BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN

Mevzuat Listesine Dön

MADDE 1-

21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “36” ibaresi “72” şeklinde ve ikinci fıkrasında yer alan “ellibin Yeni Türk Lirasını” ibareleri “bir milyon Türk lirasını” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 2-

8/6/1959 tarihli ve 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 16 ncı maddesine ikinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 20/D maddesi kapsamında gelir vergisi istisnasından yararlananlardan, mezkûr istisna için öngörülen süre dâhilinde gerçekleşen veraset yoluyla mal intikalinde vergi oranı %1 olarak uygulanır.”

MADDE 3-

31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 17 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “tutarını” ibaresi “tutarının iki katını” şeklinde, ikinci fıkrasında yer alan “üç”, “dört”, “altı”, “yedi” ve “on iki” ibareleri sırasıyla “iki”, “üç”, “dört”, “beş” ve “altı” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 4-

193 sayılı Kanuna mükerrer 20/C maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir.

“Yurt dışından elde edilen kazanç ve iratlar için vergi istisnası:

MÜKERRER MADDE 20/D- Türkiye’de yerleşmiş sayılan gerçek kişilerin, Türkiye’de yerleşmiş sayılmasından önceki son üç takvim yılında Türkiye’de ikametgahının ve vergi mükellefiyetinin bulunmaması şartıyla Türkiye dışında elde ettiği kazanç ve iratları yirmi yıl boyunca gelir vergisinden müstesnadır.

Birinci fıkra kapsamındaki gerçek kişilerin bu madde kapsamına girmeden önce, Türkiye’de elde ettiği gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı veya değer artışı kazancı nedeniyle mükellefiyetinin bulunması bu istisnadan yararlanmasına engel teşkil etmez.

Birinci fıkra kapsamındaki kazanç ve iratlar için yıllık beyanname verilmez, diğer gelirler nedeniyle beyanname verilmesi halinde de bu gelirler beyannameye dahil edilmez.

İstisna kapsamındaki kazanç ve iratlara ilişkin gider ve maliyetler, vergiye tabi kazanç ve iratların tespitinde dikkate alınmaz.

Bu istisna kapsamındaki kazanç ve iratlar nedeniyle yabancı memleketlerde ödenen vergiler Türkiye’de tarh edilen gelir vergisinden mahsup edilemez.

İstisnaya ilişkin şartların taşınmadığının sonradan tespit edilmesi halinde tahakkuk ettirilmeyen vergiler, ziyaa uğramış sayılır.

Hazine ve Maliye Bakanlığı bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.”

MADDE 5-

193 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir.

“20. 5/6/2003 tarihli ve 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanununun ek 1 inci maddesinde tanımlanan nitelikli hizmet merkezlerinde istihdam edilen nitelikli hizmet personelinin ücretlerinin brüt asgari ücretin üç katını aşmayan kısmı (9/1/2002 tarihli ve 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu kapsamında kurulan endüstri bölgelerinden bölgenin yabancı yatırım yoğunluğuna göre Cumhurbaşkanınca uygun bulunanlar ile katılımcı belgesi alarak İstanbul Finans Merkezinde faaliyet gösteren nitelikli hizmet merkezleri açısından brüt asgari ücretin beş katı olarak uygulanır.). Cumhurbaşkanı, bu bentte yer alan üç ve beş katlarını birlikte veya ayrı ayrı bir kata kadar belirlemeye, iki katına kadar artırmaya yetkilidir.”

MADDE 6-

5/6/2003 tarihli ve 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanununa aşağıdaki ek madde eklenmiştir.

“Nitelikli hizmet merkezi

EK MADDE 1- Nitelikli hizmet merkezi, en az üç farklı ülkede aktif olarak faaliyet gösteren, ilişkili şirket veya şirketler topluluğuna yönelik hizmet sunmak ve ikinci fıkrada belirtilen faaliyetleri yapmak üzere kurulan, yıllık hasılatlarının en az %80’ini yurt dışındaki ilişkili şirketlerden veya şirketler topluluğundan elde eden sermaye şirketlerini ifade eder.

Bu merkezler;

a) Finansal danışmanlık, stratejik yönetim danışmanlığı, risk yönetimi, nakit ve likidite yönetimi, fonlama ve borçlanma işlemleri, yatırım ve sermaye yapısı planlaması, bütçeleme, finansal raporlama ve analiz, uluslararası muhasebe ve uyum, denetim, dijital dönüşüm ve teknoloji danışmanlığı, yatırım ve veri analizi, hukuk danışmanlığı (yurt içi faaliyetlere veya Türk hukukuna yönelik hukuk danışmanlığı, sadece 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu kapsamında hizmet verebilecek avukat veya avukat ortaklığından alınmak suretiyle), tanıtım, marka yönetimi, insan kaynakları ve eğitim hizmetleri ile bu hizmetlere ilişkin koordinasyon ve yönetim hizmetini,

b) Satış, satış sonrası destek, teknik destek, araştırma ve geliştirme, dış tedarik, yeni geliştirilen ürünlerin test edilmesi, laboratuvar hizmetleri gibi faaliyetlere ilişkin koordinasyon ve yönetim hizmetini,

sunar.

İkinci fıkra kapsamındaki hizmetleri doğrudan ifa eden ve destek personeli dışında kalan çalışanlar nitelikli hizmet personelidir.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı; Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığının görüşünü almak suretiyle bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.”

MADDE 7-

13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (i) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve fıkraya aşağıdaki bent eklenmiştir.

“i) Yurt dışından satın alınan malların Türkiye’ye getirilmeksizin yurt dışında satılmasından veya yurt dışında gerçekleşen mal alım satımlarına aracılık edilmesinden sağlanan kazançların %95’i (9/1/2002 tarihli ve 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu kapsamında kurulan endüstri bölgelerinden, bölgenin yabancı yatırım yoğunluğuna göre Cumhurbaşkanınca uygun bulunanlar ile 22/6/2022 tarihli ve 7412 sayılı İstanbul Finans Merkezi Kanunu hükümlerine göre katılımcı belgesi alarak İstanbul Finans Merkezi Bölgesinde faaliyette bulunan kurumlar bakımından bu oran %100 olarak uygulanır.).

