Yurt Dışında Elde Edilen Hisse Senedi ve Temettü Gelirlerinin Vergilendirilmesi hk.

Mevzuat Listesine Dön

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

Kastamonu Defterdarlığı

Gelir Yönetimi Ve Denetim Müdürlüğü

 

Sayı

:

E-34566971-120-41183

19.12.2025

Konu

:

Yurt Dışında Elde Edilen Hisse Senedi ve Temettü Gelirlerinin Vergilendirilmesi

         

İlgi

:

a)

22.04.2025 tarihli ve 27640 kayıt sayılı başvuru / dilekçe.

b)

06.06.2025 tarihli ve38583 kayıt sayılı başvuru / dilekçe.

c)

10.06.2025 tarihli ve 38738 kayıt sayılı başvuru / dilekçe.

İlgide kayıtlı özelge talep formlarınızın incelenmesinden, Amerika Birleşik Devletleri'nde (ABD) yer alan menkul kıymet borsasında işlem gören hisse senetleri kaynaklı gelirler üzerinden, kaynakta vergi kesintisi yapıldığı ve bu verginin ABD gelir idaresi tarafından alınan IRS 1042-S beyanname formu ile belgelendiği belirtilerek, yurt dışından elde edilen söz konusu gelirlerin beyanı sırasında yurtdışında ödenen vergilerin mahsup edilebilmesi için Apostille onayı almış IRS 1042-S beyanname formunun yeterli olup olmayacağı hususunda görüş talep edildiği anlaşılmaktadır.

GELİR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN:

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun "Mükellefler" başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasında,  Türkiye'de yerleşmiş olan gerçek kişilerin Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri kazanç ve iratların tamamı üzerinden vergilendirileceği hükme bağlanmış olup anılan Kanunun;

-75 inci maddesinde;

"Sahibinin ticari, zirai veya mesleki faaliyeti dışında nakdi sermaye veya para ile temsil edilen değerlerden müteşekkül sermaye dolayısıyla elde ettiği kar payı, faiz, kira ve benzeri iratlar menkul sermaye iradıdır.

Kaynağı ne olursa olsun aşağıda yazılı iratlar menkul sermaye iradı sayılır:

1. Her nevi hisse senetlerinin kâr payları (kurucu hisse senetleri ve diğer intifa hisse senetlerine verilen kâr payları ve pay sahiplerine hazırlık dönemi için faiz olarak veya başka adlarla yapılan her türlü ödemeler ile Sermaye Piyasası Kanununa göre kurulan yatırım fonları katılma belgelerine ödenen kâr payları ile konut finansmanı fonlarını temsilen ihraç edilen ipoteğe dayalı menkul kıymetlere ve varlık finansmanı fonlarını temsilen ihraç edilen varlığa dayalı menkul kıymetlere ödenen faiz, kâr payı veya benzeri gelirler dâhil.);

 ...",

-"Değer Artışı Kazançları" başlıklı mükerrer 80 inci maddesinde;

"Aşağıda yazılı mal ve hakların elden çıkarılmasından doğan kazançlar değer artışı kazançlarıdır.

 

1. İvazsız olarak iktisap edilenler ile tam mükellef kurumlara ait olan ve iki yıldan fazla süreyle elde tutulan hisse senetleri hariç, menkul kıymetlerin veya diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasından sağlanan kazançlar.

...

Bu maddede geçen "elden çıkarma" deyimi, yukarıda yazılı mal ve hakların satılması, bir ivaz karşılığında devir ve temliki, trampa edilmesi, takası, kamulaştırılması, devletleştirilmesi, ticaret şirketlerine sermaye olarak konulmasını ifade eder.

..." ,

- "Gelirin Toplanması ve Beyan" başlıklı 85 inci maddesinde;

"Mükellefler, ikinci maddede yazılı kaynaklardan bir takvim yılı içinde elde ettikleri kazanç ve iratları için bu kanunda aksine hüküm olmadıkça yıllık beyanname verirler. Bu kanuna göre beyanı gereken gelirlerin yıllık beyannamede toplanması zorunludur.

...",

- "Toplama Yapılmayan Haller" başlıklı 86 ncı maddesinde;

"Aşağıda belirtilen gelirler için yıllık beyanname verilmez, diğer gelirler için beyanname verilmesi halinde bu gelirler beyannameye dâhil edilmez.

1.Tam mükellefiyette;

...

d) Bir takvim yılı içinde elde edilen ve toplamı 600 milyon lirayı (329 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2025 yılı için 18.000 TL.) aşmayan, tevkifata ve istisna uygulamasına konu olmayan menkul ve gayrimenkul sermaye iratları.

..."

- 123 üncü maddesinde;

"Tam mükellefiyete tabi mükelleflerin yabancı memleketlerde elde ettikleri kazanç ve iratlardan mahallinde ödedikleri benzeri vergiler, Türkiye'de tarh edilen Gelir Vergisi'nin yabancı memleketlerde elde edilen kazanç ve iratlara isabet eden kısmından indirilir.

Birinci fıkra hükmünce indirilecek miktar Gelir Vergisi'nin yabancı memleketlerde elde edilen kazanç ve iratlara isabet eden kısmından fazla olduğu takdirde, aradaki fark nazara alınmaz.

Gelir Vergisi'nin yabancı memlekette elde edilen kazanç ve iratlara isabet eden kısmı, bunların gelire olan nispeti üzerinden hesaplanır.

Birinci fıkrada yazılı vergi indiriminin yapılması için:

1.Yabancı memlekette ödenen vergilerin gelir üzerinden alınan şahsi bir vergi olması;

2.Yabancı memlekette vergi ödendiğinin yetkili makamlardan alınan ve mahallindeki Türk elçilik veya konsoloslukları, yoksa orada Türk menfaatlerini koruyan memleketin aynı mahiyetteki temsilcileri tarafından tasdik olunan vesikalarla tevsik edilmesi;

Şarttır.

2 numarada yazılı vesikalar taksit zamanına kadar gelmemiş olursa, yabancı memlekette elde edilen kazanç ve iratlara isabet eden vergi kısmı bir yıl süre ile ertelenir.

Aranan vesikalar bu süre zarfında vergi dairesine ibraz edildiği takdirde vergi tenzil edilir; süre geçtikten sonra erteleme hükmü kalkar ve vesikalar ibraz edilse bile nazara alınmaz. Vergi Usul Kanunu'nda yazılı mücbir sebeplere ait hükümler mahfuzdur.

Yabancı memleketlerde ödenen vergilerin ilgili bulundukları kazanç ve iratlar mükellef tarafından hangi yılın gelirine ithal edilmişse, bu vergiler de o gelire ait vergiden indirilir.

