Elektronik defter (e-Defter) uygulamasına dâhil olanlar tarafından 11 Mayıs 2026 (10 Mayıs 2026 tarihinin resmi tatile rastlaması nedeniyle) ve 14 Mayıs 2026 günü sonuna kadar oluşturulması ve imzalanması gereken e-Defterlerin oluşturulma ve imzalanma süresi ile aynı sürede Gelir İdaresi Başkanlığı Bilgi İşlem Sistemine yüklenmesi gereken elektronik defter ve berat dosyalarının yüklenme süresinin uzatılması.

### 1. KAPSAM * Bu düzenleme (VUK Sirküleri/198), **e-Defter uygulamasına dâhil olan tüm gerçek ve tüzel kişi mükellefleri** doğrudan ilgilendirmektedir. * Kapsamdaki mükellef grupları şunlardır: - Kurumlar vergisi mükellefleri (Şirketler) - Bilanço esasına göre defter tutan gelir vergisi mükellefleri (Şahıs işletmeleri) - Zorunlu veya ihtiyari olarak e-Defter sistemine geçiş yapmış olan tüm serbest meslek erbabı, tüccar ve işletmeler --- ### 2. MALİ VE OPERASYONEL ETKİ * **Ek Vergi Yükü:** Düzenleme herhangi bir vergi, resim veya harç yükü getirmemektedir. Tam aksine, mükelleflerin mali yükünü hafifleten bir süre uzatımıdır. * **Vergi Avantajı / Hak Koruma:** Sürelerin uzatılması sayesinde, mükellefler ve muhasebe departmanları olası sistem yoğunlukları, teknik aksaklıklar veya tatil takviminden kaynaklı hak mahrumiyetleri ve özel usulsüzlük cezalarından korunmuştur. * **Bildirim / Beyan Yükümlülüğü:** - Yükümlülük ortadan kalkmamış, sadece **zaman alımı (ibraz/yükleme süresi)** ileri bir tarihe ötelenmiştir. - Normal şartlarda 11 Mayıs 2026 (10 Mayıs'ın tatile rastlaması nedeniyle) ve 14 Mayıs 2026 tarihlerine kadar tamamlanması gereken e-Defter oluşturma, imzalama ve GİB Bilgi İşlem Sistemine berat yükleme işlemleri için ek süre tanınmıştır. --- ### 3. EYLEM PLANI (NE YAPILMALI?) Cezai yaptırımlarla (Özel Usulsüzlük Cezaları vb.) karşılaşmamak için muhasebe departmanları ve mali müşavirler tarafından aşağıdaki takvime ve adımlara titizlikle uyulmalıdır: * **Süre Uzatımı Takvimi:** - **1. Grup (Normalde 11 Mayıs 2026 sonuna kadar oluşturulması gerekenler):** - *Yeni Son Tarih:* **10 Haziran 2026 Çarşamba** günü sonuna kadar e-Defterlerin oluşturulması, imzalanması ve beratların GİB sistemine yüklenmesi gerekmektedir. - **2. Grup (Normalde 14 Mayıs 2026 sonuna kadar oluşturulması gerekenler):** - *Yeni Son Tarih:* **15 Haziran 2026 Pazartesi** (14 Haziran'ın resmi tatile rastlaması nedeniyle) günü sonuna kadar e-Defterlerin oluşturulması, imzalanması ve beratların GİB sistemine yüklenmesi gerekmektedir. * **Somut Adımlar ve Belge Düzeni:** - **Muhasebe Yazılımı Kontrolü:** Defterlerin ilgili dönem kayıtlarının (mahsup, tahsil, tediye vb.) eksiksiz ve hatasız bir şekilde muhasebe programlarına işlendiğinden emin olunmalıdır. - **Mali Mühür / NES Kontrolü:** Elektronik imzalama sürecinde sorun yaşamamak adına Mali Mühür veya Nitelikli Elektronik Sertifikaların (NES) geçerlilik süreleri ve şifreleri önceden kontrol edilmelidir. - **GİB Sistem Yüklemeleri:** Berat dosyalarının GİB sistemine başarıyla yüklendiğine dair sistem çıktıları veya "GİB Onay Raporları" alınarak dijital veya fiziki arşivde muhafaza edilmelidir. Son günlerin yoğunluğuna bırakılmaksızın işlemlerin erken tarihlerde tamamlanması operasyonel riskleri sıfırlayacaktır.

