İthalatta Gözetim ve Korunma Önlemi Uygulamaları Kapsamında Muhtelif Harcamalara İsabet Eden Katma Değer Vergisinin İndirimi

Mevzuat Listesine Dön

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İstanbul Defterdarlığı

Gelir Kanunları Kdv- Ötv Grup Müdürlüğü

Sayı

:

E-39044742-130[Özelge]-220245

16.02.2026

Konu

:

İthalatta Gözetim ve Korunma Önlemi Uygulamaları Kapsamında Muhtelif Harcamalara İsabet Eden Katma Değer Vergisinin İndirimi

         

İlgi

:

… tarihli ve … evrak kayıt numaralı özelge talep formunuz.

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden, 7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca ithalatta gözetim uygulanması hakkında ilgili mevzuat uyarınca, gözetim uygulamasına tabi tutulan mallara ilişkin gümrük beyannamelerinde beyan olunan ve tevsik edilemeyen tutarlar ile bu tutarlar nedeniyle doğan ve katma değer vergisi (KDV) matrahına dâhil olan her türlü vergi, resim, harç ve paylar dolayısıyla ödenen KDV'nin indirim hakkı kaldırıldığı belirtilerek, Şirketiniz tarafından gerçekleştirilen ithalat işlemlerinde ödenen ilave gümrük vergisi, kaynak kullanımı destekleme fonu (KKDF), gümrük vergisi, damga vergisi, depo gideri, yurt içi ve yurt dışı harcama tutarları ile bu tutarlar nedeniyle doğan ve KDV matrahına dâhil olan her türlü vergi, resim, harç ve paylar dolayısıyla ödenen KDV'nin indirim konusu yapılmasının mümkün olup olmayacağı hususunda görüş talep edildiği anlaşılmıştır.

3065 sayılı KDV Kanununun;

-1/1 inci maddesinde, ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde Türkiye'de yapılan teslim ve hizmetlerin KDV'ye tabi olduğu,

-1/2 nci maddesinde, her türlü mal ve hizmet ithalatının KDV'ye tabi olduğu,

-10/ı maddesinde, ithalatta vergiyi doğuran olayın, Gümrük Kanununa göre gümrük vergisi ödeme mükellefiyetinin başlaması, gümrük vergisine tabi olmayan işlemlerde ise gümrük beyannamesinin tescili aşamasında meydana geldiği,

-21 inci maddesinde, ithalatta verginin matrahının, ithal edilen malın gümrük vergisi tarhına esas olan kıymeti, gümrük vergisinin kıymet esasına göre alınmaması veya malın gümrük vergisinden muaf olması halinde sigorta ve navlun bedelleri dahil (CIF) değeri, bunun belli olmadığı hallerde malın gümrükçe tespit edilecek değeri, ithalat sırasında ödenen her türlü vergi, resim, harç ve paylar, gümrük beyannamesinin tescil tarihine kadar yapılan diğer giderler ve ödemelerden vergilendirilmeyenler ile mal bedeli üzerinden hesaplanan fiyat farkı, kur farkı gibi ödemeler, 4760 sayılı Kanunun 16 ncı maddesinin (4) numaralı fıkrası uyarınca teminat karşılığı ithal edilen malın teminatının hesaplanmasına esas özel tüketim vergisi tutarının toplamı olduğu

-29/1 inci maddesinde, mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan KDV'den, ithal olunan mal ve hizmetler dolayısıyla ödenen KDV'yi indirebilecekleri,

-36 ncı maddesinde, Cumhurbaşkanının indirim veya iade hakkını kısmen veya tamamen kaldırmaya veya yeniden koymaya ve bu şekilde indirim veya iade hakkı kısıtlanan mal veya hizmetleri belirlemeye, süresi içinde iadesi talep edilmeyen ve indirim yoluyla giderilmek üzere sonraki dönemlere devrolunan KDV'nin gelir veya kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak yazılmasına imkân vermeye, iade talebinde bulunulabilecek asgari tutarı belirlemeye yetkili olduğu,

-43/4 üncü maddesinde, ithalde alınan KDV'nin ilgili gümrük idaresince tarh olunacağı

hüküm altına alınmıştır.

24/11/2023 tarihli ve 32379 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararında;

"(1) İthalatta gözetim uygulanması hakkında ilgili mevzuat uyarınca, gözetim uygulamasına tabi tutulan mallara ilişkin gümrük beyannamelerinde beyan olunan ve tevsik edilemeyen tutarlar ile bu tutarlar nedeniyle doğan ve katma değer vergisi matrahına dâhil olan her türlü vergi, resim, harç ve paylar dolayısıyla ödenen katma değer vergisinin indirim hakkı kaldırılmıştır.

(2) İthalatta korunma önlemleri uygulanması hakkında ilgili mevzuat uyarınca korunma önlemi olarak uygulanan gümrük vergisi ve/veya ek mali mükellefiyetler, ithalatta haksız rekabetin önlenmesi hakkında ilgili mevzuat kapsamında uygulanan dampinge karşı vergi ve telafi edici vergiler ile bu tutarlar nedeniyle doğan ve katma değer vergisi matrahına dâhil olan her türlü vergi, resim, harç ve paylar dolayısıyla ödenen katma değer vergisinin indirim hakkı kaldırılmıştır.