..."

hükümlerine yer verilmiştir.

Bu hüküm ve açıklamalar çerçevesinde, Türkiye'de tevkif yoluyla vergilendirilmeyen ve istisna uygulamasına konu olmayan yurt dışından elde edilen kar paylarının tamamının, menkul sermaye iradı olarak değerlendirilerek Gelir Vergisi Kanununun 86 ncı maddesinin (1) numaralı fıkrasının (d) bendi gereğince ilgili yıla ilişkin beyan haddinin (2025 yılı için 18.000 TL) aşılması durumunda; yurt dışı borsalarda işlem gören hisse senetlerinin elden çıkarılmasından sağladığınız kazançların ise değer artışı kazancı olarak değerlendirilerek herhangi bir beyan haddi veya istisna uygulanmaksızın, yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi gerekmektedir.

Söz konusu gelirlerle ilgili olarak yurt dışında ödemiş olduğunuz vergilerin ise yıllık gelir vergisi beyannamesi üzerinden hesaplanan gelir vergisi tutarından, anılan Kanunun 123 üncü maddesinde yer alan hükümler çerçevesinde indirilmesi mümkün bulunmaktadır.

Öte yandan apostil, bir belgenin gerçekliğinin tasdik edilerek başka bir ülkede yasal olarak kullanılmasını sağlayan bir belge onay sistemidir. Apostil kullanım kuralları 5/10/1961 tarihli Lahey Konferansı'yla (Konvansiyonu) kararlaştırılan "Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi (APOSTILLE)" ile tespit edilmiş ve bu sözleşme Türkiye için 29/9/1985 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Buna göre, apostil tasdik şerhi taşıyan bir belge Lahey Konferansının tüm üye ve taraf devletlerinde geçerli bir belge olarak kabul edilir.

Bu hüküm ve açıklamalara göre, yazınıza konu IRS 1042-S beyanname formuna "Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi (APOSTILLE)" hükümlerine göre şerh tatbik edilmiş olması ve aracı kurum vasıtasıyla elde edilen hisse senedi kaynaklı gelirleriniz üzerinden ABD'de tevkif suretiyle ödenen vergilerin bu belge ile tevsiki halinde, Apostil tasdik şerhi taşıyan söz konusu belgeler için mahallindeki Türk elçilik veya konsoloslukları, yoksa mahallinde Türk menfaatlerini koruyan ülkenin aynı nitelikteki temsilcileri tarafından tasdik şartı aranmadan, yurtdışında tevkif suretiyle ödenen vergilerin 193 sayılı Kanunun 123 üncü maddesine göre Türkiye'de mahsuba konu edilmesi mümkündür.

ÇİFTE VERGİLENDİRMEYİ ÖNLEME ANLAŞMASI YÖNÜNDEN:

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile ABD Hükümeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma Anlaşması (Anlaşma) 01/01/1998 tarihinden itibaren uygulanmaktadır.

Türkiye mukimi kişinin ABD'den elde ettiği temettü gelirlerinin vergilendirilmesinin söz konusu Anlaşmanın aşağıda yer verilen 10 uncu maddesinin 1 ve 2 nci fıkraları çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir.

"1. Bir Akit Devlet mukimi tarafından diğer Akit Devletin bir mukimine ödenen temettüler, bu diğer Devlette vergilendirilebilir.

 2. Bununla beraber, söz konusu temettüler, aynı zamanda, ödemeyi yapanın mukimi olduğu Devlette ve bu Devletin mevzuatına göre de vergilendirilebilir; ancak temettünün gerçek lehdarı diğer Akit Devletin mukimi ise bu şekilde alınacak vergi;

a) gerçek lehdar, temettüyü ödeyen şirketin oy gücüne haiz hisselerinin en az % 10'una sahip bir şirketse, gayrisafi temettü tutarının yüzde 15'ini;

b) tüm diğer durumlarda gayrisafi temettü tutarının yüzde 20'sini

aşmayacaktır."

Buna göre, Türkiye mukimi bir gerçek kişiye ABD mukimi şirketlerden yapılan temettü ödemelerini vergilendirme hakkı Türkiye'ye ait olmakla birlikte, ABD'nin de aynı maddenin 2 nci fıkrasının (b) bendi uyarınca ödenecek gayrisafi temettü tutarının %20'sini aşmamak üzere vergilendirme hakkı bulunmaktadır.

Diğer taraftan Anlaşmanın "Değer Artış Kazançları" başlıklı 13 üncü maddesinin 5 inci fıkrasında, "Bundan önceki fıkralarda değinilenlerin dışında kalan varlıkların elden çıkarılmasından doğan kazançlar, yalnızca elden çıkaranın mukim olduğu Devlette vergilendirilebilecektir. Bununla beraber, bundan önceki cümle hükümleri, Devletlerden birinin kendi mevzuatına göre, diğer Akit Devletin bir mukiminin ilk bahsedilen Devlette mukim bir şirketin ihraç ettiği hisse senetlerini veya tahvilleri (o Devletin bir menkul kıymetler borsasına kaydedilmiş hisse senetleri ve tahvilleri hariç) elden çıkarması dolayısıyla elde ettiği kazançlar üzerinden vergi alma hakkını etkilemeyecektir. Ancak bunun için, iktisap ile elden çıkarma arasındaki sürenin bir yılı geçmemesi gerekir." hükmüne yer verilmiştir.

Bu kapsamda, Türkiye mukimi bir kişinin ABD mukimi bir şirketin ihraç ettiği hisse senetlerini elden çıkarmasından doğan kazançlarını vergileme hakkı yalnızca Türkiye'ye ait bulunmakta olup bu durumda vergileme iç mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılacaktır. Bununla birlikte hisse senetlerinin (ABD Menkul Kıymetler Borsasına kaydedilmiş hisse senetleri ve tahvilleri hariç) iktisap tarihi ile elden çıkarma tarihi arasında 1 yıldan daha kısa bir süre olması durumunda ise ABD'nin de hisse senetlerinin elden çıkarılmasından elde edilen kazançlar üzerinden vergi alma hakkı olabilecektir.

Anlaşmanın ABD'ye de vergi alma hakkı verdiği durumlarda, ortaya çıkabilecek çifte vergilendirme durumu, ABD'de ödenen vergilerin Türkiye'de ödenecek vergilerden, söz konusu Anlaşmanın "Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi" başlıklı 23 üncü maddesi uyarınca mahsup edilmesi yoluyla önlenecektir. Ancak söz konusu mahsup, Amerika Birleşik Devletleri'nde vergiye tabi gelir için, mahsuptan önce Türkiye'de hesaplanan gelir vergisi tutarını aşmayacaktır.

