4760 Sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununa Ekli (I) Sayılı Listenin (A) Cetvelinde Yer Alan Bazı Malların Özel Tüketim Vergisi Tutarlarının Yeniden Tespiti Hakkındaki 4/3/2026 Tarihli ve 10995 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararının Eki Kararda Değişiklik Yapılmasına ve Mezkûr Kanunun 12 nci Maddesinin (5) Numaralı Fıkrası Hükmünün 2026 Yılı Temmuz-Aralık Dönemi İçin Uygulanmaması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 11488)

### Kapsam Bu düzenleme, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) Kanununa ekli (I) sayılı listenin (A) cetvelinde yer alan akaryakıt ve benzeri malların ticaretini yapan, üreten, ithal eden veya bu ürünleri girdi olarak kullanan tüm mükellef gruplarını doğrudan etkilemektedir. * **Doğrudan Etkilenen Sektörler:** Akaryakıt dağıtım şirketleri, akaryakıt bayileri, rafineri lisans sahipleri ve depolama faaliyeti yürüten lisanslı mükellefler. * **Dolaylı ve Geniş Kapsamlı Etki:** * Nakliye, lojistik, kargo ve toplu taşıma faaliyeti yürüten ticari işletmeler (Kurumlar Vergisi ve Gelir Vergisi mükellefleri). * Üretim süreçlerinde yoğun enerji ve akaryakıt kullanan sanayi kuruluşları (KOBİ'ler dahil tüm imalatçılar). * Serbest meslek erbabı ve ticari kazanç sahipleri (araç filosu bulunduranlar). --- ### Mali ve Operasyonel Etki * **Ek Vergi Yükü ve Fiyat Artışları:** 4760 sayılı Kanun'un 12 nci maddesinin (5) numaralı fıkrasının 2026 yılı Temmuz-Aralık dönemi için uygulanmaması yönündeki karar, normal şartlarda üretici/ithalatçı maliyetlerine ve nihai tüketici fiyatlarına yansıyacak olan otomatik ÖTV artış mekanizmasının (enflasyona endeksli dönemsel artışlar) bu dönemde devre dışı bırakılmasını veya yeniden şekillendirilmesini sağlamaktadır. Ancak ilgili (A) cetveli mallarında yapılan özel tutar değişiklikleri, ilgili ürünlerin maktu ÖTV yükünü doğrudan artırmakta veya azaltmaktadır. Bu durum, akaryakıt ürünleri üzerinden finansman sağlayan şirketlerin işletme sermayesi ihtiyacını ve KDV matrahına giren ÖTV tutarı dolayısıyla KDV yükünü doğrudan etkilemektedir. * **Bildirim ve Beyan Yükümlülükleri:** * ÖTV (I) sayılı liste beyannamelerinin dönemsel olarak güncellenen maktu vergi tutarları üzerinden tam ve hatasız verilmesi gerekmektedir. * Stokta bulunan ürünler için olası bir envanter tespiti veya fark beyanı zorunluluğu doğması durumunda operasyonel bir yük (stok sayımı, fark hesaplaması) ortaya çıkabilmektedir. --- ### Eylem Planı (Ne Yapılmalı?) Mükelleflerin ve muhasebe departmanlarının cezai yaptırımlarla, vergi ziyaı cezalarıyla ve gecikme faiziyle karşılaşmaması için aşağıdaki somut adımları atması hayati önem taşımaktadır: * **Stok ve Envanter Tespiti:** * Kararın yayım tarihi itibarıyla işletmenin sahip olduğu veya depolarında bulundurduğu (I) sayılı listedeki mallar için maktu vergi değişikliklerinin stok maliyetlerine etkisinin muhasebeleştirilmesi sağlanmalıdır. * Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümleri çerçevesinde stok değerlemesi ve enflasyon düzeltmesi süreçlerinde yeni ÖTV tutarlarının dikkate alınıp alınmayacağı finansal yönetim tarafından gözden geçirilmelidir. * **Beyanname ve Süre Takibi:** * ÖTV (I) Sayılı Liste Beyannameleri, vergi dairelerine kanuni süreleri içinde (ilgili dönemi takip eden ayın ilk 10 günü içinde) verilmelidir. * 2026 yılı Temmuz-Aralık dönemi için 12 nci maddenin (5) numaralı fıkrasının uygulanmamasına ilişkin istisnai durumların beyanname programlarında (BDP/e-Beyanname) doğru seçildiğinden ve güncellemelerin yapıldığından emin olunmalıdır. * **Fiyatlandırma ve Belge Düzeni:** * Akaryakıt ve ilgili ürünlerin satışlarında düzenlenen faturalarda, ÖTV tutarlarının ve bunlara isabet eden KDV matrahlarının yeni tarifeye uygun olarak yer alması sağlanmalıdır. * Müşterilere kesilen faturalarda ve sevk irsaliyelerinde uyumsuzluk yaşanmaması için faturalama yazılımları (ERP sistemleri) acilen güncellenmelidir. * **Nakit Akışı ve Finansal Planlama:** * Artan veya azalan maktu ÖTV tutarlarının şirketin nakit akışına ve işletme sermayesine etkisi simüle edilmeli, ÖTV ödemeleri için gerekli likidite planlaması yapılmalıdır.