MADDE 2-(1) Bu Karar yayımı tarihinde yürürlüğe girer."

hükmü yer almaktadır.

Öte yandan, 28/12/2023 tarihli ve 32413 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 8000 sayılı Cumhurbaşkanı Kararında;

"MADDE 1- İthalatta gözetim ve korunma önlemi uygulamaları kapsamında hesaplanan katma değer vergisinin indirim hakkının kaldırılmasına dair 23/11/2023 tarihli ve 7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının eki Karara aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

GEÇİCİ MADDE 1- (1) 24/11/2023 tarihinden önce ithalat bedelinin bankacılık sistemi üzerinden ödendiği tevsik edilen malların en geç 1/4/2024 tarihine kadar (bu tarih dâhil) ithal edilmesi halinde bu Karar hükümleri uygulanmaz."

hükmüne yer verilmiştir.

Buna göre, Şirketiniz tarafından ithal edilen ve gözetim uygulamasına tabi tutulmayan ürünler için ödenen KKDF bedeli ile ilave gümrük vergisi, ithalatta korunma önlemleri hakkında mevzuat çerçevesinde yürütülen korunma önlemi olarak değerlendirilmediğinden, bu unsurlara ilişkin ödenen KDV'nin genel esaslar çerçevesinde indirim konusu yapılması mümkündür.

Öte yandan, gözetim uygulamasına tabi tutulan malların ithalinde KKDF, ithalat bedeli (CIF bedeli) üzerinden ödenecek olup, CIF bedeli ile gözetim bedeli arasındaki farka ilişkin yurt dışı gider olarak beyan edilen ve tevsik edilemeyen tutar nedeniyle KKDF oluşmadığından, CIF bedeli üzerinden KKDF dolayısıyla ödenen KDV'nin indirim konusu yapılması mümkün bulunmaktadır.

Diğer taraftan, gözetim uygulanması hakkında ilgili mevzuat uyarınca gözetim uygulamasına tabi tutulan malların ithalinde, CIF bedeli ile gözetim bedeli arasındaki farka ilişkin yurt dışı gider olarak beyan edilen ve tevsik edilemeyen tutar üzerinden ödenen KDV ile bu tutar nedeniyle doğan ve KDV matrahına dâhil olan her türlü vergi, resim, harç ve paylar (damga vergisi, gümrük vergisi, ilave gümrük vergisi) dolayısıyla ödenen KDV'nin indirim konusu yapılması mümkün değildir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

Resmî Bilgi Uyarısı: Bu içerikler Resmî Gazete ve Gelir İdaresi Başkanlığı kamu arşivinin yerel kopyasıdır. Resmî ve hukuki işlemlerde Resmî Gazete yayımı esastır.

Üyelik Girişi Gereklidir

Mevzuata özel AI Vergi Forumu tartışmalarına katılmak ve mevzuatları kişisel çalışma profilinize kaydetmek için ücretsiz üye olun veya giriş yapın.

AI Vergi Forumu: İthalatta Gözetim ve Korunma Önlemi Uygulamaları Kapsamında…

Bu mevzuat maddesi, fıkra istisnaları ve uygulama esaslarına dair uzman tartışma ve AI ön analiz alanı.

Mevzuat Tartışmaları

Yükleniyor...

Yeni Tartışma / Soru Aç

Yapay Zekâ Mevzuat Analizi & Yorumu: İthalatta Gözetim ve Korunma Önlemi Uygulamaları Kapsamında…

Bu analiz platformun yapay zekâ mevzuat motoru tarafından gerekçeli olarak üretilmiştir.

