yoklama fişlerinin koordinat bazlı konum bilgisi ve fotoğraf içerecek şekilde elektronik ortamda tanzim edilmesi durumunda kolluk kuvvetleri (polis, jandarma) veya yerel idarecilerin (muhtar, ihtiyar heyeti) imza zorunluluğunun kaldırılması, vergi denetim süreçlerinin hızlandırılması ve sahada etkinlik sağlanması suretiyle kayıt dışı ekonomiyle mücadeleyi operasyonel olarak kolaylaştırmaktadır. --- ### PİYASA VE SEKTÖREL ETKİLER * **Otomotiv Sektörü ve Alternatif Enerjili Araç Piyasası:** * ÖTV matrah oranlarının ve vergilendirme kriterlerinin (menzil ve batarya kapasitesi eklentisiyle) güncellenmesi (Madde 14 ve 15), özellikle elektrikli ve şarj edilebilir hibrit araç (PHEV) pazarında rekabet dinamiklerini doğrudan etkileyecektir. Üretici ve ithalatçılar, vergi dilimlerine uyum sağlamak adına fiyat politikalarını ve ürün arzını revize etmek zorunda kalacaktır. * Savunma ve güvenlik birimlerine yapılacak araç teslimlerindeki KDV ve ÖTV istisnaları (Madde 6 ve 13), bu alana mal üreten yerli otomotiv ve savunma sanayi tedarikçilerinin nakit akışını olumlu yönde destekleyecektir. * **Yazılım, Teknoloji ve Ar-Ge Sektörü:** * Teknoparklarda çalışan personelin ücret istisnaları ve kağıt muafiyetlerine getirilen "brüt asgari ücretin kırk katı" sınırı (Madde 11), özellikle üst düzey yazılımcı ve mühendis istihdam eden teknoloji şirketlerinin maliyet hesaplarını değiştirecektir. Bu durum, nitelikli iş gücünün ücret politikalarında tavan etkisi yaratabileceği gibi, uç beyin göçü riskini tetikleyebilecek veya şirketleri yan yan haklar (yan menfaat) modeliyle alternatif ödeme yöntemlerine yöneltebilecektir. * **Gayrimenkul ve Vakıf Varlıkları Piyasası:** * Mazbut vakıfların mülkiyetindeki taşınmazların KDV istisnası kapsamına alınması (Madde 7), bu gayrimenkullerin piyasadaki kiralama ve devir işlemlerinde ticari maliyetleri düşürecek, vakıf varlıklarının ekonomik hayata entegrasyonunu hızlandıracaktır. * **Yatırımcı Psikolojisi ve Sermaye Piyasaları:** * Kurumlar vergisinde yatırım teşvik mekanizmasının yeniden düzenlenmesi ve "kazanç bulunmasına rağmen yararlanılmayan yatırıma katkı tutarlarının sonraki dönemlerde dikkate alınmayacağı" kuralı (Madde 18), şirketlerin bilanço ve kârlılık yönetimlerinde ihtiyatlı davranmasına yol açacaktır. Teşvik belgeli yatırımların planlanmasında öngörülebilirlik artsa da, geçmiş dönem haklarının yanması riski büyük ölçekli sanayi yatırımlarının finansal modellemesinde risk primi olarak fiyatlanacaktır. --- ### HUKUKİ VE YAPISAL DEĞERLENDİRME * **Vergi Tekniği ve Kanunilik İlkesi:** * *Madde 18 ile Cumhurbaşkanına Tanınan Yetkiler:* Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 32/A maddesinde Cumhurbaşkanına (bölgeler, sektörler, teknoloji alanları itibarıyla) yatırıma katkı oranlarını %50'ye kadar belirleme, indirimli oranları uygulatma ve katkı tutarlarını kısmen kullandırma yetkilerinin verilmesi, ekonomik esneklik sağlamakla birlikte, *verginin kanuniliği ilkesi* ve vergi yükünün belirlenmesinde yasama organının aslî yetkisi bağlamında sınırların idari tasarruflarla çok genişletildiği yönünde doktriner tartışmalara açık zemin bırakmaktadır. * *Madde 4'teki Dijitalleşme ve Şekil Şartları:* Yoklama fişlerinde fiziki imza şartının kaldırılarak koordinat ve fotoğraflı elektronik belgelendirmeye geçilmesi, vergi hukukunda şekil şartlarının dijitalleşme lehine güncellenmesi açısından olumlu bir vergi tekniği adımıdır. İspat hukuku açısından elektronik verilerin güvenilirliği esastır. * **Yargı Uyuşmazlıkları Potansiyeli:** * *Madde 11 (Asgari Ücretin 40 Katı Sınırı):* Teknopark istisnalarında getirilen üst sınır, yüksek maaş alan Ar-Ge personeli ile işverenler arasında bordrolama ve vergi yükü uyuşmazlıklarına yol açabilir. İstisnanın aşan kısmının vergilendirilmesinde matrahın tespiti idari dava konusu olmaya adaydır. * *Madde 18 (Yatırıma Katkı Tutarının Yanması):* "Kazanç bulunmasına rağmen yararlanılmayan yatırıma katkı tutarlarının müteakip dönemlerde dikkate alınmayacağı" hükmü, ekonomik dalgalanmalar veya kâr elde edilemeyen vergi dönemlerinde hak kayıplarına neden olacağından, Anayasa'nın mülkiyet hakkı ve vergi adaletine aykırılık iddialarıyla yargıya taşınma potansiyeli yüksektir. * **Güçlü ve Zayıf Yönler Özet Tablosu:** * **Güçlü Yönler:** Denetim süreçlerinin dijitalleşmesiyle hız kazanması, savunma ve stratejik sektörlerin vergi yükünün hafifletilmesi, yatırım teşvik sisteminde enflasyon etkisini (yeniden değerleme yoluyla) dengeleyen mekanizmaların kurulması. * **Zayıf Yönler:** Teşvik mekanizmalarında geçmiş hakların silinmesi suretiyle hukuki güvenlik ilkesinin zedelenmesi riski, Cumhurbaşkanlığı yetki genişliğinin verginin kanuniliği ilkesini esnetmesi, ücret istisnalarındaki üst sınırların nitelikli iş gücü piyasasında yaratabileceği deformasyonlar.

İşlem