### 1. UYGULAMA VE İŞLEM REHBERİ * **Tarh ve Tahakkuk İşlemleri:** * 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (I) sayılı listenin (A) cetvelinde yer alan mallara ilişkin ÖTV tutarlarının yeniden belirlenmesine ve Kanun'un 12 nci maddesinin (5) numaralı fıkrası hükmünün 2026 yılı Temmuz-Aralık dönemi için uygulanmamasına yönelik 11488 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı hükümleri, vergi dairesi otomasyon sistemi üzerinden ilgili dönem beyannamelerine doğrudan yansıtılacaktır. * Tarh yetkisine sahip birimler, 2026 yılı Temmuz-Aralık dönemi için üretici ve ithalatçı mükelleflerin beyan edeceği (I) sayılı liste (A) cetveli kapsamındaki malların ÖTV tutarlarını, anılan Karar hükümlerine göre güncel tarifeler üzerinden kontrol etmekle yükümlüdür. * Kanun'un 12/5 numaralı fıkrasının (üretici fiyat endeksindeki değişim oranına göre otomatik artış mekanizmasının) ilgili dönemde uygulanmayacağı hususu göz önünde bulundurularak, beyanname kabul süreçlerinde eski dönem tutarları ile hatalı kıyaslama yapılmasının önüne geçilecektir. * **Tahsilat Süreçleri:** * Tahsilat servisleri, akaryakıt ve ilgili (A) cetveli mallarına ait ÖTV tahsilatlarını güncellenen maktu vergi tutarları üzerinden takip edecektir. * Teminat ve mahsup taleplerinde, yeni ÖTV tutarları esas alınarak hesaplama yapılacaktır; eksik tahsilat riskine karşı vadesi gelen borçların takibi sıkılaştırılacaktır. * **Tebligat İşlemleri:** * Karar kapsamında matrah ve vergi hatası bulunan durumlarda, Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca yapılacak ihbarname ve düzeltme fişi tebligatları elektronik tebligat (E-Tebligat) sistemi üzerinden eksiksiz ve zamanında gerçekleştirilecektir. ### 2. DENETİM VE RİSK ALANLARI * **Vergi İncelemelerinde Dikkat Edilecek Hususlar:** * Mükelleflerin 2026 yılı Temmuz-Aralık dönemi beyannamelerinde, 11488 sayılı Karar ile durdurulan maktu vergi artış mekanizması (Yİ-FE endeksli artışlar) yerine, Karar ile belirlenen nihai maktu tutarların doğru uygulanıp uygulanmadığı denetlenecektir. * Özellikle stokta bulunan veya dönemsellik arz eden teslimlerde, vergi oran ve tutar değişikliklerinin geçerlilik kazanım tarihleri (yürürlük maddesi) baz alınarak zaman uyumsuzluğu (timing differences) riskleri incelenecektir. * **Gri Alanlar ve Usulsüzlük Riskleri:** * Kararın yayım tarihi ile yürürlük tarihi arasında gerçekleşen beyan ve teslim işlemlerinde, vergi indirim veya artışlarının dönemsellik ilkesine aykırı şekilde manipüle edilmesi riski bulunmaktadır. * (I) sayılı listenin (A) cetvelindeki malların vasıf ve cins tespiti (G.T.İ.P. analizi), yanlış vergi tutarının uygulanmasına yol açabilecek en kritik teknik gri alandır; bu nedenle gümrük beyannameleri ile dahili imalat/teslim raporlarının uyumu çapraz denetime tabi tutulmalıdır. ### 3. SİSTEMSEL VE İDARİ İŞLEMLER * **VEDOP ve Sistem Kayıtları:** * VEDOP sisteminde (I) sayılı liste (A) cetveli mallarına ilişkin tarife tabloları, 11488 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nda yer alan yeni maktu tutarlara ve 12/5 fıkrasının uygulanmayacağı kuralına göre güncellenmelidir. * Mükellef portallarında ve e-beyanname sisteminde matrah doğrulama algoritmalarının, ilgili dönemin yasal düzenlemesine uyumlu çalıştığı sistem yöneticileri ile koordine edilerek test edilmelidir. * **İç Yazışmalar ve Mükellef Sorguları:** * Vergi dairesi birimleri, mükelleflerden gelen özelge ve bilgi taleplerinde, 2026 Temmuz-Aralık döneminde Yİ-ÜFE kaynaklı otomatik artışların uygulanmayacağını, maktu vergilerin Karar'da öngörülen esaslar çerçevesinde sabit kaldığını/düzenlendiğini net bir şekilde bildirecektir. * Merkez teşkilatı ile taşra birimleri arasındaki iç yazışmalarda, Karar numarasının (11488) atıf yapılarak kullanılması ve tereddüda düşülen GTİP eşleşmelerinde Gelir İdaresi Başkanlığı ilgili daire başkanlığından görüş alınması gerekmektedir.