Anlaşma hükümlerinden yararlanabilmeniz için Türkiye'de tam mükellef olduğunuzun ve tüm dünya kazançları üzerinden ülkemizde vergilendirildiğinizi tevsik eden mukimlik belgesini ABD yetkili makamlarına ibraz etmeniz gerekecektir. Söz konusu belgenin düzenlenerek verilebilmesi için ise Gelir İdaresi Başkanlığının www.gib.gov.tr sayfasından ulaşılabilecek olan 20/12/2013 tarihli ve 3 sayılı Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları Sirküleri'nde yapılan açıklamalara göre başvuruda bulunulması gerekmektedir. Ayrıca, Başkanlığımız https://dijital.gib.gov.tr/ bağlantı adresi üzerinden interaktif ortamda mukimlik belgesi başvurusunda bulunmak da mümkündür. 

Bilgi edinilmesini rica ederim.

(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

Resmî Bilgi Uyarısı: Bu içerikler Resmî Gazete ve Gelir İdaresi Başkanlığı kamu arşivinin yerel kopyasıdır. Resmî ve hukuki işlemlerde Resmî Gazete yayımı esastır.

Üyelik Girişi Gereklidir

Mevzuata özel AI Vergi Forumu tartışmalarına katılmak ve mevzuatları kişisel çalışma profilinize kaydetmek için ücretsiz üye olun veya giriş yapın.

Giriş Yap Ücretsiz Kayıt Ol

AI Vergi Forumu: Yurt Dışında Elde Edilen Hisse Senedi ve Temettü…

Bu mevzuat maddesi, fıkra istisnaları ve uygulama esaslarına dair uzman tartışma ve AI ön analiz alanı.

Mevzuat Tartışmaları

Yükleniyor...

Yeni Tartışma / Soru Aç

Yapay Zekâ Mevzuat Analizi & Yorumu: Yurt Dışında Elde Edilen Hisse Senedi ve Temettü…

Bu analiz platformun yapay zekâ mevzuat motoru tarafından gerekçeli olarak üretilmiştir.