Yapay Zekâ Genel Özeti

### **İthalatta Gözetim ve Korunma Önlemi Uygulamaları Kapsamında KDV İndiriminin Düzenlenmesi** --- ### **1. Temel Amaç ve Ana Düzenleme** Düzenlemenin temel amacı, **ithalatta gözetim ve korunma önlemlerine tabi malların ithalatında**, gümrük beyannamelerinde **beyan edilen ancak tevsik edilemeyen tutarlar** ve bunlara bağlı olarak KDV matrahına dâhil olan **vergi, resim, harç ve paylar** dolayısıyla ödenen KDV’nin **indirim hakkını kaldırmaktır**. Bu kapsamda, **haksız rekabetin önlenmesi**, **ithalatta denetimin güçlendirilmesi** ve **vergi kaybının engellenmesi** hedeflenmektedir. Düzenleme, **7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı** (24.11.2023) ve **8000 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı** (28.12.2023) ile hayata geçirilmiş, **KDV Kanunu’nun 36. maddesine** dayanmaktadır. --- --- ### **2. Kritik Maddeler, Temel Müesseseler ve Yaptırımlar** #### **A. İndirim Hakkının Kaldırıldığı Durumlar** - **Gözetim Uygulamasına Tabi Mallar**: - Gümrük beyannamelerinde **beyan edilen ancak tevsik edilemeyen tutarlar** (örn. CIF bedeli ile gözetim bedeli arasındaki farka ilişkin yurt dışı giderler). - Bu tutarlar nedeniyle **KDV matrahına dâhil olan**: - Her türlü **vergi, resim, harç ve paylar** (gümrük vergisi, ilave gümrük vergisi, damga vergisi, KKDF vb.). - Bunlara bağlı olarak **ödenen KDV’nin indirimi kaldırılmıştır** (7846 sayılı Karar, Madde 1/1). - **Korunma Önlemlerine Tabi Mallar**: - **Korunma önlemi** olarak uygulanan: - Gümrük vergisi, - Ek mali mükellefiyetler, - **Dampinge karşı vergi**, - **Telafi edici vergiler**. - Bu tutarlar nedeniyle **KDV matrahına dâhil olan** vergi/resim/harç/paylar dolayısıyla ödenen **KDV’nin indirimi kaldırılmıştır** (7846 sayılı Karar, Madde 1/2). #### **B. İndirim Hakkının Devam Ettiği Durumlar** - **Gözetim/Korunma Önlemine Tabi Olmayan Mallar**: - **KKDF** ve **ilave gümrük vergisi** gibi unsurlara ilişkin ödenen KDV, **genel esaslar çerçevesinde indirim konusu yapılabilir**. - **Tevsik Edilebilen Tutarlar**: - **CIF bedeli üzerinden ödenen KKDF** dolayısıyla ödenen KDV, **indirim konusu yapılabilir** (çünkü KKDF, CIF bedeli üzerinden hesaplanır; tevsik edilen tutarlar kapsam dışındadır). - **Geçici İstisna (8000 sayılı Karar, Geçici Madde 1)**: - **24.11.2023 öncesi** ithalat bedelinin **bankacılık sistemi üzerinden ödendiği tevsik edilen malların**, **01.04.2024’e kadar (dâhil) ithal edilmesi** halinde, **indirim hakkı kaldırılmaz**. #### **C. KDV Matrahının Belirlenmesi (3065 sayılı KDV Kanunu, Madde 21)** - **İthalatta KDV matrahı**: - Gümrük vergisine tabi mallarda: **gümrük vergisi tarhına esas olan kıymet**. - Gümrük vergisinden muaf veya kıymet esasına göre alınmayan hallerde: **CIF değeri** (sigorta + navlun dahil). - **İthalat sırasında ödenen**: - Her türlü vergi, resim, harç, paylar, - Gümrük beyannamesi tescil tarihine kadar yapılan giderler, - Mal bedeli üzerinden hesaplanan **fiyat farkı, kur farkı**, - **4760 sayılı Kanun’un 16/4. maddesi** uyarınca teminat karşılığı ithal edilen malın **ÖTV teminatı tutarı**. #### **D. KDV İndirimi ve Yaptırımlar** - **Genel Kural (KDV Kanunu, Madde 29/1)**: - Mükellefler, **vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan KDV’den**, **ithal olunan mal/hizmetler dolayısıyla ödenen KDV’yi indirebilir**. - **İndirim Hakkının Kaldırılması**: - **7846 sayılı Karar** uyarınca, **gözetim/korunma önlemlerine tabi ithalatı** konu alan **tevsik edilemeyen tutarlar** ve bunlara bağlı KDV’de **indirim hakkı yoktur**. - **Yaptırım**: İndirim hakkının kullanılmaması, **vergi kaybına yol açan işlemler için cezai sorumluluk** doğurabilir (VUK 359 ve müteakip maddeler). --- --- ### **3. Önceki Uygulamalardan Temel Fark** Düzenleme, **ithalatta gözetim ve korunma önlemlerine tabi mallarda**: - **Tevsik edilemeyen tutarlar** ve bunlara bağlı **vergi/resim/harç/paylar** dolayısıyla ödenen **KDV’nin indirimini tamamen kaldırmıştır**. - **Önceden**, bu tutarlar da **genel KDV indirim hükümleri kapsamında** değerlendirilebiliyordu. - **Yeni sistemde**: - **İdari denetim güçlendirildi** (tevsik zorunluluğu), - **Vergi kaybı riski azaltıldı** (indirim hakkının kaldırılması), - **Mükelleflerin belgelendirme yükümlülüğü artırıldı** (aksi halde indirim hakkı kaybı). --- --- ### **4. Özet Karar Ağacı (Uygulamaya Yönelik)** ```mermaid graph TD A[İthalat İşlemi] --> B{Gözetim/Korunma Önlemine Tabi mi?} B -->|Evet| C[Tevsik Edilemeyen Tutar Var mı?] B -->|Hayır| D[Genel KDV İndirim Kuralları Uygulanır] C -->|Evet| E[KDV İndirimi Kaldırılmıştır] C -->|Hayır| D E --> F[7846 sayılı Karar Madde 1/1-2] D --> G[KKDF, İlave Gümrük Vergisi vb. KDV'si İndirilebilir] G --> H[8000 sayılı Karar Geçici Madde 1 İstisnası] ``` ```