Bu indirimden yararlanılabilmesi için kazancın elde edildiği hesap dönemine ilişkin yıllık kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilmiş olması, aracılık faaliyetine ilişkin malların satıcısı ve alıcısının Türkiye’de olmaması şarttır. Cumhurbaşkanı, bu bentte yer alan oranları sıfıra kadar indirmeye, %100’e kadar artırmaya yetkilidir.”

“j) 5/6/2003 tarihli ve 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu kapsamında nitelikli hizmet merkezi olarak faaliyette bulunan kurumların, münhasıran bu faaliyetleri kapsamında yurt dışından elde ettikleri kazançların %95’i (4737 sayılı Kanun kapsamında kurulan endüstri bölgelerinden, bölgenin yabancı yatırım yoğunluğuna göre Cumhurbaşkanınca uygun bulunanlar ile 7412 sayılı Kanun hükümlerine göre katılımcı belgesi alarak İstanbul Finans Merkezi Bölgesinde nitelikli hizmet merkezi olarak faaliyette bulunan kurumlar bakımından bu oran %100 olarak uygulanır.).

Bu indirim; kazancın elde edildiği hesap dönemine ilişkin yıllık kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilmesi şartıyla, nitelikli hizmet merkezinin faaliyete geçtiği hesap döneminden itibaren yirmi hesap dönemi itibarıyla uygulanır. Cumhurbaşkanı, bu bentte yer alan oranları %50’ye kadar indirmeye, %100’e kadar artırmaya yetkilidir.”

MADDE 8-

5520 sayılı Kanunun 32 nci maddesinin sekizinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(8) Kurumlar vergisi oranı, sanayi sicil belgesini haiz ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları ile zirai üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran bu üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına %12,5 olarak uygulanır. Bu fıkra kapsamında indirimli orandan faydalanılan kazançlar için yedinci fıkra kapsamında ayrıca indirim uygulanmaz.”

MADDE 9-

5520 sayılı Kanunun 32/C maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde yer alan “(g) ve (h)” ibaresi “(g), (h), (i) ve (j)” şeklinde değiştirilmiş ve fıkraya aşağıdaki bent eklenmiştir.

“d) 7412 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan kazanç indirimi.”

MADDE 10-

5520 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

“GEÇİCİ MADDE 19- (1) Vergiye gönüllü uyumu artırmak amacıyla, gerçek veya tüzel kişilerce, yurt dışında bulunan; para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları 31/7/2027 tarihine kadar banka veya aracı kurumlara bildirilir.

(2) Birinci fıkra uyarınca bildirilen varlıkların, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren iki ay içinde Türkiye’deki banka ya da aracı kurumlarda adlarına açılan hesaplara transfer edilmesi veya yurt dışından fiziki olarak getirilenlerin bu hesaplara yatırılması gerekir. Fiziki olarak yurt dışından getirilen varlıkların yurda getirildiği, Gümrük İdaresine yapılacak beyana ilişkin belgeler ile tevsik olunur. Gümrük İdaresi, bu kapsamda aldığı beyanları, alındığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Gelir İdaresi Başkanlığına bildirir.

(3) Gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerince sahip olunan ve Türkiye’de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları, 31/7/2027 tarihine kadar banka veya aracı kurumlara bildirilir. Bildirilen varlıkların bildirim tarihi itibarıyla banka veya aracı kurumlara yatırılmak suretiyle tevsik edilmesi zorunludur.

(4) Birinci ve üçüncü fıkra kapsamında bildirilen varlıklar 213 sayılı Kanun uyarınca defter tutan mükellefler tarafından bildirim tarihi itibarıyla kanuni defterlere kaydedilir. Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler, bu madde hükümleri uyarınca kanuni defterlerine kaydettikleri kıymetler için pasifte özel fon hesabı açarlar. Bu fon hesabı bildirim tarihinden itibaren iki yıl geçmedikçe işletmeden çekilemez, sermayeye ilave dışında başka bir amaçla kullanılamaz, işletmenin tasfiye edilmesi halinde ise vergilendirilmez. Serbest meslek kazanç defteri ile işletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler, söz konusu kıymetleri defterlerinde ayrıca gösterirler. Bu varlıklar dönem kazancının tespitinde dikkate alınmaz ve bildirim tarihinden itibaren iki yıl geçmesi koşuluyla vergiye tabi kazancın ve kurumlar için dağıtılabilir kazancın tespitinde dikkate alınmaksızın işletmeden çekilebilir.

(5) Gelir ve kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunmayanlar, bildirimde bulundukları varlıklarını ikinci fıkrada yer alan sürede Türkiye’ye getirmeleri, yurt içindeki varlıklarını bildirim tarihi itibarıyla banka veya aracı kurumlara yatırmak suretiyle tevsik etmeleri durumlarında dördüncü fıkrada yer alan şartlar aranmaksızın madde hükümlerinden yararlanırlar.

(6) Banka ve aracı kurumlar, kendilerine bildirilen varlıklara ilişkin olarak bildirim sahibinden, varlıkların değeri üzerinden %5 oranında peşin olarak tahsil ettikleri vergiyi, bildirimi izleyen ayın on beşinci günü akşamına kadar vergi sorumlusu sıfatıyla bir beyanname ile bağlı bulundukları vergi dairesine beyan eder ve aynı sürede öderler. Şu kadar ki vergi oranı, bildirilen varlığın vadeli hesaplarda, 4749 sayılı Kanun kapsamında ihraç edilen devlet iç borçlanma senetleri ile kira sertifikalarında veya girişim sermayesi yatırım fonlarında; en az beş yıl bulundurulacağının taahhüt edilmesi halinde %0, en az dört yıl bulundurulacağının taahhüt edilmesi halinde %1, en az üç yıl bulundurulacağının taahhüt edilmesi halinde %2, en az iki yıl bulundurulacağının taahhüt edilmesi halinde %3, en az bir yıl bulundurulacağının taahhüt edilmesi halinde %4 olarak uygulanır. 1/1/2027 tarihinden itibaren 31/7/2027 tarihine kadar (bu tarih dahil) yapılacak bildirimlerde bu oranlara yarım puan artırım yapılır. 31/7/2027 tarihinin yetki ile uzatılması halinde ise bu tarihten sonra yapılacak bildirimlerde vergi oranı ilave yarım puan artışla toplamda 1 puan artırımlı olarak uygulanır. Bu fıkra kapsamında verilecek taahhütnamelerden damga vergisi alınmaz.