Yapay Zekâ Genel Özeti

# **Yurt Dışında Elde Edilen Hisse Senedi ve Temettü Gelirlerinin Vergilendirilmesi – Mevzuat Özeti** --- ## **### 1. Temel Amacı ve Ana Düzenlemesi** 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (GVK) ve Türkiye-ABD Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması (ÇVÖA), **yurt dışında elde edilen hisse senedi ve temettü gelirlerinin vergilendirilmesini**, mükellefin tam mükellefiyeti çerçevesinde Türkiye’de beyan ve vergilendirme yükümlülüğüne tabi tutar. Ana hedefler: - **Global gelir ilkesi**: Türkiye’de yerleşmiş gerçek kişilerin yurt içinde ve dışında elde ettikleri **tüm kazanç ve iratların** (menkul sermaye iratları, değer artışı kazançları) vergilendirilmesi. - **Çifte vergilendirmenin önlenmesi**: Yurt dışında ödenen vergilerin Türkiye’de hesaplanan vergiden **mahsup edilmesi** (GVK m. 123) ve ÇVÖA’ya göre **vergi yetkisinin paylaştırılması**. - **Hukuki koruma**: Apostil onaylı yabancı belgelerle (IRS 1042-S) yurt dışı vergi ödemelerinin belgelendirilmesi ve mahsup sürecinin kolaylaştırılması. --- --- ## **### 2. Kritik Maddeler, Temel Müesseseler ve Yaptırımlar** ### **#### A. Gelir Türleri ve Vergilendirme Rejimi** - **Menkul Sermaye İratları (GVK m. 75)** - **Kapsam**: - Hisse senedi kar payları (temettüler), faiz, kira ve benzeri iratlar. - **Özel durumsal örnekler**: - Kurucu/intifa hisse senetleri kar payları. - Yatırım fonu katılma belgeleri ve varlığa dayalı menkul kıymetlere ödenen gelirler. - **Vergilendirme**: - **Tam mükellefler** için **global beyan** zorunluluğu (GVK m. 85). - **Beyan istisnası**: 2025 yılı için **18.000 TL’yi aşmayan** menkul sermaye iratları beyan dışı (GVK m. 86/1-d). - **Tevkifat**: Yurt dışı gelirler için **Türkiye’de tevkifat uygulanmaz** (ancak yurt dışında kaynaktaki vergi kesintisi mümkündür). - **Değer Artışı Kazançları (GVK m. 80/Mükerrer)** - **Kapsam**: - Menkul kıymetlerin (hisse senetleri, tahviller, SPK araçları) **elden çıkarılmasından** doğan kazançlar. - **İstisnalar**: - Tam mükellef kurumlara ait **2 yıldan fazla elde tutulan hisse senetleri**. - İvazsız (bedelsiz) iktisap edilenler. - **Vergilendirme**: - **Beyan zorunluluğu**: **Herhangi bir istisna veya beyan haddi olmaksızın** yıllık beyannameyle beyan edilir. - **Elden çıkarma tanımı**: Satış, devir, trampa, takas, kamulaştırma, sermaye olarak konulma vb. --- ### **#### B. Yurt Dışı Vergilerinin Mahsubu (GVK m. 123)** - **Şartlar**: 1. **Vergi niteliği**: Yabancı ülkede ödenen verginin **gelir üzerinden alınan şahsi vergi** olması. 2. **Belgelendirme**: - **Apostil onaylı belge** (Lahey Sözleşmesi üyesi ülkeler için) **yeterlidir** (IRS 1042-S formu bu kapsamda). - Apostil dışında: **Türk elçilik/konsoloslukları** veya Türk menfaatlerini koruyan temsilciliklerce **tasdikli belge** gereklidir. 3. **Süre**: Belgeler **vergi beyannamesi verme süresi içinde** ibraz edilmelidir. Süre geçtikten sonra mahsup hakkı kaybedilir (mücbir sebepler hariç). - **Mahsup Mekanizması**: - Yurt dışında ödenen vergi, **Türkiye’de hesaplanan gelir vergisinin yurt dışı gelirlere isabet eden kısmından indirilir**. - **İndirilebilecek tutar**, Türkiye’de ödenecek verginin yurt dışı gelire düşen oranıyla sınırlıdır (fazla ödenen kısım mahsup edilemez). - **Özel Durum**: - Apostil onaylı **IRS 1042-S formu**, ABD’de ödenen verginin belgelendirilmesi için **ek tasdik gerektirmeden** kabul edilir. --- ### **#### C. Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması (Türkiye-ABD ÇVÖA)** - **Temettü Gelirleri (Madde 10)**: - **Vergilendirme yetkisi**: - **Türkiye**: Temettüyü alan Türkiye mukimi için **tam vergilendirme hakkı**. - **ABD**: Temettü ödeyen şirketin ABD mukimi olması halinde **%15 (şirket hissedarı) veya %20 (diğer durumlar)** oranında kaynaktaki vergi alma hakkı. - **Mahsup**: ABD’de ödenen vergi, Türkiye’de hesaplanan vergiden **indirilir** (ÇVÖA m. 23). - **Değer Artışı Kazançları (Madde 13/5)**: - **Genel kural**: ABD’de elde edilen hisse senedi elden çıkarım kazançları **yalnızca Türkiye’de vergilendirilir**. - **İstisna**: - ABD menkul kıymet borsalarında **kaydedilmeyen** hisse senetlerinin **1 yıldan kısa süreyle** elde tutulması halinde, ABD de **vergi alma hakkına sahiptir**. - **Mahsup**: ABD’de ödenen vergi, Türkiye’de hesaplanan vergiden indirilir (ancak **Türkiye’de hesaplanan vergi tutarını aşamaz**). - **Mukimlik Belgesi**: - ÇVÖA’dan yararlanabilmek için **Türkiye’de tam mükellef olduğunuzu tevsik eden mukimlik belgesi** ABD yetkili makamlarına sunulmalıdır. - **Başvuru yolu**: - [GİB web sitesi](https://www.gib.gov.tr) üzerinden **3 sayılı ÇVÖA Sirküleri**ne göre. - [Dijital GİB](https://dijital.gib.gov.tr) üzerinden **interaktif mukimlik belgesi başvurusu**. --- --- ## **### 3. Önceki Uygulamalardan / Klasik Usulden Temel Farkı** - **Belgelendirme kolaylığı**: Apostil onaylı **IRS 1042-S formu**, Türk konsolosluk tasdiki gerektirmeden **doğrudan mahsup için geçerli** hale getirildi (önceden ek tasdik zorunluluğu vardı). - **ÇVÖA’nın dinamik uygulanması**: - ABD’de **borsa dışı hisse senetleri** için **1 yıldan kısa elden çıkarmalarda** ABD’nin de vergi alma hakkı tanınması, klasik "sadece mukim ülke vergilendirir" anlayışından **süreye bağlı istisna** getirmesi. - **Beyan yükümlülüğünde netlik**: - **Menkul sermaye iratları** için **18.000 TL beyan eşiği** (2025 yılı), **değer artışı kazançları** için **sınırsız beyan zorunluluğu** (önceden belirsizlikler vardı). - **Mahsup sürecinin standardizasyonu**: - Yurt dışı vergi ödemelerinin **gelir oranına göre hesaplanması** ve **belge ibraz süresinin netleştirilmesi** (önceden uygulamada farklılıklar görülüyordu). --- --- ## **### 4. Yaptırımlar ve Uygulama Sonuçları** - **Beyan Yükümlülüğüne Aykırılık**: - **Gecikme faizi** + **usulsüzlük cezası** (VUK m. 344). - **Vergi kaybı**: Mahsup hakkının kullanılamaması (belge süresi geçtikten sonra). - **ÇVÖA’ya Aykırılık**: - Mukimlik belgesi sunulmadığında, ABD’de **%30’luk kaynaktaki vergi kesintisi** (ÇVÖA’nın %15/%20 oranları uygulanmaz). - **Belge Eksikliği**: - Apostil veya konsolosluk tasdiki olmayan belgelerle **mahsup talebi reddedilir**. --- --- ## **### 5. Özet Akış Şeması (Uygulama Rehberi)** 1. **Gelir Türünü Belirle**: - Temettü → **Menkul sermaye iradı** (GVK m. 75). - Hisse senedi satışı → **Değer artışı kazancı** (GVK m. 80/Mükerrer). 2. **Beyan Durumunu Kontrol Et**: - Menkul sermaye iratları: **18.000 TL’yi aşarsa beyan**. - Değer artışı kazancı: **Her durumda beyan**. 3. **Yurt Dışı Vergisini Mahsup Et**: - **Apostil onaylı IRS 1042-S** ile belgelendir. - **GVK m. 123** uyarınca Türkiye’de hesaplanan vergiden indir. 4. **ÇVÖA’dan Yararlan**: - **Mukimlik belgesi** al (GİB’den). - ABD’de **%15/%20 oranında vergi kesintisi** uygulanmasını talep et. 5. **Süre ve Formallikler**: - Belgeler **beyanname verme süresi içinde** ibraz edilmeli. - **1 yıldan kısa elden çıkarmalarda** ABD’nin vergi alma hakkını göz önünde bulundur.

