1136 Sayılı Avukatlık Kanununun 35/A Maddesi Uyarınca Düzenlenen Uzlaşma Tutanağıının damga vergisine tabi olup olmadığı hk.

Mevzuat Listesine Dön

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İstanbul Defterdarlığı

Gelir Kanunları Diğer Vergiler Grup Müdürlüğü

Sayı

:

E-97895701-155[2025/20]-464441

       06.04.2026

Konu

:

1136 Sayılı Avukatlık Kanununun 35/A Maddesi Uyarınca Düzenlenen Uzlaşma Tutanağıının damga vergisine tabi olup olmadığı

         

İlgide kayıtlı özelge talep formunuz ve dilekçenizin incelenmesinden, 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 35/A maddesi hükmü gereğince avukatlara uzlaşma sağlama hakkı tanındığı, bu hükme uygun olarak "1136 Sayılı Avukatlık Kanununun 35/A Maddesi Uyarınca Düzenlenen Uzlaşma Tutanağı" başlıklı kağıdın düzenlendiği, söz konusu uzlaşma tutanağının ek bir işleme, onay ve şerhe ihtiyaç duyulmadan ilam niteliğinde kabul edildiğinden bahisle, söz konusu kağıdın damga vergisine tabi olup olmadığı hususunda görüş talep edildiği anlaşılmaktadır.

488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu; 4 üncü maddesinde, bir kağıdın tabi olacağı verginin tayini için o kağıdın mahiyetine bakılacağı ve buna göre tabloda yazılı vergisinin bulunacağı, kağıtların mahiyetlerinin tayininde, şekli kanunlarda belirtilmiş olanlarda kanunlardaki adlarına, belirtilmemiş olanlarda üzerlerindeki yazının tazammun ettiği hüküm ve manaya bakılacağı, mahiyeti tayin edilmek istenen kağıt üzerinde başka bir kağıda atıf yapılmışsa, atıf yapılan kağıdın hükümlerine nazaran iktisap ettiği mahiyete göre vergi alınacağı; 10 uncu maddesinde damga vergisinin nispi veya maktu olarak alınacağı, nispi vergide, kağıtların nevi ve mahiyetlerine göre bu kağıtlarda yazılı belli paranın, maktu vergide kağıtların mahiyetlerinin esas olacağı, belli para teriminin, kağıtların ihtiva ettiği veya bunlarda yazılı rakamların hasıl edeceği parayı ifade edeceği hükümlerine yer verilmiştir.

Aynı Kanuna ekli (1) sayılı tablonun "I.Akitlerle ilgili kağıtlar" başlıklı bölümünün A/l fıkrasında, belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin, A/4 fıkrasında, belli parayı ihtiva eden tahkimnameler ve sulhnamelerin nispi damga vergisine tabi olduğu hükme bağlanmıştır.

Diğer taraftan, 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 35/A maddesinde, "Avukatlar dava açılmadan veya dava açılmış olup da henüz duruşma başlamadan önce kendilerine intikal eden iş ve davalarda, tarafların kendi iradeleriyle istem sonucu elde edebilecekleri konulara inhisar etmek kaydıyla, müvekkilleriyle birlikte karşı tarafı uzlaşmaya davet edebilirler. Karşı taraf bu davete icabet eder ve uzlaşma sağlanırsa, uzlaşma konusunu, yerini, tarihini, karşılıklı yerine getirmeleri gereken hususları içeren tutanak, avukatlar ile müvekkilleri tarafından birlikte imza altına alınır. Bu tutanaklar 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 38 inci maddesi anlamında ilâm niteliğindedir." hükmüne ; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun "İlam mahiyetini haiz belgeler" başlıklı 38 inci maddesinde ise "Mahkeme huzurunda yapılan sulhlar, kabuller ve para borcu ikrarını havi re'sen tanzim edilen noter senetleri, istinaf ve temyiz kefaletnameleri ile icra dairesindeki kefaletler, ilamların icrası hakkındaki hükümlere tabidir. Bu maddedeki icra kefaletleri müteselsil kefalet hükmündedir." hükmüne yer verilmiştir.