### UYGULAMA VE İŞLEM REHBERİ - **Tarh ve Tahakkuk Süreçleri Açısından Etkisi:** - VUK 198/2026-4 sayılı Sirküler ile 213 sayılı Kanun'un mükerrer 242. maddesindeki yetkiye dayanılarak e-defter ve berat dosyalarının oluşturulma, imzalanma ve GİB Bilgi İşlem Sistemine yüklenme süreleri yasal takviminden koparılarak uzatılmıştır. - Bu durum, ilgili dönemlere ilişkin defter kayıtlarına dayanılarak yapılacak tarh ve tahakkuk işlemlerinde (örneğin geçici vergi beyannameleri veya yıllık beyannamelerin yasal defter kayıtlarına uygunluğunun kontrolünde) süre uzatımının dikkate alınmasını zorunlu kılar. - Süre uzatımı, beyanname verme sürelerini doğrudan değiştirmemekle birlikte, yasal defterlerin tasdik/oluşturulma süresini etkilediğinden, 3568 sayılı Kanun kapsamındaki meslek mensuplarının ve mükelleflerin iş yükünü ve buna bağlı hata oranlarını revize eder. - **Tahsilat ve Tebligat Süreçleri:** - Süre uzatımı, doğrudan bir amme alacağının vadesini veya tahsilat takvimini (örneğin motorlu taşıtlar vergisi, gelir vergisi taksitleri vb.) ötelemez. Ancak e-defterlerin ibraz süresini etkilediği için vergi dairesince yapılacak defter ibraz yazılarında (tebligat) yeni tarihler esas alınmalıdır. - Vergi dairesi servisleri, mükelleflere e-defter ibrazı için gönderilecek yazılarda sirkülerle belirlenen yeni son tarihleri (10 Haziran 2026 ve 15 Haziran 2026) göz önünde bulundurmalı, hatalı ve süresinden önce özel usulsüzlük cezası tatbik edilmesinin önüne geçmelidir. ### DENETİM VE RİSK ALANLARI - **Vergi İncelemelerinde Süre Uyumu ve Gri Alanlar:** - **Defter İbraz Süreleri:** İnceleme elemanları, mükelleflere defter ve belge ibrazı için yazılan yazılarda, VUK 198 sayılı Sirküler ile uzatılan süreleri dikkate almak zorundadır. Uzatılan sürelerin son gününden önce "defter ibraz edilmedi" gerekçesiyle re'sen tarhiyat veya VUK 353/1 uyarınca özel usulsüzlük cezası kesilmesi hukuka aykırıdır. - **Mücbir Sebepler ve Tatil Günleri:** Sirkülerde, 10 Mayıs 2026 ve 14 Haziran 2026 tarihlerinin resmi tatile (hafta sonu vb.) rastlaması nedeniyle sürelerin kaydırıldığı açıkça belirtilmiştir. Denetim esnasında bu takvimsel kaymaların mükellef lehine doğru yorumlanıp yorumlanmadığı kontrol edilmelidir. - **Oluşturulma ile Yüklenme Tarihlerinin Senkronizasyonu:** e-Defterlerin "oluşturulma ve imzalanma" süresi ile GİB sistemine "yüklenme" süresi aynı döneme sabitlenmiştir. Denetimlerde, berat dosyalarının oluşturulma tarihi ile GİB sistemine yüklenme damga zamanı arasındaki tutarsızlıklar (geriye dönük dosya üretimi şüphesi) risk analizi kapsamında titizlikle incelenmelidir. - **Usulsüzlük ve Cezai Riskler:** - Süre uzatımından yararlanan mükelleflerin, belirlenen yeni tarihler (10 Haziran 2026 ve 15 Haziran 2026) sonuna kadar yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda, VUK mükerrer 355 inci maddesi ve ilgili usulsüzlük hükümleri gecikmeksizin uygulanmalıdır. ### SİSTEMSEL VE İDARİ İŞLEMLER - **VEDOP ve GİB Bilgi İşlem Sistemleri Entegrasyonu:** - e-Defter portali ve GİB sistemleri, sirkülerde belirtilen tarihlere (10 Haziran 2026 Çarşamba ve 15 Haziran 2026 Pazartesi) göre sistemsel kilitlenme ve uyarı mekanizmalarını güncellemelidir. - Mükelleflerin bu tarihlerden önce sistem üzerinden yapacakları yüklemelerde otomatik sistem reddi veya hatalı uyarı almaması için operasyonel kontroller yapılmalıdır. - **İç Yazışmalar ve Mükellef Sorguları:** - Vergi dairesi çalışanları, mükelleflerden gelen "e-defter berat yükleme süresi uzatıldı mı?" yönündeki şifahi ve yazılı başvurularda doğrudan VUK-198/2026-4 numaralı sirküleri referans göstermelidir. - VEDOP otomasyon sisteminde, defter ibrazı talep edilen mükelleflerin dosyalarında sirküler kapsamındaki tarih esnemelerinin operasyonel olarak takip edilmesi, yanlışlıkla ihbarname düzenlenmemesi için ics/etebligat modüllerinin güncel tutulması gerekmektedir.