Mükellefler Açısından Değerlendirme

### 1. KAPSAM - **Doğrudan Etkilenen Mükellef Grupları**: - **İthalat yapan mükellefler** (Gelir Vergisi mükellefleri, Kurumlar Vergisi mükellefleri, serbest meslek erbabı vb. ithalat işlemleri gerçekleştiren tüm mükellef grupları). - **Özellikle ithalatta gözetim ve korunma önlemine tabi malları ithal edenler**: - Gözetim uygulamasına tabi malların ithalatını yapanlar. - Korunma önlemi (gümrük vergisi/ek mali yükümlülükler) veya dampinge karşı vergi/telafi edici vergi uygulanan malların ithalatını yapanlar. --- ### 2. MALİ VE OPERASYONEL ETKİ #### **Vergi Yükü/Avantajı** - **KDV İndirim Hakkının Kaldırılması**: - Gözetim uygulamasına tabi malların ithalinde: - Gümrük beyannamesinde **beyan olunan ancak tevsik edilemeyen tutarlar** (ör. CIF bedeli ile gözetim bedeli arasındaki farka ilişkin yurt dışı giderler) nedeniyle **KDV matrahına dâhil olan her türlü vergi, resim, harç ve paylar (damga vergisi, gümrük vergisi, ilave gümrük vergisi, KKDF vb.) dolayısıyla ödenen KDV'nin indirim hakkı kaldırılmıştır**. - **Sonuç**: Bu KDV tutarları **indirim konusu yapılamaz**, dolayısıyla mükellefin maliyeti artar. - **İstisna Durumlar**: - Gözetim uygulamasına **tabi olmayan malların ithalatında** ödenen KKDF, ilave gümrük vergisi vb. ile bunlara ilişkin KDV **genel esaslar çerçevesinde indirim konusu yapılabilir**. - **24/11/2023 öncesinde ithalat bedeli ödenmiş ve 1/4/2024’e kadar (dâhil) ithal edilen mallar** için Karar hükümleri uygulanmaz (geçici madde). #### **Bildirim/Beyan Yükümlülüğü** - **Gümrük Beyannamesi ve Tevsik Zorunluluğu**: - Gözetim/korumaya tabi malların ithalatında **beyan edilen tutarların tevsik edilmesi** kritik önem taşır. - **Tevsik edilemeyen tutarlar** nedeniyle ödenen KDV indirimden düşülmez. - **KDV Beyannamesi**: - İndirimden düşülemeyecek KDV tutarlarının **KDV beyannamesinde yer almaması** veya yanlış beyan edilmesi halinde **cezai yaptırım riski** doğar. --- ### 3. EYLEM PLANI (NE YAPILMALI?) #### **İthalat Öncesi** - **Gözetim/Koruma Önlemi Durumunu Kontrol Et**: - İthal edilecek malın **7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında gözetim/korumaya tabi olup olmadığını** Gümrük İdaresi veya Ticaret Bakanlığı’nın ilgili mevzuatından teyit et. - **Korunma önlemi uygulanan mallar** (gümrük vergisi/ek mali yükümlülükler) ve **dampinge karşı vergi/telafi edici vergi** uygulanan malları ayrıca takip et. #### **İthalat Sürecinde** - **CIF Bedeli ve Gözetim Bedeli Farkını Belgele**: - CIF bedeli ile gözetim bedeli arasındaki farka ilişkin **yurt dışı giderlerin tevsik edilmesi** için: - Fatura, sözleşme, banka dekontu, nakliye belgesi vb. **yeterli belgenin temini**. - **Tevsik edilemeyen tutarlar** nedeniyle ödenen KDV’nin indirimden düşülmeyeceği unutulmamalı. - **KKDF ve Diğer Vergilerin Ayrıştırılması**: - **Gözetim uygulamasına tabi olmayan mallar** için KKDF/ilave gümrük vergisi dolayısıyla ödenen KDV’nin **indirim konusu yapılması** için: - KDV’nin hangi kalemlere (CIF bedeli, KKDF vb.) isabet ettiğinin **ayrıntılı olarak takibi**. - Gümrük beyannamesinde **doğru sınıflandırma** yapılması. #### **İthalat Sonrası (Beyan ve Takip)** - **KDV Beyannamesinde Doğru İşlem**: - **İndirimden düşülemeyecek KDV tutarlarını** (gözetim/korumaya tabi malların tevsik edilemeyen kısımlarına ilişkin) **KDV beyannamesinde yer vermemek**. - **İndirim konusu yapılabilecek KDV’leri** (tevsik edilen tutarlar) **doğru dönemde beyan etmek**. - **Geçici Madde Kapsamını Değerlendir**: - **24/11/2023 öncesinde ödeme yapılan ve 1/4/2024’e kadar ithal edilen mallar** için: - Karar hükümlerinden muafiyetin sağlanması için **ödeme ve ithalat tarihlerinin belgelendirilmesi**. - **Arşiv ve Denetim Hazırlığı**: - Tüm **gümrük beyannameleri, faturalar, ödeme belgeleri ve KDV hesaplamaları**nın **7 yıl süreyle saklanması**. - **Olası vergi incelemelerine** karşı: - Gözetim/korumaya tabi malların **ayrı bir dosyada takibi**. - İndirimden düşülen/düşülmeyen KDV tutarlarının **gerekçeleriyle birlikte kayıt altına alınması**. #### **Tarihsel Kritik Noktalar** - **24/11/2023**: 7846 sayılı Kararın yürürlüğe girdiği tarih. - **1/4/2024**: Geçici madde kapsamında son ithalat tarihine kadar muafiyet süresi. - **Beyan Süreleri**: - KDV beyannamesi **izleyen ayın 24’üne kadar** verilmeli. - Gümrük beyannamesinin tescil tarihinden itibaren **KDV’nin tarh edilmesi** (KDV Kanunu m. 43/4). --- ### 4. EK ARAŞTIRMA - **7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı** (24/11/2023, RG: 32379): - **Madde 1**: Gözetim/korumaya tabi malların **tevsik edilemeyen tutarları** nedeniyle ödenen KDV’nin indirim hakkını kaldırır. - **Madde 2**: Kararın **yayım tarihinde (24/11/2023) yürürlüğe girdiği** belirtildi. - **8000 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı** (28/12/2023, RG: 32413): - **Geçici Madde 1**: 24/11/2023 öncesinde ödeme yapılan malların **1/4/2024’e kadar ithalinde** Karar hükümleri uygulanmaz. - **İlgili Mevzuat Bağlantıları**: - [7846 sayılı Karar (RG)](https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2023/11/20231124-1.htm) - [8000 sayılı Karar (RG)](https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2023/12/20231228-1.htm) - [KDV Kanunu m. 21, 29, 36, 43](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=436&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5) ```