### 1. DÜZENLEMENİN AMACI * **Kamu Maliyesine Gelir Sağlama ve Bütçe Dengesi:** Düzenlemenin temel ve baskın amacı, bütçe gelirlerini artırmak ve merkezi yönetim bütçe açığını daraltmaktır. Akaryakıt ürünleri (I sayılı liste A cetveli), talep esnekliği düşük (inelastik) mallar olduğundan, ÖTV artışları veya enflasyon farkı yansıtılmaları kısa vadede doğrudan ve garantili vergi geliri (hasılat) üretir. * **Enflasyonla Mücadele / Makro İstikrar Çatışması (Kanunun 12/5 Fıkrasının Askıya Alınması):** 4760 sayılı Kanun'un 12. maddesinin (5) numaralı fıkrasının 2026 yılı Temmuz-Aralık dönemi için uygulanmaması kararı, ÜFE artışına bağlı otomatik ÖTV artış mekanizmasının geçici olarak devre dışı bırakıldığını göstermektedir. Bu durum, maliye politikasının enflasyon beklentilerini çıpalama ve maliyet baskılarını sınırlama amacıyla esnetildiğine işaret etmektedir. ### 2. PİYASA VE SEKTÖREL ETKİLER * **Sektörel ve Maliyet Yansımaları:** * Akaryakıt, ekonomideki tüm mal ve hizmetlerin üretim ve dağıtım zincirinde kilit bir maliyet unsurudur. Bu ürünlerdeki vergi yükü değişimleri; lojistik, tarım, imalat ve ulaştırma sektörleri başta olmak üzere genel bir maliyet enflasyonu (maliyet-itme enflasyonu) yaratma potansiyeline sahiptir. * Enerji maliyetlerindeki artış, dolaylı olarak tüm tüketim mallarının fiyat etiketlerine yansıyarak makro düzeyde fiyat istikrarını tehdit edebilir. * **Piyasa Dinamikleri ve Kayıt Dışı Ekonomi:** * Yüksek ÖTV oranları, yasal akaryakıt fiyatları ile maliyetler arasındaki makası açarak akaryakıt kaçakçılığı (kaçak akaryakıt, solvent türü maddelerin karıştırılması vb.) için ekonomik teşvik oluşturabilir. Bu durum, dürüst rekabet eden akaryakıt dağıtım şirketlerini dezavantajlı duruma düşürür. * **Mükellef Psikolojisi ve Vergi Algısı:** * Dolaylı vergilerin (ÖTV ve KDV) vergi gelirleri içindeki payının yüksek olması, vergi adaletine ilişkin algıyı zedelemektedir. Sabit gelirli kesimlerin harcanabilir gelirlerinin erimesine yol açan bu tür düzenlemeler, mükelleflerin vergiye gönüllü uyum (tax compliance) seviyesini olumsuz etkileyebilir. ### 3. HUKUKİ VE YAPISAL DEĞERLENDİRME * **Vergi Tekniği ve Kanunilik İlkesi:** * 4760 sayılı ÖTV Kanunu’nun 12. maddesi, Cumhurbaşkanına vergi oran ve tutarlarını belirleme konusunda geniş yetkiler (yetki devri/asli vergilendirme yetkisinin sınırları içinde türevsel yetki) vermektedir. Hukuki açıdan metin, kanuni dayanağa (müketsep yetkiye) sahiptir. * Ancak, vergi oranlarının idari kararlarla sık sık değiştirilmesi, vergi sisteminde öngörülebilirliği ve hukuki güvenliği zedelemektedir. * **Vergi Barışı ve Yargı Uyuşmazlıkları:** * ÖTV matrah veya tutar artışlarının geçmişe yürütülmemesi, hukuki güvenlik ilkesi açısından olumludur. * Bununla birlikte, Cumhurbaşkanlığı Kararlarının dayandığı yetki sınırlarının aşılıp aşılmadığına dair sektör temsilcileri tarafından Danıştay nezdinde açılan iptal davaları (özellikle yetki aşımı ve ölçülülük ilkeleri bağlamında) mali yargının iş yükünü artıran unsurlar arasındadır. * **Zayıf ve Güçlü Yönler:** * *Güçlü Yön:* Bütçe disiplinine hızlı katkı sağlaması, nakit akışı yaratması ve esnek maliye politikası aracı olarak kriz dönemlerinde hızla devreye sokulabilmesi. * *Zayıf Yön:* Vergi adaletini regresif (gelir düştükçe vergi yükünün oransal olarak artması) bir yapıya dönüştürmesi, enflasyonist sarmalı tetiklemesi ve vergi tabanını genişletmek yerine mevcut tabanı (dar ve orta gelirli kesimleri) aşırı yüklemesi.