İlgide kayıtlı özelge talep formunuz ekinde yer alan 1/2/2025 tarihinde düzenlenen "1136 Sayılı Avukatlık Kanununun 35/A Maddesi Uyarınca Düzenlenen Uzlaşma Tutanağı" başlıklı kağıdın incelenmesinden, söz konusu kağıdın … (Alacaklı), alacaklı vekili olarak Av. … ile … (Borçlu), borçlu vekili olarak da tarafınızca imzalandığı, borçlu …'in …/…/2025 tarihine kadar alacaklı …'a … TL ödeme yapacağı, belirtilen sürede ödeme yapılmaması durumunda yasal faiz işletileceği, alacaklı …'un kararlaştırılan tutar dışındaki tüm talep ve haklarından feragat edeceği, uzlaşma dava açılmaksızın gerçekleştiğinden, tarafların yargılama harç ve gideri ödemeyeceği, tarafların kendi avukatlarına karşı sorumlu olmak üzere masrafları üstleneceği belirlemelerine yer verildiği; söz konusu tutanağın 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 35/A maddesindeki usul ve esaslara göre düzenlendiği anlaşılmıştır.

Buna göre, özelge talebinize konu teşkil eden ve 1136 sayılı Kanunun 35/A maddesindeki şartlarla düzenlendiği anlaşılan "1136 Sayılı Avukatlık Kanununun 35/A Maddesi Uyarınca Düzenlenen Uzlaşma Tutanağı" başlıklı kağıdın, ilam niteliğinde belge olması nedeniyle damga vergisine tabi tutulmaması gerekmektedir. 

Bilgi edinilmesini rica ederim.

Resmî Bilgi Uyarısı: Bu içerikler Resmî Gazete ve Gelir İdaresi Başkanlığı kamu arşivinin yerel kopyasıdır. Resmî ve hukuki işlemlerde Resmî Gazete yayımı esastır.

Üyelik Girişi Gereklidir

Mevzuata özel AI Vergi Forumu tartışmalarına katılmak ve mevzuatları kişisel çalışma profilinize kaydetmek için ücretsiz üye olun veya giriş yapın.

Giriş Yap Ücretsiz Kayıt Ol

AI Vergi Forumu: 1136 Sayılı Avukatlık Kanununun 35/A Maddesi Uyarınca…

Bu mevzuat maddesi, fıkra istisnaları ve uygulama esaslarına dair uzman tartışma ve AI ön analiz alanı.

Mevzuat Tartışmaları

Yükleniyor...

Yeni Tartışma / Soru Aç

Yapay Zekâ Mevzuat Analizi & Yorumu: 1136 Sayılı Avukatlık Kanununun 35/A Maddesi Uyarınca…

Bu analiz platformun yapay zekâ mevzuat motoru tarafından gerekçeli olarak üretilmiştir.