Mükellefler Açısından Değerlendirme

### **KAPSAM** - **Etkilenen Mükellef Grupları**: - **Tam mükellef gerçek kişiler** (Türkiye’de yerleşmiş olanlar): - Yurt dışında elde edilen **hisse senedi temettü gelirleri** (menkul sermaye iradı). - Yurt dışı borsalarda işlem gören **hisse senedi elden çıkarma kazançları** (değer artışı kazancı). - **Serbest meslek erbabı, ticari kazanç sahipleri vb.**: - Sadece hisse senedi ve temettü gelirlerine özgü olduğundan, diğer kazanç türlerini doğrudan etkilemez. - **KOBİ’ler**: - Şirketler aracılığıyla elde edilen yurt dışı hisse senedi gelirleri, **Kurumlar Vergisi Kanunu** kapsamında değerlendirilir (bu özelge Gelir Vergisi Kanunu odaklıdır). --- ### **MALİ VE OPERASYONEL ETKİ** #### **Vergi Yükümlülükleri** - **Beyan Zorunluluğu**: - **Temettü gelirleri (menkul sermaye iradı)**: - 2025 yılı için **18.000 TL’yi aşan** tutarlar **yıllık gelir vergisi beyannamesi** ile beyan edilir (GVK m.86/1-d). - 18.000 TL’nin altında kalan tutarlar beyan dışı bırakılabilir. - **Hisse senedi elden çıkarma kazançları (değer artışı kazancı)**: - **Her tutarda beyan zorunluluğu** vardır (GVK m.80). İstisna veya beyan haddi uygulanmaz. - **Yurt dışında ödenen vergilerin mahsubu**: - ABD’de ödenen vergiler (IRS 1042-S formunda belgelendiği takdirde), **Türkiye’de hesaplanan gelir vergisinden indirilebilir** (GVK m.123). - **Şartlar**: 1. Yabancı ülkede ödenen verginin **gelir üzerinden alınan şahsi vergi** olması. 2. **Apostil onaylı IRS 1042-S formu** ile tevsik edilmesi (Türk konsolosluğu tasdiki gerektmez). 3. Mahsup, **yabancı gelirlerin Türkiye’deki vergiye isabet eden kısmı** ile sınırlıdır. #### **Vergi Avantajları** - **Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması (ÇVÖA) kapsamında**: - ABD’den elde edilen **temettü gelirleri**: - ABD’nin vergi alma hakkı **%20** (gerçek kişi lehdarlar için) ile sınırlıdır (ÇVÖA m.10/2-b). - Türkiye’de tam mükellef olanlar, ABD’de ödenen vergiyi **Türkiye’deki vergi yükümlülüğünden mahsup edebilir** (ÇVÖA m.23). - **Hisse senedi elden çıkarım kazançları**: - ABD borsasında işlem gören hisselerin elden çıkarım kazancı **sadece Türkiye’de vergilendirilir** (ÇVÖA m.13/5). - **İstisna**: ABD borsası **dışındaki** hisseler için, iktisap-elden çıkarma süresi **1 yıldan kısa** ise ABD de vergi alma hakkına sahiptir. #### **Operasyonel Yük** - **Belgeler**: - **IRS 1042-S formu** (Apostil onaylı) **zorunlu**. - **Mukimlik belgesi** (Türkiye’de tam mükellef olduğunu tevsik eden) ABD yetkili makamlarına ibraz edilmeli. - Başvuru: [GİB dijital portalı](https://dijital.gib.gov.tr/) veya [3 sayılı ÇVÖA Sirküleri](https://gib.gov.tr) uyarınca. - **Beyan Süreleri**: - Yıllık gelir vergisi beyannamesi: **Mart ayının sonuna kadar** (2026 için 31 Mart 2026). --- ### **EYLEM PLANI (NE YAPILMALI?)** #### **1. Beyana Tabi Gelirlerin Tespiti** - **Temettü gelirleri**: - 2025 yılında elde edilen **toplam yurt dışı temettü gelirini** hesapla. - **18.000 TL’yi aşması durumunda** beyannameye dahil et. - **Hisse senedi elden çıkarma kazançları**: - **Tüm kazançları** (ABD borsası dahil/ hariç) **beyannameye dahil et**. #### **2. Yurt Dışında Ödenen Vergilerin Mahsubu** - **IRS 1042-S Formu**: - ABD’den alınan formun **Apostil onaylı** olduğunu kontrol et. - **Türk konsolosluğu tasdiki gerektmez** (Lahey Apostil Sözleşmesi kapsamında). - **Mahsup Hesaplaması**: - Yurt dışında ödenen vergi tutarını **Türkiye’deki gelir vergisine isabet eden kısım** ile sınırla (GVK m.123/3). - **Örnek**: - Toplam yurt dışı gelir: 100.000 TL - ABD’de ödenen vergi: 20.000 TL (%20) - Türkiye’deki gelir vergisi: 30.000 TL - Mahsup edilebilecek tutar: **20.000 TL** (ABD vergisi) **≤ 30.000 TL × (100.000 / Toplam gelir)**. #### **3. ÇVÖA’dan Yararlanma** - **Mukimlik Belgesi**: - [GİB dijital portalı](https://dijital.gib.gov.tr/) üzerinden **mukimlik belgesi başvurusu** yap. - Belgeyi **ABD yetkili makamlarına** (IRS vb.) ibraz et. - **ABD Borsası Dışındaki Hisse Senetleri**: - İktisap-elden çıkarma süresi **1 yıldan kısa** ise ABD’de vergi kesintisi yapıldığını kontrol et. - Kesinti yapıldığı takdirde, **ÇVÖA m.23** uyarınca mahsup talebinde bulun. #### **4. Beyanname ve Belgelerin Sunumu** - **Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi**: - **Mart 2026’ya kadar** elektronik ortamda (e-Beyanname) ver. - **Ek-1 (Yurt Dışı Kazançlar)** bölümünü doldur. - **Belgeler**: - Apostil onaylı **IRS 1042-S formunu** beyan sırasında **dijital ortamda** sun. - **Mukimlik belgesini** sakla (ABD tarafından talep edilebilir). #### **5. Cezai Yaptırımlardan Kaçınma** - **Gecikme Cezası**: - Beyanname **süresinde verilmezse**: Gecikme cezası + gecikme faizi uygulanır. - **Vergi Kaybı Cezası**: - Yurt dışı gelirler **beyannameye dahil edilmezse**: %50 ila %100 arasında vergi kaybı cezası. - **Belge Yetersizliği**: - Apostil onaylı belge sunulmazsa, **yurt dışında ödenen vergi mahsup edilemez**. - **1 yıl süre tanınır** (GVK m.123/4): Belgeler bu süre içinde ibraz edilmezse mahsup hakkı kaybedilir. --- ### **EK ARAŞTIRMA NOTLARI** - **Resmi Gazete/Karar Durumu**: - Bu özelge **213 sayılı Vergi Usul Kanunu m.413**’e dayanır (özelge niteliğindedir, kanun değişikliği değildir). - **ÇVÖA**: Türkiye-ABD anlaşması **01.01.1998**’de yürürlüğe girdi (Resmi Gazete: 23.07.1997, Sayı: 23055). - **Apostil Sözleşmesi**: Türkiye **29.09.1985**’te taraf olmuştur (Resmi Gazete: 17.07.1985, Sayı: 18793). - **Güncel Beyanname Hadleri**: - 2025 için **menkul sermaye iradı beyan haddi: 18.000 TL** (329 Seri No’lu GVK Genel Tebliği). ```

