T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelirler Genel Müdürlüğü
SAYI : B.07.0.GEL.0.49/4938-73
KONU: Yatırım indirimi Stopajı hk.
KURUMLAR VERGİSİ İÇ GENELGESİ
SERİ NO: 2000/3
Bilindiği üzere 25.08.1999 günlü ve 23797 sayılı Resmi Gazetenin mükerrer sayısında yayımlanan 20.08.1999 tarih ve 99/13230 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının eki Kararın 2 nci maddesinin b alt bendinin parantez içinde yer alan ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin 6 ncı fıkrasında b/ii bendine eklenen "yatırım indirimi dahil ibaresi" Danıştay 4 üncü Dairesinin 03.05.2000 tarih ve Esas No:1999/5648; Karar No:2000/1914 sayılı kararı ile iptal edilmiş olup bu Karara ilişkin yürütmenin durdurulmasına ilişkin talebimiz Danıştay Vergi Dava Daireleri Genel Kurulu'nun 07.07.2000 tarih ve Esas No:2000/196 sayılı Kararı ile reddedilmiştir.
Bu durumda, uygulanan yatırım indirimi üzerinden yapılan stopaja ilişkin olarak ihtirazi kayıtla verilen muhtasar beyannameler üzerine yapılan işlemlerden dolayı yürütmenin durdurulması talebiyle açılan davalar sonucu verilen yürütmenin durdurulması kararları üzerine kararlardan önce tahsil edilmiş meblağın ilgilisine red ve iadesi konusunda yapılacak işlemler aşağıda açıklanmıştır.
Bilindiği gibi vergi mükelleflerince Danıştay'da açılan iptal davasına konu olan bir idari işlem, Danıştay'ın iptal kararı vermesi üzerine kesin olarak ortadan kalkar. Bireysel bir işlemin iptali sonucunda, bu işleme bağlı diğer işlemler de bu sakatlıktan etkilenir ve bu işlemler hukuksal dayanaklarından yoksun kalırlar. Ancak düzenleyici bir işlem iptal edilmiş ise, iptal edilen düzenleyici işleme dayanılarak, iptalden önce yapılmış olan bireysel işlemler bundan etkilenmezler. Bu işlemlerin de iptali isteniyorsa süresi içerisinde dava açılması gerekir.
Bu açıklamalar ışığında, Danıştay 4 üncü Dairesinin 03.05.2000 tarih ve Esas No:1999/5648; Karar No:2000/1914 sayılı kararı ile iptal edilen düzenleyici işlem niteliğindeki 20.08.1999 tarih ve 99/13230 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 2 nci maddesinin (b/ii) alt bendinin parantez içi hükmünde yer alan "yatırım indirimi dahil" ibaresine dayanılarak yapılan bireysel işlemlerin kendiliğinden hükümsüz olması söz konusu değildir. Bu işlemler için mükellefler tarafından süresi içinde dava açılması zorunluluğu bulunmaktadır.
Nitekim, mezkur olayda da kişiler, Düzenleyici işlemin iptali nedeni ile ihtirazi kayıtla verdikleri beyannameleri uyarınca tahakkuk eden vergi ve fon payının kaldırılması için yürütmeyi durdurma talepli olarak dava açmışlardır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 27 nci maddesinin 3 üncü fıkrasında "Vergi mahkemelerinde, vergi uyuşmazlıklarından doğan davaların açılması, tarh edilen vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümlerin ve bunların zam ve cezalarının dava konusu edilen bölümünün tahsil işlemini durdurur. Ancak, 26 ncı maddenin 3 üncü fıkrasına göre işlemden kaldırılan vergi davası dosyalarında tahsil işlemi devam eder. Bu şekilde işlemden kaldırılan dosyanın yeniden işleme konulması ile ihtirazi kayıtla verilen beyannameler üzerine yapılan işlemlerle tahsilat işlemlerinden dolayı açılan davalar, tahsil işlemini durdurmaz. Bunlar hakkında yürütmenin durdurulması istenebilir." hükmü yer almaktadır. Bu hüküm gereğince ihtirazi kayıtla verilen beyannameler hakkında açılan davalarda, tahsilatın durdurulabilmesi yürütmenin durdurulması kararının yargı merciince verilmesine bağlı bulunmaktadır.