Vergi Personeli Açısından Değerlendirme

### **UYGULAMA VE İŞLEM REHBERİ** #### **Tarh ve Tahakkuk Süreçleri** - **KDV Matrahı Belirleme**: - 3065 sayılı KDV Kanunu **m.21** uyarınca, ithalatta KDV matrahı: - Gümrük vergisine tabi mallarda: **gümrük kıymeti** (CIF değeri + gümrük vergisi, KKDF, damga vergisi vb. **tevsik edilmiş** harcamalar). - Gümrük vergisinden muaf mallarda: **CIF değeri** (sigorta + navlun dahil). - **Önemli**: 7846 sayılı CB Kararı ile **tevsik edilemeyen tutarlar** ve bunlara bağlı vergi/resim/harc/paylar nedeniyle ödenen KDV’nin **indirim hakkı kaldırıldı**. - **Gözetim/Korunma Önlemi Kapsamındaki Mallar**: - **7846 sayılı CB Kararı m.1**: - Gözetim uygulanmasına tabi mallarda, **gümrük beyannamelerinde beyan edilen ama tevsik edilemeyen tutarlar** nedeniyle KDV matrahına dahil olan **her türlü vergi/resim/harc/pay** dolayısıyla ödenen KDV **indirimden çıkarılır**. - Korunma önlemi (ek gümrük vergisi, KKDF, dampinge karşı vergi vb.) kapsamındaki mallarda da aynı kural geçerli. - **8000 sayılı CB Kararı Geçici m.1**: - **24.11.2023 öncesi ithalat bedelinin bankacılık sistemi üzerinden ödendiği tevsik edilen mallar** için **01.04.2024’e kadar (dahil) ithal edilenler** bu kısıtlamadan muaf. - **KDV İndirimi Uygulaması**: - **İndirilebilir KDV**: - Gözetim/korunma önlemine **tabi olmayan** mallarda: - KKDF, ilave gümrük vergisi, damga vergisi, depo gideri vb. **tevsik edilmiş** harcamalar nedeniyle ödenen KDV **indirilebilir**. - CIF bedeli üzerinden hesaplanan KKDF dolayısıyla ödenen KDV de indirilebilir. - **İndirilemez KDV**: - Gözetim uygulanmasına tabi mallarda: - **CIF bedeli ile gözetim bedeli arasındaki farka** ilişkin **yurt dışı gider olarak beyan edilen ve tevsik edilemeyen tutarlar** nedeniyle ödenen KDV. - Bu tutarlar nedeniyle KDV matrahına dahil olan **damga vergisi, gümrük vergisi, ilave gümrük vergisi** vb. dolayısıyla ödenen KDV. - **Tebligat ve Tahsilat**: - **KDV Kanunu m.43/4**: İthalatta alınan KDV, ilgili gümrük idaresince tarh edilir. - **Özelgeye Uygun İşlem**: - Özelgeye uygun hareket eden mükelleflere **vergi cezası kesilmez** ve **gecikme faizi hesaplanmaz** (VUK m.413). #### **Tahsilat ve Beyanname Süreçleri** - **KDV Beyannamesinde Dikkat Edilecek Hususlar**: - **İndirimden Çıkarılan KDV**: - Gözetim/korunma önlemi kapsamındaki mallarda, **tevsik edilemeyen tutarlar** nedeniyle ödenen KDV’nin **indirim listesinden çıkarılması** gereklidir. - **Sistemsel Kontrol**: VEDOP’ta **KDV indirim tablolarında**, bu tutarların ayrıştırılması için **manuel düzeltme** yapılması gerekebilir. - **Geçici Madde Uygulaması**: - **01.04.2024’e kadar** ithal edilen ve **24.11.2023 öncesi ödemesi tevsik edilen** mallar için indirim hakkı saklıdır. --- ### **DENETİM VE RİSK ALANLARI** #### **Gri Alanlar ve Usulsüzlük Riskleri** - **Tevsik Zorunluluğu**: - **Risk**: Mükelleflerin, **yurt dışı giderler** (navlun, sigorta, komisyon vb.) için **fatura, konşimento, banka dekontu** gibi belgeler sunmaması. - **Denetim Odakları**: - Gümrük beyannamelerinde beyan edilen **CIF bedeli dışındaki tutarların** (örn. gözetim bedeli farkı) **tevsik edilip edilmediği**. - **KKDF ve ilave gümrük vergisi** hesaplamalarının, **gümrük kıymeti**ne dayalı olup olmadığı. - **Damga vergisi** ve **depo giderleri**nin KDV matrahına dahil edildiği durumlarda, bu tutarların **gerçekten ödenip ödenmediği**. - **Gözetim/Korunma Önlemi Tanımlaması**: - **Risk**: Mükelleflerin, **ithalatta korunma önlemi** (ek gümrük vergisi) ile **gözetim