Vergi Personeli Açısından Değerlendirme

# **Yurt Dışında Elde Edilen Hisse Senedi ve Temettü Gelirlerinin Vergilendirilmesi: Uygulama, Denetim ve Sistemsel Detaylar** --- ## **1. UYGULAMA VE İŞLEM REHBERİ** ### **1.1. Gelir Türlerinin Sınıflandırılması ve Beyan Yükümlülüğü** - **Menkul Sermaye İradı (Kar Payı/Temettü)** - **GVK m.75**: ABD borsalarında işlem gören hisse senetlerinden elde edilen temettü gelirleri, **menkul sermaye iradı** olarak değerlendirilir. - **GVK m.86/1-d**: - **Beyan sınırı**: 2025 yılı için **18.000 TL** (329 Seri No’lu GV Genel Tebliği). - **Aşılması halinde**: Yıllık beyanname ile beyan edilir. - **Aşılmaması halinde**: Beyan edilmez (tevkifat ve istisna dışı kalması kaydıyla). - **Değer Artışı Kazancı (Hisse Senedi Satışı)** - **GVK m.80/Mükerrer**: - ABD borsalarında elden çıkarılan hisse senetlerinden sağlanan kazançlar, **değer artışı kazancı** olarak kabul edilir. - **Beyan zorunluluğu**: Herhangi bir beyan haddi veya istisna uygulanmaz; **mutlaka yıllık beyannamede yer alır**. - **Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması (ÇVÖA) Kapsamı** - **Temettü geliri**: - ABD’de %15 (kurumsal yatırımcı için) veya %20 (gerçek kişi için) oranında kaynakta vergi kesintisine tabi. - **Mahsup**: Türkiye’de hesaplanan GV’nin ABD’de elde edilen gelir oranında kısmından indirilebilir (GVK m.123). - **Değer artışı kazancı**: - **ABD borsasında kaydedilmiş hisse senetleri**: Sadece Türkiye’de vergilendirilir (ÇVÖA m.13/5). - **Borsada kaydedilmemiş hisse senetleri**: 1 yıldan kısa tutulması halinde ABD de vergilendirebilir (ÇVÖA m.13/5 son cümle). --- ### **1.2. Yurtdışı Vergilerinin Mahsubu (GVK m.123)** - **Şartlar**: 1. Yabancı ülkede ödenen verginin **gelir üzerinden alınan şahsi vergi** olması. 2. Verginin ödendiğinin **yetkili makam belgesi** ile tevsik edilmesi. - **Apostil onaylı IRS 1042-S formu**: ABD’de ödenen verginin belgelendirilmesi için yeterlidir (Lahey Apostil Sözleşmesi kapsamında). - **Türk konsolosluğu tasdiki**: Apostil olmadan sadece konsolosluk tasdiki kabul edilir. - **Mahsup Hesaplaması**: - Mahsup tutarı = (Yurtdışı gelire isabet eden GV) × (Yurtdışında ödenen vergi / yurtdışı geliri). - **Sınır**: Mahsup tutarı, Türkiye’de hesaplanan GV’nin yurtdışı gelire isabet eden kısmını **aşamaz**. - **Vesika İbraz Süresi**: - Beyanname verme süresinden itibaren **1 yıl** içinde ibraz edilmezse mahsup hakkı kaybedilir. --- ### **1.3. Mukimlik Belgesi ve ÇVÖA’dan Yararlanma** - **Mukimlik belgesi**: - ABD yetkili makamlarına ibraz edilmesi gerekir. - **Başvuru yolu**: - GİB’in [www.gib.gov.tr](https://www.gib.gov.tr) veya [dijital.gib.gov.tr](https://dijital.gib.gov.tr) üzerinden interaktif başvuru. - **3 sayılı ÇVÖA Sirküleri** uyarınca işlem yapılır. --- ## **2. DENETİM VE RİSK ALANLARI** ### **2.1. Beyanname Doğruluğunun Denetimi** - **Temettü Gelirleri**: - **Risk**: Mükellefin ABD’de elde ettiği temettü gelirini **beyannameye dâhil etmemesi** (18.000 TL sınırını aşsa bile). - **Denetim Yöntemleri**: - **Bankacılık işlemleri**: Yurtdışı hesap hareketlerinin incelenmesi (Finansal İstihbarat Birimi (MASAK) veri paylaşımı). - **IRS 1042-S formu**: Apostil onayının ve vergi kesintisinin doğrulanması. - **Aracı kurum kayıtları**: Yurtdışı borsalarda işlem yapan aracı kurumlardan bilgi talebi. - **Değer Artışı Kazancı**: - **Risk**: Hisse senedi satış kazançlarının **değer artışı kazancı olarak beyan edilmemesi** (yanlışlıkla menkul sermaye iradı olarak gösterilmesi). - **Denetim Yöntemleri**: - **Portföy hareketleri**: Mükellefin yurtdışı borsalardaki alım-satım işlemlerinin takibi. - **ÇVÖA uyumu**: ABD borsasında kaydedilmiş hisselerin 1 yıldan uzun tutulup tutulmadığının doğrulanması (kaydedilmemiş hisselerde 1 yıl kuralı). --- ### **2.2. Vergi Mahsubunda Usulsüzlükler** - **Belge Eksiklikleri**: - **Apostil olmadan konsolosluk tasdiki yok**: IRS 1042-S formu Apostil onaylı değilse mahsup reddedilir. - **Vesika ibraz süresine uyulmaması**: 1 yıl içinde sunulmayan belgelerle mahsup talebi geçersizdir. - **Yanlış Hesaplamalar**: - Mahsup tutarının **Türkiye’de hesaplanan GV’yi aşması** (ÇVÖA m.23 uyarınca sınırlama). - Yurtdışı gelirin **tamamının değil, sadece orantılı kısmının** dikkate alınmaması. --- ### **2.3. Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması (ÇVÖA) Riskleri** - **Mukimlik belgesi eksikliği**: - ABD’de vergi kesintisi yapılmış olsa bile, **mukimlik belgesi ibraz edilmemişse**, ÇVÖA’dan yararlanılamaz. - **Hisse senedi türüne göre yanlış uygulama**: - **Borsada kaydedilmiş hisseler**: ABD’de vergilendirilemez (ÇVÖA m.13/5). - **Borsada kaydedilmemiş hisseler**: 1 yıldan kısa tutulması halinde ABD vergilendirebilir; aksi takdirde sadece Türkiye vergilendirir. --- ### **2.4. Ceza ve Yaptırım Riskleri** - **Beyan dışı bırakma**: - **Vergi ziyaı cezası** (VUK m.344): %50 (kasten) veya %25 (kusur). - **Gecikme faizi**: Beyanname verme süresinden itibaren. - **Yanlış beyan**: - **Özelgeye uygun hareket etme**: Özelgeye dayanılarak yapılan işlemler için **ceza ve gecikme faizi uygulanmaz** (VUK m.413). --- ## **3. SİSTEMSEL VE İDARİ İŞLEMLER** ### **3.1. VEDOP ve Sistem Kayıtları** - **Mükellef Sorgulaması**: - **Yurtdışı gelir beyanı**: VEDOP’ta "Yurtdışı Gelirler" bölümünde yer alır. - **Mahsup talepleri**: Beyanname ekinde **IRS 1042-S formu** ve Apostil onayının sisteme yüklenmesi. - **Denetim Süreçlerinde**: - **Belge doğrulaması**: - Apostil onayının **Lahey Sözleşmesi’ne uygunluğu** (Türkiye’nin taraf olduğu ülkeler için geçerli). - **IRS 1042-S formunun orijinalliği** (sahte belge riskine karşı). - **ÇVÖA kontrolü**: - Mukimlik belgesinin **GİB kayıtlarında** doğrulanması. --- ### **3.2. İç Yazışmalar ve Koordinasyon** - **Vergi Dairesi İç İşlemleri**: - **Mahsup taleplerinin onayı**: - Apostil onaylı belgelerin **doğrudan kabulü** (konsolosluk tasdiki aranmaz). - **1 yıl süre kontrolü**: Vesikaların ibraz süresinin takibi. - **ÇVÖA uyumu**: - ABD’den alınan mukimlik belgesinin **GİB’ce onaylanmış olması** gereklidir. - **Mükellefin Yönlendirilmesi**: - **Mukimlik belgesi başvurusu**: Mükellefin [dijital.gib.gov.tr](https://dijital.gib.gov.tr) üzerinden başvuru yapması yönünde bilgilendirme. --- ### **3.3. Mükellef Bilgilendirmesi** - **Beyan Yükümlülüğü Hatırlatması**: - **Temettü geliri**: 18.000 TL sınırını aşan mükelleflere **yıllık beyanname zorunluluğu** vurgulanmalı. - **Değer artışı kazancı**: **Tüm hisse senedi satış kazançlarının beyanı** gerektiği açıklanmalı. - **Belge Toplama Rehberi**: - **IRS 1042-S formu**: ABD’deki aracı kurumdan temin edilmesi. - **Apostil onayı**: ABD’de noterce onaylatılması ve Apostil şerhi aldırılması. - **Mukimlik belgesi**: ÇVÖA’dan yararlanmak için GİB’den alınması. --- ## **4. EK ARAŞTIRMA VE ÖZEL DURUMLAR** ### **4.1. Apostil Sözleşmesi ve Geçerlilik** - **Türkiye’nin Durumu**: - **Lahey Apostil Sözleşmesi**: 29.09.1985’te yürürlüğe girdi. - **ABD ile İlişki**: ABD de sözleşmeye taraftır; dolayısıyla **IRS 1042-S formuna Apostil onayı yeterlidir**. - **Diğer Ülkeler**: - Apostil olmayan ülkelerde **Türk konsolosluğu tasdiki** gerekir. --- ### **4.2. ÇVÖA’nın ABD ile Uygulanması** - **Temettü Vergilendirmesi (ÇVÖA m.10)**: - **ABD’de kesinti oranı**: %15 (kurumsal) / %20 (gerçek kişi). - **Türkiye’de mahsup**: ABD’de ödenen vergi, Türkiye’de hesaplanan GV’nin temettü geliri oranında kısmından indirilebilir. - **Değer Artışı Kazancı (ÇVÖA m.13/5)**: - **Borsada kaydedilmiş hisseler**: Sadece Türkiye vergilendirir. - **Borsada kaydedilmemiş hisseler**: - 1 yıldan kısa tutulursa **ABD de vergilendirebilir**. - 1 yıldan uzun tutulursa **sadece Türkiye vergilendirir**. --- ### **4.3. Özelgeye Dayalı Koruma (VUK m.413)** - **Özelgenin Güvencesi**: - Özelgeye uygun hareket eden mükellefler için **vergi cezası ve gecikme faizi uygulanmaz**. - **İstisna**: İnceleme, yargı veya uzlaşma sürecinde yanlış bilgi verilmişse özelge geçersizdir.