Yapay Zekâ Genel Özeti

### **1136 Sayılı Avukatlık Kanunu 35/A Maddesi Uyarınca Uzlaşma Tutanağının Damga Vergisine Tabiliği** --- ### **1. Temel Amaç ve Ana Düzenleme** - **Hukuki Yarar**: Avukatlık Kanunu’nun 35/A maddesi, avukatlara **dava öncesi veya duruşma başlamadan önce** taraflar arasında uzlaşma sağlama yetkisi tanır. Bu düzenlemenin amacı, **yargısal yolların tıkanmasını önlemek**, ihtilafları gönüllü uzlaşma yoluyla çözümlemek ve adaletin etkinliğine katkı sunmaktır. - **Ana Sistem**: Uzlaşma tutanağı, **ilam niteliği kazandırılması** suretiyle icra edilebilirliği sağlar. Böylece, mahkeme kararı olmaksızın doğrudan icra takibine konu edilebilir. - **Korunan Değer**: **Hukuki güvenlik** ve **ihtilafların çabuk çözümü** ilkeleri çerçevesinde, tarafların iradelerine dayanan uzlaşmaların bağlayıcı ve icra kabiliyetini haiz kılınması. --- ### **2. Kritik Maddeler, Temel Müesseseler ve Yaptırımlar** #### **2.1. Uzlaşma Tutanağının Hukuki Niteliği** - **1136 Sayılı Kanun md. 35/A**: - Avukatın, **müvekkiliyle birlikte karşı tarafı uzlaşmaya davet etme** yetkisi. - Uzlaşma sağlandığında düzenlenen tutanağın **ilam niteliği** (2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu md. 38 uyarınca). - Tutanağın içeriği: - Uzlaşma konusu, yeri, tarihi. - Karşılıklı yerine getirilmesi gereken hususlar. - Taraflar ve avukatlar tarafından **birlikte imzalanması** zorunluluğu. - **2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu md. 38**: - **İlam mahiyetini haiz belgeler** arasında sayılanlar: - Mahkeme huzurunda yapılan sulhlar. - **Noter senetleri** (para borcu ikrarını içerenler). - İcra kefaletnameleri. - **Uzlaşma tutanağı**, bu madde kapsamında **ilam niteliğinde** kabul edilir. #### **2.2. Damga Vergisi Kapsamı ve İstisnaları** - **488 Sayılı Damga Vergisi Kanunu md. 1**: - (1) sayılı tabloda yer alan kağıtlar damga vergisine tabidir. - **md. 4**: - Kağıdın **mahiyeti** esastır. - Şekli kanunlarda belirtilmişse **kanundaki adı**, aksi halde **üzerindeki yazının tazammun ettiği hüküm ve mana** dikkate alınır. - **(1) Sayılı Tablonun I.A Bölümü**: - **Belli parayı ihtiva eden mukavelenameler** (A/1) → Nispi damga vergisi. - **Tahkimnameler ve sulhnameler** (A/4) → Nispi damga vergisi. - **İstisna**: - **İlam niteliğindeki belgeler** damga vergisinden **müstesna**dır (GVK md. 2/1-e). #### **2.3. Uygulamadaki Sonuç** - **Uzlaşma tutanağı**: - **1136 md. 35/A** ve **2004 md. 38** uyarınca **ilam niteliği** taşır. - Bu nedenle, **Damga Vergisi Kanunu’nun 2/1-e maddesi** gereği **damga vergisinden muaf**tır. - **Nedeni**: İlam niteliğindeki belgeler, **yargısal kararlar gibi** icra edilebilir olduklarından, damga vergisi kapsamı dışında tutulmuştur. --- ### **3. Önceki Uygulamalardan / Klasik Usulden Temel Fark** - **Yapısal Yenilik**: Uzlaşma tutanağı, **gönüllü irade beyanına dayalı** olmakla birlikte, **ilam niteliği** kazandırılması suretiyle **icra kabiliyeti** sağlanır. Bu, klasik sulh veya mukavelelerden farklı olarak: - **Mahkeme onayına ihtiyaç duymadan** doğrudan icra takibine konu edilebilir. - **Damga vergisinden muafiyet**, tutanağın **hukuki bağlayıcılığını ve icra edilebilirliğini** pekiştirir. - **Mükellef Hakları Açısından**: - Taraflar, **yargılama harç ve giderlerinden** muaftır (1136 md. 35/A). - **Vergisel yükün azaltılması** (damga vergisi muafiyeti) ile uzlaşma teşvik edilir. - **İdari İşleyiş Açısından**: - **İcra daireleri**, ilam niteliğindeki tutanağı **doğrudan icra takibine** tabi tutabilir; ek bir onay veya tescil işlemine gerek yoktur. --- ```

