T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelir İdaresi Başkanlığı
Sayı :B.07.1.GÎB.0.03.43/4324-6/047916 28.06.2006
Konu : Vergi Tevkifatı
.................................................................
İlgi : 30.05.2006 tarih ve D.50.0.KZY.0.74/8021 sayılı yazınız.
Yazınızda, derneğiniz tarafından Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesi hükmü uyarınca esnaf muaflığından yararlananlardan yapılacak vergi tevkifatı konusunda, ....Defterdarlığı ile ... Defterdarlığı görüşleri arasında yorum farklılıkları olduğu belirtilerek, bu konudaki Başkanlığımız görüşünün bildirilmesi istenilmektedir.
Bilindiği üzere, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 234 üncü maddesinde; birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan serbest meslek erbabının ve çiftçilerin, vergiden muaf esnafa yaptırdıkları işler veya onlardan satın aldıkları emtia için tanzim edip işi yapana veya emtiayı satana imza ettirecekleri gider pusulası vergiden muaf esnaf tarafından verilmiş fatura hükmündedir.' Bu belge, birinci ve ikinci sınıf tüccarların, zati eşyalarım satan kimselerden satın aldıkları altın, mücevher gibi kıymetli eşya için de tanzim edileceği belirtilmiştir.
Aynı maddede, "Gider pusulası, işin mahiyeti, emtianın cins ve nev'i ile miktar ve bedelini ve iş ücretini ve işi yaptıran ile yapanın veya emtiayı satın alan ile satanın adlarıyla soyadlarını (Tüzel kişilerde unvanlarım) ve adreslerini ve tarihi ihtiva eder ve iki nüsha olarak tanzim ve bir nüshası işi yapana veya malı satana tevdi olunur.Gider pusulaları, seri ve sıra numarası dahilinde teselsül ettirilir." hükmü yer almıştır.
Diğer taraftan, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun "Vergi Tevkifatı" başlıklı 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında, vergi tevkifatı yapmak zorunda olanlar ile tevkifata tabi tutulacak ödemeler belirtilmiş olup, 13 numaralı bendinde, esnaf muaflığından yararlananlara mal ve hizmet alımları karşılığında yapılacak ödemelerden vergi tevkifatı yapılacağı hükme bağlanmıştır.
Aynı maddenin Bakanlar Kuruluna verdiği yetkiye dayanılarak çıkartılan 10.12.2003 tarih ve 2003/6577 sayılı Bakanlar Kurulu Karan ile
c) Diğer mal alımları için %5,
d) Diğer hizmet alımları ( "a", "b" ve "c" alt bentleri hariç olmak üzere mal ve hizmet
bedelinin ayrılamaması hali de bu kapsamdadır.) için % 10"
oranında vergi tevkifatı yapılacağı hükme bağlanmıştır.
Öte yandan, 5253 sayılı Demekler Kanununun 11 inci maddesinde, dernek gelirlerinin alındı belgesi ile toplanacağı, giderlerinin harcama belgesi ile yapılacağı, dernekler tarafından tutulacak defter ve kayıtlar ile ilgili usul ve esasların ise, yönetmelikte düzenleneceği belirtilmiştir.
Bu konuda, 31.03.2005 tarih ve 25772 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan dernekler yönetmeliğinin gelir ve gider belgeleri başlıklı 38 inci maddesinde, "... dernek giderleri ise, fatura, perakende satış fişi, serbest meslek makbuzu gibi harcama belgeleri ile yapılır. Ancak demekler, Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesi kapsamında bulunan ödemeler için, Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre gider pusulası, bu kapsamda da bulunmayan ödemeleri için gider makbuzu düzenlerler" hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıdaki hükümler çerçevesinde; derneğinizce, Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinde belirtilen esnaf muaflığı şartlarım topluca taşıyanlardan mal ve hizmet alımları karşılığında gider pusulası düzenlemek suretiyle yukarıda belirtilen oranlarda gelir vergisi tevkifatının yapılması, tevkif edilen verginin ertesi ayın 24 nci günü akşamına kadar muhtasar beyanname ile bildirilip, 26 nci günü akşamına kadar ödenmesi gerekmektedir. Esnaf muaflığının dışında kalan "diğer kişilerden" yapılacak mal ve hizmet alımları için ise, gelir vergisi tevkifatı yapılmayacaktır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
Başkan a.