Etki ve Uygulama Değerlendirmesi

### **DÜZENLEMENİN AMACI** - **Kamu Maliyesine Gelir Sağlama**: - Yurt dışında elde edilen hisse senedi ve temettü gelirlerinin beyanı ve vergilendirilmesi, Türkiye’de tam mükellef gerçek kişilerin küresel gelirlerini vergilendirme prensibini pekiştirerek **vergi tabanını genişletir**. - 193 sayılı GVK’nın 3. maddesi uyarınca, Türkiye’de yerleşik kişilerin yurt dışı kazançları da vergilendirilir. Bu, **vergi kaybının önlenmesi** ve **kaynak kullanımının adil dağılımı** açısından önemlidir. - **Kayıt Dışılıkla Mücadele**: - Yurt dışı gelirlerin beyan zorunluluğu, **kayıt dışı sermaye hareketlerinin izlenmesini** ve vergilendirilmesini sağlar. - IRS 1042-S formu gibi belgelerin tasdik edilmesi, **gelirin kanıtlanabilirliğini** artırarak kayıt dışılığın önüne geçer. - **Vergi Adaleti ve Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi**: - GVK’nın 123. maddesi ve **Türkiye-ABD Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması (ÇVÖA)**, yurt dışında ödenen vergilerin mahsup edilmesini öngörür. Bu, **uluslararası vergi adaletini** ve **yatırımcıları korur**. - **Yatırım Teşviki**: ÇVÖA’nın 10. ve 13. maddeleri, ABD’de elde edilen temettü ve değer artışı kazançları için vergi oranlarını sınırlayarak **uluslararası yatırımların cazibesini artırır**. --- ### **PİYASA VE SEKTÖREL ETKİLER** #### **1. Sektörel Etkiler** - **Menkul Kıymet Yatırımcıları**: - **Kısa Vadeli**: - Yurt dışı hisse senedi yatırımcıları, **beyanname yükümlülüğü** ve **vergi mahsup işlemleri** nedeniyle bürokratik maliyetlerle karşılaşabilir. - 18.000 TL’lik beyan eşiğinin altında kalan küçük yatırımcılar için **vergi yükü olmayacak** (GVK 86/d), ancak bu eşik aşıldığında **beyanname zorunluluğu** devreye girer. - **Uzun Vadeli**: - **Vergi planlaması** önem kazanır. Yatırımcılar, ABD’de %15-20 oranında kesilen verginin Türkiye’de mahsup edilmesini dikkate alarak **portföylerini optimize etmeye** çalışabilir. - **ABD borsalarında işlem gören hisselere** ilgi artabilir, çünkü ÇVÖA’nın 13. maddesi uyarınca, **borsaya kayıtlı hisselerden elde edilen kazançlar sadece Türkiye’de vergilendirilir** (1 yıldan uzun tutulması durumunda). - **Aracı Kurumlar ve Finansal Hizmetler**: - **Apostil onaylı belgelerin** (IRS 1042-S) talep edilmesi, **belge tasdik sürecini kolaylaştırır** (Lahey Apostil Sözleşmesi’ne üye ülkelerde). - Aracı kurumlar, müşterilerine **vergi uyumluluğu danışmanlığı** sunmak zorunda kalabilir. #### **2. Piyasa Dinamikleri** - **Sermaye Hareketleri**: - Yurt dışı yatırımların vergilendirilmesi, **sermaye çıkışlarını kısmen caydırabilir**, ancak ÇVÖA’nın sağladığı avantajlar (örn. %20’lik temettü vergisi sınırı) **ABD pazarının cazibesini korur**. - **Değer artışı kazançları** için 1 yıllık tutma süresi şartı, **kısa vadeli spekülasyonları azaltabilir**. - **Mükellef Psikolojisi**: - **Vergi belirsizliği azalır**: IRS 1042-S ve Apostil onayı ile yurt dışı vergilerin mahsubu netleşir. - **Uyum maliyetleri**: Küçük yatırımcılar için bürokrasi yükü, **yurt dışı yatırımlardan vazgeçilmesine** yol açabilir. - **Vergi bilincinde artış**: Beyan zorunluluğu, **kaynak kullanımının şeffaflığını** artırır. --- ### **HUKUKİ VE YAPISAL DEĞERLENDİRME** #### **1. Vergi Tekniği ve Kanunilik İlkesi** - **Güçlü Yönler**: - **Açık ve net hükümler**: GVK 75, 80, 85, 86 ve 123. maddeleri ile ÇVÖA, yurt dışı gelirlerin vergilendirilmesi ve mahsup edilmesini **detaylı şekilde düzenler**. - **Belge standardizasyonu**: Apostil onaylı IRS 1042-S formunun kabulü, **belge sahtecilik riskini azaltır** ve **uluslararası standartlara uyum** sağlar. - **Esneklik**: 18.000 TL’lik beyan eşiği, **küçük yatırımcılar için idari kolaylık** sunar. - **Zayıf Yönler**: - **Beyanname yükü**: Yurt dışı gelirlerin takibi ve beyanı, **mükellefler için karmaşık olabilir** (özellikle çok sayıda işlem yapanlar için). - **Mahsup sınırlamaları**: - GVK 123/2 uyarınca, mahsup edilebilecek tutar **Türkiye’de ödenecek verginin yurt dışı gelire isabet eden kısmını aşamaz**. - ÇVÖA’nın 23. maddesi de benzer bir sınırlama getirerek, **tam mahsup garantisi sunmaz**. - **Mukimlik belgesi zorunluluğu**: ABD’de vergi avantajlarından yararlanmak için **Türkiye’den mukimlik belgesi almak**, ek bir bürokratik adımdır. #### **2. Vergi Barışı ve Yargı Uyuşmazlıkları Potansiyeli** - **Olası Uyuşmazlıklar**: - **Belge eksikliği**: IRS 1042-S formunun Apostil onaylı olmaması veya Türk konsolosluğu tarafından tasdik edilmemesi durumunda, **vergi mahsup talepleri reddedilebilir**. - **Yorum farklılıkları**: - **"Elden çıkarma" tanımı** (GVK mükerrer 80): Hisse senetlerinin devri, takası veya sermaye olarak konulması gibi işlemlerin kapsama alınıp alınmayacağı konusunda **yargı kararı ihtimali** vardır. - **ÇVÖA’nın 13. maddesindeki "1 yıllık süre"**: Hisse senetlerinin iktisap ve elden çıkarma tarihleri arasındaki sürenin hesaplanmasında **farklı uygulamalar** ortaya çıkabilir. - **Vergi incelemeleri**: Yurt dışı gelirlerin beyan edilmemesi, **vergi kaybı cezaları** ve **gecikme faizleri** ile sonuçlanabilir. - **Vergi Barışı İhtimali**: - Mevcut düzenleme, **geçmişe yönelik bir vergi barışı sunmaz**, ancak **özelgeye uygun hareket eden mükelleflere ceza ve faiz muafiyeti** (VUK 413) sağlar. - Gelecekte, yurt dışı varlıkların beyanı için **af kanunları** gündeme gelebilir (örn. 2018’deki Varlık Barışı). #### **3. Uluslararası Uyum** - **OECD Standartları**: - **CRS (Common Reporting Standard)** ve **FATCA** gibi uluslararası vergi şeffaflığı kurallarıyla uyumlu. - **Çifte vergilendirmenin önlenmesi**, OECD Model Vergi Anlaşması’na paraleldir. - **ABD ile İlişkiler**: - ÇVÖA’nın uygulanması, **Türkiye’nin ABD ile vergi işbirliğini güçlendirir**, ancak **ABD’nin vergi politikalarındaki değişiklikler** (örn. temettü vergisi oranları) risk oluşturabilir. --- --- ### **EK ARAŞTIRMA (Resmi Gazete ve Mevzuat Doğrulaması)** - **Özelgeye Dayanak Teşkil Eden Mevzuat**: - **193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu** (GVK): - 3. madde (tam mükellefiyet kapsamı), - 75. madde (menkul sermaye iradı tanımı), - Mükerrer 80. madde (değer artışı kazancı), - 85-86. maddeler (beyanname zorunluluğu ve istisnalar), - **123. madde (yurt dışı vergilerin mahsubu)**. - **Türkiye-ABD Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması** (01.01.1998 yürürlüğe girmiş): - 10. madde (temettü gelirleri), - 13. madde (değer artışı kazançları), - 23. madde (çifte vergilendirmenin önlenmesi). - **213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUK) 413. madde** (özelgenin hukuki dayanağı). - **329 Seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliği** (2025 yılı beyan eşiği: 18.000 TL). - **3 Sayılı Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları Sirküleri** (mukimlik belgesi başvuru usulü). - **Apostil Sözleşmesi**: - **5 Ekim 1961 tarihli Lahey Apostil Sözleşmesi**, Türkiye’de **29.09.1985**’te yürürlüğe girmiş. - ABD de bu sözleşmenin tarafı olduğundan, **IRS 1042-S formuna Apostil şerhi tatbik edilmiş olması yeterlidir** (Türk konsolosluğu tasdiki gerektirmez). - **Güncel Uygulama**: - Gelir İdaresi Başkanlığı’nın [dijital.gib.gov.tr](https://dijital.gib.gov.tr) adresi üzerinden **interaktif mukimlik belgesi başvurusu** yapılabilmekte. - **Özelge numarası: 38879** (GİB web sitesinde yayınlanmış).

İşlem