Vergi uyuşmazlıklarına ilişkin vergi mahkemesi kararlarının yerine getirilmesi, aynı Kanunun 28 inci maddesinde düzenlenmiştir. Bu hükme göre, Danıştay, Bölge İdare Mahkemeleri, İdare ve Vergi Mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre, idare, geciktirilmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden itibaren 30 günü geçemez. Buna göre idare, vergi uyuşmazlıkları hakkında verilen kararların icaplarına göre en fazla 30 gün içinde işlem yapmak veya eylemde bulunmak zorundadır.
Kurumlar vergisi mükelleflerince beyan edilen 1999 yılı kazançlarına uygulanan yatırım indirimi istisnası üzerinden yapılan stopajın iptali istemiyle mükellefler tarafından açılan davalarda, mahkemelerce yürütmenin durdurulmasına karar verilmiş olup, henüz esas hakkında karar verilmemiştir. Bu durumda yürütmenin durdurulması kararı verilen dava dosyalarına ilişkin olarak mahkeme tarafından esas hakkında karar verilinceye kadar idari işlem mevcut haliyle bırakılmalı, başka bir deyişle ilgililerin dava konusu yaptıkları idari işlemin uygulanması dava sonuna kadar ertelenmelidir.
Bu açıklamalara göre, vergi uyuşmazlıklarına ilişkin davalarda verilen yürütmeyi durdurma kararları, yalnızca "vergi tahsilatının durdurulmasını" kapsadığından yürütmenin durdurulması kararının verilmesinden evvel 1999 yılı kazançlarına uygulanan yatırım indirimi dolayısıyla Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin 6 numaralı bendinin b/ii alt bendine göre yapılan stopajın tahsil edilmiş taksitlerinin iade edilmemesi, vadesi gelmemiş taksitlerin ise tahsil işleminin durdurulması gerekir.
Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.
Maliye Bakanı
MALİYE BAKANLIĞI
Gelirler Genel Müdürlüğü
SAYI : B.07.0.GEL.0.49/4938-73
KONU: Yatırım indirimi Stopajı hk.
KURUMLAR VERGİSİ İÇ GENELGESİ
SERİ NO: 2000/3
Bilindiği üzere 25.08.1999 günlü ve 23797 sayılı Resmi Gazetenin mükerrer sayısında yayımlanan 20.08.1999 tarih ve 99/13230 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının eki Kararın 2 nci maddesinin b alt bendinin parantez içinde yer alan ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin 6 ncı fıkrasında b/ii bendine eklenen "yatırım indirimi dahil ibaresi" Danıştay 4 üncü Dairesinin 03.05.2000 tarih ve Esas No:1999/5648; Karar No:2000/1914 sayılı kararı ile iptal edilmiş olup bu Karara ilişkin yürütmenin durdurulmasına ilişkin talebimiz Danıştay Vergi Dava Daireleri Genel Kurulu'nun 07.07.2000 tarih ve Esas No:2000/196 sayılı Kararı ile reddedilmiştir.
Bu durumda, uygulanan yatırım indirimi üzerinden yapılan stopaja ilişkin olarak ihtirazi kayıtla verilen muhtasar beyannameler üzerine yapılan işlemlerden dolayı yürütmenin durdurulması talebiyle açılan davalar sonucu verilen yürütmenin durdurulması kararları üzerine kararlardan önce tahsil edilmiş meblağın ilgilisine red ve iadesi konusunda yapılacak işlemler aşağıda açıklanmıştır.
Bilindiği gibi vergi mükelleflerince Danıştay'da açılan iptal davasına konu olan bir idari işlem, Danıştay'ın iptal kararı vermesi üzerine kesin olarak ortadan kalkar. Bireysel bir işlemin iptali sonucunda, bu işleme bağlı diğer işlemler de bu sakatlıktan etkilenir ve bu işlemler hukuksal dayanaklarından yoksun kalırlar. Ancak düzenleyici bir işlem iptal edilmiş ise, iptal edilen düzenleyici işleme dayanılarak, iptalden önce yapılmış olan bireysel işlemler bundan etkilenmezler. Bu işlemlerin de iptali isteniyorsa süresi içerisinde dava açılması gerekir.
