T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelirler Genel Müdürlüğü
SAYI : B.07.0.GEL.0.40/4007- 154
12.1.2004*1668
................. VALİLİĞİ
(Defterdarlık : Vasıtasız Vergiler Gelir Müdürlüğü'ne)
İLGİ : ............... tarih ve ...................... sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazınız ve ekleri incelenmiş, ............ tarihinden itibaren
sigortalı olduğu ............ Emeklilik Hayat Sigortası sisteminden, bireysel emeklilik sistemine geçmek istediğini belirten .............'in birikimli hayat sigortasına ödemiş olduğu primlerin nakden iadesi veya bireysel emeklilik sistemine aktarılması durumunda gelir vergisi tevkifatı yapılması gerektiği belirtilmiş olup, konuya ilişkin Bakanlığımız görüşü aşağıda açıklanmıştır.
Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin birinci fıkrasının 15 numaralı bendinde; tüzel kişiliği haiz emekli sandıkları, yardım sandıkları ile emeklilik ve sigorta şirketlerince yapılacak ödemelerin menkul sermaye iradı olduğu belirtilmiş olup, 94 üncü maddenin 15 numaralı bendinde ise bu menkul sermaye iratlarından vergi tevkifatı yapılacağı hükmüne yer verilmiştir.
Söz konusu tevkifat oranları 10.12.2003 tarih ve 2003/6577 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenmiştir.
Öte yandan, Gelir Vergisi Kanununun 22 inci maddesinde; bireysel emeklilik
sisteminden emeklilik hakkı kazananlar ile bu sistemden vefat, maluliyet veya tasfiye gibi zorunlu nedenlerle ayrılanlara yapılan ödemelerin % 25'i, Türkiye'de kain ve merkezi Türkiye'de bulunan diğer sigorta şirketlerinden on yıl süreyle prim ödeyenler ile vefat, maluliyet veya tasfiye gibi zorunlu nedenlerle yapılan ödemelerin % 10'u ve tek primli yıllık gelir sigortalarından yapılan ödemelerin tamamı gelir vergisinden istisna edilmiş olup, istisna edilen tutarlar üzerinden Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının 15 numaralı bendine göre tevkifat yapılmayacağı hükme bağlanmıştır.
Buna göre, emeklilik ve sigorta şirketlerinin bireysel emeklilik sözleşmeleri ve birikimli şahıs sigortaları dolayısıyla yaptıkları ödemelerin tümü üzerinden (istisna edilen tutarlar hariç) gelir vergisi tevkifatı yapmaları gerekmektedir.
Ancak, birikimli hayat sigortası sisteminden bireysel emeklilik sistemine geçen sigortalıya (katılımcıya), sigorta şirketi tarafından nakden veya hesaben bir ödeme yapılmaması şartıyla, Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin ikinci
fıkrasının 15 numaralı bendinin (a) alt bendi kapsamında "on yıl süreyle prim, aidat veya katkı payı ödemeden ayrılanlara yapılan" bir ödeme söz konusu olmadığından, bu nedenle gelir vergisi tevkifatı yapılmayacaktır.
Diğer taraftan, adı geçen şahsın birikimli hayat sigortası sisteminden 10 yıl süre ile prim veya aidat ödemeden ayrılması halinde, katılımcıya sigorta şirketi tarafından yapılan nema ödemelerinin menkul sermaye iradı (alacak faizi) olarak kabul edilerek Gelir Vergisi Kanununun 75, 76 ve 86 ncı madde hükümleri çerçevesinde yıllık beyanname ile beyan edilmesi gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini ve durumun adı geçene de duyurulmasını rica ederim.