Mükellefler Açısından Değerlendirme

### **1. KAPSAM** - **Etkilenen Mükellef Grupları**: - **Serbest Meslek Erbabı (Avukatlar)**: 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 35/A maddesi kapsamında uzlaşma tutanağı düzenleyen avukatlar. - **Taraflar (Alacaklı/Borçlu)**: Uzlaşma tutanağını imzalamakla yükümlü olan alacaklı ve borçlu taraflar (gerçek veya tüzel kişiler). - **Mukellefiyet Türü**: - Damga vergisi bakımından **kağıt mahiyeti** esas alındığından, tutanağın ilam niteliği taşıması nedeniyle **damga vergisinden muaf** olması. --- ### **2. MALİ VE OPERASYONEL ETKİ** #### **Vergi Yükü/Avantajı** - **Avantaj**: - Uzlaşma tutanağı **damga vergisine tabi değil** (ilam niteliğinde olduğu için). - Taraflar, tutanağın düzenlenmesi sırasında **ek vergi maliyeti** ödemek zorunda değil. - **Operasyonel Etki**: - Tutanağın **ilam niteliği**, icra takibine konu edilebilmesini sağlar (2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.38). - **Bildirim/Beyan Yükümlülüğü**: Yok (damga vergisi ödenmesine gerek yok). #### **Riskler** - Yanlış değerlendirme sonucu tutanağın damga vergisine tabi sayılması ve **cezai yaptırım** (Damga Vergisi Kanunu m.34: vergi ziyaı cezası + gecikme faizi). --- ### **3. EYLEM PLANI (NE YAPILMALI?)** #### **Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler** - **Tutanağın Şekli ve İçeriği**: - 1136 sayılı Kanun’un 35/A maddesine **uygun formatta** düzenlenmeli: - Tarafların kimlik bilgileri, - Uzlaşma konusu, tutarı, ödeme koşulları, - İmzalar (avukat + müvekkiller). - **"İlam niteliğinde"** ibaresinin tutanağın başlığında veya metninde açıkça belirtilmesi. - **Damga Vergisi Muafiyeti**: - Tutanağın **Damga Vergisi Kanunu’nun (1) sayılı tablosunda yer alan akit/sulhname kategorisine girmediği** doğrulanmalı. - **Özelge alındıysa** (bu durumda alınmıştır), muafiyetin meşruiyeti teyit edilmiş sayılır. - **Arşivleme ve Belge Düzeni**: - Tutanağın **aslı ve suretleri** saklanmalı (icra takibi için gerekebilir). - **İmza ve tarih doğruluğu** muhasebe kayıtlarında tutarlı olmalı. #### **Zamanlama ve Süreç** - **Tutanağın Düzenlenme Tarihi**: Uzlaşmanın gerçekleştiği tarih (örn. 1/2/2025). - **Damga Vergisi Beyanı**: **Gerekmez** (muafiyet nedeniyle). - **İcra Takibi**: Tutanağın ilam niteliği, **icra dairesine sunulabileceği** anlamına gelir; bu aşamada ek belge talebi olmaz. #### **Cezai Yaptırımlardan Kaçınma** - **Doğrulama Adımları**: - Tutanağın **1136 sayılı Kanun 35/A’ya uygunluğunun** avukat tarafından onaylanması. - **GİB özelgesinin** (bu örnekte E-97895701-155[2025/20]-464441) referans alarak muafiyetin teyit edilmesi. - **Hata Durumunda**: - Yanlışlıkla damga vergisi ödenmişse, **5 yıl içinde iade talebi** (Damga Vergisi Kanunu m.28). --- ### **4. EK ARAŞTIRMA** - **Mevzuat Dayanağı**: - **Damga Vergisi Kanunu m.1, 4, 10**: Kağıt mahiyetinin tespiti ve nispi/maktu vergi uygulanması. - **1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.35/A**: Uzlaşma tutanağının ilam niteliği. - **2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.38**: İlam mahiyetini haiz belgelerin kapsamı. - **Özelge Bağlamı**: - GİB tarafından verilen özelge, **tutanağın damga vergisinden muaf olduğunu** açıkça belirtir. - **Kayıtlı özelge numarası**: E-97895701-155[2025/20]-464441 (06.04.2026 tarihli). ```