(7) Bu madde kapsamında ödenen vergi, hiçbir suretle gider yazılamaz ve başka bir vergiden mahsup edilemez. Bildirime konu edilen varlıkların elden çıkarılmasından doğan zararlar, gelir veya kurumlar vergisi uygulaması bakımından gider veya indirim olarak kabul edilmez.

(8) Bildirilen varlıklara isabet eden tutarlara ilişkin hiçbir suretle vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmaz. Şu kadar ki, diğer mevzuat uyarınca alınması gereken tedbirler bu düzenlemeden etkilenmez. Diğer nedenlerle başlayan vergi incelemeleri ile takdir komisyonu kararları sonucu bulunan matrah farkının madde kapsamında bildirilen varlıklar nedeniyle ortaya çıktığının tespiti ve bildirilen varlık tutarının, bulunan matrah farkına eşit ya da fazla olması durumunda matrah farkına ilişkin tarhiyat yapılmaz. Bulunan matrah farkının, bildirilen varlıklar nedeniyle ortaya çıktığının tespitine rağmen söz konusu varlık tutarlarından büyük olması durumunda sadece aradaki fark tutar üzerinden vergi tarhiyatı yapılır. Vergi incelemesi veya takdir komisyonu kararları sonucunda bildirime konu edilen varlıklar dışındaki nedenlerle matrah farkı tespit edilmesi durumunda, bu madde kapsamında bildirilen tutarlar, bulunan matrah farkından mahsup edilmeksizin tarhiyat yapılır.

(9) Birinci fıkra uyarınca bildirildiği halde, bildirilen varlıkların, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren iki ay içinde Türkiye’ye getirilmemesi veya Türkiye’deki banka ya da aracı kurumlarda açılacak bir hesaba transfer edilmemesi ya da üçüncü fıkra uyarınca bildirildiği halde aynı fıkrada belirtilen sürede banka ya da aracı kurumlara yatırılmaması ile bildirilen tutarlara ilişkin tarh edilen vergilerin süresinde ödenmemesi, taahhütlere uyulmaması ve bu maddede yer alan diğer şartların yerine getirilmemesi hallerinde sekizinci fıkra hükmünden yararlanılamaz. Ayrıca, zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler, vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın gecikme faiziyle birlikte tahsil olunur. Vergi incelemesine başlanılan veya takdir komisyonuna sevk edilen tarihten sonra bu madde kapsamında yapılan bildirim dolayısıyla söz konusu inceleme veya takdir komisyonu kararları sonucunda yapılacak tarhiyatlar için de sekizinci fıkra hükmü uygulanmaz. Tahakkuk eden verginin vadesinde ödenmemesi vergi aslının gecikme zammı ile birlikte 6183 sayılı Kanun uyarınca takip ve tahsiline engel teşkil etmez. Tahsil edilmiş olan vergiler red ve iade edilmez.

(10) Bildirim süresi sona erdikten sonra bildirimlere ilişkin düzeltme yapılamaz.

(11) Cumhurbaşkanı 31/7/2027 tarihini, bitim tarihinden itibaren her defasında altı ayı geçmeyen süreler halinde bir yıla kadar uzatmaya; Hazine ve Maliye Bakanlığı, bu madde kapsamına giren varlıkların Türkiye’ye getirilmesi ve bildirimi ile işletmeye dâhil edilmelerine ilişkin hususları, bildirim ve beyana esas şekli ile maddenin uygulanmasında kullanılacak bilgi ve belgeler ile uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.”

MADDE 11-

28/2/2008 tarihli ve 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunun 3 üncü maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.

“(15) Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca verilen teknogirişim rozetine sahip halka açık olmayan şirketlerin paya dönüştürülebilir borç sözleşmelerine dayanarak yapacakları şarta bağlı sermaye artırımlarında, 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun şarta bağlı sermaye artırımına ilişkin hükümleri uygulanmaz. Bu kapsamda yer alan şirketlerin şarta bağlı sermaye artırımlarının usul ve esasları Ticaret Bakanlığının görüşü üzerine Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenir.

(16) 4691 sayılı Kanun kapsamında kuluçka girişimcisi olmaya hak kazanmış girişimciler tarafından Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenecek dijital şirket tanımına uygun olarak kurulan ve işletilen şirketler, kuruluş tarihi itibarıyla üç yıla kadar, 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 24 üncü maddesinde tanımlı ücret ve aidat ödemelerinden muaftır.”

MADDE 12-

22/6/2022 tarihli ve 7412 sayılı İstanbul Finans Merkezi Kanununun 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “Katılımcı belgesi almış finansal kuruluşların” ibaresi “Katılımcıların” şeklinde değiştirilmiş ve fıkraya aşağıdaki cümle eklenmiştir.

“Nitelikli hizmet merkezlerinin bu istisnadan yararlanan personeline, 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (20) numaralı bendinde yer alan istisna uygulanmaz.”

MADDE 13-

7412 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “2031” ibaresi “2047” şeklinde ve ikinci fıkrasında yer alan “beş” ibaresi “yirmi” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 14-

Bu Kanunun;

a) 4 üncü maddesi, 1/1/2026 tarihinden itibaren Türkiye’ye yerleşmiş sayılanlara uygulanmak üzere yayımı tarihinde,

b) 7 nci ve 9 uncu maddeleri, 1/7/2026 tarihinden itibaren verilmesi gereken beyannamelerden başlamak ve 1/1/2026 tarihinden itibaren başlayan vergilendirme dönemine (özel hesap dönemi tayin edilen kurumlar için 1/1/2026 tarihinden itibaren başlayan hesap dönemine) ait kurum kazançları için geçerli olmak üzere yayımı tarihinde,

c) 8 inci maddesi, 2027 yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlara, özel hesap dönemine tabi olan kurumların ise 2027 takvim yılında başlayan özel hesap dönemi ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlarına uygulanmak üzere yayımı tarihinde,

ç) Diğer maddeleri yayımı tarihinde,

yürürlüğe girer.

MADDE 15-

Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

Resmî Bilgi Uyarısı: Bu içerikler Resmî Gazete ve Gelir İdaresi Başkanlığı kamu arşivinin yerel kopyasıdır. Resmî ve hukuki işlemlerde Resmî Gazete yayımı esastır.