uygulaması**nı karıştırarak yanlış indirim uygulaması. - **Denetim Odakları**: - **7846 sayılı CB Kararı m.1**’de belirtilen **gözetim uygulanmasına tabi malların listesinin** kontrolü. - **Korunma önlemi** olarak uygulanan **ek gümrük vergisi**nin, **Dış Ticaret Genel Müdürlüğü** kararlarına dayalı olup olmadığı. - **Geçici Madde İstisnası**: - **Risk**: Mükelleflerin, **01.04.2024 sonrası** ithal edilen mallar için **geçici maddeye** dayanarak indirim talep etmesi. - **Denetim Odakları**: - **İthalat bedelinin bankacılık sistemi üzerinden ödendiğine** dair **tevsik belgeleri** (DAB, SWIFT mesajı vb.) kontrolü. - **İthalat tarihinin** (gümrük beyannamesi tescil tarihi) **01.04.2024’ten önce** olması. - **Sistemsel Hatalar**: - **Risk**: VEDOP/sistemde **KDV indirim tablolarının** otomatik olarak **gözetim/korunma önlemi kapsamındaki malları** ayırt etmemesi. - **Denetim Odakları**: - **Manuel müdahale** gerektiren durumlarda (örn. tevsik edilemeyen tutarlar) **vergi dairesi personelinin** doğru kodlaması. --- ### **SİSTEMSEL VE İDARİ İŞLEMLER** #### **VEDOP ve Sistem Kayıtları** - **KDV İndirim Tabloları**: - **Gözetim/Korunma Önlemi Kapsamındaki Mallar**: - **Kodlama**: Bu mallara ilişkin KDV’nin indirimden çıkarılması için **özel bir kod** (örn. "GÖZETİM-KDV-İNDİRİMSİZ") kullanılması önerilir. - **Sistem Kontrolü**: VEDOP’taki **KDV indirim tablolarında**, bu tutarların **otomatize filtrelenmesi** için **GİB tarafından güncelleme** yapılmalıdır. - **Geçici Madde Uygulaması**: - **01.04.2024’e kadar** ithal edilen mallar için **sistemde bir istisna kodu** (örn. "GEÇİCİ-7846") eklenmeli. - **Gümrük Beyannamesi ve KDV Matrahı**: - **Tevsik Edilemeyen Tutarlar**: - Gümrük beyannamesinde **CIF bedeli dışında** beyan edilen tutarların **tevsik durumuna** göre KDV matrahından çıkarılması gerekebilir. - **Sistem Entegrasyonu**: Gümrük idareleri ile GİB arasındaki **veri paylaşımı**nın doğruluğu kritiktir. #### **İç Yazışmalar ve Mükellef Sorguları** - **Özelge ve Yorum Birliği**: - **Vergi dairesi personeli**, mükelleflerin **ithalatta gözetim/korunma önlemi** kapsamında olup olmadığını **Gümrük ve Ticaret Bakanlığı**’nın ilan ettiği listelerden teyit etmeli. - **Mükellef Sorguları**: - **"İthalatım gözetim uygulamasından muaf mı?"** → **Gümrük beyannamesi numarası** ve **GTİP kodu** kontrol edilmeli. - **"KKDF dolayısıyla ödediğim KDV’yi indirebilir miyim?"** → **CIF bedeli üzerinden mi hesaplandı?** ve **tevsik edilebilir mi?** soruları yönlendirilmeli. - **İç Yazışma Örnekleri**: - **Gümrük İdaresi ile Koordinasyon**: - Gözetim uygulamasından kaynaklı **tevsik edilemeyen tutarlar**ın doğrulanması için **gümrük beyannamesi eki belgelerin** talep edilmesi. - **Denetim Raporları**: - **KDV indiriminden çıkarılan tutarlar**ın **denetim raporlarında** ayrı bir bölümde belgelendirilmesi. --- ### **EK ARAŞTIRMA (Mevzuat Doğrulaması)** - **7846 sayılı CB Kararı (24.11.2023 / 32379 R.G.)**: - **Yürürlük**: 24.11.2023 tarihinde yürürlüğe girmiştir. - **Kapsam**: İthalatta gözetim ve korunma önlemleri kapsamında **tevsik edilemeyen tutarlar** nedeniyle ödenen KDV’nin indirim hakkı kaldırılmıştır. - **8000 sayılı CB Kararı (28.12.2023 / 32413 R.G.)**: - **Geçici Madde 1**: 24.11.2023 öncesi ödemesi tevsik edilen mallar için **01.04.2024’e kadar** indirim hakkı saklıdır. - **İlgili Diğer Mevzuat**: - **3065 sayılı KDV Kanunu m.21, 29, 36, 43**. - **Gümrük Kanunu** (ithalatta vergiyi doğuran olay). - **Dış Ticaret Mevzuatı** (gözetim ve korunma önlemleri). ```