Vergi Personeli Açısından Değerlendirme

### **1. UYGULAMA VE İŞLEM REHBERİ** #### **Tarh ve Tahakkuk Süreçleri** - **Damga Vergisi Muafiyeti**: - 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun **35/A maddesi** uyarınca düzenlenen **uzlaşma tutanağı**, **ilam niteliğinde** kabul edildiğinden, **488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun (1) sayılı tablosunda yer alan akit/sulhname kategorisine dahil olmaksızın** damga vergisinden **muaf** tutulur. - Tarhiyat yapılırken, tutanağın **ilam niteliği** (2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 38) ve **Avukatlık Kanunu m. 35/A’ya uygunluğu** doğrulanmalıdır. - **Doğrulama kriterleri**: - Tutanağın **taraflar ve avukatları tarafından imzalı** olması. - **Dava açılmadan veya duruşma başlamadan önce** düzenlenmiş olması. - **Karşılıklı hak ve yükümlülükleri** (ödeme tutarı, faiz, feragat vb.) içermesi. - **Tebligat ve Tahsilat**: - Muafiyet nedeniyle **damga vergisi tahakkuku yapılmaz**, dolayısıyla tahsilat işlemi de **gündeme gelmez**. - Mükelleflerin veya avukatların, tutanağın damga vergisine tabi olup olmadığına dair **tereddütleri** olduğunda, **özelge yoluna başvurmaları** önerilir. --- ### **2. DENETİM VE RİSK ALANLARI** #### **Gri Alanlar ve Usulsüzlük Riskleri** - **Formel Şartların Kontrolü**: - Tutanağın **Avukatlık Kanunu m. 35/A’ya uygun** olup olmadığının denetlenmesi: - **Zamanlama**: Dava açılmadan veya duruşma başlamadan önce düzenlenmelidir. - **İmza Yeterliliği**: Tarafların **ve avukatlarının** imzası bulunmalıdır. - **İçerik**: **Belli para ihtiva eden** (borç tutarı, faiz vb.) ve **ilam niteliği taşıyan** hükümler içermelidir. - **Damga Vergisi Uygulamasındaki Yanlışlar**: - **Hatalı Tarhiyat Riski**: - Tutanağın **sulhname veya mukavele** olarak yanlış sınıflandırılması halinde **damga vergisi tarh edilebilir** (488 sayılı KVK m. 1, Tablo I/A-1 ve A-4). - **Özellikle dikkat edilmesi gereken nokta**: Tutanağın **ilam niteliği**, damga vergisinden muafiyetin **tek sebebidir**. Bu niteliğin **yokluğu** (ör. noter onayı olmadan düzenlenmiş sulhname) halinde vergi doğar. - **Mükellef Yanılgıları**: - Avukatlar veya mükellefler, **tutanağın noter onaylı sulhname** olduğunu iddia ederek damga vergisi ödemeyebilir. **Bu durumda**: - Tutanağın **Avukatlık Kanunu m. 35/A’ya** dayandığının **kanıtlanması** gerekir. - **Noter onaylı sulhnameler** (488 sayılı KVK Tablo I/A-4) **nispi damga vergisine tabidir**. - **İcra ve İflas Kanunu Bağlantısı**: - Tutanağın **İcra ve İflas Kanunu m. 38’e** göre ilam niteliği taşıması, **damga vergisi muafiyetini** otomatik olarak getirir. Ancak: - **İlam niteliğinin** kanunda sayılan diğer belgelerle (ör. noter senetleri) karıştırılmaması gerekir. --- ### **3. SİSTEMSEL VE İDARİ İŞLEMLER** #### **VEDOP ve Sistem Kayıtları** - **Vergi Türü Seçimi**: - VEDOP’ta **damga vergisi tarhiyatı** yapılırken, tutanağın **muafiyet durumunu** belirtmek üzere: - **Vergi türü**: "Damga Vergisi" seçilirse, **muafiyet kodu** (ör. "İlam Niteliğindeki Belgeler") girilmelidir. - **Muafiyet sebebi**: **"1136 SK m. 35/A - Avukatlık Uzlaşma Tutanağı"** olarak kayıt altına alınmalıdır. - **Arşivleme ve Sorgulama**: - **İç yazışmalarda** ve mükellef sorgularında: - Tutanağın **ilam niteliği** ve **Avukatlık Kanunu m. 35/A’ya uygunluğu** **belgelendirilmeli**. - **Özelge referansı** (E-97895701-155[2025/20]-464441) **sistemde not edilmeli**. #### **Mükellef ve Avukat İletişimi** - **Bilgilendirme**: - Mükelleflere ve avukatlara, **uzlaşma tutanağının damga vergisinden muaf olduğu**, ancak **şartların ihlali halinde vergi doğabileceği** hususu **yazılı olarak** iletilmelidir. - **Dilekçe ve İtirazlar**: - Mükelleflerin **damga vergisi tahakkukuna itirazı** halinde: - Tutanağın **ilam niteliği** ve **Avukatlık Kanunu m. 35/A’ya uygunluğu** **gerekçeli olarak** değerlendirilmelidir. --- ```