Mevzuat Künyesi

Paylaş:

Kategori: Kanun

Kanun No: 7582

Resmi Gazete Sayısı: 33270

Kabul Tarihi: 2026-05-21

Resmi Gazete Tarihi: 2026-06-04

Yapay Zekâ Mevzuat Analizi & Yorumu: BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN

Bu analiz platformun yapay zekâ mevzuat motoru tarafından gerekçeli olarak üretilmiştir.

Yapay Zekâ Genel Özeti

### Mevzuatın Temel Amacı ve Ana Düzenlemesi Bu Kanun, Türkiye’yi uluslararası sermaye, nitelikli iş gücü, küresel yönetim ve finans merkezine dönüştürme stratejisi çerçevesinde kapsamlı vergi teşvikleri ve idari kolaylıklar getirmektedir. Temel felsefesi; uluslararası holdinglerin ve bölgesel yönetim merkezlerinin Türkiye’de yapılanmasını teşvik etmek, yurt dışındaki varlıkların ekonomiye kazandırılmasını sağlamak ve amme alacaklarının tahsilat kabiliyetini artırmaktır. Korunan hukuki yarar ise vergi tabanının genişletilmesi, kayıt dışı varlıkların ekonomiye entegrasyonu ve ülkenin stratejik yatırımlardan aldığı payın artırılmasıdır. ### Kritik Maddeler, Temel Müesseseler ve Yaptırımlar #### 1. Amme Alacaklarının Tahsil Usulü ve Tecil Müessesesi - 6183 sayılı Kanun’un 48 inci maddesinde yapılan değişiklikle, amme alacaklarının tecil ve taksitlendirilme süresi azami **36 aydan 72 aya** çıkarılmıştır. - Tecil yetkisi ve sınırı kapsamında aranan teminat tutarlarının belirlenmesinde esas alınan müracaat senedi sınırı **50.000 Türk lirasından 1.000.000 Türk lirasına** yükseltilmiştir. #### 2. Yurt Dışından Elde Edilen Kazanç ve İratlar İçin Vergi İstisnası - Türkiye’de yerleşmiş sayılan gerçek kişilerin, bu statüyü kazanmalarından önceki son üç takvim yılında Türkiye’de ikametgahının ve vergi mükellefiyetinin bulunmaması kaydıyla, yurt dışından elde ettikleri kazanç ve iratlar **yirmi yıl boyunca gelir vergisinden istisna** edilmiştir. - İstisna kapsamındaki kazanç ve iratlar için yıllık beyanname verilmez; bu gelirler diğer gelirler nedeniyle verilecek beyannamelere dahil edilmez. - İstisna kapsamındaki kazançlara ilişkin gider ve maliyetler matrahın tespitinde dikkate alınamaz; yabancı ülkelerde ödenen vergiler Türkiye’de mahsup edilemez. - Şartların taşınmadığının sonradan tespiti halinde tarh edilmeyen vergiler vergi ziyaı doğurmuş sayılır. #### 3. Nitelikli Hizmet Merkezleri ve İstihdam Teşvikleri - En az üç farklı ülkede aktif faaliyet gösteren ilişkili şirketlere hizmet sunmak ve yıllık hasılatının en az %80’ini yurt dışındaki ilişkili şirketlerden elde etmek şartıyla kurulan sermaye şirketleri **nitelikli hizmet merkezi** olarak tanımlanmıştır. - Bu merkezlerde istihdam edilen nitelikli hizmet personelinin ücretlerinin brüt asgari ücretin **üç katını aşmayan kısmı** (endüstri bölgeleri ve İstanbul Finans Merkezi açısından **beş katı**) gelir vergisinden istisna edilmiştir. #### 4. Kurumlar Vergisinde Uluslararası Faaliyet ve Bölgesel Merkez İndirimleri - Yurt dışından satın alınan malların Türkiye’ye getirilmeksizin yurt dışında satılmasından veya aracılık edilmesinden sağlanan kazançların **%95’i** (belirli endüstri bölgeleri ve İFM’de **%100’ü**) kurumlar vergisinden indirilmektedir. - Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu kapsamında kurulan nitelikli hizmet merkezlerinin yurt dışından elde ettikleri kazançların **%95’i** (belirli bölgelerde **%100’ü**), merkezin faaliyete geçtiği hesap döneminden itibaren **yirmi hesap dönemi** boyunca kurumlar vergisi indirimine tabi tutulmuştur. - Sanayi sicil belgesini haiz ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran üretim kazançları ile zirai üretim kazançlarına kurumlar vergisi oranı **%12,5** olarak uygulanmaya başlanmıştır. #### 5. Varlık Barışı ve Sermaye Piyasası Araçları Düzenlemesi - Yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları **31/7/2027 tarihine kadar** banka veya aracı kurumlara bildirilebilecektir. - Bildirilen varlıkların iki ay içinde Türkiye’deki banka veya aracı kurumlara transfer edilmesi veya getirilmesi zorunludur. - Bildirilen varlıklar üzerinden **%5 oranında peşin vergi** tahsil edilir; ancak bu varlıkların vadeli hesaplarda, devlet iç borçlanma senetlerinde, kira sertifikalarında veya girişim sermayesi yatırım fonlarında belirli sürelerle (1 ila 5 yıl arası) tutulması taahhüt edilirse oran **%0 ile %4 arasında kademeli olarak** uygulanır. Dönemsel bazda ilave yarım puan ile 1 puana varan artırımlar öngörülmüştür. - Bildirilen tutarlara ilişkin hiçbir suretle **vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmaz**; ödenen vergi gider yazılamaz ve mahsup edilemez. #### 6. Teknogirişim, Kuluçka ve Şarta Bağlı Sermaye Artırımları - Teknogirişim rozetine sahip halka açık olmayan şirketlerin paya dönüştürülebilir borç sözleşmelerine dayalı şarta bağlı sermaye artırımlarında Türk Ticaret Kanunu’nun genel hükümleri esnetilmiştir. - Kuluçka girişimcisi olmaya hak kazanmış girişimcilerin kurduğu dijital şirketler, kuruluş tarihinden itibaren üç yıla kadar TOBB aidat ve ücretlerinden muaf tutulmuştur. - İstanbul Finans Merkezi Kanunu kapsamındaki vergi ve harç istisnalarının süresi **2031 yılından 2047 yılına** uzatılmış, indirimli oran süreleri genişletilmiştir. ### Önceki Uygulamalardan / Klasik Usulden Temel Farkı Bu düzenleme; klasik vergilendirme ve cezalandırma yaklaşımından tamamen uzaklaşarak, uzun vadeli yapısal istisnalar (20 yıllık yurt dışı kazanç ve merkez muafiyetleri), varlıkların ekonomik sisteme entegrasyonu için esnek taahhüt bazlı oranlamalar (%0-%5 arası kademeli vergi yükü) ve tecil süreçlerinde borçlu lehine genişletilmiş azami süreler (72 ay) getirerek, idari denetim mekanizmalarını teşvik unsurlarıyla harmanlayan modern ve stratejik bir uyum modeli sunmaktadır.