Bu açıklamalar ışığında, Danıştay 4 üncü Dairesinin 03.05.2000 tarih ve Esas No:1999/5648; Karar No:2000/1914 sayılı kararı ile iptal edilen düzenleyici işlem niteliğindeki 20.08.1999 tarih ve 99/13230 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 2 nci maddesinin (b/ii) alt bendinin parantez içi hükmünde yer alan "yatırım indirimi dahil" ibaresine dayanılarak yapılan bireysel işlemlerin kendiliğinden hükümsüz olması söz konusu değildir. Bu işlemler için mükellefler tarafından süresi içinde dava açılması zorunluluğu bulunmaktadır.
Nitekim, mezkur olayda da kişiler, Düzenleyici işlemin iptali nedeni ile ihtirazi kayıtla verdikleri beyannameleri uyarınca tahakkuk eden vergi ve fon payının kaldırılması için yürütmeyi durdurma talepli olarak dava açmışlardır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 27 nci maddesinin 3 üncü fıkrasında "Vergi mahkemelerinde, vergi uyuşmazlıklarından doğan davaların açılması, tarh edilen vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümlerin ve bunların zam ve cezalarının dava konusu edilen bölümünün tahsil işlemini durdurur. Ancak, 26 ncı maddenin 3 üncü fıkrasına göre işlemden kaldırılan vergi davası dosyalarında tahsil işlemi devam eder. Bu şekilde işlemden kaldırılan dosyanın yeniden işleme konulması ile ihtirazi kayıtla verilen beyannameler üzerine yapılan işlemlerle tahsilat işlemlerinden dolayı açılan davalar, tahsil işlemini durdurmaz. Bunlar hakkında yürütmenin durdurulması istenebilir." hükmü yer almaktadır. Bu hüküm gereğince ihtirazi kayıtla verilen beyannameler hakkında açılan davalarda, tahsilatın durdurulabilmesi yürütmenin durdurulması kararının yargı merciince verilmesine bağlı bulunmaktadır.
Vergi uyuşmazlıklarına ilişkin vergi mahkemesi kararlarının yerine getirilmesi, aynı Kanunun 28 inci maddesinde düzenlenmiştir. Bu hükme göre, Danıştay, Bölge İdare Mahkemeleri, İdare ve Vergi Mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre, idare, geciktirilmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden itibaren 30 günü geçemez. Buna göre idare, vergi uyuşmazlıkları hakkında verilen kararların icaplarına göre en fazla 30 gün içinde işlem yapmak veya eylemde bulunmak zorundadır.
Kurumlar vergisi mükelleflerince beyan edilen 1999 yılı kazançlarına uygulanan yatırım indirimi istisnası üzerinden yapılan stopajın iptali istemiyle mükellefler tarafından açılan davalarda, mahkemelerce yürütmenin durdurulmasına karar verilmiş olup, henüz esas hakkında karar verilmemiştir. Bu durumda yürütmenin durdurulması kararı verilen dava dosyalarına ilişkin olarak mahkeme tarafından esas hakkında karar verilinceye kadar idari işlem mevcut haliyle bırakılmalı, başka bir deyişle ilgililerin dava konusu yaptıkları idari işlemin uygulanması dava sonuna kadar ertelenmelidir.
Bu açıklamalara göre, vergi uyuşmazlıklarına ilişkin davalarda verilen yürütmeyi durdurma kararları, yalnızca "vergi tahsilatının durdurulmasını" kapsadığından yürütmenin durdurulması kararının verilmesinden evvel 1999 yılı kazançlarına uygulanan yatırım indirimi dolayısıyla Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin 6 numaralı bendinin b/ii alt bendine göre yapılan stopajın tahsil edilmiş taksitlerinin iade edilmemesi, vadesi gelmemiş taksitlerin ise tahsil işleminin durdurulması gerekir.
Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.
Maliye Bakanı
Resmî Bilgi Uyarısı: Bu içerikler Resmî Gazete ve Gelir İdaresi Başkanlığı kamu arşivinin yerel kopyasıdır. Resmî ve hukuki işlemlerde Resmî Gazete yayımı esastır.