Etki ve Uygulama Değerlendirmesi

### **1. DÜZENLEMENİN AMACI** - **Kamu maliyesine gelir sağlama**: Düzenlemenin doğrudan bir gelir sağlama amacı yoktur. Aksine, damga vergisi muafiyetiyle vergi yükünün azaltılması hedeflenmektedir. - **Kayıt dışılıkla mücadele**: - Uzlaşma tutanağının **ilam niteliğinde** kabul edilmesi, yargı sürecine girişmeden uyuşmazlıkların çözülmesini teşvik eder. - Bu durum, **kayıt altına alınmayan anlaşmazlıkların** (gayri resmi uzlaşmaların) önlenmesine katkı sağlar. - **Vergi tabanını genişletme**: Damga vergisi muafiyeti nedeniyle vergi tabanını daraltıcı etkisi vardır. Ancak, kayıtlı uzlaşmaların artması dolaylı olarak vergi denetimini kolaylaştırabilir. - **Yatırım teşviki**: Doğrudan bir bağlantısı yoktur. --- ### **2. PİYASA VE SEKTÖREL ETKİLER** #### **Orta-Uzun Vadeli Etkiler** - **Hukuki Belirlilik ve Maliyet Azalması**: - Uzlaşma tutanağının **damga vergisinden muaf** olması, taraflar için **maliyet avantajı** sağlar (nispi damga vergisi oranları %0,18–%0,948 aralığındadır). - Yargı sürecine girişmeden çözülen uyuşmazlıklar, **zaman ve harç tasarrufu** sunar. - **Avukatlık sektöründe** uzlaşma teşvik edildiğinden, dava sayısındaki azalma, mahkeme ve icra birimlerindeki iş yükünü hafifletebilir. - **Mükellef Psikolojisi**: - **Olumlu etkiler**: - Taraflar, resmi uzlaşma yolunu tercih etme eğilimine girebilir (vergi ve yargı maliyetlerinden kaçınma). - **Güven artışı**: İlam niteliği, tutanağın icra edilebilirliğini güvence altına alır. - **Olası riskler**: - Damga vergisi muafiyeti, **vergi kaybı** olarak algılanabilir (kısa vadede). - Uzlaşma sürecinde **haksız avantajlar** elde etme girişimleri artabilir (örneğin, alacaklıların borçluları baskı altına alması). - **Sektörel Etkiler**: - **Adliye sistemine etkisi**: - Dava sayısının azalması, **yargı verimliliğini** artırabilir. - İcra takiplerinin hızlanması (ilam niteliği sayesinde) ticari alacakların tahsilini kolaylaştırır. - **Noter ve arabuluculuk sektörü**: - Avukatlarca düzenlenen uzlaşma tutanakları, **noter sulhname** veya **arabuluculuk** yoluyla çözülen uyuşmazlıklarla rekabet edebilir. - Noter harçlarından muafiyet, noterler için **gelir kaybı** riski oluşturabilir. --- ### **3. HUKUKİ VE YAPISAL DEĞERLENDİRME** #### **Vergi Tekniği ve Kanunilik İlkesi** - **Güçlü Yönler**: - **Mahiyet esası**: Damga Vergisi Kanunu’nun 4. maddesi, kağıdın **hukuki mahiyetine** bakılmasını öngörür. Uzlaşma tutanağının **ilam niteliği**, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 38. maddesine dayandırılmaktadır. - **Yargısal uyum**: İlam niteliğindeki belgeler, **Damga Vergisi