Mükellefler Açısından Değerlendirme

### KAPSAM Bu kanun teklifi/düzenlemesi, etki alanının genişi ve çeşitliliği itibarıyla hem bireysel hem de kurumsal düzeyde çok geniş bir mükellef kitlesini doğrudan etkilemektedir. * **Gerçek Kişiler ve Yurt Dışı Gelir Elde Edenler:** * Türkiye’de yerleşmiş sayılan ve son üç takvim yılında Türkiye’de ikametgahı ve vergi mükellefiyeti bulunmayan gerçek kişiler (Madde 4). * Veraset yoluyla mal edinen ve Gelir Vergisi Kanunu mükerrer 20/D maddesi istisnasından yararlananlar (Madde 2). * **Şirketler ve Kurumlar Vergisi Mükellefleri:** * Sanayi sicil belgesini haiz, fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumlar ile zirai üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumlar (Madde 8). * Yurt dışından satın alınan malları Türkiye’ye getirmeksizin yurt dışında satan veya bu alım satımlara aracılık eden kurumlar (Madde 7). * Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu kapsamında "Nitelikli Hizmet Merkezi" olarak faaliyet gösteren sermaye şirketleri ve bu merkezlerde istihdam edilen nitelikli personel (Madde 5, 6, 7). * İstanbul Finans Merkezi (İFM) bölgesinde katılımcı belgesi alarak faaliyette bulunan kurumlar ve nitelikli hizmet merkezleri (Madde 12, 13). * Yurt dışında veya yurt içinde yasal defter kayıtlarında yer almayan varlıklarını (para, altın, döviz, menkul kıymet vb.) beyan etmek isteyen tüm gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri ile mükellefiyeti bulunmayan gerçek/tüzel kişiler (Madde 10). * Teknogrubu şirketleri, kuluçka girişimcileri ve dijital şirket statüsündeki teknogirişimler (Madde 11). * **Amme Borçluları:** * Vergi ve benzeri amme alacakları nedeniyle tecil ve taksitlendirme talebinde bulunacak tüm borçlular (Madde 1). --- ### MALİ VE OPERASYONEL ETKİ #### Vergi Yükü ve Avantajları * **Tecil ve Taksitlendirme Kolaylığı (Madde 1):** Amme alacaklarının tecil süresi azami 36 aydan 72 aya çıkarılmış; ayrıca 50.000 TL olan sınır 1.000.000 TL’ye yükseltilmiştir. Bu durum, likidite sıkıntısı çeken mükelleflere çok ciddi bir operasyonel nefes alma alanı sağlamaktadır. * **Yurt Dışı Kazanç İstisnası (Madde 4):** Türkiye’ye yerleşen ve şartları taşıyan kişilerin yurt dışı kazanç ve iratları 20 yıl boyunca gelir vergisinden istisna edilmiştir. Bu gelirler için yıllık beyanname verilmeyecektir. * **Nitelikli Hizmet Merkezleri ve İFM Avantajları (Madde 5, 6, 7, 12):** * Nitelikli hizmet merkezlerinde çalışan personelin ücretlerinin belirli katlarına kadar olan kısımları gelir vergisinden istisna edilmiştir. * Bu merkezlerin yurt dışından elde ettikleri kazançların %95'i (bazı bölgelerde %100'ü) kurumlar vergisinden istisna edilmiştir. * İFM kapsamındaki süre ve oran uzatımları (2047 yılına kadar uzatma ve 20 yıl istisna süresi) uzun vadeli yatırım avantajı getirmektedir. * **Üretim Faaliyetlerinde Kurumlar Vergisi İndirimi (Madde 8):** Sanayi sicil belgesini haiz ve fiilen üretim/zirai üretim yapan kurumların münhasıran bu faaliyetlerden elde ettikleri kazançlara uygulanan kurumlar vergisi oranı **%12,5** olarak belirlenmiştir. * **Varlık Barışı / Varlıkların Millileştirilmesi (Madde 10):** * Yurt dışındaki para, altın, döviz ve menkul kıymetler ile yurt içindeki kayıt dışı varlıkların 31/7/2027 tarihine kadar bildirilmesi imkanı getirilmiştir. * Bildirilen varlıklar üzerinden %5 oranından başlamak suretiyle (varlıkların banka/aracı kurumlarda tutulma sürelerine göre %0 ile %4 arasında değişen oranlarda) peşin vergi yükü getirilmiştir. 2027 yılındaki bildirimlerde yarım puan artış öngörülmüştür. * Ödenen bu vergiler hiçbir suretle gider yazılamaz ve mahsup edilemez. * **Veraset ve İntikal Vergisi (Madde 2):** Belirtilen istisnalar kapsamında veraset yoluyla mal intikalinde vergi oranı %1 olarak uygulanacaktır. #### Bildirim ve Beyan Yükümlülükleri * Varlık Barışı kapsamında bildirilen yurt dışındaki varlıkların, bildirim tarihinden itibaren **2 ay içinde** Türkiye’deki banka veya aracı kurumlara transfer edilmesi veya fiziki olarak getirilmesinin gümrük idaresiyle tevsik edilmesi zorunludur. * Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler, bildirilen kıymetler için pasifte özel fon hesabı açmak zorundadır. Bu fon 2 yıl boyunca çekilemez (sermayeye ilave hariç). * Banka ve aracı kurumlar, tahsil ettikleri %5 (veya kademeli) vergiyi izleyen ayın 15. günü akşamına kadar vergi sorumlusu sıfatıyla beyan edip ödemekle yükümlüdür. --- ### EYLEM PLANI (NE YAPILMALI?) Muhasebe departmanları ve mali müşavirlerin cezai yaptırımlarla ve vergi ziyaı cezalarıyla karşılaşmamak adına izlemesi gereken somut adımlar şunlardır: * **1. Üretim ve Sanayi Sicil Belgesi Kontrolü (Kurumlar Vergisi %12,5 Oranı İçin):** * Şirketlerin sanayi sicil belgelerinin güncelliği acilen kontrol edilmelidir. * Münhasıran üretim faaliyetlerinden elde edilen kazançların muhasebe altyapısında (maliyet merkezleri ve hesap planı bazında) diğer faaliyet karlarından net bir şekilde ayrıştırılması sağlanmalıdır. * **2. Varlık Barışı Süreç Yönetimi (Geçici Madde 19):** * **Tarih Takibi:** 31/7/2027 tarihine kadar olan süre göz önünde bulundurularak, işletmeye kazandırılacak kayıt dışı yurt içi veya yurt dışı varlıklar tespit edilmelidir. * **2 Aylık Transfer Kuralı:** Yurt dışından bildirilen varlıkların 2 ay içinde Türkiye’deki hesaplara transfer edilmesi operasyonu titizlikle takip edilmelidir. Gümrük beyannameleri eksiksiz saklanmalıdır. * **Fon Hesabı Uyumu:** Bilanço esasına defter tutanlarda açılacak özel fon hesabının 2 yıl boyunca sermaye artırımı dışında başka bir amaçla kullanılmaması ve çekilmemesi için iç kontrol mekanizmaları kurulmalıdır. * **3. Yurt Dışı Kazanç ve Nitelikli Hizmet Merkezi İstisnaları:** * Yurt dışından mal alım-satım ticareti yapan veya nitelikli hizmet merkezi statüsündeki mükelleflerin, kazançların yıllık kurumlar vergisi beyannamesi verilme tarihine kadar Türkiye’ye transfer edilmesini sağlayacak finansal planlaması yapılmalıdır. * 1/7/2026 tarihinden itibaren verilecek beyannameler ve 1/1/2026'dan başlayan vergilendirme dönemleri dikkate alınarak yasal uyum hazırlıkları tamamlanmalıdır. * **4. Tecil ve Taksitlendirme Başvuruları (6183 Sayılı Kanun Md. 48):** * Vergi dairesine borcu olan ve ödeme güçlüğü yaşayan mükellefler için 72 aya kadar uzatılan vade ve 1.000.000 TL sınır avantajından yararlanmak üzere tecil müracaat dosyaları gözden geçirilerek güncellenmelidir.

