Bilindiği üzere, ödeme kaydedici cihazları kullanma mecburiyeti, perakende satış yapan (satış yapılan malları aynen veya işlendikten sonra satışını yapanlar dışında kalan kimselere satan veya aynı kimselere hizmet veren) birinci ve ikinci sınıf tüccarların Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre fatura kullanmak mecburiyetinde bulunmadıkları satışlarının belgelendirilmesi için getirilmiştir.
Fatura kullanma mecburiyetine ilişkin olarak, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 232 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan 100.000 liralık had, 18 Mayıs 1989 gün ve 1989/14155 sayılı Kararname Eki Karar ile 1 Ağustos 1989 tarihinden geçerli olmak üzere 300.000 liraya yükseltilmiştir.
Buna göre, perakende ticaretle uğraşan veya hizmet ifa eden birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, 1 Ağustos 1989 tarihinden itibaren Vergi Usul Kanununun 232 nci maddesinin birinci fıkrasında sayılanlar dışında kalanlara yapılan ve bedeli 300.000 liranın altında bulunan mal veya hizmet satışlarını fatura istenmemesi halinde ödeme kaydedici cihazları kullanmak suretiyle belgelendireceklerdir.
Ancak, Vergi Usul Kanununun 232 nci maddesi hükmüne göre birinci ve ikinci sınıf tacirler, serbest meslek erbabı ve bu maddede sayılan diğer kişiler kendi aralarındaki alım-satımlarda mutlaka fatura düzenleyeceklerdir. Bunların satmak veya işletmelerinde kullanmak amacıyla satın aldıkları malları perakende satış fişi ile belgelendirmeleri mümkün olmayıp, mutlaka fatura almaları gerekmektedir. Diğer bir anlatımla tacirler, serbest meslek erbabı ve maddede sayılan diğer kişiler perakende satış fişlerine dayanarak bir harcamayı defterlerine kaydedemezler.
Yazar kasa fişlerinin tacirler tarafından giderlerin belgelendirilmesinde kullanılmaması kanununun gereği olduğu gibi, bunların defterlere kaydedilmesi halinde defterlerin tutulma amacına da ulaşılamaz. Zira bu fişlerde faturada yer alması gereken bilgilerin tümü bulunmamaktadır. Bir faturanın gider olarak deftere işlenmesi halinde bu giderin gerçekten yapılıp yapılmadığının kontrolü son derece kolaydır. Çünkü faturada satın alınan malın cinsi ve miktarı açıkça belli olduğu için bu malın işletmede kullanılıp kullanılmadığının tesbiti kolaylıkla yapılabilmekte, oysa yazar kasa fişlerinde, satınalınan malın cinsi, miktarı ve birim fiyatları açık olarak kayıtlı bulunmadığı gibi, müşterinin adı ve açık adresinin de kaydedilmesi imkansız olduğundan bu tesbit yapılamamaktadır. Bu ise satınalanın söz konusu malların gerçekten işletme için alınıp alınmadığının tesbit imkânını ortadan kaldırmaktadır.
Bir önceki dönem satışları veya gayrisafi iş hasılatı itibariyle ödeme kaydedici cihazları kullanma mecburiyetleri başladığı halde, 100.000 liranın altında mal veya hizmet satışlarının bulunmaması sebebiyle ödeme kaydedici cihazları kullanmayanlar 300.000 liranın altında mal veya hizmet satışlarının bulunması halinde, bu satışlarını belgelendirmek üzere ödeme kaydedici cihaz alacaklar ve söz konusu cihazları (iktisap tarihinden itibaren bir hafta içerisinde) bağlı oldukları vergi dairesine kayıt ettirmek ve "ödeme kaydedici cihazlara ait levha" yı almak suretiyle 1 Ağustos 1989 tarihinden itibaren kullanmaya başlayacaklardır.
Ödeme kaydedici cihazları kullanmak mecburiyetinde olan mükellef, bedeli 300.000 liranın altındaki mal veya hizmet satışları için, fatura istenmemesi halinde, ödeme kaydedici cihazlara ait satış fişlerini verecekler, bunun dışında herhangi bir satış vesikası veya benzeri bir belge düzenlemeyeceklerdir. Ancak, daha önceki Tebliğlerde de belirtildiği gibi elektrik kesilmesi, arızalanma, bakım ve onarım gibi sebeplerle ödeme kaydedici cihaz kullanımını geçici bir süre için fiilen imkansız kılan bu süreler içerisinde gerçekleşen satışlarda, yalnızca bu sürelere münhasır olmak üzere, Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre fatura veya perakende satış fişi düzenlenecektir.
Tebliğ olunur.
(*) Güncelliği Kalmamıştır.