### 1. DÜZENLEMENİN AMACI Vergi Usul Kanunu (VUK) Sirküleri/198 ile yapılan bu düzenleme, doğrudan kamu maliyesine gelir sağlama, vergi tabanını genişletme, kayıt dışılıkla mücadele veya yatırım teşviki amacı gütmemektedir. Düzenlemenin temel amacı; - **İdari Kolaylık ve Uyum Maliyetlerinin Azaltılması:** Mükelleflerin ve bilişim sistemlerinin iş yükünü rasyonelleştirmek, - **Mücbir Sebeze Yakın Durumların Yönetimi:** Resmi tatil takviminin yarattığı sıkışıklığı gidermek ve teknik aksaklıkların (GİB BİS sistem yoğunluğu vb.) önüne geçmek, - **Vergi Uyumunun (Tax Compliance) Desteklenmesi:** Zamanında yerine getirilmesi imkansız veya aşırı maliyetli hale gelen şekli ödevlerin yerine getirilmesi için makul bir ek süre tanımaktır. ### 2. PİYASA VE SEKTÖREL ETKİLER - **Mükellef Psikolojisi ve Uyum Maliyeti:** - Süre uzatımları, mükellef psikolojisi üzerinde olumlu bir baskı azaltıcı etki yaratır. Vergi dairesi ile mükellef arasındaki güven ilişkisini pekiştirir. - Mali müşavirler ve muhasebe meslek mensupları açısından yoğun dönemsel iş yükünü hafifleterek hata payını düşürür ve mesleki kaliteyi artırır. - **Piyasa Dinamikleri:** - Piyasa aktörleri üzerinde doğrudan bir makroekonomik maliyet veya fiyatlama etkisi yoktur. - Bilgi teknolojileri ve entegratör firmalar açısından sistem kilitlenmelerinin veya veri yükleme tıkanıklıklarının önüne geçilerek operasyonel süreklilik sağlanır. - **Orta ve Uzun Vadeli Etkiler:** - Doğrudan sektörel bir maliyet yaratmamakla birlikte, dijital dönüşüm süreçlerinde (e-Defter, e-Fatura vb.) idarenin esnek yaklaşımı, sistemin benimsenme oranını ve sürdürülebilirliğini olumlu yönde etkiler. ### 3. HUKUKİ VE YAPISAL DEĞERLENDİRME - **Vergi Tekniği ve Kanunilik İlkesi:** - Düzenleme, 213 sayılı VUK'un mükerrer 242. maddesinin Maliye Bakanlığına (Gelir İdaresi Başkanlığına) verdiği yetkiye dayanılarak yapılmıştır. - Vergi hukukunda kanunilik ilkesi maddi vergi hukukuna (verginin konuzu, matrahı, oranı vb.) sıkı sıkıya bağlıyken; şekli vergi ödevleri ve usul işlemlerinde idari düzenleyici işlemlere (sirküler, tebliğ) yetki devri meşrudur. Bu bağlamda, sirkülerle yapılan süre uzatımı hukuki altyapı açısından tam bir meşruiyete sahiptir. - **Vergi Barışı ve Yargı Uyuşmazlıkları Potansiyeli:** - Şekli yükümlülüklerin (e-Defter berat yükleme süreleri) uzatılması, bu ödevlerin zamanında yerine getirilmemesinden kaynaklanabilecek usulsüzlük cezalarının ve özel usulsüzlük cezalarının haksız yere kesilmesini önler. - Bu durum, potansiyel vergi uyuşmazlıklarını ve vergi mahkemelerinin iş yükünü doğrudan azaltıcı niteliktedir. Vergi barışına ve idari istikrara katkı sağlar.