Vergi Personeli Açısından Değerlendirme

### 1. UYGULAMA VE İŞLEM REHBERİ #### Amme Alacaklarının Tahsil Usulü (6183 Sayılı Kanun, Madde 1) - **Taksitlendirme Yetki Limiti ve Süresi:** 6183 sayılı Kanun’un 48. maddesi kapsamında amme borçlularının talep ettiği tecil ve taksitlendirmelerde; - Maksimum vade süresi **36 aydan 72 aya** çıkarılmıştır. - Vergi dairelerinin (tahsilata yetkili makamların) teminat arama sınırı olmaksızın taksitlendirme yapabildiği tutar eşiği **50.000 TL’den 1.000.000 TL’ye** yükseltilmiştir. - **Uygulama Adımları:** - 1.000.000 TL’ye kadar olan borçlar için aranan teminat şartı esnetilmiş olup, personelin bu tutara kadar olan başvurularda ek teminat talep etmeksizin 72 aya kadar taksitlendirme işlemlerini sonuçlandırması gerekmektedir. 1.000.000 TL'yi aşan kısımlar için ise 6183 sayılı Kanun'un genel hükümlerine göre teminat aranacaktır. #### Veraset ve İntikal Vergisi İstisnası ve Oranı (7338 Sayılı Kanun, Madde 2) - **Vergi Oranı:** Gelir Vergisi Kanunu'nun (GVK) mükerrer 20/D maddesi kapsamında yurt dışı kazanç istisnasından yararlanan kişilerin, istisna süresi içinde veraset yoluyla mal edinmeleri durumunda veraset ve intikal vergisi oranı **%1** olarak uygulanacaktır. - **Uygulama Adımları:** Veraset ve intikal vergisi tarhiyatı yapılırken mükellefin GVK mükerrer 20/D kapsamında olup olmadığı kontrol edilerek vergi hesaplaması %1 oranına göre yapılmalıdır. #### Yurt Dışından Elde Edilen Kazanç ve İratlar İçin İstisna (GVK, Madde 4) - **Şartlar:** Türkiye’de yerleşmiş sayılan gerçek kişilerin, bu statüyü kazanmadan önceki son 3 takvim yılında Türkiye’de ikametgahının ve vergi mükellefiyetinin bulunmaması şarttır. - **Süre ve Kapsam:** Şartların sağlanması halinde yurt dışı kazanç ve iratlar **20 yıl boyunca** gelir vergisinden istisnadır. Gayrimenkul, menkul sermaye iratları veya değer artışı kazançları nedeniyle geçmişte Türkiye’de mükellefiyet bulunması bu istisnaya engel değildir. - **Beyanname Süreçleri:** Bu kazançlar için yıllık beyanname verilmez. Mükellefin başka gelirleri nedeniyle beyanname vermesi halinde de bu istisna kapsamındaki gelirler beyannameye dahil edilmez. İstisna kapsamındaki kazançlara ilişkin giderler ve yabancı ülkelerde ödenen vergiler mahsup edilemez. #### Nitelikli Hizmet Merkezleri Ücret İstisnası (GVK Madde 23/20, Madde 5 ve 6) - **Ücret İstisnası:** Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu ek 1. maddesi kapsamındaki nitelikli hizmet merkezlerinde çalışan personelin ücretlerinin; - Genel olarak brüt asgari ücretin **üç katını aşmayan kısmı**, - Endüstri bölgelerinden Cumhurbaşkanınca uygun bulunanlar ile İstanbul Finans Merkezi'nde (İFM) faaliyet gösterenler için brüt asgari ücretin **beş katını aşmayan kısmı** gelir vergisinden istisnadır. - **Tarh ve Tahakkuk İşlemleri:** İşverenler tarafından verilecek muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde, istisna sınırları dahilindeki ücretler vergi dışı bırakılmalıdır. İFM Kanunu uyarınca, bu kapsamdaki personele GVK 23/20 istisnası uygulanacak olup İFM Kanunu'nun ilgili diğer istisnaları bu personel için uygulanmayacaktır (Madde 12). #### Kurumlar Vergisi İstisnaları ve İndirimli Oranlar (KVK Madde 10/i-j, Madde 8 ve 9) - **Yurt Dışı Mal Alım-Satım ve Nitelikli Hizmet Kazanç İndirimi:** - Yurt dışından satın alınan malların Türkiye’ye getirilmeksizin yurt dışında satılmasından sağlanan kazançların **%95’i** (Endüstri bölgeleri ve İFM için **%100**), - Nitelikli hizmet merkezlerinin yurt dışından elde ettiği kazançların **%95’i** (Endüstri bölgeleri ve İFM için **%100**), kurumlar vergisi matrahından indirilir. İndirimin uygulanması için kazancın beyanname verme süresine kadar Türkiye’ye transfer edilmesi zorunludur. - **Üretim Faaliyetlerinde Kurumlar Vergisi Oranı:** Sanayi sicil belgesini haiz ve fiilen üretim yapan kurumlar ile zirai üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların bu faaliyetlerden elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı **%12,5** olarak uygulanacaktır (Madde 8). Bu kazançlar için ayrıca kVK 32/7 kapsamındaki indirimler uygulanmaz. #### Varlık Barışı Düzenlemesi (KVK Geçici Madde 19, Madde 10) - **Bildirim ve Transfer Süreçleri:** Yurt dışındaki para, altın, döviz ve sermaye piyasası araçları **31/7/2027** tarihine kadar banka veya aracı