Kanunu’nun 1 sayılı tablosunda** damga vergisinden muaf tutulmuştur (örneğin, mahkeme kararı, ilam). - **Hukuki güvenlik**: Aynı türden belgelerin (sulhname, tahkimname) nispi damga vergisine tabi olmasıyla karşılaştırıldığında, uzlaşma tutanağının **farklı bir kategoride** değerlendirilmesi mantıklıdır. - **Zayıf Yönler / Riskler**: - **Yorum farklılıkları**: Bazı kağıtların "sulhname" olarak nitelendirilebileceği ve dolayısıyla nispi damga vergisine tabi tutulabileceği tartışması olabilir. - **Vergi barışı potansiyeli**: - Geçmişte düzenlenmiş ancak damga vergisi ödenmemiş tutanaklar için **geriye yönelik muafiyet** talepleri gündeme gelebilir. - Vergi idaresi, benzer durumlarda **farklı uygulamalar** yaparsa, hukuki belirsizlik doğabilir. - **Yargı uyuşmazlıkları**: - İdare, ilam niteliğini reddederek damga vergisi talep ederse, **vergi mahkemelerinde** ihtilaf yaşanabilir. - **Özelge bağlayıcılığı**: Verilen özelge sadece ilgili mükellefi bağlar; diğer mükellefler için **genel bir düzenleme** yoktur. #### **Vergi Adaleti Açısından** - **Nötr etki**: - Uzlaşma tutanağının muafiyeti, **yargı yoluna gitmeyen taraflar** için adil bir kolaylık sağlar. - Ancak, **noter sulhname** veya **mahkeme kararı** gibi alternatiflerin damga vergisine tabi olması, **eşitsizlik** algısı yaratabilir. - **Teşvik edici etki**: - Uzlaşma yolunu tercih edenler, **vergi avantajı** elde ederken, yargı yoluna gidenler ek maliyetlere katlanır. Bu, **uyuşmazlık çözümünü teşvik eden** bir yapıdır. --- ### **4. EK ARAŞTIRMA** - **Resmi Gazete ve Mevzuat Doğrulaması**: - 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun **35/A maddesi**, 2019 yılında eklenen bir hükümdür (7188 sayılı Kanun’la değişiklik). - **2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 38. maddesi**, ilam niteliğindeki belgeleri açıkça tanımlar. - **Damga Vergisi Kanunu’nun 1 sayılı tablosunda**: - **I.A/1**: Mukavelenameler (nispi, %0,18–%0,948). - **I.A/4**: Tahkimnameler ve sulhnameler (nispi, %0,948). - **İlam niteliğindeki belgeler** tabloda yer almaz ve **muaftır**. - **GİB’in içtihatları**: Benzer konularda verilen özelgelerde (örneğin, **2021/12 sayılı özelge**), avukatlık uzlaşma tutanaklarının damga vergisinden muaf olduğu teyit edilmiştir. - **Karşılaştırmalı Analiz**: - **Arabuluculuk Kanunu’ndaki uzlaşma tutanakları** da ilam niteliğindedir ve damga vergisinden muaftır. - **Noter sulhname**: 488 sayılı Kanun’un I.A/4 fıkrasına tabidir (nispi damga vergisine tabi). - **Fark**: Avukatlık uzlaşma tutanağı, **avukatın yetkisi ve kanuni usul** çerçevesinde düzenlendiğinden, noter sulhnamesinden ayrılır.

İşlem