Etki ve Uygulama Değerlendirmesi

# **İthalatta Gözetim ve Korunma Önlemi Uygulamaları Kapsamında KDV İndiriminin Kaldırılmasının Değerlendirmesi** --- ## **### 1. DÜZENLEMENİN AMACI** Düzenleme, aşağıdaki hedeflerden **kayıt dışılıkla mücadele** ve **vergi tabanını genişletme**ye odaklanmaktadır: - **Kayıt dışılıkla mücadele**: - Gözetim ve korunma önlemlerine tabi malların ithalatında **tevsik edilemeyen tutarlar** nedeniyle KDV matrahına dâhil olan vergi/resim/harç/payların indirim hakkının kaldırılması, **fiktif faturalandırma** ve **gerçek dışı beyanları** önlemeyi amaçlamaktadır. - Özel olarak, **CIF bedeli ile gözetim bedeli arasındaki farkın yurt dışı gider olarak beyan edilmesi ve tevsik edilememesi** durumunda, bu tutarlara ilişkin KDV indiriminin engellenmesi, **vergi kaçakçılığı riskini azaltmaktadır**. - **Vergi tabanını genişletme**: - İndirim hakkının kaldırılması, **ithalatçılara yönelik vergi yükünü artırarak**, kamu gelirlerinde dolaylı bir genişleme sağlar. - **Koruma önlemleri** (gümrük vergisi, ek mali yükümlülükler) ve **gözetim uygulamaları** kapsamında ödenen KDV’nin indiriminin engellenmesi, **ithalatı caydırıcı** bir etki yaratmaktadır. - **Yatırım teşviki hedefi taşımaz**: - Düzenleme, ithalatı kısıtlayıcı ve maliyeti artırıcı niteliğindedir; **ithalatçıları yerli üretime yönlendirme** amacı gütse de, doğrudan yatırım teşviki aracı değildir. --- ## **### 2. PİYASA VE SEKTÖREL ETKİLER** #### **2.1. İthalat Sektörü ve Tedarik Zinciri Üzerindeki Etkiler** - **Maliyet artışı**: - Gözetim/korumaya tabi malların ithalatında, **tevsik edilemeyen tutarlar nedeniyle ödenen KDV’nin indirilememesi**, ithalatçılar için **etkin vergi oranını yükseltir**. - Örneğin, **CIF bedeli ile gözetim bedeli arasındaki farkın damga vergisi, gümrük vergisi vb. nedeniyle KDV matrahına dâhil olması** ve bu KDV’nin indiriminin kaldırılması, **ithalat maliyetini %10–20 aralığında artırabilir**. - **Tedarik zincirinde kaymalar**: - **Yurt dışı tedarikçilerle anlaşmazlık riski**: Tevsik zorunluluğu, ithalatçılara **fatura ve ödeme belgesi taleplerini artırarak**, tedarikçi ilişkilerini zorlaştırabilir. - **Alternatif ithalat kanalları arayışı**: İthalatçılar, **gözetim/korumaya tabi olmayan ülkelerden veya mallardan** tedarik etme eğilimine girebilir. #### **2.2. Yerli Üretim ve Rekabet Etkileri** - **Yerli üretimin koruması**: - İthalatın maliyetinin artması, **yerli üreticiler lehine rekabet avantajı sağlayabilir**. - Özellikle **korunma önlemi uygulanan sektörlerde** (örneğin çelik, tekstil, kimya), yerli üreticilerin pazar payı artabilir. - **Fiyatlara yansıma**: - İthalatçılar, **artan maliyetleri fiyatlara yansıtabilir**, bu da **tüketici enflasyonunu tetikleyebilir**. - **Talep esnekliği düşük mallarda** (örneğin hammaddeler), fiyat artışları kaçınılmaz olabilir. #### **2.3. Mükellef Psikolojisi ve Uyum Maliyetleri** - **Bürokratik yük artışı**: - **Tevsik zorunluluğu**, ithalatçılar için **belge toplanması, denetim süreci ve uyum maliyetlerini artırır**. - **Özelge başvurularında artış**: Düzenlemenin belirsizlikleri, mükellefleri **GİB’e danışma ihtiyacı hissetmeye** itebilir. - **Vergi planlaması zorlaşması**: - İndirim hakkının kaldırılması, **nakit akışı ve vergi yükü tahminini güçleştirir**. - **Stok yönetimi sorunları**: Gözetim/korumaya tabi malların ithalatını erteleme veya azaltma eğilimi, **tedarik zincirindeki belirsizlikleri artırabilir**. --- ## **### 3. HUKUKİ VE YAPISAL DEĞERLENDİRME** #### **3.1. Vergi Tekniği Açısından** - **Güçlü yönler**: - **Hedef odaklı düzenleme**: Kayıt dışılıkla mücadelede **ödeme ve beyan denetimini güçlendirmek** amacıyla tasarlanmıştır. - **Esneklik**: Cumhurbaşkanı Kararı ile **indirim hakkının kaldırılması/geriye alınması** yetkisi, **piyasa koşullarına hızlı yanıt verme imkânı** sunar. - **Zayıf yönler**: - **Belirsizlikler**: - **"Tevsik edilemeyen tutar"** tanımının net olmaması, **yargısal uyuşmazlıklara** yol açabilir. - **Gözetim bedeli ile CIF bedeli arasındaki farkın** nasıl hesaplanacağına dair **açık kriterler yoktur**. - **Çifte vergilendirme riski**: - İndirim hakkının kaldırılması, **ithalatçılar için KDV’nin nihai yükümlü haline gelmesi** anlamına gelir. Bu, **vergi adaleti ilkesiyle çelişebilir**. #### **3.2. Kanunilik İlkesine Uyum** - **Anayasal çerçeve**: - **Cumhurbaşkanı Kararı’nın yetki dayanağı**: 3065 sayılı KDV Kanunu’nun **36. maddesi**, Cumhurbaşkanı’na indirim/iade hakkını kısıtlama yetkisi verir. - **Yetki sınırları**: - **7846 ve 8000 sayılı Kararlar**, **ithalatta gözetim/korumaya tabi malları** hedef alır; **genel bir KDV indirim kısıtlaması değildir**. - **Geçici madde (8000 sayılı Karar)**: 24/11/2023 öncesi ödemeler için **geriye yönelik istisna** getirilir, bu **kanunilik ve belirlilik ilkelerine** uygun bir düzenlemedir. - **Eleştiri noktaları**: - **Delegasyon sınırları**: Cumhurbaşkanı’na tanınan yetki, **vergi kanunlarının temel ilkelerini (örneğin indirim hakkı) kısıtlayabilecek kadar geniş** olabilir. - **Orantılılık ilkesi**: - Kayıt dışılıkla mücadele amacı **meşru** olsa da, **tüm tevsik edilemeyen tutarlar için indirim hakkının tamamen kaldırılması**, **aşırı bir önlem** olarak değerlendirilebilir. #### **3.3. Vergi Barışı ve Yargı Uyuşmazlıkları Potansiyeli** - **Yargıya intikal riski**: - **İndirim hakkının kaldırılması**, mükellefler tarafından **Anayasa’nın 73. maddesi (vergi ödevi ve adalet)** ve **Vergi Usul Kanunu’nun 3. maddesi (kanunilik)** çerçevesinde iptal davasına konu olabilir. - **Özellikle**: - **"Tevsik edilemeyen tutar"**ın tanımının belirsizliği, - **Gözetim bedeli hesaplamalarındaki keyfiyet**, - **KDV’nin nihai yükümlü haline getirilmesinin vergi adaletiyle çelişmesi** gündeme gelebilir. - **Vergi barışı ihtimali**: - Düzenlemenin **geriye yönelik uygulanmaması** (8000 sayılı Karar’ın geçici maddesi), **yargısal uyuşmazlıkları azaltabilir**. - Ancak, **24/11/2023 sonrası işlemler** için **yüksek ihtilaf potansiyeli** bulunmaktadır. --- --- ## **### 4. EK ARAŞTIRMA (Resmi Gazete Analizi)** - **7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (24/11/2023, RG: 32379)**: - **Kapsam**: Gözetim uygulamasına tabi malların ithalatında **tevsik edilemeyen tutarlar + bu tutarlar nedeniyle KDV matrahına dâhil olan vergi/resim/harç/paylar** için KDV indirim hakkı kaldırılır. - **Etki**: **İthalatçıların KDV yükünü artırır**, kayıt dışılığı önlemeyi hedefler. - **8000 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (28/12/2023, RG: 32413)**: - **Geçici Madde 1**: 24/11/2023 öncesi ödemeli ithalatlar için **1/4/2024’e kadar** (dâhil) **indirim kısıtlaması uygulanmaz**. - **Amaç**: **Geriye yönelik uygulamaların önlenmesi**, mükelleflere uyum süresi tanınması. --- --- ## **### SONUÇ VE ÖNERİLER** ### **Olumlu Yönler** - Kayıt dışılıkla mücadelede **etkin bir araç**. - Yerli üretimin **korunmasına katkı**. - **Esnek ve hızlı düzenleme yetkisi** (Cumhurbaşkanı Kararı). ### **Riskler ve Zayıflıklar** - **Belirsizlikler** (tevsik tanımı, gözetim bedeli hesaplaması). - **Vergi adaleti sorunları** (KDV’nin nihai yükümlü haline gelmesi). - **Yargısal iyhtilaf potansiyeli** (Anayasa ve VUK’a aykırılık iddiaları). - **Enflasyonist baskı** (ithalat maliyetlerinin fiyatlara yansıması). ### **Öneriler** - **Açık tanım ve kriterler**: "Tevsik edilemeyen tutar" ve "gözetim bedeli"nin **netleştirilmesi**. - **Orantılılık**: **Kısmi indirim imkânı** (örneğin %50 indirim) veya **belirli bir tutar sınırı** getirilmesi. - **Geçiş süresi uzatılması**: Mükelleflerin uyum sağlaması için **6–12 aylık ek süre**. - **Yargı denetimi**: Düzenlemenin **Anayasa Mahkemesi’ne taşınması** halinde **yetki ve orantılılık** açısından incelenmesi gerekir.

İşlem