kurumlara bildirilecek ve 2 ay içinde Türkiye’deki hesaplara transfer edilecektir. Fiziki getirmelerde gümrük idaresi beyanı aranır. - **Yurt İçi Varlıklar:** Türkiye'de bulunan ancak kanuni defterlerde yer almayan varlıklar da aynı tarihe kadar bildirilebilir ve banka/aracı kurumlara yatırılarak tevsik edilir. - **Vergilendirme ve Oranlar:** - Bildirilen varlıklar üzerinden **%5** oranında peşin vergi tahsil edilir. - Varlıkların banka/aracı kurumlarda vadeli hesaplarda veya belirli kıymetlerde tutulacağına dair taahhüt verilmesi halinde oranlar kademeli olarak düşer (en az 5 yıl için %0, 4 yıl için %1, 3 yıl için %2, 2 yıl için %3, 1 yıl için %4). 1/1/2027'den sonra yapılacak bildirimlerde yarım puan artış uygulanır. - **Defter Kayıtları ve Fon Hesabı:** Bilanço esasına göre defter tutanlar pasifte özel fon hesabı açar. Bu fon 2 yıl geçmedikçe işletmeden çekilemez, sermayeye ilave dışında kullanılamaz. --- ### 2. DENETİM VE RİSK ALANLARI #### Yurt Dışı Kazanç İstisnası Riskleri (GVK Mükerrer Madde 20/D) - **İkametgah ve Mükellefiyet Takibi:** Mükellefin Türkiye’de yerleşmiş sayılmasından önceki son 3 takvim yılında Türkiye’de ikametgahının ve vergi mükellefiyetinin bulunmadığı iddiası, MERNİS, dış temsilcilikler ve pasaport kayıtları üzerinden titizlikle çapraz denetime tabi tutulmalıdır. - **Şart İhlali:** İstisnaya ilişkin şartların sonradan taşınmadığının tespiti halinde, zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi ile birlikte tarh edilir. #### Varlık Barışı İnceleme ve Tarhiyat Kısıtları (KVK Geçici Madde 19) - **İnceleme Bağışıklığı ve Sınırları:** Bildirilen varlıklara isabet eden tutarlarla ilgili vergi incelemesi ve tarhiyat yapılmaz. Ancak, diğer nedenlerle başlayan incelemelerde bulunan matrah farkının bildirilen varlıklarla ilişkisi irdelenmelidir. - **Matrah Farkı Mahsubu:** Bulunan matrah farkının bildirilen varlık tutarından küçük veya eşit olması durumunda tarhiyat yapılmaz; fazla olması halinde ise sadece aradaki fark üzerinden vergilendirme yapılır. - **Süre ve Taahhüt İhlalleri:** 2 aylık transfer süresine uyulmaması, varlıkların süresinden önce işletmeden çekilmesi veya taahhütlerin ihlal edilmesi durumunda, koruyucu hükümler kalkar ve zamanında alınmayan vergiler gecikme faiziyle tahsil edilir (vergi ziyaı cezası uygulanmaz, ancak gecikme faizi uygulanır). #### Nitelikli Hizmet Merkezleri ve Üretim Kazançları Denetimi - **Hasır Oranı (%80 Şartı):** Nitelikli hizmet merkezi statüsündeki sermaye şirketlerinin yıllık hasılatlarının en az %80’ini yurt dışındaki ilişkili şirketlerden elde edip etmediği mali tablolar ve fatura içerikleri üzerinden incelenmelidir. - **İndirimli Kurumlar Vergisi (%12,5):** Sanayi sicil belgesi sahibi kurumların indirimli orandan yararlanabilmesi için kazancın münhasıran üretim faaliyetinden elde edilmiş olması şarttır. Ticari veya pasif nitelikli gelirlerin üretim kazancından ayrıştırılması denetimlerde kritik odak noktasıdır. --- ### 3. SİSTEMSEL VE İDARİ İŞLEMLER #### VEDOP ve Otomasyon Entegrasyonu - **Taksitlendirme Modülü:** 6183 sayılı Kanun'un 48. maddesindeki limit değişikliği (1.000.000 TL) ve vade uzatımı (72 ay) doğrultusunda VEDOP tahsilat ve tecil modüllerinde parametre güncellemelerinin yapılması, sistemin kullanıcıya otomatik onay veya teminat uyarıları vermesinin sağlanması gerekmektedir. - **Varlık Barışı Beyannameleri:** Banka ve aracı kurumların vergi sorumlusu sıfatıyla verecekleri beyannamelerin VEDOP sisteminde elektronik ortamda alınması ve tahsilatların takibi için özel hata kodları ve kontrol mekanizmaları tanımlanmalıdır. - **Gümrük Entegrasyonu:** Fiziki olarak yurt dışından getirilen varlıklar için gümrük idaresince yapılan beyanların GİB sistemlerine elektronik aktarımı sağlanmalıdır. #### İç Yazışmalar ve Raporlama - **Kurumlar Arası Koordinasyon:** Nitelikli hizmet merkezleri ve endüstri bölgeleri uygulamalarında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı nezdindeki sicil ve belge teyitleri için standart elektronik yazışma formatları oluşturulmalıdır. - **Yurtdışı Transfer Kontrolleri:** KVK 10/i ve 10/j bentleri kapsamında kazanç indiriminden yararlanmak için öngörülen "yıllık kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilme" şartının tevsiki için banka dekontları ve swift mesajlarının sisteme taranması zorunludur.

Etki ve Uygulama Değerlendirmesi

### DÜZENLEMENİN AMACI İncelenen kanun teklifi, kamu maliyesine kısa vadeli taze kaynak sağlama, uluslararası yatırımları ve nitelikli sermayeyi Türkiye'ye çekme (bölgesel merkez/hub olma stratejisi) ile vergi tabanını daraltıcı unsurları modernize etme amaçlarını hibrit bir yapıda barındırmaktadır: * **Kamu Maliyesine Gelir Sağlama ve Likidite:** 10. madde ile getirilen varlık barışı düzenlemesi (Geçici Madde 19), yurt dışındaki varlıkların Türkiye'ye getirilmesi ve kayıt dışı/kayıtsız varlıkların milli ekonomiye kazandırılması yoluyla doğrudan bütçeye gelir (ödenen %5 ve kademeli indirimli vergiler) ve finansal sisteme likidite sağlamayı hedeflemektedir. * **Yatırım Teşviki ve Küresel Rekabetçilik:** 4, 5, 6, 7, 11, 12 ve 13. maddeler; uluslararası şirketlerin yönetim, finans, AR-GE ve koordine edici nitelikli hizmet merkezlerini (Global/Regional Headquarters) Türkiye'ye taşımalarını teşvik etmeyi amaçlamaktadır. Yurt dışı kazanç istisnaları, nitelikli personel ücret istisnaları ve İstanbul Finans Merkezi (İFM) kapsamındaki vergi indirimlerinin sürelerinin uzatılması (2047'ye kadar) bu kategoridedir. * **Vergi Tabanını Genişletme ve Kayıt Dışılıkla Mücadele:** Doğrudan klasik anlamda bir kayıt dışılıkla mücadele olmasa da, varlık barışı mekanizması ile sermayenin kayıt altına alınması amaçlanmaktadır. Ayrıca 1. maddede 6183 sayılı Kanun kapsamındaki tecil faizi sınırlarının artırılması, ödeme güçlüğü içindeki mükelleflerin borçlarını tasfiye etmesini kolaylaştırarak tahsilat oranını artırmayı hedeflemektedir. --- ### PİYASA VE SEKTÖREL ETKİLER * **Gayrimenkul, Finans ve Holding Sektörleri:** * Yurt dışından gelen nitelikli personelin ve uluslararası holdinglerin operasyonel merkezlerinin Türkiye'ye kayması, gayrimenkul sektöründe (özellikle üst segment konut ve A sınıfı ofis talebinde) orta vadeli bir canlanma yaratabilir. * İFM ve nitelikli hizmet merkezi statüleri, bankacılık dışı finans, varlık yönetimi ve uluslararası danışmanlık sektörlerinde bölgesel bir cazibe merkezi oluşmasını destekleyebilir. * **Üretim Sektörü:** * 8. madde ile sanayi sicil belgesini haiz ve fiilen üretim yapan kurumların kazançlarına uygulanan kurumlar vergisi oranının %12,5'e indirilmesi, imalat sanayiinde kârlılığı artıracak, yatırımları özendirecek ve enflasyonist ortamda sanayicinin özkaynak finansmanını güçlendirecektir. * **Mükellef Psikolojisi ve Adalet Algısı:** * Varlık barışları (Madde 10), vergisini zamanında ve tam ödeyen dürüst mükellefler nezdinde "vergi adaletsizliği" algısını (moral hazard) tetiklemektedir. Geçmişte vergisini beyan edenlerle kayıt dışı kalıp affedilenler arasındaki makas, dürüst mükellefin vergiye gönüllü uyumunu zedeleyebilecek psikolojik bir baskı unsurudur. * Buna karşın, üretim yapan kurumlara sağlanan vergi indirimi (%12,5), rasyonel ve katma değerli faaliyette bulunan mükellefler açısından olumlu bir sinyal vermektedir. --- ### HUKUKİ VE YAPISAL DEĞERLENDİRME * **Vergi Tekniği ve Kanunilik İlkesi:** * Düzenleme, geniş yetki devirleri (Cumhurbaşkanına oranları artırma/azaltma yetkileri) içermektedir. Verginin kanuniliği ilkesi (Anayasa m.73) gereği matrah ve oranların kanunla belirlenmesi asıl iken, sürekli uzatma ve oran değiştirme yetkilerinin yürütmeye bırakılması hukuki öngörülebilirliği zedeleyebilmektedir. * 4. maddede düzenlenen yurt dışı kazanç istisnasındaki "şartların sonradan taşınmadığının tespiti" durumunda tarhiyat yapılacak olması, geçmişe dönük vergi ziyaı ve cezai riskleri barındırdığı için teknik olarak net kriterlere bağlanmalıdır. * **Yargı Uyuşmazlıkları Potansiyeli:** * Varlık barışlarında (Madde 10, fıkra 8) vergi incelemesi ve tarhiyat yapılmama garantisi getirilmiştir. Ancak uygulamada, bildirilen varlıklar dışındaki matrah farkları ile bildirilen tutarların ilişkilendirilmesi aşamasında (mahsup işlemleri ve ispat yükü) vergi daireleri ile mükellefler arasında yoğun yargı uyuşmazlıkları (danıştay kararlarına konu olabilecek ihtilaflar) doğması muhtemeldir. * Nitelikli hizmet merkezlerinin %80 hasılat şartı ve personel niteliklerinin tespiti, vergi denetmenleri ile şirketler arasında transfer fiyatlaması benzeri inceleme ve yorum farkı ihtilaflarını artırabilir.